ဴပဇာတ္ ဒၝ႟ုိက္တာ ဝရဇိန္ ဦးရဲဝင္း (၁၂၉၄ - ၁၃၆၉)

ဴမန္မာ့ ဴပဇာတ္ေဴခရာ

ဴပဇာတ္ဟူသည္ ဆုိလုိသည့္ အဴဖစ္အပဵက္ တစုံတရာကုိ ပၾဲဳကည့္သူတုိႛ စိတ္တၾင္ ထင္ရႀား ေပၞလၾင္လာေစရန္ လူကုိယ္တုိင္ ထၾက္၍ သ႟ုပ္ေဖာ္ ဴပသရသည့္ အႎုပညာတရပ္ ဴဖစ္သည္။ ေရႀးပေဝသဏီေခတ္မႀ ယခုေခတ္ တုိင္ေအာင္ ႎုိင္ငံမေ႟ၾး၊ လူမဵႂိးမေ႟ၾး မိမိတုိႛ ဓေလ့ထုံးစံ အေလဵာက္ ဴပဇာတ္မဵား ေပၞေပၝက္ခဲ့သည္။ အယူဝၝဒေရး ဆုိင္ရာ ပူေဇာ္ပသပၾဲမဵား အဴဖစ္ စတင္ခဲ့၍ အယူဝၝဒ ဆုိင္ရာ အေဳကာင္းရပ္မဵားကုိ တင္ဴပခဲ့ဳကရာမႀ ေနာင္အခၝတၾင္ ဴပဇာတ္ေခတ္ ေဴပာင္းလာ႓ပီးလ႖င္ လူႛအေရး၊ လူႛကိစၤမဵားကုိ တင္ဴပေသာ ဴပဇာတ္မဵား ေခတ္စားလာသည္။ ဴပဇာတ္ အမဵႂိးမဵႂိး ဴဖစ္လာရာ အေဴပာဴပဇာတ္၊ အကဴပဇာတ္၊ ဂီတဴပဇာတ္၊ ဂီတအကဴပဇာတ္ ဟူ၍ ကၾဲဴပားလာသည္။ ဴပဇာတ္သည္ ႎုိင္ငံ အသီးသီး၌ ေခတ္စားမႁ၊ ေခတ္မႀိန္မႁ စသည္ဴဖင့္ ဆူဳကံႂနိမ့္ဴမင့္ အမဵႂိးမဵႂိးကုိ ေတၾႚဳကံႂခဲ့ရေလသည္။

ဴမန္မာ ဴပဇာတ္မဵားသည္ ေရႀးအခၝ ကတည္းက ရပ္႟ၾာ ဘုရားပၾဲမဵား၌ ဗုဒၭဝင္ အေဳကာင္းရပ္မဵားကုိ လည္းေကာင္း၊ နိပၝတ္ဇာတ္မဵားကုိ လည္းေကာင္း ခင္းကဵင္း ကဴပသည္မႀ စ၍ ဴဖစ္ေပၞလာဟန္ ရႀိသည္ဟု အခဵႂိႚက ယူဆဳကေလသည္။ ေတၾႚရႀိရသမ႖ေသာ ေရႀးအကဵဆုံး ဴပဇာတ္မႀာ ဒုတိယ အင္းဝေခတ္ ေခၞ ေညာင္ရမ္းေခတ္၊ ဟံသာဝတီပၝ မင္းတရား႒ကီး လက္ထက္တၾင္ ဝန္႒ကီး ပေဒသရာဇာ ေရးသားခဲ့သည့္ မဏိကက္ ဴပဇာတ္ ဴဖစ္သည္။ ဘုိးေတာ္ဘုရား လက္ထက္တၾင္ အီေနာင္၊ ရာမ၊ သခႆပတတၨႂ၊ ေကသာသီရိ နန္းတၾင္းဇာတ္မဵား ေပၞေပၝက္ခဲ့သည္။ ဘ႒ကီးေတာ္ လက္ထက္တၾင္ ဴပဇာတ္ ဆရာ႒ကီး ဦးဳကင္ဥ၏ ေဒဝကုမႝဏ္၊ ဝကႆႎၩ၊ ပၝပဟိန္ႎႀင့္ ကာလကဏၧီ ဴပဇာတ္တုိႛ ေပၞေပၝက္ခဲ့သည္။

မင္းတုန္းမင္း တရား႒ကီး လက္ထက္တၾင္ လႁိင္ထိပ္ေခၝင္တင္သည္ ဝိဇယကာရီ နန္းတၾင္းဇာတ္ႎႀင့္ ဣႎၬာဝံသ နန္းတၾင္းဇာတ္တုိႛကုိ ေရးသားခဲ့သည္။ ထင္ရႀားေသာ ဴပဇာတ္ ဆရာ႒ကီး စေလဦးပုညသည္ ပဒုမ၊ ေရသည္၊ ဝိဇယ၊ ေကာသလ၊ ေဝႍႎၩရာ စေသာ ဴပဇာတ္တုိႛကုိ ေရးသားခဲ့သည္။ ဦးပုညေခတ္ ေနာက္ပုိင္း ႓ဗိတိသ႖ေခတ္တၾင္ သဘင္ဘက္သုိႛ ပုိ၍ ယုိင္လာေသာ ဴပဇာတ္ေရး ဆရာမဵားမႀာ ဆရာေယာ၊ ဆရာကူး၊ ဓားပိန္ ဦးေမာင္႒ကီး၊ ပုဇၾန္ေတာင္ ဆရာခ၊ ဆင္ဴဖႃက႗န္း ဆရာသင္၊ ဆရာ ဆုသာ၊ ဆရာလၾန္းတုိႛ ဴဖစ္ဳကသည္။

ဒုတိယ ကမာၲစစ္ အတၾင္းက ႟ုပ္ရႀင္ဇာတ္ကားမဵား ႟ုိက္ကူးရန္ ဖလင္မဵား မရရႀိႎုိင္သည့္ အတၾက္ ႟ုပ္ရႀင္ကားမဵားကုိ အစားထုိးေသာ အားဴဖင့္ ေခတ္သစ္ ဴပဇာတ္မဵား စတင္ ေပၞေပၝက္ လာခဲ့သည္။ ထုိကဲ့သုိႛ ဴပဇာတ္မဵားကုိ ေရးသားခဲ့သူမဵား အနက္ လၾန္ခဲ့ေသာ ႎႀစ္ေပၝင္း ေလးဆယ္ေကဵာ္က ေအာင္ဴမင္ေသာ ဴပဇာတ္ ဒၝ႟ုိက္တာ ဴပဇာတ္မင္းသား ဝရဇိန္ ဦးရဲဝင္း၏ ဘဝ ဴဖတ္သန္းမႁ တစိတ္တေဒသကုိ မႀတ္တမ္းဴပႂ တင္ဴပ လုိက္ရပၝသည္။

ေလးမဵက္ႎႀာမႀ အႎုပညာဗီဇ

ဴပဇာတ္ ဒၝ႟ုိက္တာ ဴပဇာတ္မင္းသား ဝရဇိန္ရဲဝင္းကုိ ဴမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၂၉၄ ခု၊ နယုန္လဆုန္ ၁၃ ရက္၊ ဳကာသပေတးေနႛတၾင္ ဟသႆာတခ႟ုိင္ ေလးမဵက္ႎႀာ႓မိႂႚတၾင္ အဖ ဦးတုိးသက္ (ကုန္သည္)၊ အမိ ေဒၞေ႟ၿဆင့္ (ကုန္သည္)တုိႛမႀ ေမၾးဖၾား သန္ႛစင္ခဲ့သည္။ အစ္ကုိအ႒ကီး ဦးေကဵာ္ေသာင္း (ကၾယ္လၾန္) အစ္မ႒ကီး ေဒၞဴမေ႔က၊ အစ္မလတ္ မဴမတင္ (ကၾယ္လၾန္)၊ အစ္မ အငယ္ဆုံး မဴမလၾင္၊ ဝရဇိန္ ရဲဝင္းဟူ၍ ေမၾးခဵင္း ၇ ေယာက္ ရႀိသည့္အနက္ အငယ္ဆုံး ဴဖစ္သည္။ ဇာတာ အမည္မႀာ ေမာင္ေမာင္ေအး ဴဖစ္သည္။ သုိႛရာတၾင္ ထုိအမည္မႀာ မတၾင္ခဲ့ပၝ။ ေမာင္ အငယ္ဆုံးေလးမုိႛ အစ္ကုိ အစ္မမဵား အေပၞ အဆုိးက ပုိလၾန္းသည္။ အရပ္ထဲတၾင္ အရက္မူး႓ပီး ဆုိးလၾန္းေသာ ကုိအုန္းေမာင္ ဆုိသူကလည္း ရႀိသည္။ ဤသုိႛဴဖင့္ အဆုိးခဵင္း ပုံခုိင္းလဵက္ အငယ္ဆုံးေလး ေမာင္ေမာင္ေအးကုိ အုန္းေမာင္ေလးဟု စရင္းေနာက္ရင္း ေခၞဳကရာမႀ အုန္းေမာင္ေလး ဟူေသာ အမည္ တၾင္ကဵန္ခဲ့သည္။

အုန္းေမာင္ေလး ၇ ႎႀစ္သား အ႟ၾယ္တၾင္ မိခင္ ဆုံးခဲ့သည္။ မိတဆုိး အုန္းေမာင္မႀာ အိမ္ေထာင္မႁ စီးပၾားေရး အကဵပ္အတည္းႎႀင့္ ဴပင္းထန္စၾာ နပန္းလုံးခဲ့ရသည္။ သုိႛရာတၾင္ အုန္းေမာင္ေလးက ဇၾဲ႒ကီးသည္။ သတၨိေကာင္းသည္။ ငယ္႟ၾယ္သူ ဴဖစ္သည့္ အေလဵာက္ ပညာကုိ သဲ႒ကီး မဲ႒ကီး ႒ကိႂးစားသည္။ စာေတာ္သည္။ အကဵင့္စာရိတၨ ေကာင္းသည္။ သူတပၝးကုိ ကူညီတတ္သည္။ အႎုပညာသည္ ဴဖစ္မည့္သူကေလးမုိႛ ခႎၭာကုိယ္ ေသးေသးသၾယ္သၾယ္ ေပဵာ့ေပဵာ့ညၟက္ညၟက္ ကေလးႎႀင့္ ကုိယ့္ဘာသာ တေယာက္တည္းသာ ေနတတ္ ထုိင္တတ္ ဴပန္သည္။ အုန္းေမာင္ေလး ၁၁ႎႀစ္သား ပဥၤမတန္း စာေမးပၾဲ ဴပည္သူႛ နီတိဘာသာရပ္ ေဴဖဆုိေနစဥ္တၾင္ အစ္ကုိဝမ္းကၾဲ ေတာ္စပ္သူက ေကဵာင္းသုိႛ စက္ဘီးႎႀင့္လာေခၞ၍ ဆရာမဵား၏ ခၾင့္ဴပႂခဵက္ဴဖင့္ အိမ္ဴပန္ လုိက္သၾားရသည္။ အိမ္ဴပန္ေရာက္ေသာ္ ေသမင္းႎႀင့္ လၾန္ဆၾဲရင္း အငယ္ဆုံးသားေလးကုိ ေမ႖ာ္ေနရႀာသည့္ ဖခင္၏ မ႟ႁမလႀ ေဝဒနာကုိ ဴမင္ရသည္။ ဖခင္က အုန္းေမာင္ေလးဆီမႀ တသက္လုံး ဖဲ မ႟ုိက္ဖုိႛ၊ အရက္ မေသာက္ဖုိႛ၊ ပညာတတ္ဴဖစ္ေအာင္ ႒ကိႂးစားဖုိႛ၊ မိန္းမ မလုိက္စားဖုိႛ ကတိေတာင္းသည္။ အုန္းေမာင္ေလးက ကတိ ေပးလုိက္သည္ ဆုိလ႖င္ပင္ ဖခင္ဴဖစ္သူက ကၾယ္လၾန္ သၾားခဲ့သည္။ အုန္းေမာင္ေလး၏ မဟာေ႟ၿေတာင္႒ကီး ႓ပိႂေလ႓ပီ။ ဘဝ၏ ဆင္းရဲဴခင္းမဵား အထၾတ္အထိပ္ ေရာက္ခဲ့သည္။ အစ္ကုိႛအိမ္ ေဴပးကပ္လုိက္၊ အစ္မအိမ္ ေဴပးကပ္လုိက္ႎႀင့္ ပညာကုိ ခက္ခက္ခဲခဲ သင္ဳကားရသည္။ ေခတ္ကလည္း သူပုန္ေခတ္႒ကီး ဴဖစ္သည္။ ကံေကာင္းသည္ဟု ဆုိရမည္ပင္။ စာေတာ္ေသာ အုန္းေမာင္ေလးမႀာ ပညာသင္ရန္ ေထာက္ပံ့ေဳကး တလကုိ ၆၀ ကဵပ္ရခဲ့သည္။ သုိႛရာတၾင္ စားဝတ္ ေနေရးမႀာကား ကဵပ္တည္း လၾန္းလႀ၏။ ထမင္းပင္ နပ္မမႀန္ခဵင္လႀေပ။

အုန္းေမာင္ေလး ၇ တန္းေရာက္ေသာ္ ဗုိလ္ေတာက္ အမႀႃးဴပႂေသာ ရဲေဘာ္ဴဖႃ အဖၾဲႚက ေလးမဵက္ႎႀာ႓မိႂႚကုိ သိမ္းပုိက္လုိက္သည္။ ထုိႛေဳကာင့္ အုန္းေမာင္ေလး၏ ပညာေရးမႀာ ၇ တန္းႎႀင့္ပင္ ရပ္ခဲ့ရသည္။

သူပုန္ အုပ္စုိးေသာ ေခတ္႒ကီးတၾင္ အုန္းေမာင္ေလး ေကဵာင္းမတက္ႎုိင္ေတာ့ေပ။ ထုိအခၝ အႎုပညာ ဗီဇစိတ္ကေလး ထ႔ကလာခဲ့သည္။ အုန္းေမာင္ေလး မယ္ဒလင္ တီးခဵင္သည္။ ထုိႛေဳကာင့္ မယ္ဒလင္ ရႀိေသာ သူငယ္ခဵင္းမဵားထံမႀ ငႀားရာ "ကိုယ္နဲႛ တန္ရာတန္ရာ လုပ္ပၝကၾာ" ဟု ခဵႂိးခဵႂိးႎႀိမ္ႎႀိမ္ အေဴပာခံခဲ့ရသည္။ သုိႛရာတၾင္ အုန္းေမာင္ေလးက စိတ္ဓာတ္ ခုိင္မာသည္။ က႗န္းသားေဟာင္း ရႀာ၍ အစ္မ၏ ေယာကဵ္ား လက္သမားလုပ္သူထံ မယ္ဒလင္ လုပ္ေပးဖုိႛ ေတာင္းပန္သည္။ ေယာက္ဖလုပ္သူက မယ္ဒလင္တီးသည္။ အုန္းေမာင္ေလး အဴဖစ္ကုိ စိတ္မေကာင္းဴဖစ္ကာ မယ္ဒလင္ ထၾင္းေပးခဲ့သည္။ လက္ဴဖစ္ မယ္ဒလင္ေလးကုိ စစ္ေစး အနက္ေရာင္ သုတ္ေပးသည္။ ထုိႛေနာက္ အုန္းေမာင္ေလးသည္ သူပုန္ေခတ္႒ကီးတၾင္ ကင္းေစာင့္ရင္း မယ္ဒလင္ တီးခဲ့သည္။ ထုိအခဵိန္က ကင္းစစ္လုပ္သူမႀာ တေယာ ဆရာ႒ကီး ဦးဖုန္းအုိ၏ တပည့္ ဴဖစ္သည္။ ထုိသူႛထံမႀ စုံေတာ႓မိႂင္ သီခဵင္းကုိ တက္ခဲ့သည္။ ထုိသူက တၾဲလုံးမဵား၊ မိတ္ဖက္သံမဵားကုိ ၂ နာရီခၾဲခန္ႛ သင္ေပးသည္။ ထုိမႀ ေလးမဵက္ႎႀာ႓မိႂႚတၾင္ ဆုိင္းဆရာ႒ကီး ဦးစံပ၊ အထိန္းေတာ္႒ကီး ေဒၞေအး႓မိႂင္တုိႛႎႀင့္ ဆက္သၾယ္မိခဲ့သည္။

ေလးမဵက္ႎႀာ႓မိႂႚမႀ စိန္ေအာင္မင္း၊ ေအာင္ဝိဇၦာ၊ ဳကည္ဳကည္ေဌးတုိႛ ကဲ့သုိႛ ေအာင္ဴမင္ေသာ အႎုပညာရႀင္မဵား ထၾက္ခဲ့သည္။ ေလးမဵက္ႎႀာ႓မိႂႚကုိ သိမ္းပုိက္႓ပီးေသာ အခၝ ရဲေဘာ္ဴဖႃအဖၾဲႚ၊ ကၾန္ဴမႃနစ္အဖၾဲႚ၊ ကရင္အဖၾဲႚတုိႛသည္ အႎုပညာဴဖင့္ ႎုိင္ငံေရးကုိ စည္း႟ုံးရန္ အတၾက္ ဴပဇာတ္မဵား ကေစခဲ့သည္။ ထုိအခၝ ကပၾဲမဵား ဴဖစ္ေဴမာက္ေစရန္ ဆုိင္းဆရာ ဦးစံပ၊ ဦးခဵစ္တီး၊ ဦးသန္းတင္တုိႛက ေခၝင္းေဆာင္ကာ ဴပဇာတ္မင္းသားမဵား ေ႟ၾးခဵယ္ခဲ့သည္။ ဴပဇာတ္မင္းသား ၂၀ ေယာက္ ေ႟ၾးခဵယ္ခဲ့သည္။ ႓မိႂႚ၏ လူဂုဏ္တန္သားမဵားသာ ဴဖစ္၍ အုန္းေမာင္ေလးတုိႛမႀာ ဴပဇာတ္မင္းသား အဴဖစ္ အနားပင္ မသိႎုိင္ခဲ့ပၝ။

ဴပဇာတ္တၾင္ သူ႒ကီး၊ ဆယ္အိမ္ေခၝင္း အဖၾဲႚမဵား ပၝရာ အုန္းေမာင္ေလးတုိႛ အဖၾဲႚက တာဝန္ယူရသည္။ ဤသုိႛဴဖင့္ ဴပဇာတ္မင္းသား ေ႟ၾးခဵယ္လာခဲ့ရာ ၇ ရက္ေကဵာ္သည့္တုိင္ စိတ္႒ကိႂက္မရႎုိင္ဘဲ အခက္အခဲ ဳကံႂခဲ့ရသည္။ ၈ ေဴမာက္ေနႛ ညတၾင္ ဴပဇာတ္မင္းသား ေ႟ၾးခဵယ္ဖုိႛ စည္းေဝးပၾဲ ကဵင္းပရာ ရဲေဘာ္ဴဖႃ၊ ကၾန္ဴမႃနစ္၊ ကရင္အဖၾဲႚမဵား၊ နယ္ခံ ႓မိႂႚမိ႓မိႂႚဖမဵား၊ ႓မိႂႚသူ႓မိႂႚသားမဵား အားလုံးေပၝင္း ၈၀၀ ခန္ႛ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ စည္းေဝးပၾဲမႀာ ည ၁၁ နာရီထိ မ႓ပီးႎုိင္ေသးရာ အုန္းေမာင္ေလးတုိႛ အဖၾဲႚမႀာ အဴပင္သုိႛ လစ္၍ ေဆးလိပ္ဝယ္ ထၾက္ဳကသည္။ အဴပန္လမ္းတေလ႖ာက္ "ေသာင္ကမ္းပၝးယံမႀာ" မဖုိတၾဲလုိႛ ငၝးတန္နဲႛ ေ႟ၿငၝးဳကင္းေတၾ … သီခဵင္းကုိ အုန္းေမာင္ေလးက ဆုိတီး တီးလာခဲ့ရာ စည္းေဝးပၾဲ ကဵင္းပရာ ေနရာေရာက္မႀ ဘရိတ္အုပ္ အရႀိန္သတ္ရသည္။

သုိႛေသာ္ ညဥ့္နက္ေနသည္က တေဳကာင္းေဳကာင့္ အုန္းေမာင္ေလး၏ သီခဵင္းသံမႀာ ဆၾတ္ဆၾတ္ပဵံႚပဵံႚ ဳကားႎုိင္ဳကသည္။ စည္းေဝးပၾဲ အတၾင္းသုိႛ ေရာက္ေသာအခၝ သီခဵင္းဆုိလာ၍ လူ႒ကီးမဵား အဆူခံရမည္ စုိး၍ အေစာင့္က အုန္းေမာင္ေလးကုိ က႟ုဏာ ေဒၝသႎႀင့္ မာန္သည္။ ကၾန္ဴမႃနစ္ စစ္ဗုိလ္ ဗုိလ္ေသာင္းထုိက္က ခုနက သီခဵင္းဆုိတာ ဘယ္သူလဲ ေရႀႚထၾက္ခဲ့ဟု ေအာ္ေဴပာသည္။ လူအုပ္႒ကီးမႀာ အုန္းေမာင္ေလး အတၾက္ အသက္မရႀႃႎုိင္ေလာက္ေအာင္ စုိးရိမ္ ပူပန္လဵက္ ရႀိသည္။ ဆုိင္းဆရာ ဦးစံပတုိႛ ခမဵာလည္း မဵက္ႎႀာမေကာင္း ဴဖစ္ေနဳကသည္။ အစိမ္းရင့္ေရာင္ အကဵႈ ႎၾမ္းႎၾမ္းဖတ္ဖတ္ကေလးႎႀင့္ အုန္းေမာင္ေလး ေရႀႚထၾက္သၾားသည္။ ကၾန္ဴမႃနစ္ စစ္ဗုိလ္က မဵက္ႎႀာထား တည္တည္ဴဖင့္ အုန္းေမာင္ေလးကုိ ေဴခဆုံး၊ ေခၝင္းဆုံးဳကည့္သည္။ ႓ပီးမႀ ခုနက အုန္းေမာင္ေလး သီဆုိလာေသာ သီခဵင္းကုိ ပရိသတ္ ေရႀႚတၾင္ ဆုိခုိင္းသည္။ အုန္းေမာင္ေလးက မယ္ဒလင္ႎႀင့္ ဆုိတီးသည္။

ထုိအခၝ အားလုံးက အုန္းေမာင္ေလးကုိ ဴပဇာတ္မင္းသား အဴဖစ္ တင္ဳကသည္။ ကရမည့္ ဴပဇာတ္မႀာ စစ္နဲႛအခဵစ္ ဴပဇာတ္ဴဖစ္ကာ ဇာတ္ထဲမႀ မင္းသား အမည္မႀာ ရဲဝင္း ဴဖစ္သည္။ ဴပဇာတ္အတၾက္ မင္းသမီး ေအာင္စမ္း႓မိႂင္ကုိ ငႀားရသည္။ ဴပဇာတ္ ေရးသူမဵားမႀာ ဆုိင္းဆရာ ဦးစံပ၊ ဦးခဵစ္တီးႎႀင့္ ဦးသန္းတင္တုိႛ ဴဖစ္သည္။ ဴပဇာတ္က အေတာ္ပင္ လူ႒ကိႂက္မဵားကာ ၃ ညတိတိ ေအာင္ပၾဲခံရသည္။ ထုိႛေနာက္တၾင္ အုန္းေမာင္ေလးက ရဲဝင္း ဴဖစ္လာသည္။ ဴပဇာတ္ က႓ပီးေသာ္ ေမာင္ရဲဝင္းမႀာ အသက္ ၁၇ ႎႀစ္ခန္ႛသာ ရႀိေသးကာ ဆ့ပင္ညၟပ္ဆရာ ဦးအန္းေမာင္ထံတၾင္ ဆံပင္ညၟပ္ သင္ရင္း၊ တဘက္ကလည္း ဆုိင္းဆရာ ဦးစံပတုိႛထံတၾင္ သဘင္ပညာမဵားကုိ ဆည္းပူး ေလ့လာေနခဲ့သည္။

ေအာင္ဴမင္မႁ၏ ေဴခလႀမ္းအစ

ဤသုိႛဴဖင့္ ေလးမဵက္ႎႀာ႓မိႂႚသုိႛ ေအာင္ခဵမ္းစိန္ ဇာတ္အဖၾဲႚ ႟ုံပၾဲဝင္ကရာ မေအာင္ဴမင္ဘဲ အ႟ႁံးႎႀင့္ ဳကံႂေတၾႚရာ ဦးစံပက "ရဲဝင္းကုိ ဴပဇာတ္ေခၞက" ဟု အဳကံေပးသဴဖင့္ ေအာင္ခဵမ္းစိန္က ေခၞေလသည္။ မင္းသမီး ေဒၝင္းယာဥ္ပဵံႎႀင့္ ဴပဇာတ္ ၃ ည တၾဲကရာ ႟ုံကၾဲသည္ အထိ အားေပးမႁ ခံခဲ့ရသည္။ ထုိႛေနာက္ ဆုိင္းဆရာ ဦးစံပက ေအာင္ဴမင့္ရႀိန္ ဇာတ္အဖၾဲႚကုိ တည္ေထာင္ကာ ဴပဇာတ္မင္းသား ခဵစ္လႁိင္ကုိ ရန္ကုန္မႀ ငႀား၍ ကေစရာ မေအာင္ဴမင္ဘဲ ရႀိေနသည္။ ထုိအခၝ ေမာင္ရဲဝင္းကုိ ဆရာ ဦးစံပက ေခၞ၍ ေလးမဵက္ႎႀာ႓မိႂႚ ထူပၝ႟ုံ ဘုရားပၾဲတၾင္ ၃ ညဆက္တုိက္ အခဵစ္ဒဏ္၊ ပူတူးမ၊ သံေယာဇဥ္ ဴပဇာတ္တုိႛကုိ ကဴပေစရာ တရႀိန္ထုိး ေအာင္ဴမင္ခဲ့သည္။ သုိႛရာတၾင္ ေမာင္ရဲဝင္းမႀာ ထုိအခဵိန္တုိင္ေအာင္ ညေဳကး မရေသးေပ။ ထုိဇာတ္ႎႀင့္ပင္ ရခုိင္ဴပည္သုိႛ ခုိးလုိက္သၾားကာ ဆက္ကခဲ့သည္။ ထုိေခတ္က မင္းသား တေယာက္လ႖င္ ေအာက္ထစ္ ညေဳကး ၁၅ ကဵပ္၊ ည ၂ ကဵပ္ႎႀင့္ ဴပဇာတ္ကခဲ့သည္။ ေမာင္ရဲဝင္းအသက္ ၁၈ ႎႀစ္၊ ရခုိင္တၾင္ ရႀိေနစဥ္၌ တ႓မိႂႚတည္းေန တဆရာတည္းထၾက္ မင္းသမီး ႓မိႂႚမသန္းႎႀင့္ အိမ္ေထာင္ကဵခဲ့သည္။ ထုိႛေနာက္ တလုိင္းစိန္ ဇာတ္အဖၾဲႚႎႀင့္ပင္ ရန္ကုန္သုိႛ တႎႀစ္ တက္ခဲ့ဴပန္သည္။ ထုိႛေနာက္ ေအာင္ဝိဇၦာ ဇာတ္အဖၾဲႚသုိႛ တႎႀစ္ေဴပာင္းကရာ လူ႒ကိႂက္နည္းကာ မေအာင္ဴမင္ ဴဖစ္ရသည္။ ေမာင္ရဲဝင္းမႀာ သူ၏ အားနည္းခဵက္မဵား ဴပင္ရန္ ေလးမဵက္ႎႀာမႀ ဆရာ ဦးစံပထံသုိႛ ဴပန္ကာ ပညာ ဆည္းပူးခဲ့သည္။ ဆရာက ေမာင္ရဲဝင္း၏ အေတၾးအေခၞကုိ သေဘာကဵ ေသာ္လည္း လူထုႎႀင့္ အဟပ္ကၾာလၾန္းသည္ဟု သုံးသပ္ကာ ကေလာင္ ေသၾးပၝဦးဟု ဆုိသဴဖင့္ ရခုိင္ဴပည္သုိႛ သၾား၍ ကေလာင္ ေသၾးေနခဲ့သည္။

ရခုိင္ေရာက္ေသာ္ ပုိက္ဆံ ဴပား ၆၀ သာ ကဵန္ေတာ့သည္။ ထုိဴပား ၆၀ ႎႀင့္ပင္ ယခင္ ဇာတ္ကခဲ့စဥ္က ဇာတ္အဖၾဲႚသားမဵားကုိ စုစည္း၍ ရဲဝင္း ဇာတ္ကမယ္ဟု ေ႔ကးေ႔ကာ္ကာ ကုိယ္ပုိင္ ဇာတ္ေထာင္ခဲ့သည္။ တႎႀစ္ က႓ပီးေသာ္ ဇာတ္ကၾဲသၾားသည္။ ေမာင္ရဲဝင္းမႀာလည္း ဒုကၡဆင္းရဲ အမဵႂိးမဵႂိးႎႀင့္ ရခုိင္ဴပည္နယ္ ကင္းေမာ္႟ၾာတၾင္ ေသာင္တင္ေနသည္။ ထုိအခဵိန္တၾင္ မင္းေမာ္႟ၾာသုိႛ တလုိင္းစိန္ ဇာတ္အဖၾဲႚ ကဴပရန္ ေရာက္လာသည္။ ဒၝ႟ုိက္တာ ဴပဇာတ္မင္းသား ရဲဝင္း ဇာတ္အဖၾဲႚ ကင္းေမာ္႟ၾာသုိႛ ေရာက္ေနသည့္ သတင္းဳကားေသာ အခၝ တလုိင္းစိန္က လာေခၞသည္။ ေမာင္ရဲဝင္းကလည္း ဇာတ္ကၾဲ ေန၍ တလုိင္းစိန္ဇာတ္သုိႛ ဒၝ႟ုိက္တာ ဴပဇာတ္မင္းသား အဴဖစ္ ဝင္ကရာ လၾန္စၾာ နာမည္ ေကဵာ္ခဲ့ေလသည္။ ဒၝ႟ုိက္တာ ရဲဝင္း၏ ဘဝ မႀတ္တုိင္ဟု ဆုိအပ္ေသာ စိန္ပန္းဴပာႎႀင့္ ပိေတာက္ဝၝ၊ ေပဖူးလၿာ၊ ဘဝ႟ႁိက္သံ ဴပဇာတ္မဵား က၍ ေကဵာက္ဴဖႃ႓မိႂႚတၾင္ ၉ ညတုိင္တုိင္ ေအာင္ပၾဲခံခဲ့သည္။

ဴပဇာတ္ေလာကဓံ

ထုိႛေနာက္ ရခုိင္ဴပည္နယ္မႀ ဴပန္လာရာလမ္းတၾင္ သံတၾဲ႓မိႂႚမႀ ဇာတ္ဆရာ ဦးဆရာ ဦးစိန္တိန္း ဇာတ္အဖၾဲႚက ေမတၨာရပ္ခံသဴဖင့္ တႎႀစ္ ဝင္ကခဲ့သည္။ ႓ပီးလ႖င္ ေအာင္ဝိဇၦာ ဇာတ္အဖၾဲႚတၾင္ တႎႀစ္ ဴပန္ကခဲ့သည္။ ဒၝ႟ုိက္တာ ရဲဝင္းမႀာ အသက္ငယ္ငယ္႟ၾယ္႟ၾယ္ႎႀင့္ သဘင္နယ္၏ ဒုကၡသုကၡ ေပၝင္းစုံကုိ ရင္ဆုိင္ရေသာ ဇာတ္ကုိ စိတ္နာသၾားသည္။ ထုိႛေဳကာင့္ သမုိင္း၊ အုပ္ကဵင္းတၾင္ ဆံပင္ညၟပ္ဆုိင္ ေထာင္ကာ ဘဝဴမၟႂပ္ေနခဲ့သည္။ ဆံပင္ညၟပ္ဆုိင္မႀာ ဘူတာအနီးတၾင္ ရႀိ၍ ဇာတ္သမားမဵားႎႀင့္ ဆုံမိကာ တႎႀစ္ အဳကာတၾင္ ဇာတ္ေလာကထဲသုိႛ ဴပန္ဝင္ခဲ့သည္။ ယုိးဒယားဴပန္ စိန္ေအာင္႓မိႂင္ ဇာတ္ထဲတၾင္ ဴပဇာတ္မင္းသား ဘဝႎႀင့္ ၂ ႎႀစ္ ကခဲ့သည္။ ဒၝ႟ုိက္တာ ရဲဝင္း၏ အေအာင္ဴမင္ အေကဵာ္ဳကားဆုံးေသာ ခၾာညိႂပန္းေလးေမႀာင္ရိပ္ခုိ၊ က႗န္ေတာ္တင္တဲ့ ေ႟ၿမင္းသမီး ဴပဇာတ္ အပၝအဝင္ ဘဝအတၾက္ အလင္းေရာင္ ဴပဇာတ္တုိႛကုိ စတင္ ေမၾးဖၾားႎုိင္ခဲ့သည္။

ထုိႛေနာက္ စိန္မာဒင္ ဇာတ္အဖၾဲႚ၏ ဇာတ္ဆရာ ဦးဆင္တုိႛမႀာ ဒၝ႟ုိက္တာ ရဲဝင္းႎႀင့္ သူငယ္ခဵင္း ဴဖစ္ရာ ဴပဇာတ္ ေရးေပးရန္ ေတာင္းခံသဴဖင့္ ေငၾလေရာင္ႎႀင့္ ညအေမႀာင္၊ က႗န္ေတာ္တင္တဲ့ ေ႟ၿမင္းသမီး ဴပဇာတ္တုိႛကုိ ေရးကာ အင္းစိန္ မဟာ႓မိႂင္႟ုံတၾင္ ကဴပေစရာ စိန္မာဒင္ ဇာတ္အဖၾဲႚ႒ကီး ေအာင္ဴမင္မႁ အထၾတ္အထိပ္ ေရာက္ခဲ့သည္။ ထုိအခဵိန္က စိန္မာဒင္ ဇာတ္အဖၾဲႚတၾင္ ဴပဇာတ္မင္းသား ခင္ေမာင္ဴမင့္၊ သူရိယ မတင္ဳကည္၊ ပၝကစၤတန္ဴပန္ မယ္အုန္းဴမင့္၊ နယ္လီ႓မိႂင္ (ေ႟ၿမန္းဇာတ္အဖၾဲႚဝင္)၊ ပင္တုိင္ ဴပဇာတ္မင္းသမီး မသက္ေမ၊ လူ႟ၿင္ေတာ္မဵား အဴဖစ္ ဦးေတာင္႟ုိး ဦးစိန္႟ုိး၊ ဦးသိန္းတန္၊ ဦးမႀတ္႒ကီးတုိႛ ပၝဝင္သည္။

စိန္ေအာင္႓မိႂင္ ဇာတ္ႎႀင့္ ဆက္ကခဲ့ရာ ေသၾးခင္းေသာ လမ္း ဴပဇာတ္ကုိ ေရးကာ ဒၝ႟ုိက္တာ ဴပဇာတ္မင္းသား အဴဖစ္ ကုိယ္တုိင္ တေယာတီးကရာ အလၾန္ ေအာင္ဴမင္ခဲ့သည္။ ေနာက္ႎႀစ္တၾင္ စိန္မာဒင္ဇာတ္မႀ လူပၝလုိက္ရန္ ေခၞသဴဖင့္ တႎႀစ္ ကခဲ့ဴပန္သည္။ ထုိႎႀစ္တၾင္ မုိးဴပာႎႀင့္ ေကဵးတမာ ဴပဇာတ္ကုိ ေရး ကခဲ့သည္။

ထုိႎႀစ္ တန္ေဆာင္မုန္းလတၾင္ စိန္ဝင္းတင့္ ဇာတ္အဖၾဲႚဟူေသာ အမည္ဴဖင့္ ကုိယ္ပုိင္ ဇာတ္ေထာင္ကာ ဒၝ႟ုိက္တာ ဴပဇာတ္ မင္းသား အဴဖစ္ တႎႀစ္ ကခဲ့သည္။ ထုိႎႀစ္တၾင္ ဴပဇာတ္မင္းသား ေအာင္ဝင္းကုိ လက္တၾဲ ေမၾးထုတ္ ေပးခဲ့သည္။ ေနာင္ႎႀစ္တၾင္ မင္းသား စိန္ဝင္းတင့္ အစား အရပ္သား ဳကည္ေအာင္ကုိ မင္းသားတင္ကာ ၃ ႎႀစ္ ကခဲ့ရာ ပၾဲစိပ္လၾန္းသဴဖင့္ ငုိခဵင္စိတ္ ေပၝက္လာေအာင္ ေအာင္ဴမင္ခဲ့သည္။

ေနာင္ႎႀစ္တၾင္ ေအာင္လံေတာ္ ခင္စိန္ ဇာတ္အဖၾဲႚက ဇာတ္စီးေပးရန္ ေခၞခဲ့သည္။ ထုိဇာတ္တၾင္ ဦးစီး ေပးေနစဥ္တၾင္ မုန္တုိင္းပေဒသာ ဇာတ္အဖၾဲႚမႀ ေခၞခဲ့ဴပန္သည္။ ထုိအခဵိန္က မုန္တုိင္းဇာတ္မႀာ အကၾဲကၾဲ အ႓ပဲ႓ပဲဴဖင့္ ဖ႟ုိဖရဲ ဴဖစ္ေနရာ ေလႀကၾဲ႒ကီးႎႀင့္သာ တူေတာ့သည္။ ေလႀကၾဲစီးသူ ဒၝ႟ုိက္တာ ရဲဝင္း၏ အရႀိန္အဝၝ ဳသဇာမႀာ ဝရဇိန္ လက္နက္ကဲ့သုိႛ ဴပင္းထန္ ႒ကီးမားသည္ ဟူေသာ အယူအဆႎႀင့္ မုန္တုိင္းဇာတ္ အဖၾဲႚ႒ကီးကုိ ဝရဇိန္ ရဲဝင္း ဦးစီး၍ ဴပန္ကမည္ဟု သတင္းစာမႀ ေဳကာ္ဴငာခဲ့သည္။ ထုိအခဵိန္မႀ စ၍ ဒၝ႟ုိက္တာ ရဲဝင္းမႀ ဒၝ႟ုိက္တာ ဝရဇိန္ရဲဝင္း ဴဖစ္လာခဲ့သည္။

ခၾာညိႂပန္းေလး ေမႀာင္ရိပ္ခုိ ဴပဇာတ္ကုိ ပန္တဵာ တင္ဴမင့္ႎႀင့္ လုိက္ဖက္ေအာင္ ေဴပာင္းေရးေပးခဲ့ရာ ေအာင္ဴမင္ ေကဵာ္ဳကားခဲ့သည္။ ေမတၨာသမား႒ကီး ေငၾဂမုန္း ဴပဇာတ္ကုိလည္း ေရးခဲ့သည္။ မင္းသမီး ပန္တဵာ တင္ဴမင့္၊ ႎႀင္းတုိႛကုိ ေခၝင္းေဆာင္႓ပီး ေဗၾထုတ္ယိမ္း စီစဥ္ တင္ဆက္ရာ အလၾန္ပင္ ေအာင္ဴမင္ဴပန္သည္။ ထုိႛေနာက္တၾင္ ဒႍဂီရိ ႎႀလုံးသား ဴပဇာတ္ကုိ ဆက္ေရးေပးကာ ထုိဇာတ္တၾင္ တႎႀစ္ ကခဲ့သည္။

ထုိႛေနာက္ ဳကည့္ဴမင္တုိင္ ေဒၞရႀာဘီေထာင္ေသာ ဇာတ္တၾင္ မင္းသား ေကဵာ္ဴမသန္းႎႀင့္ တၾဲလဵက္ ဒၝ႟ုိက္တာ အဴဖစ္ ၃ ႎႀစ္ လုိက္ခဲ့သည္။ ကရင္မေလး ဴပဇာတ္ကုိ မႀတ္တမ္းတင္ ေရးႎုိင္ခဲ့သည္။ စိန္မဟာသဘင္ မုိးဝင္း အတၾက္ ေငၾမင္းသား၊ လဴပည့္ညေလး ခဏေလးပၝ ဴပဇာတ္တုိႛ ေရးေပးခဲ့ရာတၾင္ ေအာင္ဴမင္ဴပန္သည္။

ထုိႛေနာက္တၾင္ ေ႟ၿမန္း ေကဵာ္ဴမင့္ဇာတ္တၾင္ လူ႟ၿင္ေတာ္ ဦးဓာတ္ရႀင္ႎႀင့္ တၾဲ၍ တႎႀစ္ ကခဲ့သည္။ ႓ပီးလ႖င္ မလႁိင္သန္းသန္းဴမင့္ ေထာင္ေသာဇာတ္၊ မင္းသား သိန္းေဇာ္ (မႎၩေလး) တုိႛႎႀင့္ တႎႀစ္ လက္တၾဲ လုပ္ခဲ့သည္။

မင္းသား ေကဵာ္ဴမသန္းက ကုိယ္ပုိင္ ဇာတ္ေထာင္၍ လာေခၞသဴဖင့္ တႎႀစ္ လုပ္ခဲ့ဴပန္သည္။ ထုိႎႀစ္တၾင္ ထိပ္တန္း ဇာတ္အဖၾဲႚႎႀင့္ တႎႀစ္ ဴပန္တၾဲခဲ့သည္။ ထိပ္တန္းႎႀင့္ ဴပန္တၾဲသည့္ ႎႀစ္ဦးပုိင္းတၾင္ ခင္ေမာင္ခဵင္းႎႀင့္ ပုလဲစိန္တုိႛ တၾဲေထာင္ေသာ ပုလဲေရာင္မမႀိန္ ဇာတ္တၾင္ အလၿာ၊ အခဵည္မႀားေသာ႒ကိႂး ဴပဇာတ္ကုိ ေရးေပးလ႖က္ ဒၝ႟ုိက္တာ အဴဖစ္ လုပ္ခဲ့သည္။ တဆက္တည္းမႀာပင္ စိန္ေအာင္မင္း ဇာတ္အဖၾဲႚအတၾက္ မုိက္မုိက္ခဵစ္တဲ့ ဗမာဴပည္ ဟူေသာ တနာရီခၾဲစာ ေအာ္ပရာ ေရးေပးခဲ့ရသည္။ ထုိႛဴပင္ အလိမၳာ ဇာတ္အဖၾဲႚတၾင္ အလုပ္လုပ္ ေနစဥ္ပင္ ေမာ္လ႓မိႂင္ ဇာတ္အဖၾဲႚမႀ ဴပဇာတ္မင္းသား ေမာင္ဴမခင္က ဇာတ္လာေတာင္း သဴဖင့္ ခဵစ္ဖူးသူတုိင္း ႟ူးဳကတယ္ႎႀင့္ အမုန္းသူေဌးမေလး ဴပဇာတ္တုိႛကုိ ေရးေပးခဲ့သည္။

ေနာင္ႎႀစ္တၾင္ ဝရဇိန္ ရဲဝင္းသည္ ဴခင္းသန္းသန္းေအးကုိ ဇာတ္ေထာင္ေပးရန္ စီစဥ္ေနဆဲတၾင္ ႟ုပ္ရႀင္ မင္းသမီး ႟ႁမဝ စမ္းစမ္းဝင္းက လာေခၞ၍ ဴပဇာတ္မင္းသား သန္းေဇာ္၊ အဆုိေတာ္ ေဒးဒရဲ မဵႂိးေကဵာ္ေကဵာ္၊ မင္းသား မုိးဟိန္းတုိႛကုိ ဇာတ္စီး ေပးခဲ့ရဴပန္သည္။ ထုိတာဝန္တၾင္ ဴပဇာတ္ မေရးခဲ့ဘဲ တႎႀစ္ လုပ္ခဲ့သည္။ ထုိႛေနာက္ ဇာတ္အလုပ္မႀ တႎႀစ္ နားခဲ့သည္။ သုိႛေသာ္ ႓မိႂႚေတာ္ စိန္ေအာင္႓မိႂင္ ဇာတ္အဖၾဲႚ အတၾက္ ေမတၨာရႀင္တုိႛ ညည္းညႃသံႎႀင့္ အဴခား ဴပဇာတ္တပုဒ္ကုိ ေရးေပးခဲ့ဴပန္သည္။

တႎႀစ္နား႓ပီးေသာ္ မင္းသားတာဝင္း၏ ေ႟ၿမင္းသားေလး ဇာတ္အဖၾဲႚ၊ ဒုံးပဵံ ဇာတ္အဖၾဲႚ၊ ပင္လုံ ဇာတ္အဖၾဲႚ (မင္းသား ေမာင္ေမာင္အလိမၳာ) တုိႛကုိ တႎႀစ္တည္းတၾင္ တၾဲကုိင္ခဲ့သည္။ ဒုံးပဵံဇာတ္ အတၾက္ ထီးလႁိင္ရႀင္ ေအာ္ပရာ တထုပ္၊ ရႀမ္းေတာ္ငတန္းက လၾမ္းေအာင္ဖန္၊ ေမတၨာကုိ ေမတၨာဴဖင့္ စားသည္ ၂ ထုပ္ ေရးေပးခဲ့သည္။ ေသာ္တာဝင္း အတၾက္ ရႀာ၊ ပုံရိပ္ အပၝအဝင္ ဴပဇာတ္ ၃ ထုပ္ႎႀင့္ ဒၝ တုိႛဴပည္ ေအာ္ပရာတုိႛကုိ ေရးေပးခဲ့သည္။ ပင္လုံဇာတ္ အတၾက္ ခဵစ္မိသည့္ ဝန္တာႎႀင့္ ခဵစ္တတ္ဳကပၝ ဴပဇာတ္ ၂ ထုပ္ ေရးေပးခဲ့သည္။

ထိုႛေနာက္ ကုိကုိအလိမၳာ ဇာတ္အဖၾဲႚက ေခၞ၍ တႎႀစ္တၾဲ လုပ္ခဲ့သည္။ ႓ပီးလ႖င္ ၂ ႎႀစ္နားကာ တပည့္မဵားအတၾက္ ဇာတ္မဵား ေရးေပး ေနခဲ့သည္။ ၁၉၈၉ - ၉၀ တၾင္ ဒၝ႟ုိက္တာ သန္းေဇာ္ ႟ုိက္ေသာ မုိးရဲႚေအးမ၊ ဒႍ၊ ခၾာညိႂ၊ ဗီဒီယုိ ဇာတ္လမ္းအတၾက္ ဝတၪႂဇာတ္ႌၿန္း ေရးေပးခဲ့သည္။

ေနညႂိခဵိန္ အႎုပညာ

၁၉၉၆ တၾင္ ဝရဇိန္ရဲဝင္းမႀာ ေလဴဖတ္၍ ကဵန္းမာေရး ခဵႂိႚတဲ့လာသဴဖင့္ နားေနခဲ့သည္။ ထုိကာလတၾင္ ဒုံးပဵံဇာတ္ အတၾက္ ခဵစ္တတ္သူမဵား အတၾက္၊ ေႎၾေတးသံရႀင္ရဲႚ အလၾမ္း ဴပဇာတ္ ၂ ထုပ္ ေရးခဲ့သည္။ ယေသာ္ဓယာရဲႚ ရင္တၾင္းက ႟ႁိက္သံ ဘုရား ရႀိခုိးခန္းကုိ ေအာင္ဴမင္စၾာ တီထၾင္ႎုိင္ခဲ့သည္။

ဝရဇိန္ရဲဝင္းႎႀင့္ ေခတ္႓ပိႂင္ ပညာရႀင္မဵားမႀာ လူငယ္ဳကည္ခုိင္၊ ႓မိႂႚေတာ္သိန္းေအာင္၊ အနည္းငယ္ ေနာက္ကဵ၍ ေပၞလာေသာ ပညာရႀင္မဵားမႀာ ဒုိႛတင္ေဌး၊ ဘီအီးဒီေအာင္သုိက္တုိႛ ဴဖစ္သည္။ မင္းသားဘဝက တၾဲခဲ့ေသာ မင္းသမီးမဵားမႀာ ေဒၝင္းဴမရီ၊ မခင္စိန္၊ ေအာင္စမ္း႓မိႂင္၊ ႓မိႂႚမသန္း၊ အဴပံႂး၊ လႀဝင္းဳကည္၊ ေနဴပည္ေတာ္ တင္တင္ရီ၊ ႎၾဲႚႎၾဲႚစမ္း၊ ခဵစ္ပန္းႎၾဲႚ၊ မဴမေလ (ဗဟုိစည္)၊ ေနဴပည္ေတာ္ မတင္ဝင္း၊ ယဥ္ယဥ္ဴမ၊ ဝင္းစႎၬာ၊ ေအးေအးသၾယ္၊ အမာညိႂ၊ မခုိင္တိုႛ ဴဖစ္သည္။ ပညာ ဆည္းပူးခဲ့ေသာ ဆရာမဵားမႀာ ဦးစံပ၊ ဦးခဵစ္တီး၊ ဦးသန္းတင့္တုိႛ ဴဖစ္သည္။ သၾင္းယူခဲ့ေသာ ကက္ဆက္ေခၾမဵားမႀာ ေငၾမင္းသား (စႎၬယား သန္းေဇာ္)၊ အေမာ္ေဴပတုိႛ ဴဖစ္သည္။

ဝရဇိန္ရဲဝင္း သင္ဳကားေပးခဲ့ေသာ တပည့္မဵားမႀာ အမာညိႂ၊ ႎၾဲႚႎၾဲႚစမ္း၊ ခုိင္၊ ဝင္းမာလာ၊ မသက္ေမ၊ ရီရီႎၾဲႚ၊ သက္သက္ဦး (ပူစူးမ)၊ သင္းဴမမႀႃး၊ သက္သက္ဝင္း (ေအာင္လံေတာ္ ခင္စိန္၏ သမီး)၊ ေမစုိးဦး၊ မကဵည္းတန္၊ မလႁိင္ သန္းသန္းဴမင့္၊ မလႁိင္ႎႀင္းဆီ၊ စိန္ေအာင္႓မိႂင္၊ ဳကည္ေအာင္၊ ေအာင္ဝင္း၊ ဴမင့္ႎုိင္၊ ညေမၿး၊ အကဵည္းတန္၊ ေအာင္ေအာင္တုိႛ ဴဖစ္ဳကသည္။

ဝရဇိန္ရဲဝင္းသည္ မယ္ဒလင္၊ တေယာ၊ ဂီတာ၊ စႎၬယားတုိႛကုိ က႗မ္းကဵင္စၾာ တီးခတ္ႎုိင္သည္။ ဴပဇာတ္အတၾက္ ေအာ္ပရာအတၾက္ လုိအပ္ေသာ ဇာတ္သီခဵင္းမဵားကုိ ကုိယ္တုိင္ ေရးေပးေလ့ ရႀိသည္။ ဝရဇိန္ရဲဝင္းသည္ အစ္မ ေဒၞမေ႔က၊ ဇနီး ႓မိႂႚမသန္း၊ သား ကုိေမာင္ကုိ၊ သမီး မသႎၩာ၊ သမက္ ေဒၝက္တာ ေနဝင္း၊ ေဴမးမေလး ႓ဖိႂး႓ဖိႂးေအာင္တုိႛႎႀင့္ အင္းစိန္ သီရိမဂႆလာလမ္းကဵယ္ (ယခင္ ဂဵပန္လမ္း) တၾင္ အတူတကၾ ေနထုိင္ရင္း ၁၀၊ ၁၁၊ ၀၇ ေနႛတၾင္ ေလဴဖတ္ထားေသာ ေရာဂၝဴဖင့္ ကၾယ္လၾန္ခဲ့သည္။

ေရးခဲ့ေသာ ဴပဇာတ္မဵား

(၁) အခဵစ္ဒဏ္၊ (၂) ပူတူးမ၊ (၃) သံေယာဇဥ္၊ (၄) စိန္ပန္းဴပာႎႀင့္ ပိေတာက္ဝၝ၊ (၅) ေပဖူးလၿာ၊ (၆) ဘဝ႟ႁိက္သံ၊ (၇) ခၾာညႂိပန္းေလး ေမႀာင္ရိပ္ခုိ (၈) က႗န္ေတာ္တင္တဲ့ ေ႟ၿမင္းသမီး၊ (၉) ဘဝအတၾက္ အလင္းေရာင္၊ (၁၀) ေငၾလေရာင္ႎႀင့္ ညအေမႀာင္၊ (၁၁) ေသၾးခင္းေသာလမ္း၊ (၁၂) မုိးဴပာနဲႛ ေကဵးတမာ၊ (၁၃) ေမတၨာသမား႒ကီး ေငၾဂုမာၲန္၊ (၁၄) ဂဵင္မေလး၊ (၁၅) ေငၾမင္းသား၊ (၁၆) လဴပည့္ညေလး ခဏေပးပၝ၊ (၁၇) အသည္းစားဘုရင္၊ (၁၈) အလၿာ၊ (၁၉) အခဵည္မႀားေသာ႒ကိႂး၊ (၂၀) ခဵစ္ဖူးသူတုိင္း ႟ူးဳကသည္၊ (၂၁) ေမတၨာရႀင္တုိႛ ညည္းညႃသံ၊ (၂၂) ေမတၨာ တေနရာေလးေပးပၝ၊ (၂၃) ရႀမ္းေတာင္တန္းက လၾမ္းေအာင္ဖန္၊ (၂၄) ေမတၨာကုိ ေမတၨာဴဖင့္ စားမည္၊ (၂၅) ရႀာ၊ (၂၆) စစ္ႎႀင့္အခဵစ္၊ (၂၇) ပုံရိပ္၊ (၂၈) ခဵစ္မိသည့္ဝန္တာ၊ (၂၉) ခဵစ္တတ္ဳကပၝ၊ (၃၀) အဴပံႂးရိပ္မႀာ ေပးနားပၝ၊ (၃၁) တဘဝမႀာ တခဏ ဆုံဳကသည္၊ (၃၂) မုိးရဲႚ ေအးမ၊ (၃၃) ဒႍ၊ (၃၄) အေမာေဴပ၊ (၃၅) ခဵစ္တတ္သူမဵားအတၾက္၊ (၃၆) ေႎၾေတးရႀင္ရဲႚအလၾမ္း။

ေအာ္ပရာမဵား

(၁) မုိက္မုိက္ခဵစ္တဲ့ ဗမာဴပည္၊ (၂) ထီးလႁိင္ရႀင္၊ (၃) ဒၝတုိႛဴပည္။