အညာသူ ေဒၞစန္းစန္း (ဝၝ) ရန္ကုန္၊ ဆိပ္ကမ္း႓မိႂႚနယ္ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ ေဒၞစန္းစန္း

ေဒၞစန္းစန္းကို ဴမင္လိုက္ ဳကားလိုက္ရရင္ တၾဲဘက္႟ုပ္စံု နိမိတ္ပံုေတၾ အမဵား႒ကီး ေပၞလာပၝတယ္။ အထူးသဴဖင့္ေတာ့ ဆရာ႒ကီး သခင္ကိုယ္ေတာ္မႁိင္းရဲႚ ေလးခဵႂိး႒ကီးေတၾ ထဲက အညာသူေတၾကို ႟ုတ္ခဵည္း အေဴပးအလၿား ဴမင္ေယာင္ ဳကားေယာင္ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဆရာ႒ကီးရဲႚ ေလးခဵႂိးေတၾထဲက အညာသူေတၾဟာ 'အလံု မံုေ႟ၾး ေဳကးမံု ေခဵာင္းဦးနယ္ တလၿားဆီက' လိုႚ ဆိုပၝတယ္။ ေဒၞစန္းစန္းက အညာသူ ဓမၳစစ္ ဴဖစ္႟ုံမက၊ အလံုမႀာ ေမၾးဖၾားသူလဲ ဴဖစ္ပၝတယ္။

ဆရာ႒ကီးရဲႚ ေလးခဵႂိး႒ကီးေတၾ ထဲမႀာ သတင္းစာ ဆရာမ႒ကီး ေဒၞစန္းစန္း ဆိုတာလဲ ပၝဝင္ပၝတယ္။ Independence သတင္းစာကို တည္းဴဖတ္ ထုတ္ေဝသူ စာေရး ဆရာမ႒ကီး ဴဖစ္ပၝတယ္။ လၾတ္လပ္ေရး ရ႓ပီးစ ဖဆဆိုရႀယ္ အစိုးရ အဖၾဲႚမႀာ ပၝဝင္တဲ့ လစ္ဆိုရႀယ္လစ္ ပၝတီ ဝန္႒ကီး သခင္တင္ရဲႚ 'မီးခၾက္မႁတ္' သတင္း ထည့္သၾင္း ေဖာ္ဴပမႁေဳကာင့္ ဝန္႒ကီး ဦးေကဵာ္႓ငိမ္း အမိန္ႚနဲႚ သတင္းစာတိုက္ သံုးတိုက္ကို ဆိုရႀယ္လစ္ ပၝတီဝင္ အလုပ္သမားေတၾနဲႚ ဝင္႓ပီး ေပၝက္ဆိန္နဲႚ ေပၝက္ခုတ္ ဖဵက္ဆီးေစရာမႀာ ေဒၞစန္းစန္းရဲႚ 'စီးပၾားေရး သတင္းစာ' လဲ ပၝသၾား ခဲ့ပၝတယ္။ ဦးႌိုဴမရဲႚ အိုးေဝ သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္ေကဵာ္ မမေလးရဲႚ ဟစ္တိုင္ သတင္းစာေတၾနဲႚ အတူ ပၝသၾားတာပၝ။ Independence ေဒၞစန္းစန္း ကိုေတာ့ နာမည္တူလိုႚ သတိရ လိုက္တာပၝ။ အဲဒီ သတင္းစာ ဆရာမ႒ကီးကလဲ အညာသူပၝပဲ။ အဲဒီ ေဒၞစန္းစန္းက Independence ေဒၞစန္းစန္း၊ အခု က႗န္ေတာ္တိုႚရဲႚ ဆိပ္ကမ္း အမတ္က 'ဒီမိုကေရစီ ေဒၞစန္းစန္း'။

ေဒၞစန္းစန္းရဲႚ အမည္ကို ဳကားရင္ ေနာက္တေယာက္ က႗န္ေတာ္ သတိရ လိုက္မိတာက မႎၩေလး တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသား သမဂၢမႀာ က႗န္ေတာ္တိုႚနဲႚ အတူ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားခဲ့တဲ့ ရဲေဘာ္မ အမာစန္းနဲႚ သူႚညီမ မေအးစန္း ေခၞ ကဗဵာ ဆရာမ မစိမ္းပင္ကိုလဲ သတိရ မိပၝတယ္။ သူကလဲ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခဵ အ႒ကိမ္႒ကိမ္ ခံရတဲ့ မႎၩေလး ဗကသ ေခၝင္းေဆာင္တေယာက္ ဴဖစ္ပၝတယ္။ သူတုိႚမႀာ ညီအမ သုံးေယာက္ရႀိ႓ပီး၊ ေနာက္တေယာက္က ခုအခၝ ဂဵပန္ဴပည္မႀာ ရႀိေနတဲ့ ကဗဵာ ဆရာ မေစာမာန္ (မႎၩေလး) ဴဖစ္ပၝတယ္။ အမည္အရင္းက ႌၾန္ႛႌၾန္ႛစန္းတဲ့။ သူတုိႚ စန္းညီအမ သုံးဦးစလုံးက အခု က႗န္ေတာ္တုိႚရဲႚ ဒီမုိကေရစီ ေဒၞစန္းစန္းနဲႚ ႟ုပ္ခဵင္းလဲ ေတာ္ေတာ္ကို တူတယ္လုိႚ ထင္ပၝတယ္။ အသားႌုိႌုိ၊ ဳကံ့ဳကံ့ခုိင္ခုိင္နဲႚ တကယ့္ အလုံ မုံ႟ၾာက ႟ုပ္ေတၾပၝပဲ။ အဲဒီ အညာသူေတၾ အားလုံးဟာ ေခတ္တေခတ္မႀာ ဖိႎႀိပ္ အုပ္စုိးသူေတၾကို အာခံသူေတၾ အဴဖစ္နဲႛ အ႓ငႂိဴငင္ ခံဳကရတဲ့ ပုံခဵင္းလဲ ေတာ္ေတာ္ တူပၝတယ္။

ေဒၞစန္းစန္းက အလုံမႀာ ေမၾးတာပၝ။ ၁၉၃၀ ခုႎႀစ္မႀာ ဖၾားလုိႚ ဆုိေတာ့ ဦးထၾန္းတင္၊ ဦးဝင္းတင္တုိႚနဲႚ တခုတည္းဖၾားေတၾပၝ။ သူတုိႚတေတၾဟာ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ကို တခဵိန္တည္း ေရာက္ဳကသူေတၾ ပၝပဲ။ သူတုိႚထက္ နည္းနည္းေစာ႓ပီး ေရာက္သူက ကိုဘေကာင္းတဲ့။ က႗န္ေတာ္တုိႚက ကုိ႒ကီးေကာင္းလုိႚ ေခၞပၝတယ္။ ေထာက္လႀမ္းေရး ဗုိလ္ခဵႂပ္ တင္ဦးနဲႚလဲ ေကဵာင္းေနဖက္ေတၾပၝ။ ကို႒ကီးေကာင္းဟာ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ ေကဵာင္းသား သမဂၢ ေခၝင္းေဆာင္ေဟာင္းပၝ။ စစ္႓ပီးေခတ္ တကသ သမုိင္းဟာ ကုိ႒ကီးေကာင္းရဲႚ သမုိင္းပၝ လိုႚေတာင္ ဆုိ႟ုိး ရႀိပၝတယ္။ ကုိ႒ကီးေကာင္း ကလဲ အညာသားပၝ။ အသားႌုိႌုိ တုတ္တုတ္ခုိင္ခုိင္နဲႚ ေဒၞစန္းစန္းနဲႚ ေမာင္ႎႀမအရင္းလိုႚ ထင္ရပၝတယ္။ ေ႟ၿဘုိနယ္က ရႀိန္းမကား ႟ၾာသားေပကုိး။ ဗုိလ္႟ုိင္တုိႚ ႟ၾာေပၝ့။ ကို႒ကီးေကာင္းနဲႚ က႗န္ေတာ္ ရန္ကုန္ ကမ္းနားလမ္း (၆) ထပ္႟ုံး၊ အေဴခခံ ပညာ ဦးစီးဌာန ေကဵာင္းသုံး စာအုပ္ ေကာ္မတီမႀာ အတူတူ အလုပ္ လုပ္ဳကပၝတယ္။ ေဒၞစန္းစန္းက ကမ္းနားလမ္း အလုပ္သမား ႌၿန္ဳကားေရး ဦးစီးဌာနမႀာ ဒုတိယ ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃး လုပ္ေနပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ က႗န္ေတာ္တိုႚ ႟ုံဘက္ကို လာ႓ပီး လဖက္ရည္ ေသာက္ပၝတယ္။ ဦးဘေကာင္းနဲႚ ေရႀးေဟာင္း ေႎႀာင္းဴဖစ္ေတၾ ေဴပာရင္း ႎိုင္ငံေရး အေဴခအေနေတၾ ကိုလဲ ေဆၾးေႎၾးေလ့ ရႀိပၝတယ္။

ရႀစ္ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံု ကာလမႀာ ေဒၞစန္းစန္းက သူတိုႚ ဌာနရဲႚ အလုပ္သမား သမဂၢမႀာ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္လိုႚ အ႓ငိမ္းစား ေပးတာ ခံခဲ့ရပၝတယ္။ ေနာက္ေနႚက အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ကို ဝင္႓ပီး ဆိပ္ကမ္း႓မိႂႚနယ္ မဲဆႎၬနယ္က အေ႟ၾးခံရလိုႚ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ 'အမတ္မင္း' ဴဖစ္လာ ခဲ့ပၝတယ္။ မဳကာခင္ အဖမ္းခံ ရပၝတယ္။ ကို႒ကီးေကာင္း ကေတာ့ ေမာင္ေအာင္ထၾန္း တကသ သမိုင္း ဴပႂစုရာမႀာ ကူညီလိုႚတဲ့ အဖမ္း ခံလိုက္ရ ပၝေသးတယ္။ ႎႀစ္ေယာက္လံုး ေထာင္ထဲ ေရာက္သၾားခဵိန္မႀာပဲ က႗န္ေတာ္နဲႚ ေခတၨခဏ အဆက္ဴပတ္ သၾားခဲ့ရပၝတယ္။

ေဒၞစန္းစန္းက အလုပ္သမား သမဂၢ ေနာက္ခံနဲႚ အလုပ္သမားေရးရာမႀာ အထူး အားထားရသူ တဦး ဴဖစ္ပၝတယ္။ တကယ္ေတာ့ ပညာေရး ေလာက အေဳကာင္းကို ပိုလိုႚေတာင္ သိမယ္ ထင္ပၝတယ္။ မံု႟ၾာက ၁၀ တန္း ေအာင္လာ႓ပီး၊ ၁၉၄၈ ကေန၊ ၁၉၅၄ ထိ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မႀာ တက္ေရာက္ခဲ့လိုႛ ဇီဝေဗဒနဲႚ သိပၯံဘၾဲႚ ရ႓ပီးေနာက္ ဗဟိုစံဴပ အစိုးရေကဵာင္းမႀာ အထက္တန္းဴပ ဆရာမ အဴဖစ္ ေဒၞစန္းစန္း လုပ္ဖူးပၝတယ္။ ၁၉၅၅ ခုႎႀစ္မႀာ ပညာသင္ လဲလႀယ္ေရး အစီအစဥ္ အရ ယူဂိုဆလားဗီးယား ႎိုင္ငံကို အဏၧဝၝေဗဒ ပညာသင္ သၾားခဲ့ရပၝတယ္။ တႎႀစ္တာ ပညာ သင္ယူခဲ့႓ပီး ဴပန္လာေတာ့ ၁၉၅၇ - ၅၈ မႀာ ေမာ္လ႓မိႂင္ ေကာလိပ္မႀာ နည္းဴပ ဆရာမ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ရပၝတယ္။ ဒၝ့ေဳကာင့္ ပညာေရး ေလာက အေဳကာင္းကိုလဲ အေဴခခံ ပညာေရးေရာ၊ အဆင့္ဴမင့္ ပညာေရး အေဳကာင္းကိုပၝ အေတာ္အတန္ သိရႀိသူ ဴဖစ္ပၝတယ္။ သည့္ေနာက္မႀ အလုပ္သမား ႌၿန္ဳကားေရး ဦးစီး ဌာနကို ဝင္လုပ္တာပၝ။ ႎိုင္ငံေရး လႁပ္ရႀားမႁမႀာ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားနဲႚ ေကဵာင္းသားေရးရာ ပညာေရး ကိစၤေတၾဟာ အထူး အေရး႒ကီး ပၝတယ္။ ဒီလို ကိစၤေတၾမႀာ တီးမိ ေခၝက္မိ ရႀိတဲ့အတၾက္ ေဒၞစန္းစန္းဟာ အဖၾဲႚခဵႂပ္မႀာ အားထားစရာ အမဵႂိးသမီး ေခၝင္းေဆာင္ တဦး အဴဖစ္ ရပ္တည္ ခဲ့ရပၝတယ္။

က႗န္ေတာ့္ အေနနဲႚ ကေတာ့ အမ႒ကီး ေဒၞစန္းစန္းကို ပညာေရး ေဆၾမဵႂိး အဴဖစ္ထက္ စာေပ ေဆၾမဵႂိး အေနနဲႚ ပို႓ပီး ရင္းႎႀီးပၝတယ္။ သူႚဖခင္ဟာ အမဵႂိးသား စာေပဆုရ 'ရဲအရာရႀိတဦး' ပၝ။ ဦးဘေသာ္တဲ့။ 'ဴပစ္မႁ' မဂၢဇင္းကို စတင္ ေထာင္သူ တဦး ဴဖစ္ပၝတယ္။ စိန္ခင္ေမာင္ရီ (ေဳကးမံု)၊ ခင္ေမာင္ဳကည္ (ဂၝးဒီးယန္)၊ ခင္ေမာင္စီ (ဴပစ္မႁ) တိုႚရဲႚ ဖခင္႒ကီးပၝ။ စိန္ခင္ေမာင္ရီလဲ အမဵႂိးသား စာေပဆုရ စာေရးဆရာ တဦးပၝ။ ဂဵပန္ ဝတၪႂတခုကို ဘာသာဴပန္လိုႚ ဆုရခဲ့တာပၝ။ သူတိုႚ ေမာင္ႎႀမ တေတၾဟာ အားလံုး စာေပသမားေတၾခဵည္း ပၝပဲ။ က႗န္ေတာ္နဲႚ ကမာရၾတ္မႀာ တရပ္ထဲ ေနခဲ့ဳကတာမိုႚ အားလံုးနဲႚရင္းႎႀီးပၝတယ္။

ဦးဘေသာ္ ဆိုတဲ့ စာေရး ဆရာ႒ကီးဟာ ဆရာ႒ကီးမႁိင္းရဲႚ ေလးခဵႂိးေတၾကို ဴဗန္းဴဗန္းကၾဲ ရသူပၝ။ လုပ္သား ဴပည္သူႚ ေနႚစဥ္ သတင္းစာ (အဂႆလိပ္စာ) မႀာ အယ္ဒီတာခဵႂပ္ လုပ္သၾားတဲ့ ဆရာ႒ကီး ဦးခင္ေမာင္လတ္နဲႛ ဦးဘေသာ္ တိုႚဟာ ညီအကိုေတၾေပၝ့။ ဦးခင္ေမာင္လတ္ရဲႚ ဇနီးက ေဒၞခင္မဵႂိးခဵစ္ေပၝ့။ ဒီးဒုတ္ ဦးဘခဵႂိရဲႚ ဇနီး ေဒၞလႀေမနဲႚ အတူ ဴမန္မာ အမဵႂိးသမီး အသင္းကို ဖၾဲႚစည္း တည္ေထာင္႓ပီး ၁၉၃၈ ခုႎႀစ္ ေကဵာင္းသား သပိတ္႒ကီးမႀာ ဝင္ေရာက္ ကူညီလိုႚ ဒဏ္ရာေတာင္ ရခဲ့႓ပီး ေသၾးစၾန္း ခံရဖူးပၝတယ္။ သား ေဒၝက္တာ ခင္ေမာင္ဝင္း၊ ေခ႗းမ ေ႟ၿရည္ဝင္း၊ ေဴမး မိမိဝင္း တိုႚလဲ စာေရး ဆရာေတၾ ဴဖစ္ေနဳက ႓ပီေလ။ အေမရိကားက မိုးမခ အသံ ေမာင္ရစ္ ဆိုတာလဲ ေဒၞစန္းစန္းရဲႚ တူေပၝ့။

ေဴပာမိလက္စနဲႛ ေဴပာရရင္ ေဒၞခင္မဵႂိးခဵစ္ရဲႚ ေမာင္အရင္း ကိုသိန္းေအာင္ ဆိုတာ စစ္တပ္ကေပၝ့။ လၾတ္လပ္ေရး ရ႓ပီး စေလာက္ ကတည္းက ဆိုဗီယက္ကို သတင္းစာ ပညာ သၾားသင္ခဲ့တာ ရႀစ္ေလးလံုး ကာလေရာက္မႀ ေတာတၾင္းက ကၾန္ဴမႃနစ္ ေခၝင္းေဆာင္ ဦးလၾင္ အမည္နဲႚ ဖမ္းမိ႓ပီး ဴပန္ေရာက္ လာေလရဲႚ။ က႗န္ေတာ္ ဆိုခဵင္တာက ေဒၞစန္းစန္းဟာ မဵႂိးနဲႚ႟ိုးနဲႚ 'စာေပနဲႚ ႎိုင္ငံေရး' ကို စိတ္ဝင္စားတဲ့ အမဵႂိးလိုႚ ဆိုခဵင္တာ ပၝပဲ။ ေနာက္တခု ထူးတာက သူႚတိုႚ အမဵႂိးဟာ စာေပနဲႚ ႎိုင္ငံေရးကို ယံုဳကည္ခဵက္နဲႚသာ ပၝဝင္ လုပ္ေဆာင္ဳက႓ပီး အသက္ေမၾး ဝမ္းေဳကာင္းေဳကာင့္နဲႚ ဂုဏ္သိကၡာ နာမည္ ႒ကီးလိုမႁေဳကာင့္ လုပ္တဲ့သူ မရႀိဘူးတဲ့ အခဵက္ပၝပဲ။ ႟ုိးသား ေဴဖာင့္မတ္မႁကို မဵႂိး႟ိုးနဲႚ ခဵီ႓ပီး ထိန္းသိမ္း ဳကသူေတၾလိုႚ ဆိုခဵင္ပၝတယ္။

ထိုင္း - ဗမာ နယ္စပ္မႀာ ေဒၞစန္းစန္း ေနတဲ့အိမ္ကို ခဲကဵတယ္ ဆိုတဲ့ သတင္းကို ေကဵာ္မေကာင္း ဳကားမေကာင္း ဳကားရေတာ့ အေတာ့္ကို စိတ္မေကာင္း ဴဖစ္ရပၝတယ္။ ေဒၞစန္းစန္း အတၾက္ ပူပန္မိ႓ပီး ႎိုင္ငံေရးသမားေတၾ အတၾက္ စိတ္မေကာင္း ဴဖစ္ရပၝတယ္။ ေငၾေရး၊ ေဳကးေရးေဳကာင့္ ဆိုတဲ့ ေနာက္ဆက္တၾဲ သတင္းကိုလဲ မဳကားခဵင္ဘဲ ဳကားလိုက္ရေတာ့ ပို႓ပီး စိတ္မေကာင္း ဴဖစ္ရပၝတယ္။ တခၝထပ္႓ပီး ေဒၞစန္းစန္းက ဂဵပန္မႀာ စာေစာင္ အယ္ဒီတာ တဦးနဲႚ အင္တာဗဵႃး လုပ္႓ပီး ရႀင္းဴပတဲ့ အခၝ ပိုသည္ထက္ ပိုမို႓ပီး ထပ္မံ စိတ္မေကာင္း ဴဖစ္ရဴပန္ပၝတယ္။ ေငၾထုတ္ခၾင့္ကို ေဒၞစန္းစန္းက လက္မႀတ္ ထိုးေပးရမႀာကို မထိုးလိုက္ဘူးတဲ့။ အေဳကာင္းက တခဵႂိႚ လက္မႀတ္လိမ္၊ တခဵႂိႚက စာရင္း လိမ္လိုႚတဲ့။ 'အသက္စၾန္ႚ' ႓ပီး စစ္တပ္နဲႚ ရင္ဆိုင္ခဲ့တဲ့ ပုဂၢိႂလ္ေတၾ၊ ႎိုင္ငံေရး ဂုဏ္သိကၡာကို တန္ဖိုး ထားဳကတဲ့ ပုဂၢိႂလ္ေတၾက ေငၾေဳကး အတၾက္ 'အရႀက္စၾန္ႚ' ဳကတယ္ ဆိုတာ၊ ဘာပဲဴဖစ္ဴဖစ္ အရပ္ရပ္ ေနဴပည္ေတာ္ ဳကားလိုႚ မေတာ္ပၝဘူး။ အခဵင္းခဵင္း ႎိုင္ငံေရးသိကၡာ၊ လူမႁေရး ဂုဏ္သိကၡာနဲႚ႒ကိတ္႓ပီး ေဴဖရႀင္းႎိုင္လဵက္နဲႚ ခုလို ဴဖစ္ရတာ ဒီမိုကေရစီေရး အတၾက္ အသည္း နာစရာ သတင္းပၝ။

လူကို အဴပစ္ မတင္လိုပၝ။ ဴဖစ္ပံုကို စိတ္မေကာင္းတာပၝ။ သတင္းဳကားရင္ ဳကားဴခင္း 'ငၝတိုႚ အမ႒ကီးက ဒၝေတၾ ဘာဴဖစ္လိုႚ ေဴပာေနရမလဲ။ ႓ပီးခဲ့႓ပီပဲ' လိုႚ ေဘးက မိတ္ေဆၾေရႀႚမႀာ ႟ုတ္တရက္ အသံထၾက္ လိုက္မိပၝတယ္။ တကယ္ေတာ့ ႎိုင္ငံေရး ေခၝင္းေဆာင္ တေယာက္ရဲႚ အိမ္ကို ခဲကဵတဲ့ သတင္းက ဟိုးေလးတေကဵာ္ ဴဖစ္႓ပီးေနပၝ႓ပီ။ 'ကဲေလ အဲဒၝမဵႂိး ေနာက္ထပ္ မဳကားရေအာင္ ဆင္ေဴခဳက လိမ့္မေပၝ့'လိုႚ စိတ္ေဴဖလိုႚမႀ မဆံုးခင္ အလားတူ သတင္းမဵႂိးကို အိႎၬိယဴပည္ဘက္က ထပ္ဳကားရ ဴပန္ပၝတယ္။

စစ္အစိုးရ အတၾင္းမႀာ ေငၾေဳကး ကိစၤ ဴဖစ္တဲ့ လူေတၾကို အစၾမ္းကုန္ ဖံုးဖိ ဳကပၝတယ္။ မေကာင္းမႁကို ဖံုးဖိထားတာ မေကာင္းတဲ့ အလုပ္ပၝ။ ႎုိင္ငံေရး ေလာကမႀာ ဒၝမဵႂိးေတၾ ဴဖစ္လာရင္ ဖံုးတာ ဖိတာထက္ မဴဖစ္ေအာင္ ႒ကိႂတင္ ကာကၾယ္ဳကတာ ေကာင္းပၝတယ္။ မသမာမႁ ဴဖစ္တာလဲ မေကာင္း။ ဖံုးရ ဖိရတာလဲ မေကာင္း၊ ေဖာ္ရ ဖၾင့္ရတာလဲ မေကာင္း၊ လူဳကားလိုႚလဲ မေကာင္း၊ လူမဟုတ္တဲ့ ဟာေတၾ ဳကားရင္လဲ မေကာင္း။

က႗န္ေတာ္ ဴပည္ပကို ထၾက္မလာခင္ ကာလမႀာ က႗န္ေတာ့္အိမ္ (ပညာေရး ေခ႗းနဲစာနဲႚ တရားဝင္ ဝယ္ယူ ေဆာက္လုပ္ ေနထိုင္တဲ့အိမ္)၊ အမ႒ကီးစန္းရဲႚ မိဘေတၾရဲႚအိမ္ (စာေပ လုပ္ငန္းနဲႚ တရားဝင္ ဝယ္ယူ ေဆာက္လုပ္ ထားတဲ့အိမ္)၊ အဲဒီ အိမ္ေတၾ 'မင္းေဘး' နဲႚ အဖဵက္ဆီး ခံရ႓ပီး၊ အဓမၳ အပိုႚခံရတဲ့ တိုက္တန္းလဵားေတၾမႀာ အမ႒ကီးစန္းနဲႚ ကိုရင္စၾမ္း တိုႚဟာ အိမ္နီးခဵင္းေတၾ ဴဖစ္ေနရ ဴပန္ပၝတယ္။

အမ႒ကီးစန္းတိုႚဟာ အမႀန္တရားကို ဴမတ္ႎိုး႓ပီး၊ ယံုဳကည္ခဵက္ကို အသက္နဲႚ လဲမယ္ ဆိုတဲ့သတၨိမဵႂိးနဲႛ ေဆၾဂုဏ္၊ မဵႂိးဂုဏ္၊ အိမ္ဂုဏ္ကို ထိန္းသိမ္းတဲ့ လူမဵႂိးပၝလိုႚ က႗န္ေတာ္ သိသထက္ သိလာ ခဲ့ပၝတယ္။ ဒၝေဳကာင့္ ေဒၞစန္းစန္း ႎိုင္ငံေရးသမား ဴဖစ္လာတာကို က႗န္ေတာ္တိုႚ အထူးေလးစား အားထားပၝတယ္။ ေလာကဓံကို ဳကံ့ဳကံ့ခံ႓ပီး ဒီမိုကေရစီ ပန္းတုိင္ကို (တဴခားလူေတၾ အားလံုး) လူမႁေရး အမႀား မရႀိဘဲ ဆက္ဆက္ ခဵီတက္ ႎိုင္ဳကပၝေစလိုႚ ဆုေတာင္း လိုက္ရပၝေဳကာင္း။

ေမာင္စၾမ္းရည္

ဇူလိုင္ ၂၈၊ ၂၀၀၅။

မ႒ကိႂက္တာရႀိရင္ ဖုန္းဆက္ပၝ။

အဖ ကၾယ္လၾန္သူ ခ႟ိုင္ရဲဝန္ ဦးဘေသာ္ (ဴပစ္မႁ မဂၢဇင္း တည္ေထာင္သူႎႀင့္ စာေရး ဆရာ 'ပုလိပ္ အရာရႀိတဦး')၊ အမိ ေဒၞမမေလး (ဴပစ္မႁ မဂၢဇင္း တာဝန္ခံ ထုတ္ေဝသူ) တိုႚက ၁၉၃၂ ခုႎႀစ္၊ ဇန္နဝၝရီလ ၁၀ ရက္ေနႚတၾင္ အလံု႓မိႂႚတၾင္ ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။ ေမၾးခဵင္း ၅ ေယာက္အနက္ တတိယေဴမာက္ ဴဖစ္သည္။ အစ္ကို ၂ ဦးမႀာ ကၾယ္လၾန္သူ အမဵိႂးသား စာေပဆုရ စာေရးဆရာႎႀင့္ သတင္းစာဆရာ စိန္ခင္ေမာင္ရီႎႀင့္ ဂၝဒီယန္း သတင္းေထာက္ခဵႂပ္ ဦးခင္ေမာင္ဳကည္တိုႚ ဴဖစ္သည္။

ငယ္စဥ္က မံု႟ၾာ႓မိႂႚ၊ အမဵိႂးသား အလယ္တန္းေကဵာင္း၊ ဗုဒၭဘာသာ ေကဵာင္းမဵားတၾင္ ပညာသင္ ဳကားခဲ့႓ပီးေနာက္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မႀ ၁၉၅၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ဘီအက္စ္စီဘဲၾႚ ရသည္။ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ဘင္တန္ေဆာင္၌ သဟာယႎႀင့္ စာဖတ္ အသင္း၊ ဗဟို ေကဵာင္းေဆာင္ သဟာယႎႀင့္ စာဖတ္ အသင္း၊ ႟ူပေဗဒ၊ ဇီဝေဗဒ အသင္း၊ ခဵင္းတၾင္း အသင္း စေသာ အသင္း အဖၾဲႚမဵားတၾင္ အလုပ္အမႁေဆာင္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။

၁၉၅၂ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၅၅ ခုႎႀစ္ အထိ ဗဟို အစိုးရ အထက္တန္းေကဵာင္း (ရန္ကုန္) အထက္တန္းဴပ၊ ရန္ကင္းေကာလိပ္၊ ေမာ္လ႓မိႂင္ ေကာလိပ္တိုႚတၾင္ သတၨေဗဒ ဌာန သ႟ုပ္ဴပ ဆရာမ၊ ယူဂိုဆလားဗီးယား ႎိုင္ငံ၊ အစၤေရး ႎိုင္ငံမဵားသုိႚ ပညာေတာ္သင္ သၾားေရာက္ ခဲ့သည္။ ၁၉၅၈ - ၅၉ ခုႎႀစ္တၾင္ သတင္းစာ ဒီပလိုမာ (ဒီေဂဵ) ရသည္။

၁၉၆၀ ဴပည့္ႎႀစ္မႀ စ၍ အလုပ္သမား ႌၿန္ဳကားေရး ဦးစီးဌာနတၾင္ ဝၝဏိဇၦ ပဋိပကၡ ဴဖန္ေဴဖေရး အရာရႀိ၊ ႓မိႂႚနယ္ ဦးစီးမႀႃး တာဝန္ဴဖင့္ ဗိုလ္တေထာင္၊ ပုဇၾန္ေတာင္၊ ေကဵာက္တံတား၊ ေဘာက္ေထာ္၊ သကႆန္းက႗န္း၊ ရန္ကင္း၊ လိႁင္၊ ကမာ႟ၾတ္၊ မရမ္းကုန္း၊ ေဴမာက္ဥကၠလာပ၊ ေတာင္ဥကၠလာပ၊ ဆိပ္ကမ္း၊ ဆိပ္႒ကီး ခေနာင္တိုႎႀင့္ ဒလ ႓မိႂႚနယ္မဵားတၾင္ အမႁထမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၈၅ ခုႎႀစ္တၾင္ အလုပ္သမား ႌၿန္ဳကားေရး ဦးစီးဌာန၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း ဦးစီး ဌာနမႀႃး၊ ထိုႚေနာက္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ သုေတသနႎႀင့္ စီမံကိန္းဌာနခၾဲ၊ အလုပ္သမား ႌၿန္ဳကားေရး ဦးစီး ဌာန ဒုတိယ ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ရႀစ္ေလးလံုး ဴပည္သူႚ ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံု႒ကီးတၾင္ အလုပ္သမားမဵား ဝန္ထမ္း သမဂၢ၌ ဥကၠႉ အဴဖစ္ တက္႔ကစၾာ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားခဲ့သည္၊၊ ဴပည္သူႚ ဆႎၬကို မဵက္ကၾယ္ဴပႂ႓ပီး ၁၉၈၈ ခု၊ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ေနႚတၾင္ တပၝတီ အာဏာရႀင္ ဦးေနဝင္း ထံမႀ လက္ဝၝး႟ိုက္ အာဏာလၿဲယူကာ တုိင္းဴပည္ အာဏာ အရပ္ရပ္ကို လက္နက္ အားကိုးဴဖင့္ သိမ္းယူခဲ့ေသာ နဝတ (ယခု နအဖ) စစ္အစိုးရ တက္လာရာ၊ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တိုဘာလတၾင္ ေဒၞစန္းစန္းအား တာဝန္မႀ အ႓ငိမ္းစား ေပးခဲ့သည္။

ထိုႚေနာက္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဖၾဲႚစည္းရာတၾင္ ပူေပၝင္း ပၝဝင္ခဲ့႓ပီး၊ အဖၾဲႚခဵႂပ္တၾင္ ဗဟိုလုပ္ငန္း အဖဲၾႚ (အလုပ္သမား) အတၾင္းေရးမႀႃး၊ ဗဟို စည္းကမ္း ထိန္းသိမ္းေရး အဖၾဲႚ အတၾင္းေရးမႀႃး၊ ဗဟို စည္း႟ံုး လံႁႚေဆာ္ေရး အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။

၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ပၝတီစံု ဒီမိုကေရစီ အေထၾေထၾ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ ေဒၞစန္းစန္းသည္ ဆိပ္ကမ္း ႓မိႂႚနယ္ မဲဆႎၬနယ္တၾင္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္အား ကိုယ္စားဴပႂ၍ ဝင္ေရာက္ ယႀဥ္႓ပိႂင္ခဲ့ရာ ခုိင္လံုမဲ ၆၁၅ မဲ၊ စုစုေပၝင္း မဲရာႎႁန္း ၅၉.၂၅ % ဴဖင့္ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ တဦး အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံခဲ့ရသည္။

ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ကဵင္းပ ေပးခဲ့ေသာ္လည္း၊ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး ေခၞယူေပးရန္ နဝတ (ယခု နအဖ) စစ္အစိုးရက ပဵက္ကၾက္ ခဲ့ေသာေဳကာင့္ ဴပည္သူႚ လူထု၏ ကိုယ္စား လုပ္ပိုင္ခၾင့္ အာဏာ အပ္ႎႀင္းထားဴခင္း ခံခဲ့ရသည့္ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလႀယ္မဵားက ယာယီ အစိုးရ ဖၾဲႚစည္းေရး ႒ကိႂးပမ္းရာမႀာ ပၝဝင္ခဲ့သဴဖင့္ ၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ အတၾင္းမႀာ နဝတ (ယခု နအဖ) စစ္အစိုးရရဲႚ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခဵဴခင္းကို ခံခဲ့ရ႓ပီး၊ ၁၉၉၂ ခုႎႀစ္၊ ေမလ ၁ ရက္ေနႚမႀာ နဝတ ေဳကညာခဵက္ အမႀတ္ - ၁၁/၉၂ နဲႚ အင္းစိန္ေထာင္မႀ ဴပန္လၾတ္သည္။

၁၉၉၇ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ ၃၁ ရက္ေနႚတၾင္ ႎိုင္ငံဴခား သတင္း ဌာနမဵားႎႀင့္ ဆက္သၾယ္ သတင္းေပးသည္ဟု နအဖ စစ္အစိုးရက စၾပ္စၾဲကာ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခဵခဲ့သည္။ ထိုႚေနာက္ ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ ၁၃ ရက္ေနႚတၾင္ ဴပန္လည္ လၾတ္ေဴမာက္ခဲ့႓ပီး ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ ၁ ရက္ေနႚတၾင္ ထိုင္း - ဴမန္မာ နယ္စပ္ လၾတ္ေဴမာက္ နယ္ေဴမသိုႚ ေရာက္ရႀိ လာခဲ့သည္။

ယခုအခၝ ဴပည္ပေရာက္ အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ (လၾတ္ေဴမာက္နယ္ေဴမ) တၾင္ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္လ႖က္ ရႀိသည္။