တုိင္းဴပည္ႎႀင့္ လူမဵိႂး အတၾက္ အသက္စၾန္ႚသၾားသူ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္

ႎုိင္ငံ လၾတ္လပ္ေရး ႒ကိႂးပမ္းရင္း အသက္စၾန္ႚ သၾားရႀာသူ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ သာယာဝတီ ခ႟ုိင္၊ သုံးဆယ္႓မိႂႚ အပုိင္ ဆုိင္းစု႟ၾာတၾင္ အဘ ဦးသင္၊ အမိ ေဒၞႎႀစ္ဖူး တုိႚမႀ ၁၂၇၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။ သားသမီး ၄ ေယာက္အနက္ ဒုတိယေဴမာက္ သားဴဖစ္သည္။

ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ ငယ္စဥ္ အခၝက သုံးဆယ္႓မိႂႚ အာ၊ စီ၊ အမ္ (႟ုိမန္ကက္သလစ္ မစ္ရႀင္) ေကဵာင္းႎႀင့္ ေအ၊ ဘီ၊ အမ္ ကရင္ အထက္တန္း ေကဵာင္းတုိႚတၾင္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့သည္။ သာယာဝတီ႓မိႂႚ အေရးပုိင္႟ုံးတၾင္ ႟ုံးစာေရး အဴဖစ္ဴဖင့္ အမႁထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ႟ုံးစာေရး အဴဖစ္ အမႁထမ္း ေနစဥ္ တုိႚဗမာ အစည္းအ႟ုံး မႀ သခင္ဴမ ႎႀင့္ ၁၉၃၈ - ၃၉ ခုႎႀစ္ေလာက္တၾင္ အဆက္အသၾယ္ ရခဲ့၍ ႎုိင္ငံေရး နယ္ပယ္ထဲသုိႚ ေရာက္ခဲ့သည္။

၁၉၄၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ဂဵပန္ အဂႆလိပ္ကုိ စစ္ေဳကညာေသာ အခၝ တုိႚဗမာ အစည္းအ႟ုံး ေခၝင္းေဆာင္ သခင္မဵားအား ႓ဗိတိသ႖ အစုိးရက ဖမ္းဆီးရန္ စီစဥ္သည္ကုိ တုိႚဗမာ အစည္းအ႟ုံး သုိႚ သတင္း ပုိႚေပးခဲ့သည္။ ယင္းသုိႚ သတင္း ပုိႚေပးမႁေဳကာင့္ သာယာဝတီ ခ႟ုိင္မႀ သခင္ ေခၝင္းေဆာင္မဵား အခဵိန္မီ ထၾက္ေဴပး လၾတ္ေဴမာက္ ခဲ့ရသည္။ ထုိသတင္း ေပၝက္ဳကားမႁ အတၾက္ ႟ုံးစာေရး ကုိစိန္မႀန္သည္ ရာဇဝတ္ေဘးမႀ ထၾက္ေဴပး တိမ္းေရႀာင္ခဲ့သည္။

ဒုတိယ ကမာၲစစ္႒ကီးသည္ ဴမန္မာႎုိင္ငံသုိႚ ပဵံႚႎႀံႚလာသည္။ ဴမန္မာ့ ေတာ္လႀန္ေရး ေခၝင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း သည္ ဗမာ့ လၾတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ ကုိ ဦးစီး ေခၝင္းေဆာင္ဴပႂ၍ ရန္ကုန္႓မိႂႚ အေရာက္ တက္ေရာက္ ခဵီတက္ သိမ္းပုိက္ေသာ အခၝ ၁၉၄၂ ခုႎႀစ္၊ မတ္လတၾင္ ကုိစိန္မႀန္သည္ ဗုိလ္မႀႃး ေကဵာ္ေဇာ (ဗုိလ္မႀႃးခဵႂပ္ေဟာင္း) ဦးစီးသည့္ ပထမပတ္ ဗုိလ္သင္တန္း ေကဵာင္းသုိႚ တက္ေရာက္၍ စစ္ပညာ သင္ယူခဲ့သည္။ ဗမာ့ လၾတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ ကုိ ဖဵက္သိမ္း၍ ဗမာ့ ကာကၾယ္ေရး တပ္မေတာ္ ကုိ ဖၾဲႚစည္းသည့္ အခၝ တပ္ရင္း ၃၊ တပ္ခၾဲ ၁ တၾင္ ဒုဗုိလ္ အဴဖစ္ဴဖင့္ ထမ္း႟ၾက္ခဲ့သည္။

ထုိႚေနာက္ ပဵဥ္းမနား စခန္းတၾင္ ေလ့ကဵင့္ေရးတပ္ ေရာက္႓ပီးေနာက္ ၁၉၄၃ ခုႎႀစ္ စစ္ဌာနခဵႂပ္၌ ႟ုံးအုပ္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္႓ပီး ပဵဥ္းမနား၊ ပဲခူးႎႀင့္ အာလံ႓မိႂႚ (ယခု ေအာင္လံ႓မိႂႚ) အနီး ေ႟ၿေညာင္ပင္ စခန္းမဵား၌ အမႁထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၄၃ ခုႎႀစ္ ေနာက္ပုိင္းတၾင္ စစ္ဌာနခဵႂပ္ကုိ အေနာက္တုိင္း ဌာနခဵႂပ္ အဴဖစ္ ေဴပာင္းလဲလုိက္ေသာ အခၝ ဗုိလ္႒ကီး အဆင့္ဴဖင့္ ႟ုံးအုပ္ တာဝန္ကုိ ဆက္လက္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ရသည္။ ၁၉၄၅ ခုႎႀစ္တၾင္ ဗိုလ္မႀႃး ဴဖစ္လာ၍ ဂဵပန္ ေတာ္လႀန္ေရး၌ ဒုတိယ တုိင္းမႀႃး အဴဖစ္ဴဖင့္ တုိင္းအမႀတ္ (၇) တၾင္ ေတာ္လႀန္ေရး ႓ပီးသည္အထိ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ရသည္။

ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ ဂဵပန္ ေတာ္လႀန္ေရး ႓ပီးဆုံးခဵိန္တၾင္ ကႎၬီစာခဵႂပ္ အရ အသစ္တဖန္ ဴပန္လည္ ဖၾဲႚစည္းေသာ တပ္မေတာ္၌ ဘားမား ႟ုိင္ဖယ္ တပ္ရင္း (၃) တၾင္ ဒုဗုိလ္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္႓ပီး ထုိမႀ တပ္ခၾဲမႀႃး ဗုိလ္႒ကီး အဴဖစ္ တုိးဴမၟင့္ေပးဴခင္း ခံရသည္။ ထုိစဥ္က ဗုိလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း သည္ ႓ဗိတိသ႖ လက္ေအာက္မႀ ဴမန္မာဴပည္ လၾတ္ေဴမာက္ေရး အတၾက္ ႎုိင္ငံေရး အရ တုိက္ပၾဲ ဆင္ေနသည့္ အခၝ ဴဖစ္ေသာေဳကာင့္ ဗုိလ္႒ကီး စိန္မႀန္သည္ လၾတ္လပ္ေရး ႒ကိႂးပမ္းမႁကုိ ကုိယ္ထိလက္ေရာက္ ေဆာင္႟ၾက္ႎုိင္ရန္ စစ္ဘက္မႀ ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လဆန္းတၾင္ ႎုတ္ထၾက္ခဲ့သည္။

ဤသုိႚ ႎုတ္ထၾက္႓ပီးေနာက္ ဗုိလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း ေခၝင္းေဆာင္ေသာ ဴပည္သူႚ ရဲေဘာ္ တပ္ဖၾဲႚ သုိႚ ဝင္ေရာက္ကာ ဌာနခဵႂပ္ အေထၾေထၾ ဌာနမႀႃး အဴဖစ္ဴဖင့္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၇ ခုႎႀစ္တၾင္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ ေရးဆၾဲရမည့္ တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္အတၾက္ ဴပည့္သူႚ ကုိယ္စားလႀယ္မဵား ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမၟာက္ရန္ ေရၾးခဵယ္ပၾဲ ကဵင္းပေသာ အခၝ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ သာယာဝတီ ေတာင္းပုိင္း ကုိယ္စားလႀယ္ ဖဆပလ အမတ္ အဴဖစ္ဴဖင့္ လၿတ္ေတာ္သုိႚ တက္လာခဲ့သည္။ ထုိေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ၌ ဗုိလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း ေခၝင္းေဆာင္ေသာ ဖဆပလ အဖၾဲႚက အစုိးရ အဖၾဲႚကုိ ဖၾဲႚေသာအခၝ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ ကာကၾယ္ေရး ဝန္႒ကီးဌာန ပၝလီမန္ အတၾင္းဝန္ အဴဖစ္ ခန္ႚအပ္ဴခင္း ခံရသည္။

ဗုိလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္းတုိႚ လုပ္ဳကံ ခံရ႓ပီးေနာက္ ဖဆပလ အဖၾဲႚမႀ ႎႀစ္ဴခမ္း မကၾဲမီ သခင္ႎု ေခၝင္းေဆာင္ေသာ အစုိးရ အဖၾဲႚ ဖၾဲႚသည့္ အခၝတၾင္ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ ဌာန လက္ကုိင္မရႀိ ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ တုိင္းဴပည္ တာဝန္ကုိ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ဤတၾင္ ဴမန္မာႎုိင္ငံေတာ္ အတၾင္း၌ ပုန္ကန္ ေသာင္းကဵန္းမႁ အရပ္ရပ္တုိႚ ေပၞပၝက္ လာခဲ့သည္။ ရဲေဘာ္ဴဖႃ - ဝၝ၊ အလံနီ ကၾန္ဴမႃနစ္ စနစ္ႎႀင့္ သိန္းသန္း ကၾန္ဴမႃနစ္၊ ကရင္ေတာခုိ၊ တပ္ရင္း (၁) ေတာခုိ၊ ရခုိင္၊ မၾန္၊ ရႀမ္း စသည္ဴဖင့္ ေသာင္းကဵန္းမႁ အရပ္ရပ္တုိႚ ဴဖစ္သည္။

ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ ၁၉၄၉ ခုႎႀစ္တၾင္ ဝန္႒ကီး အဴဖစ္မႀ ႎုတ္ထၾက္၍ ေသာင္းကဵန္းမႁ တုိႚကုိ တုိက္ခုိက္ရန္ အလုိႚငႀာ အထူးမင္း႒ကီး အဴဖစ္ဴဖင့္ တုိင္းဴပည္ အတၾက္ အထူး ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သည္။ သရက္႓မိႂႚတၾင္ တပ္စၾဲထားေသာ ဴမန္မာ ေသနပ္ကုိင္ တပ္ရင္း (၁) သည္ ထုိႎႀစ္တၾင္ အစုိးရအား ပုန္ကန္ ဴခားနားလဵက္ ရန္ကုန္ဘက္သုိႚ ခဵီတက္ လာခဲ့သည္။ ထုိ တပ္ရင္း (၁) သည္ ဗုိလ္မႀႃး ရဲထၾဋ္ (ရဲေဘာ္ သုံးကဵိပ္ဝင္) ဦးစီးေသာ တပ္ရင္း ဴဖစ္သည္။ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ သာယာဝတီႎႀင့္ လက္ပံတန္း အဳကားရႀိ က႗န္းကေလး ေခဵာင္းကူး တံတားမႀ ေန၍ အေသခံ ခုခံ တုိက္ဖဵက္ရာ ေအာင္ဴမင္ဴခင္းကုိ ရခဲ့သည္။

ထုိက႗န္းကေလး တုိက္ပၾဲကား ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎုိင္ငံ႒ကီး တခုလုံး ႓ပိႂကၾဲအံံ့ေသာ ေဘးအႎၩရာယ္ကုိ ေခဵမႁန္း တုိက္ဖဵက္ လုိက္ေသာ တုိက္ပၾဲ႒ကီး ဴဖစ္သည္။ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္၏ အမည္သည္လည္း ထင္ရႀား၍ လူသိ မဵားလာသည္။ အထူးမင္း႒ကီး အဴဖစ္မႀ အထူး စစ္မင္း႒ကီး ရာထူး အဴဖစ္ ခန္ႚအပ္ဴခင္း ခံရ႓ပီး ဗုိလ္မႀႃး အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ လာခဲ့ရသည္။ ထုိေနာက္ ေသာင္းကဵန္းသူ တုိႚကုိ ႎႀိမ္နင္း တုိက္ခုိက္ရေသာ တာဝန္ကုိ ဆက္လက္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရာ ဴပင္းထန္လႀေသာ ဝက္ေကာ္ တုိက္ပၾဲ၊ ဘုိးသာေအာင္ကုန္း တုိက္ပၾဲႎႀင့္ လက္ဆက္တံတား တုိက္ပၾဲတုိႚတၾင္ ေအာင္ဴမင္စၾာ ဆင္ႎၿဲ ႎုိင္ခဲ့သည္။

ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္သည္ ၁၉၄၉ - ခုႎႀစ္ (၁၃၁၀ - ဴပည့္ႎႀစ္)၊ ဧ႓ပီလ ၇ ရက္ေနႚတၾင္ ေတာ္လႀန္ ပုန္ကန္သူတုိႚ သိမ္းပုိက္ထားရာ သာယာဝတီ ႓မိႂႚကုိ ေလေဳကာင္းမႀ စင္ဆင္ရာတၾင္ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္ လုိက္ပၝသၾားစဥ္ ေလယာဥ္ ေပၞတၾင္ ရန္သူႚကဵည္ သင့္ခဲ့၍ မဂႆလာဒုံ စစ္ေဆး႟ုံ၌ ကုသရာ ဧ႓ပီလ ၈ ရက္ေနႚတၾင္ ကၾယ္လၾန္ သၾားရႀာသည္။ အေလာင္းကုိ အခမ္းအနားဴဖင့္ အာဇာနည္ ဗိမာန္၌ ဂူသၾင္း သ႓ဂႂႇလ္ထားသည္။ ယခုအခၝ အာဇာနည္ ဗိမာန္၌ ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္ အုတ္ဂူကုိ ေတၾႚရႀိႎုိင္သည္။

ဗုိလ္မႀႃး စိန္မႀန္ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္တၾင္ ဇနီး ေဒၞေအးဳကည္ႎႀင့္ သမီးတေယာက္ သားတေယာက္ ကဵန္ရစ္ခဲ့သည္။