ဴမန္မာ့ ေကဵာက္မဵက္ ပိတ္ပင္ေရး အေမရိကန္ ကၾန္ဂရက္ အတည္ဴပႂ
ဴမန္မာ စစ္အစုိးရကုိ အဴပစ္ေပး အေရးယူတဲ့ အေနနဲႚ ဴမန္မာႎုိင္ငံကေန တင္သၾင္းလာတဲ့ ေကဵာက္မဵက္ ရတနာေတၾကုိ ပိတ္ပင္ တားဴမစ္တဲ့ ဥပေဒ (Block Burmese Jade Act) ကုိ အေမရိကန္ ကၾန္ဂရက္ လၿတ္ေတာ္ကေန တညီတႌၾတ္တည္း ေထာက္ခံ အတည္ဴပႂ လုိက္ပၝတယ္။
ရန္ကုန္႓မိႂႚတၾင္ ယခုႎႀစ္ မတ္လက ကဵင္းပခဲ့သည့္ ေကဵာက္မဵက္ ရတနာ ဴပပၾဲတၾင္ ေကဵာက္ကုန္သည္ တဦး ပတၨဴမား တလံုးကို အရည္အေသၾး ဳကည့္႟ႁ စစ္ေဆးေနပံု၊ (Photo: AFP)။
အာရ္အက္ဖ္ေအ ၊ ၁၆ ၊ ဇူလုိင္ ၊ ၂၀၀၈
ဒီ (Block Burmese Jade Act) ဥပေဒ မူဳကမ္းကုိ မေနႚက ဇူလိုင္ ၁၅ ရက္ အဂႆၝေနႚမႀာ ကၾန္ဂရက္ လၿတ္ေတာ္ကေန မဲေပး အတည္ဴပႂ ခဲ့တာပၝ။ ဒီမူဳကမ္းကုိ အထက္လၿတ္ေတာ္ကုိ ဴပန္လည္ ေပးပုိႚမႀာ ဴဖစ္႓ပီး၊ သမၳတက ေနာက္ဆုံး လက္မႀတ္ထုိးရင္ ဥပေဒ အဴဖစ္ အတည္ ဴဖစ္လာမႀာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဴမန္မာႎုိင္ငံမႀာ မုန္တုိင္းဒဏ္ ခံစားခဲ့ရတဲ့ ဴပည္သူေတၾကုိ လုံေလာက္တဲ့ ကူညီမႁေတၾ ေပးဖုိႚ ပဵက္ကၾက္ခဲ့တဲ့၊ ဒၝ့အဴပင္ ႓ပီးခဲ့တဲ့ ႎႀစ္ထဲက ဒီမုိကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရး အတၾက္ ႓ငိမ္းခဵမ္းစၾာ ဆႎၬဴပ ခဲ့သူေတၾကုိ အဳကမ္းဖက္ ႎႀိမ္နင္းခဲ့တဲ့ အဂတိ လုိက္စားတဲ့ ဴမန္မာ စစ္အစုိးရကုိ ေငၾေဳကးဆုိင္ရာ ဖိအားေပးတဲ့ အေနနဲႚ အခုလုိ အေရးယူ လုပ္ေဆာင္တာ ဴဖစ္ေဳကာင္း ကၾန္ဂရက္ လၿတ္ေတာ္ ႎုိင္ငံဴခားေရးရာ ေကာ္မတီ အ႒ကီးအကဲ မစၤတာ ေဟာဝပ္ ဗားမန္း (Mr. Howard Berman) က ေဴပာပၝတယ္။
အခုလုိ လၿတ္ေတာ္မႀာ ေထာက္ခံမဲ ေပးခဲ့တဲ့ ဥပေဒ မူဳကမ္းဟာ ဴမန္မာႎုိင္ငံက စစ္အာဏာရႀင္ေတၾကုိ ထိခုိက္ေစမႀာ ဴဖစ္႓ပီး ႎႀစ္စဥ္ စစ္အစုိးရ ေခၝင္းေဆာင္ေတၾရဲႚ အိပ္ထဲကုိ ဝင္ေနတဲ့ သန္းေပၝင္း မဵားစၾာေသာ ေဒၞလာေငၾေတၾကုိ ရပ္တန္ႚ ထိခုိက္ေစမႀာ ဴဖစ္တယ္လုိႚ မစၤတာ ဗားမန္းက ရႀင္းလင္း ခဲ့ပၝတယ္။
အခုလုိ ဴမန္မာႎုိင္ငံက ေကဵာက္မဵက္ေတၾ တင္သၾင္းတာကုိ ပိတ္ပင္တဲ့ ဥပေဒကုိ ဴပႉာန္းဖုိႚ အေမရိကန္ ႎုိင္ငံမႀာ ေကဵာက္မဵက္လုပ္ငန္း ေရာင္းဝယ္တဲ့ ဆုိင္ေပၝင္း ၁၁,၀၀၀ ေကဵာ္က ေထာက္ခံေဳကာင္း၊ အေမရိကန္ ေကဵာက္မဵက္ ကုမၯဏီ႒ကီးေတၾ ဴဖစ္တဲ့ တဖနီ Tiffany၊ ဘူဂၝရီ Bulgari စတဲ့ ကုမၯဏီ႒ကီး ေတၾက သူႚတုိဖာသာ ဴမန္မာဴပည္အေဳကာင္း သိရႀိ နားလည္႓ပီး၊ သူတုိႚ ဆႎၬအေလဵာက္ ဴမန္မာဴပည္က ေကဵာက္မဵက္ေတၾကုိ မဝယ္ယူဖုိႚ ဆုံးဴဖတ္ ခဲ့ဳကတယ္လုိႚ မစၤတာ ဗားမန္းက ေဴပာဆုိပၝတယ္။
အေစာပုိင္းက ဴမန္မာႎုိင္ငံက ေကဵာက္မဵက္ေတၾကုိ မဝယ္ယူဖုိႚ ပိတ္ပင္ ထားခဲ့ေပမဲ့၊ တဴခား ႎုိင္ငံေတၾကေန တဆင့္ခံ တင္ပုိႚ႓ပီး အေမရိကန္ ႎုိင္ငံအတၾင္း တင္သၾင္း ေနတာေတၾ ရႀိတယ္လုိႚ အေမရိကန္ အရာရႀိေတၾက ေဴပာပၝတယ္။
အခု ကၾန္ဂရက္ လၿတ္ေတာ္က အတည္ဴပႂလုိက္တဲ့ ဴမန္မာႎုိင္ငံက ေကဵာက္မဵက္ ရတနာေတၾကုိ တင္သၾင္းခၾင့္ ပိတ္တဲ့ ဥပေဒကုိ အေမရိကန္ သမၳတ ေဂဵာ့ဘုရႀ္ကလည္း လက္မႀတ္ထုိး အတည္ဴပႂဖုိႚစိတ္အား ထက္သန္မႁ ရႀိေနတယ္လုိႚ ဆုိပၝတယ္။ အေမရိကန္ သမၳတကေတာ္ မစၤက္ ေလာ္ရာဘုရႀ္ဟာလည္း ဴမန္မာႎုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီေရးကုိ အင္တုိက္ အားတုိက္ ေထာက္ခံမႁေတၾ ဴပႂလုပ္ လာခဲ့ပၝတယ္။
ဴမန္မာႎုိင္ငံက စစ္အစိုးရ အေပၞ ပိတ္ဆုိႚ အေရးယူတာေတၾကုိ ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္ ကတည္းက အတည္ဴပႂထား႓ပီး ဴဖစ္ေပမဲ့၊ အခုအခၝ ပုိမုိ ထိေရာက္တဲ့ ပိတ္ဆုိႚ အေရးယူမႁေတၾ အတၾက္ တုိးခဵဲႚ ဴပႂလုပ္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
အခုလုိ ဴမန္မာႎုိင္ငံက ေကဵာက္မဵက္ ရတနာေတၾကုိ တင္သၾင္းတာကုိ ပိတ္ပင္တဲ့ ဥပေဒ မူဳကမ္းကုိ အေမရိကန္ လၿတ္ေတာ္က အတည္ဴပႂ လုိက္ေပမဲ့၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံမႀာ ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႀံမႁေတၾ လုပ္ေနတဲ့ ရႀယ္ဗ႟ၾန္ Chevron ေရနံကုမၯဏီကုိ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ကေန ထၾက္ခုိင္းဖုိႚ ဆုံးဴဖတ္မဲ့ အစီအစဥ္ကုိေတာ့ ေလ႖ာ့ေပၝ့ ေပးခဲ့ပၝတယ္။
႓ပီးခဲ့တဲ့ ႎႀစ္ထဲက တင္သၾင္းခဲ့တဲ့ ပိတ္ဆုိႚ အေရးယူေရး အစီအစဥ္ထဲမႀာ ေကဵာက္မဵက္ရတနာ အဴပင္ ရႀယ္ဗ႟ၾန္ ေရနံ ကုမၯဏီကုိ ဖိအားေပးေရး အစီအစဥ္လည္း ပၝဝင္ ခဲ့ပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့လည္း ရႀယ္ဗ႟ၾန္ ကုမၯဏီကေန ကၾန္ဂရက္ လၿတ္ေတာ္ကုိ ေဆၾးေႎၾး ညၟိႎုိင္း ခဲ့႓ပီးတဲ့ေနာက္မႀာ ဒီအစီအစဥ္ကုိ ေလ႖ာ့ေပၝ့ ေပးခဲ့တာပၝ။
ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေန ရႀယ္ဗ႟ၾန္ ထၾက္သၾားရင္လည္း တ႟ုတ္နဲႛ အိႎၬိယက အဴခားေရနံ ကုမၯဏီေတၾက ဴပန္လည္ ေနရာ ယူသၾားမႀာသာ ဴဖစ္တယ္လုိႚ ရႀယ္ဗ႟ၾန္ ကုမၯဏီက ဴပန္လည္ဴငင္းခဵက္ ထုတ္ခဲ့တာပၝ။
ကၾန္ဂရက္က အတည္ဴပႂ႓ပီး ဴဖစ္တဲ့အတၾက္ အေမရိကန္ သမၳတက လက္မႀတ္ထုိးရင္ အတည္ ဴဖစ္လာေတာ့မဲ့ ဥပေဒ အသစ္အရ ဴမန္မာႎုိင္ငံမႀာ စစ္အစိုးရကေန ဒီမုိကေရစီ ေဖာ္ေဆာင္ေရးေတၾကုိ မလုပ္ေဆာင္ဘူး ဆုိရင္ ေရနံနဲႛ သဘာဝ ဓာတ္ေငၾႚ လုပ္ငန္းေတၾမႀာ ရင္းႎႀီးဴမၟႂပ္ႎႀံသူေတၾ အေနနဲႛ ဴမန္မာႎုိင္ငံကေန မိမိ သေဘာအေလဵာက္ ဴပန္လည္ ထၾက္ခၾာ ႎုိင္တယ္လုိႚသာ ေတာင္းဆုိ ထားပၝတယ္။
ဒီအသစ္ ဴပႉာန္းတဲ့ ဥပေဒမႀာ အဓိကအားဴဖင့္ ဴမန္မာႎုိင္ငံက စစ္အာဏာရႀင္ေတၾကုိ ဖိအားေပးတဲ့ အေနနဲႛ ဴမန္မာႎုိင္ငံက ေကဵာက္မဵက္ေတၾကုိ အေမရိကန္ႎုိင္ငံ အတၾင္း တင္သၾင္းတာကုိ အဓိက ပိတ္ပင္ တားဆီး ထားပၝတယ္။