သမုိင္းဴဖစ္စဥ္ထဲက ဆရာ႒ကီး သခင္ဗဟုန္

၂၀၀၇ ခုႎႀစ္တၾင္ က႗န္ေတာ္ ဖတ္ဴဖစ္ေသာ စာအုပ္မဵားထဲ၌ ဆရာ ေမာင္ဝံသ၏ 'ေဝၝ႓မိႂႚက မိဝုိင္းသုိႛ' ေဆာင္းပၝး ေပၝင္းခဵႂပ္လည္း ပၝရႀိပၝသည္။ ယင္းစာအုပ္တၾင္ ဆရာ ေမာင္ဝံသ၏ ေခတ္႓ပိႂင္ လူမႁဘဝ ႟ႁဴမင္ ခံစားခဵက္မဵား ေဆာင္းပၝး ၅၆ ပုဒ္ ပၝရႀိသည္။ ယင္းေဆာင္းပၝးမဵားသည္ မူလက ဖတ္စရာ ဂဵာနယ္တၾင္ ေရးသားခဲ့ေသာ ေဆာင္းပၝးမဵား ဴဖစ္သည္။ ယင္းေဆာင္းပၝး အမဵားစုမႀာ စာေရးသူ၏ ဘဝ ဴဖတ္သန္းမႁႎႀင့္ ဆက္စပ္ ေနေလသည္။ ထုိႚေဳကာင့္ ဆရာ ေမာင္ဝံသ၏ ဘဝ ဴဖတ္သန္းမႁႎႀင့္ ဆက္စပ္ေနေသာ အေဳကာင္းအရာ အခဵက္အလက္ အခဵိႂႚတုိႛကုိ က႗န္ေတာ့္ မႀတ္စုထဲ ကူးေရး ထားေလသည္။ ယင္း 'ေဝၝ႓မိႂႚက မိဝုိင္းသုိႛ' စာအုပ္ပၝ 'ဝုိင္အမ္ဘီေအ' ရာဴပည့္ စာေစာင္ ေဆာင္းပၝးတၾင္ က႗န္ေတာ္၏ ေကဵးဇူးရႀင္ တဦး ဴဖစ္သူ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ အေဳကာင္း ေရးသားထား သည္မႀာလည္း စိတ္ဝင္စားစရာ ဴဖစ္ေလသည္။ ဆရာ ေမာင္ဝံသ၏ ေဆာင္းပၝးထဲမႀ က႗န္ေတာ့္ မႀတ္စုထဲ ကူးထားေသာ ေကာက္ႎုတ္ခဵက္ကုိ တင္ဴပရလ႖င္ ေအာက္ပၝ အတုိင္း ဴဖစ္ပၝသည္။

"ကုိယ္က ကၾယ္လၾန္သူ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ရဲႚ ေကဵးဇူးနဲႛ ဝုိင္အမ္ဘီေအ ရာသက္ပန္ အသင္းသား ဴဖစ္ေနတယ္။ သခင္ ဗဟုန္ရဲႚ ေကဵးဇူးလုိႛ ေဴပာရတာက ဝင္ေဳကးကုိပၝ သူက တခၝတည္း ဒကာခံ ေပးသၾင္း႓ပီး ကုိယ့္ကုိ အသင္းသား ဴဖစ္ေအာင္ လုပ္ေပးခဲ့တယ္။ ကုိယ္က ဝမ္းေဴမာက္ဝမ္းသာ သေဘာတူခဲ့တယ္။ ဝုိင္အမ္ဘီေအ အသင္းသား ဴဖစ္ရတာ ဂုဏ္ယူစရာပဲ မဟုတ္လား။"

အဆုိပၝ ေဆာင္းပၝးအရ ဆရာ ေမာင္ဝံသသည္ ဝုိင္အမ္ဘီေအ ရာဴပည့္ စာေစာင္ကုိ ဆုိင္မဵားတၾင္ ရႀာမရ၍ ဝုိင္အမ္ဘီေအ အမႁေဆာင္ ဦးခင္ေအာင္မႀ တဆင့္ အသင္းတုိက္တၾင္ ဝယ္ယူ ရရႀိခဲ့ေဳကာင္း သိရေလသည္။ ဆရာ ေမာင္ဝံသ ကဲ့သုိႛပင္ က႗န္ေတာ့္ကုိလည္း ဝုိင္အမ္ဘီေအ ေခၞ ဗုဒၭဘာသာ ကလဵာဏ ယုဝအသင္း၊ ဘီဘီအမ္ေအ ေခၞ ဴမန္မာဴပည္ ဗုဒၭဘာသာ ပုညကုသလ အသင္း၊ မႎၩေလး အသင္းမဵားတၾင္ ရာသက္ပန္ အသင္းဝင္ ဴဖစ္ေအာင္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ကပင္ ဝင္ေဳကးမဵား စုိက္ထုတ္ေပး၍ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့ပၝသည္။ ထုိႛဴပင္ က႗န္ေတာ္သည္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ ေကဵးဇူးေဳကာင့္ ဝုိင္အမ္ဘီေအ အသင္းတၾင္ ၁၉၉၈ မႀ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္ အထိ လည္းေကာင္း၊ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္မႀ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္ အထိ လည္းေကာင္း၊ အမႁေဆာင္ စာရင္းစစ္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခၾင့္ ရႀိခဲ့ပၝသည္။ ယင္းေနာက္ အမႁေဆာင္ အဴဖစ္မႀ နားသည့္အခၝ ယင္း ဝုိင္အမ္ဘီေအတၾင္ ႟ုံးအဖၾဲႚမႀႃး အဴဖစ္ ႎႀစ္လတိတိ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရ႓ပီး ယင္းသုိႛ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခၾင့္ ရရႀိေအာင္ ဝုိင္အမ္ဘီေအ နာယက႒ကီး ဴဖစ္သည့္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္က ဥကၠႉႎႀင့္ အမႁေဆာင္ အဖၾဲႚအား လမ္းႌၿန္မႁ ေပးခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္ပၝသည္။

ထုိႛဴပင္ က႗န္ေတာ့္အား ၁၉၉၈ ခုႎႀစ္မႀ ယေနႛတုိင္ မႎၩေလးအသင္း၊ ဘီဘီအမ္ေအ ေခၞ ဴမန္မာဴပည္ ဗုဒၭဘာသာ ပုညကုသလ အသင္းတုိႛတၾင္ အမႁေဆာင္ စာရင္းစစ္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခၾင့္ ရရႀိေနဴခင္းမႀာလည္း ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ ေကဵးဇူးေဳကာင့္ ဴဖစ္ပၝသည္။ က႗န္ေတာ္သည္ အထက္ေဖာ္ဴပပၝ ယင္း အသင္းအဖၾဲႚတုိႛတၾင္ အမႁေဆာင္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့ဴခင္းေဳကာင့္ ႎုိင္ငံ့ သမုိင္းဝင္ ပုဂၢႂိလ္မဵား၊ ဂုဏ္သေရရႀိ လူ႒ကီး လူေကာင္းမဵားႎႀင့္လည္း သိက႗မ္း ခင္မင္ခၾင့္ ရရႀိခဲ့ပၝသည္။ ထုိနည္းတူစၾာပင္ ဘီဘီအမ္ေအ အေဆာက္အဦတၾင္ ေနထုိင္ခၾင့္ ရရႀိကာ ပရိေဘာဂမဵားကုိ ထိန္းသိန္း ေစာင့္ေရႀာက္ခၾင့္ ရရႀိဴခင္းမႀာလည္း ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ ေကဵးဇူးေဳကာင့္ ဴဖစ္ေပသည္။

က႗န္ေတာ္သည္ မိမိ၏ ေကဵးဇူးရႀင္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ ဂုဏ္ေကဵးဇူးကုိ ေအာက္ေမ့ တသရင္း ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ ဴဖတ္သန္း ခဲ့ရသည့္ ဘဝ ေကာက္ေဳကာင္း၊ ႟ုပ္ပုံလၿာကုိ တေရးေရး ဴမင္ေယာင္ မိလာေပသည္။ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ ဴဖစ္လာမည့္ 'ေမာင္ဗဟုန္' ကုိ ေတာင္႒ကီး႓မိႂႚတၾင္ အဖ ရဲအင္စပက္ေတာ္ ဦးေမာင္ေမာင္၊ အမိ ဆရာမ ေဒၞဘုိႛမယ္တုိႛမႀ ၁၉၁၄ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၅ ရက္ေနႛတၾင္ ဖၾားဴမင္သည္။ ေမၾးခဵင္း ၅ ဦးတၾင္ အ႒ကီးဆုံး ဴဖစ္သည္။ ေမာင္ဗဟုန္ ေကဵာင္းေနရမည့္ အ႟ၾယ္တၾင္ ဖခင္ ကၾယ္လၾန္ သၾားေလသည္။ ခင္ပၾန္းသည္ ကၾယ္လၾန္သၾား၍ မိခင္ ေဒၞဘုိႛမယ္သည္ မိသားစုႎႀင့္ အတူ မိမိ၏ ဇာတိ မႎၩေလး႓မိႂႚသုိႛ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ ေနထုိင္သည္။ ဆရာမ ေဒၞဘုိႛမယ္သည္ မိမိ ပညာ ဆည္းပူးခဲ့သည့္ မႎၩေလး႓မိႂႚ၊ အေမရိကန္ ႎႀစ္ခဵင္းအသင္း သာသနာဴပႂ မိန္ကေးလေကဵာင္း (ေအဘီအမ္) တၾင္ မူလတန္း ဆရာမ အဴဖစ္ ဝင္ေရာက္ အမႁထမ္းသည္။ သား႒ကီး ေမာင္ဗဟုန္ကုိလည္း ယင္းေကဵာင္း၌ ပညာ စတင္ ဆည္းပူးေစသည္။ ေမာင္ဗဟုန္ တတိယတန္း တက္မည့္ႎႀစ္တၾင္ ေအဘီအမ္ အသင္းေတာ္၏ အစီအစဥ္ အရ ေမာင္ဗဟုန္၏ မိခင္ ဆရာမ ေဒၞဘုိႛမယ္အား ဗန္းေမာ္ ေအဘီအမ္ အလယ္တန္းေကဵာင္းသုိႛ မူလတန္း ဆရာမ အဴဖစ္ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ရေလသည္။ ေမာင္ဗဟုန္သည္လည္း ဗန္းေမာ္ ေအဘီအမ္ ေကဵာင္းတၾင္ တတိယန္းမႀ စတင္ ပညာ ဆည္းပူးသည္။ ထုိစဥ္က ဗန္းေမာ္႓မိႂႚ ေညာင္ပင္ရပ္ ေဴမာက္ပုိင္း ေအဘီအမ္ ေကဵာင္းဝင္းတၾင္ ႎႀစ္ခဵင္း ခရစ္ယာန္ တရားေဟာ ဆရာမဵား၊ ဆရာမမဵား သီးသန္ႛ အိမ္ကေလးမဵားဴဖင့္ ေနထုိင္ဳကသည္။ မဳကာမီ ပဲခူး႓မိႂႚမႀ တရားေဟာ ဆရာ ဦးေန၊ ေဒၞေစာ႓မိႂင္တုိႛ မိသားစုလည္း ေရာက္ရႀိ လာဳကသည္။ ဦးေန၊ ေဒၞေစာ႓မိႂင္တုိႛတၾင္ သားသမီး သုံးဦးရႀိရာ အ႒ကီးဆုံးသား ေမာင္တင္ဦး (ေနာင္တၾင္ ႎုိင္ငံေကဵာ္ စာေရးဆရာ ဗန္းေမာ္ တင္ေအာင္) က ေမာင္ဗဟုန္၏ညီ ေမာင္ရဲဴမင့္ႎႀင့္ အ႟ၾယ္တူ ေကဵာင္းေနဖက္ သူငယ္ခဵင္း ဴဖစ္ေလသည္။ ေမာင္တင္ဦး (ဗန္းေမာ္ တင္ေအာင္) က ေမာင္ဗဟုန္အား ၎၏ ညီငယ္ ေမာင္ရဲဴမင့္ ေခၞသလုိ အစ္ကုိ႒ကီးဟု ရင္းႎႀီးစၾာ ေခၞ႓ပီး အစ္ကုိရင္းကဲ့သုိႚ ေလးစား ခဵစ္ခင္မႁ ရႀိသည္ဟု ဆုိပၝသည္။

ပညာ ထူးခ႗န္ ထက္ဴမက္ေသာ ေမာင္ဗဟုန္သည္ တႎႀစ္တတန္း ေအာင္ဴမင္သည္။ ၁၉၂၉ - ၁၉၃၀ ခုႎႀစ္တၾင္ ေမာင္ဗဟုန္သည္ အစုိးရစစ္ အဂႆလိပ္ - ဴမန္မာ သတၨမတန္း ေအာင္ဴမင္သည္။ အလယ္တန္း ေအာင္ဴမင္႓ပီးေနာက္ ဗန္းေမာ္႓မိႂႚတၾင္ အထက္တန္းေကဵာင္း မဖၾင့္ေသး၍ ေမာင္ဗဟုန္သည္ ကူရႀင္ေကဵာင္း၌ ေကဵာင္းအိပ္ ေကဵာင္းစား အဴဖစ္ ပညာ ဆည္းပူးဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ေကဵာင္းပိတ္ရက္မဵားတၾင္ စမ္းေခဵာင္း႓မိႂႚနယ္၊ ေဴမနီကုန္းတၾင္ ေနထုိင္ေသာ မိခင္၏ အစ္မရင္း၊ ႒ကီးေတာ္ ေဒၞမမေလး (ခ) ေဒၞေလးေလးတုိႛအိမ္ သၾားေရာက္ လည္ပတ္ေလ့ ရႀိသည္။ ေမာင္ဗဟုန္သည္ ကူရႀင္ေကဵာင္းမႀ အဂႆလိပ္ - ဴမန္မာ နဝမတန္း ေအာင္ဴမင္႓ပီးေနာက္ မိခင္ရႀိရာ ဗန္းေမာ္႓မိႂႚသုိႛ ဴပန္လာသည္။ စာေပ ဝၝသနာ ပၝေသာ ေမာင္ဗဟုန္သည္ ေကဵာင္းသား ဘဝကပင္ စာနယ္ဇင္းမဵား အထူးသဴဖင့္ ႎုိင္ငံေရး စာေပမဵားကုိ ဦးစားေပး ဖတ္ေလ့ ရႀိသည္။ ထုိအခဵိန္ကပင္ အမဵႂိးသားေရး စိတ္ဓာတ္မဵား ႎုိးဳကားကာ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႛကဵင္ေရး စိတ္ဓာတ္မဵား ထက္သန္လဵက္ ရႀိသည္။

ေမာင္ဗဟုန္တုိႚ မဵႂိး႟ုိးမႀာလည္း သာမန္ မဵႂိး႟ုိး မဟုတ္ေပ။ မႎၩေလး ရတနာပုံ ေနဴပည္ေတာ္တၾင္ မိခင္ဘက္မႀ အဘုိးအဘၾားတုိႛသည္ နန္းတၾင္း မင္းမႁထမ္းမဵား ဴဖစ္ဳကသည္။ မိခင္ ဆရာမ ေဒၞဘုိႛမယ္၏ မိဘႎႀစ္ပၝး ဴဖစ္သည့္ ဖခင္ ေမာင္ေမာင္ဖုိးသည္ မင္းတုန္းမင္းႎႀင့္ သီေပၝမင္း လက္ထက္ စာေတာ္ဘက္ စာဆုိေတာ္ တဦး ဴဖစ္႓ပီး၊ မိခင္ေဒၞမယ္ထိန္ကမူ သီေပၝမင္း၏ အဂၢမေဟသီ အရႀင္နန္းမေတာ္ စုဖုရားလတ္၏ အပဵႂိေတာ္ ကၾမ္းေရေတာ္ဆက္ ခင္ထိန္ ဴဖစ္ေလသည္။ ေမာင္ေမာင္ဖုိးႎႀင့္ မယ္ထိန္တုိႛသည္ အရႀင္ႎႀစ္ပၝး ပၝေတာ္မူ႓ပီးေနာက္ နန္း႓မိႂႚတၾင္းမႀ ႓မိႂႚဴပင္သုိႚ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ ေနထုိင္ဳကကာ ေစဵးခဵႂိေတာ္တၾင္ ကုန္စုံဆုိင္ ဖၾင့္ကာ အသက္ေမၾး ဝမ္းေကဵာင္း ဴပႂဳကသည္။ မိမိတိုႛ သားသမီး ၅ ေယာက္ကုိလည္း ေခတ္ပညာမဵား တတ္ေဴမာက္ေစရန္ အေမရိကန္ ႎႀစ္ခဵင္း အသင္းေတာ္က ဖၾင့္လႀစ္ေသာ သာသနာဴပႂ ေကဵာင္းမဵားတၾင္ ပညာ ဆည္းပူး ေစခဲ့သည္။

ေမာင္ေမာင္ဖုိးႎႀင့္ မယ္ထိန္တုိႚသည္ သမီး႒ကီး မမေလးႎႀင့္ သမီးေထၾး မဘုိႛမယ္ တုိႛကုိ မႎၩေလး႓မိႂႚ ေအဘီအမ္ မိန္းကေလး ေကဵာင္းတၾင္ ပညာ သင္ယူေစသည္။ မမေလးက မူလတန္း အထိ ပညာသင္ဳကား႓ပီး ေကဵာင္းထၾက္ကာ မိဘမဵားကုိ ေစဵးကူေရာင္းသည္။ သမီးေထၾး မဘုိႛမယ္သည္ အလယ္တန္း အဆင့္ ေကဵာင္းသူဘဝတၾင္ ေကဵာင္းအိပ္ ေကဵာင္းစား ေဘာ္ဒၝေန၍ ပညာ ဆည္းပူးသည္။ ထုိႚေနာက္ မဘုိႛမယ္သည္ ႎႀစ္ခဵင္း ခရစ္ယာန္ဘာသာကုိ သက္ဝင္ ယုံဳကည္႓ပီး ႎႀစ္ဴခင္း ခံယူလုိက္ေလသည္။ ထုိႚေဳကာင့္ မဘုိႛမယ္၏ ေဆၾမဵႂိးမဵားက မိမိတုိႛ သားသမီးမဵားကုိ သာသနာဴပႂ ေကဵာင္းမဵားတၾင္ မထားေတာ့ဘဲ ဴမန္မာ စာသင္ ေကဵာင္းမဵားသုိႛ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ ပညာ သင္ယူ ေစေလသည္။ မဘုိႛမယ္သည္ အဂႆလိပ္ - ဴမန္မာ အလယ္တန္း ေအာင္ဴမင္႓ပီး ေနာက္ ေမာ္မန္ ဆရာဴဖစ္ သင္တန္း တက္ေရာက္သည္။ ဆရာမ ဴဖစ္လာသည့္ မဘုိႛမယ္သည္ ႎႀစ္ခဵင္း ခရစ္ယာန္ ဘာသာဝင္ ရဲအရာရႀိ ဦးေမာင္ေမာင္ႎႀင့္ လက္ဆက္သည့္ အခၝ သား႒ကီး ေမာင္ဗဟုန္ကုိ ဖၾားဴမင္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ေမာင္ဗဟုန္သည္ ကူရႀင္ေကဵာင္း၌ အႉမတန္း တက္ေရာက္႓ပီး ေႎၾေကဵာင္းပိတ္ရက္၌ ေဴမနီကုန္းေန ႒ကီးေတာ္ ေဒၞမမေလးက မိမိ၏ သားမဵားႎႀင့္ အတူ တူဴဖစ္သူ ေမာင္ဗဟုန္အား ရႀင္ဴပႂေပးသည္။ ယင္းေနာက္ ေမာင္ဗဟုန္သည္ ဗုဒၭဘာသာဝင္ ဴဖစ္လာသည္။ ေကဵာင္းထၾက္႓ပီးေနာက္ ေမာင္ဗဟုန္မႀ ကုိဗဟုန္ ဴဖစ္လာသည္။

ကုိဗဟုန္သည္ ဗန္းေမာ္႓မိႂႚသုိႛ ဴပန္လည္ ေရာက္ရႀိ႓ပီးေနာက္ မႎၩေလး႓မိႂႚမႀ ထုတ္ေဝေသာ မႎၩေလး သူရိယ သတင္းစာတၾင္ ဗန္းေမာ္ သတင္းေထာက္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ယင္းသုိႛ ေဆာင္႟ၾက္ေနစဥ္ ဗန္းေမာ္ အေရးပုိင္႟ုံးတၾင္ အငယ္တန္း စာေရး အဴဖစ္ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကုိင္သည္။ အငယ္တန္း စာေရး၏ လစာမႀာ ထုိအခဵိန္က ၃၀ိ ဴဖစ္သည္။ ယင္းအငယ္တန္း စာေရး ရာထူး ရရႀိေရး အတၾက္ ႟ုံးအုပ္႒ကီး မစၤတာ ရာဖဲယ္လ္အား လစာ ေဴခာက္လစာ ၁၈၀ိ/ ကုိ လာဘ္ထုိးရသည္။ ေမာင္ဗဟုန္သည္ မိမိ၏ လုပ္အားခ ေဴခာက္လစာကုိ ႟ုံးအုပ္႒ကီး မစၤတာ ရာဖဲယ္လ္အား ထုတ္ယူခၾင့္ ဴပႂကာ လာဘ္ထုိးရဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ၁၀ တန္း ေအာင္ဴမင္သည့္ စာေရးဝန္ထမ္း တဦးသည္ လစာ ၆၀ိ/ ရရႀိ႓ပီး အလုပ္ရလုိပၝက ႟ုံးအုပ္ မစၤတာ ရာဖဲယ္လ္အား ေဴခာက္လစာ ၃၆၀ိ/ လာဘ္ ထုိးရသည္ဟု ဆုိသည္။ ႟ုံးအုပ္ စာေရး႒ကီး မစၤတာ ရာဖဲယ္လ္သည္ လာဘ္ယူရာတၾင္ နာမည္႒ကီးလႀသည္။ ကုိဗဟုန္သည္ မိမိ၏ တာဝန္ ဝတၨရားမဵားကုိ ေကဵပၾန္စၾာ ထမ္းေဆာင္သည္။ ႟ုံးအားရက္မဵားတၾင္ ကုိဗဟုန္သည္ မင္းကုန္းရပ္တၾင္ စာနယ္ဇင္း ဆုိင္ဖၾင့္ထားေသာ သတင္းေထာက္ 'နယ္ဴခားေမာင္' အမည္ခံ ဦးသီလထံ သၾားေရာက္ လည္ပတ္ေလ့ ရႀိသည္။ ဦးသီလသည္ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႛကဵင္ေရး၊ အမဵႂိးသား လၾတ္ေဴမာက္ေရး အတၾက္ ဴပင္းထန္သည့္ အမဵႂိးသားေရး စိတ္ဓာတ္ တက္႔က ႎုိးဳကားသူ ဴဖစ္သည္။ ကုိဗဟုန္ႎႀင့္ ႎုိင္ငံေရး အယူဝၝဒ တူညီသည့္ ဦးသီလတုိႛသည္ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႛကဵင္ေရး အမဵႂိးသား လၾတ္ေဴမာက္ေရး ကိစၤမဵားႎႀင့္ ႎုိင္ငံတကာ အေရးအခင္းမဵားဴဖင့္ ႎႁိင္းယႀဥ္၍ ေဆၾးေႎၾးေလ့ ရႀိသည္။ ထုိအခဵိန္က ကုိဗဟုန္သည္ ဗန္းေမာ္ ေဒသက လူငယ္မဵား အနက္ ႎုိင္ငံေရး ႎုိးဳကား တက္႔ကေသာ လူငယ္ တဦး ဴဖစ္ေလသည္။

ကုိဗဟုန္သည္ ဗန္းေမာ္ အေရးပုိင္႟ုံး၌ စာေရး ဝန္ထမ္း အဴဖစ္ ေလးႎႀစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္႓ပီးေနာက္ အလုပ္က ႎုတ္ထၾက္ရန္ အေဳကာင္းက ဖန္လာသည္။ တဖက္ကလည္း မႎၩေလး သူရိယ သတင္းေထာက္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ ေနသည္ကုိ အေရးပုိင္က အစ ႓မိႂႚလူထု အဆုံး အားလုံး သိဳကသည္။ တေနႛတၾင္ ကုိဗဟုန္က မိမိတိုႛ႟ုံးမႀ လာဘ္စားလၾန္းသည့္ ႟ုံးအုပ္ စာေရး႒ကီး မစၤတာ ရာဖဲယ္လ္ အေဳကာင္းကုိ '႓မိႂႚေစာင့္နတ္႒ကီး' ကေလာင္ အမည္ဴဖင့္ 'နင္မတက္၊ နတ္မတင္ဋီကာ' ဟူေသာ ေခၝင္းစဥ္ဴဖင့္ မႎၩေလး သူရိယ သတင္းစာသုိႛ ေပးပုိႛလုိက္ရာ တပတ္အတၾင္း ယင္းသတင္း ေဆာင္းပၝး ပၝရႀိလာသည္။ ယင္းသတင္းေဳကာင့္ ဗန္းေမာ္ တ႓မိႂႚလုံး ဂယက္႟ုိက္ သၾားေလေတာ့သည္။ ထုိအခၝ ခ႟ုိင္ ရာဇဝတ္ဝန္ (D.S.P) ဦး႔ကယ္က ကုိဗဟုန္အား မႎၩေလး သူရိယ သတင္းစာပၝ 'နင္မတက္၊ နတ္မတင္ဋီကာ' သတင္း ေဆာင္းပၝးရႀင္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ဝန္ခံရန္ ေခဵာ့၍ တမဵႂိး၊ ႓ခိမ္းေဴခာက္၍ တဖုံ စုံစမ္း စစ္ေဆး ေမးဴမန္းသည္။ ကုိဗဟုန္ကလည္း ယင္းကိစၤ မိမိဘာမႀ မသိရေဳကာင္း ထၾက္ဆိုသည္။ ထုိႛေဳကာင့္ ဗန္းေမာ္ အေရးပုိင္ မစၤတာ ကင္စေလ M.REM. Kinsly က မႎၩေလး သူရိယ သတင္းစာ ပုိင္ရႀင္ႎႀင့္ အယ္ဒီတာ သူရိယ ဦးထၾန္းရင္အား 'နင္မတက္၊ နတ္မတင္ဋီကာ' ေဆာင္းပၝးရႀင္ကုိ ေဖာ္ထုတ္ေပးရန္ ရာဇသံ ေပးလုိက္သည္။ မႎၩေလး သူရိယ သတင္းစာ ပုိင္ရႀင္ႎႀင့္ အယ္ဒီတာ ဦးထၾန္းရင္ကလည္း ယင္းေဆာင္းပၝးရႀင္၏ အမည္ကုိ ထုတ္ေဖာ္ မေပးႎုိင္ေဳကာင္း၊ မေကဵနပ္ပၝက တရား စၾဲဆုိႎုိင္ေဳကာင္း ဴပန္ဳကားလုိက္သည္။ ထုိအခၝ ဗန္းေမာ္ အေရးပုိင္မႀာ မေကဵမနပ္ ဴဖစ္ရ႓ပီး ကုိဗဟုန္ႎႀင့္ အဴခား သတင္းေထာက္ႎႀင့္ သတင္းစာ ကုိယ္စားလႀယ္ ဦးသီလတုိႛအား နယ္ႎႀင္ဒဏ္ ေပးရန္ စီစဥ္ ေလေတာ့သည္။ ထုိအခဵိန္က ဗန္းေမာ္႓မိႂႚသည္ နယ္ဴခားဥပေဒ သက္ေရာက္ရာ ႓မိႂႚဴဖစ္သည္။ ေဒသခံ ပုဂၢႂိလ္ တဦးအား မေကဵနပ္ပၝက အေရးပုိင္ အေနဴဖင့္ နယ္ႎႀင့္ဒဏ္ ေပးႎုိင္သည့္ အာဏာရႀိသည္။ ကုိဗဟုန္ႎႀင့္ ဦးသီလတုိႛအား နယ္ႎႀင္သည့္ အမိန္ႚစာကုိ မထုတ္ဴပန္မီ နယ္ႎႀင္ဒဏ္ ေပးသည့္ အမိန္ႛစာ မူဳကမ္းကုိ ႒ကိႂတင္ ဖတ္ရသည့္ လက္ႎႀိပ္စက္ စာေရး မစၤတာ လားဇ႟ုိးက ကုိဗဟုန္အား ႒ကိႂတင္ သတင္း ေပးခဲ့သည္။ ယင္းသတင္းကုိ ကုိဗဟုန္က သတင္းေထာက္ ဦးသီလအား ႟ုံးဆင္း႓ပီးေနာက္ သၾားေရာက္ အေဳကာင္းဳကားသည္။ သတင္းေထာက္ ဦးသီလက ကုိဗဟုန္အား ညတၾင္းခဵင္း သမၱာန္ေလႀငယ္ တစင္းဴဖင့္ သားဴဖစ္သူ ေမာင္လႀေမာင္အား စာဝတီး႟ၾာသုိႛ ပုိႛေစသည္။ စာဝတီး႟ၾာသည္ ဗန္းေမာ္ ေအာက္ဘက္ ၁၀ မုိင္ကၾာတၾင္ တည္ရႀိ႓ပီး ဧရာဝတီ သေဘႆာ ဆုိက္ကပ္သည့္ ႟ၾာဴဖစ္သည္။ ယင္းမႀ ကုိဗဟုန္သည္ ကသာသုိႛ႟ုပ္ေဖဵာက္၍ သေဘႆာဴဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ကသာမႀ မႎၩေလးသုိႛ ရထားဴဖင့္ လည္းေကာင္း ထၾက္ခၾာ လာခဲ့သည္။ ယင္းေနာက္ မႎၩေလးမႀ ရန္ကုန္သုိႛ ရထားဴဖင့္ ထၾက္ေဴပး လၾတ္ေဴမာက္ လာခဲ့ေလသည္။ ကုိဗဟုန္ ဗန္းေမာ္မႀ ထၾက္ခၾာ လာခဲ့ေသာ ေနႛမႀာ ၁၉၃၈ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီ ၂၁ ရက္ေနႛ ဴဖစ္သည္။

ရန္ကုန္ ေရာက္လာသည့္ ကုိဗဟုန္သည္ ေဴမနီကုန္းရႀိ ႒ကီးေတာ္ ေဒၞမမေလးတုိႛ ေနအိမ္တၾင္ ေနထုိင္သည္။ အသက္ေမၾး ဝမ္းေကဵာင္း လုပ္ငန္း အဴဖစ္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ အတၾင္းဝန္႟ုံး တိရစာၥန္ ေဆးကုဌာနတၾင္ အငယ္တန္း စာေရး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္သည္။ ထုိစဥ္ အတၾင္း ကုလား ဗမာ အဓိက႟ုဏ္း ဴဖစ္လာ၍ အမဵႂိးသား ႎုိင္ငံေရး စိတ္ဓာတ္ ပုိမုိ ဴပင္းထန္လာကာ အလုပ္မႀ ႎုတ္ထၾက္လုိက္သည္။ တုိႛဗမာအစည္းအ႟ုံးသုိႚ ဝင္ေရာက္႓ပီးေနာက္ ကုိဗဟုန္သည္ သခင္ အဴဖစ္ ခံယူကာ 'သခင္ ဗဟုန္' ဴဖစ္လာ ခဲ့ေလသည္။ သခင္ ဗဟုန္သည္ နယ္ခဵဲႚ အဂႆလိပ္ အစုိးရကုိ ဆန္ႛကဵင္သည့္ ၁၃၀၀ ဴပည့္ အေရးေတာ္ပုံႎႀင့္ ဆက္ႎၾယ္သည့္ ေရနံေဴမ သပိတ္တပ္႒ကီး ေခဵာက္႓မိႂႚမႀ ရန္ကုန္႓မိႂႚသုိႛ ခဵီတက္လာသည့္ အခၝ အေသခံ ဗုိလ္စာရင္းသုိႛ တင္သၾင္းသည္။ တဖက္ကလည္း ရန္ကုန္ စီရင္စု တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံးတၾင္ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ယင္းသုိႛ ေဆာင္႟ၾက္ေနစဥ္ တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံး ဗဟုိ အလုပ္အမႁေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ အဴဖစ္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားသည္။

၁၉၃၉ ခုႎႀစ္၊ ဧ႓ပီလ ၇ ရက္ေနႛမႀ ၁၆ ရက္ေနႛ အထိ ေမာ္လ႓မိႂင္႓မိႂႚတၾင္ သခင္ ကုိယ္ေတာ္မႁိင္း ႒ကီးမႀႃးသည့္ စတုတၪ အ႒ကိမ္ေဴမာက္ တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံး ညီလာခံကုိ စည္ကား သုိက္႓မိႂက္စၾာ ကဵင္းပခဲ့ရာ ယင္း ညီလာခံသုိႛ ၃၁ ခ႟ုိင္မႀ သခင္ ၂၄၂ ဦး တက္ေရာက္ ခဲ့ဳကသည္။ ရန္ကုန္ ခ႟ုိင္မႀ တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံးဝင္ ၁၅ ဦး၊ သခင္မ တဦး၊ စုစုေပၝင္း ၁၆ ဦး တက္ေရာက္ခဲ့ရာ သခင္ ဗဟုန္လည္း ပၝဝင္ ခဲ့ေလသည္။ သခင္ ဗဟုန္သည္ တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံး ဗဟုိ အလုပ္အမႁေဆာင္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ရင္း နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႛကဵင္ေရး အမဵႂိးသား လၾတ္ေဴမာက္ေရး အတၾက္ စည္း႟ုံး လုပ္ကုိင္ခဲ့သည္။ သခင္ ဗဟုန္၏ စည္း႟ုံးမႁေဳကာင့္ ေဴမနီကုန္းသား တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံးဝင္ သခင္ ေအးေမာင္သည္ ဂဵပန္ႎုိင္ငံတၾင္ စစ္ပညာသင္ရန္ ေစလၿတ္သည့္ ပထမ အသုတ္ ၄ ဦးတၾင္ ပၝဝင္ခဲ့သည္။ သခင္ ေအးေမာင္သည္ စစ္ပညာ သင္တန္းကုိ ဟုိင္နန္က႗န္းတၾင္ ၁၉၄၁ ခု၊ ဧ႓ပီလမႀ ၁၉၄၁ ခု ေအာက္တုိဘာလ အထိ တက္ေရာက္ခဲ့႓ပီး ရဲေဘာ္ သုံးကဵိပ္ဝင္ ဗုိလ္မုိး ဴဖစ္လာခဲ့ေလသည္။

၁၉၄၁ ခုႎႀစ္တၾင္ သခင္ ဗဟုန္သည္ သခင္ ဴမ၏ တာဝန္ေပးခဵက္ အရ မႎၩေလး႓မိႂႚေန တုိင္းခဵစ္ သခင္ သိန္းေဖႎႀင့္ သၾားေရာက္ ဆက္သၾယ္စဥ္ အဖမ္းခံရ႓ပီး မႎၩေလး ေထာင္မႀ ဗန္းေမာ္ေထာင္သုိႛ ပုိႛလုိက္သည္။

ယင္းေနာက္ ၁၉၄၁ ခု၊ ဒီဇင္ဘာ ၂၃ ရက္ေနႛတၾင္ ဖက္ဆစ္ ဂဵပန္တုိႛ ရန္ကုန္႓မိႂႚကုိ ဗုံး႒ကဲ တုိက္ခုိက္သည္။ နယ္ခဵဲႚ အဂႆလိပ္ အစုိးရသည္ ဖက္ဆစ္ရန္ေဳကာင့္ အိႎၬိယႎုိင္ငံသုိႛ ဆုတ္ခၾာ ထၾက္ေဴပးရသည္။ တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံးဝင္ သခင္မဵားကုိလည္း ဖမ္းဆီး ေခၞေဆာင္ သၾားဳက႓ပီး ကသာေထာင္ႎႀင့္ ဗန္းေမာ္ေထာင္တုိႛတၾင္ ထိန္းသိမ္း ထားလုိက္သည္။ ၁၉၄၂ ခုႎႀစ္၊ ေမလ ၁ရက္ေနႛတၾင္ ဴမန္မာ တဴပည္လုံး ဖက္ဆစ္ ဂဵပန္တုိႛ လက္ေအာက္ ကဵေရာက္သၾားသည္။ ၁၉၄၂ ခု၊ ေမလ ၁ ရက္ေနႛတၾင္ ဖက္ဆစ္ ဂဵပန္ စစ္ဗုိလ္ နာကာမူရာ စကားဴပန္ ကုဒုိတုိႛ ဗန္းေမာ္သုိႛေရာက္ရႀိ လာဳကသည္။ ဗန္းေမာ္ အကဵဥ္းေထာင္တၾင္ နယ္ခဵဲႚ အဂႆလိပ္ အစုိးရ ထိန္းသိမ္းထားေသာ သခင္ ဗဟုန္ အပၝအဝင္ တုိႛဗမာ သခင္မဵားသည္ အကဵဥ္းေသာ့ကုိ ႟ုိက္ခဵႂိး၍ ထၾက္လာဳက႓ပီး ေ႟ၿကဵီးနား ေစတီေတာ္ အာ႟ုံခံ တန္ေဆာင္းတၾင္ စတည္းခဵ ေနဳကသည္။ ယင္းေနာက္ သခင္ ဗဟုန္တုိႛ အဖၾဲႛသည္ ဖက္ဆစ္ ဂဵပန္ စစ္ဗိုလ္ နာကာမူရာႎႀင့္ သၾားေရာက္ ေတၾႚဆုံဳကသည္။ ဖက္ဆစ္ ဂဵပန္စစ္ဗုိလ္က ဗန္းေမာ္တၾင္ ယာယီ တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံးကုိ ဖၾဲႚစည္းေစသည္။ ယင္းအဖၾဲႚတၾင္ (၁) ဥကၠႉ သခင္ ဗဟုန္၊ (၂) ဒု- ဥကၠႉ သခင္ အုန္းေဖ႒ကီး၊ (၃) အတၾင္းေရးမႀႃး သခင္ ေအးေမာင္၊ (၄) တၾဲဲဖက္အတၾင္းေရးမႀႃး သခင္ သန္း႓မိႂင္၊ (၅) သခင္ လႀ႒ကိႂင္တုိႛ ပၝဝင္သည္။ ယင္းေနာက္ အဆုိပၝ ဗန္းေမာ္႓မိႂႚနယ္၊ တုိႛဗမာ အစည္းအ႟ုံးဝင္မဵားႎႀင့္ ႓မိႂႚမိ ႓မိႂႚဖ ငၝးဦး ပၝဝင္ေသာ ဗန္းေမာ္ ခ႟ုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အဖၾဲႚကုိ ဖၾဲႚစည္းသည္။ ယင္းအဖၾဲႚတၾင္ ပၝဝင္ သူတုိႚမႀာ (၁) သခင္ဗဟုန္ - ဥကၠႉ၊ (၂) ဆရာထီ - ဒုဥကၠႉ၊ (၃) သခင္ အုန္းေဖ႒ကီး၊ (၄) သခင္ သန္း႓မိႂင္၊ (၅) သခင္ လႀ႒ကိႂင္၊ (၆) သခင္ ထၾန္းခင္ (သခင္ ေအးေမာင္ ကုိယ္စား အဖၾဲႚဝင္ ဴဖစ္လာသူ)၊ (၇) ဦးဟန္၊ (၈) ဦးသာဝ၊ (၉) ဦးသုိက္၊ (၁၀) ဦးထၾန္းတင္တုိႛ ဴဖစ္သည္။ ႟ုံးအုပ္မႀာ အာဠာဝက သခင္ ဖုိးလႀ႒ကီး ဴဖစ္သည္။ အာဠာဝက သခင္ ဖုိးလႀ႒ကီး ေနရပ္ ဴပန္သၾားသည့္ အခၝ သခင္ ေကဵာ္ေဇာက ႟ုံးအုပ္ ဴဖစ္လာသည္။

သခင္ ဗဟုန္သည္ ဗန္းေမာ္ခ႟ုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အဖၾဲႚတၾင္ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ၁၉၄၂ ခု၊ ေမလ ၂ ရက္မႀ ၁၉၄၂ ခု၊ ေအာက္တုိဘာလ ၃၁ ရက္ေနႛထိ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္သည္။ ယင္းေနာက္ ေဒၝက္တာ ဗေမာ္ အစုိးရ အဖၾဲႚမႀ ေစလၿတ္သည့္ ခ႟ုိင္ဝန္ ဦးလႀတင္အား ခ႟ုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး တာဝန္မဵားကုိ လၿဲေဴပာင္း႓ပီး ရန္ကုန္႓မိႂႚသုိႛ ဴပန္လာခဲ့သည္။ ထုိစဥ္ ၁၉၄၃ ခုႎႀစ္တၾင္ သခင္ ဗဟုန္သည္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ ဝပ္ဆင္ကုန္တုိက္ ဒုတိယ မန္ေနဂဵာ မစၤတာ ကဲနက္၊ ေဒၞအုိဇာတုိႛ၏ သမီး မဴမင့္ဳကည္ႎႀင့္ လူငယ္သဘာဝ ေမတၨာ သက္ဝင္ ခဵစ္ခင္႓ပီး ႎႀစ္ဖက္မိဘ သေဘာတူညီခဵက္ဴဖင့္ လက္ထပ္ လုိက္ဳကသည္။ ယင္းလက္ထပ္ပၾဲတၾင္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ကုိယ္ေတာ္မႁိင္း ကုိယ္တုိင္ လက္ထပ္ေပးဴခင္း ဴဖစ္သည္။ သခင္ ဗဟုန္ႎႀင့္ မဴမင့္ဳကည္တုိႛတၾင္ တဦးတည္းေသာ သမီး မႎုႎုယဥ္ (B.A. B.Ed) ထၾန္းကား ခဲ့ေလသည္။ ယင္းေနာက္ စစ္အတၾင္း ရန္ကုန္႓မိႂႚ၊ ေဴမနီကုန္းတၾင္ အာရႀ လူငယ္ အစည္းအ႟ုံး ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ရင္း လူငယ္တုိႛအား ဗလငၝးတန္ ဖၾံႚ႓ဖိႂးေရး အတၾက္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ထုိမႀတဖန္ သခင္ ဴမ၏ တာဝန္ေပးခဵက္ အရ ရဲအင္စပက္ေတာ္ အဴဖစ္ မႎၩေလး႓မိႂႚတၾင္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ရသည္။ ယင္းသုိႛ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ေနစဥ္၊ ၁၉၄၅ ခု၊ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရးနီးကပ္လာသည့္ အခၝ သခင္ ဗဟုန္သည္ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး လႁပ္ရႀားမႁမဵားတၾင္ လ႖ႂိႚဝႀက္စၾာ ပၝဝင္သည္။ ယင္းသုိႛ ေဆာင္႟ၾက္မႁေဳကာင့္ ဖက္ဆစ္ ဂဵပန္တုိႛက သခင္ ဗဟုန္အား ဖမ္းဆီး႓ပီး ကေလာေထာင္သုိႛ ပုိႛလုိက္သည္။ သခင္ ဗဟုန္အား ေထာင္တၾင္း၌ တလတိတိ ႎႀိပ္စက္ ညၟဥ္းပန္းမႁ အမဵႂးိမဵႂိး ခံရသည္။ ေတာ္လႀန္ေရး ကာလတၾင္ ဖက္ဆစ္တုိႛ အေရးနိမ့္၍ ဆုတ္ခၾာရစဥ္ သခင္ ဗဟုန္ႎႀင့္ ဗန္းေမာ္သား သခင္ ေဖဴမင့္တုိႛသည္ ကေလာေထာင္မႀ ထၾက္ေဴပး လၾတ္ေဴမာက္ လာဳကသည္။ မႎၩေလး႓မိႂႚသုိႛ ေရာက္ရႀိသည့္ အခၝ သခင္ ဗဟုန္အား အာဏာပုိင္တုိႛက ဖမ္းဆီး႓ပီး ေထာင္ခဵလုိက္သည္။ ယင္းေနာက္ သခင္ ဗဟုန္အား မႎၩေလးေထာင္မႀ ဗန္းေမာ္ေထာင္သုိႛ ပုိႛလုိက္သည္။ ဗန္းေမာ္ေထာင္တၾင္ ၆ လဳကာမ႖၊ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္း႓ပီးေနာက္ ဴပန္လၿတ္ေလသည္။

သခင္ ဗဟုန္သည္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ ေရာက္႓ပီးေနာက္ ေဴမနီကုန္းရပ္ ဖဆပလ အဖၾဲႚ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ထုိႛေနာက္ ေဴမနီကုန္း ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ ဥကၠႉႎႀင့္ ဗားကရာ တုိက္နယ္ ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။

သခင္ ဗဟုန္သည္ ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ ႎႀစ္ဴခမ္း ကၾဲ႓ပီးေနာက္ ဗားကရာ တုိက္နယ္ ပမညတ အဖၾဲႚဝင္ ဴဖစ္လာသည္။ ယင္းမႀ ရန္ကုန္ ခ႟ုိင္၊ ပမညတ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ သခင္ ဗဟုန္သည္ ေဴမနီကုန္း ဓမၳာ႟ုံလမ္းတၾင္ အိမ္ခန္းရႀည္႒ကီးဴဖင့္ ေနထုိင္ခဲ့သည္။ ဗန္းေမာ္တၾင္ ေနထုိင္စဥ္က ညီငယ္လုိ ရင္းႎႀီး ခဵစ္ခင္ေသာ ဗန္းေမာ္ တင္ေအာင္တုိႛ မိသားစု ရန္ကုန္ ေရာက္လာသည့္ အခၝ မိမိ ေနအိမ္၏ ေဴမာက္ဘက္ခန္းတၾင္ လခ မယူဘဲ ေနေစခဲ့၏။ ဗန္းေမာ္ တင္ေအာင္ မိသားစုသည္ သုံးႎႀစ္ခန္ႛ ေန႓ပီး ကပၯလီ ကၾက္သစ္သုိႛ ေနအိမ္ ေဆာက္လုပ္ကာ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ သၾားဳကေလသည္။

သခင္ ဗဟုန္သည္ တဘက္ကလည္း စီးပၾားေရး လုပ္ငန္း အဴဖစ္ စာအုပ္ ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္းမဵား လုပ္ကုိင္သည္။ စာေပ ဝၝသနာ အခံရႀိေသာ သခင္ ဗဟုန္သည္ ဴပည္ေထာင္စု သတင္းစာတၾင္ 'ေလနီ'ကေလာင္ အမည္ဴဖင့္ သတင္း ေဆာင္းပၝးမဵား ေရးသည္။ ဖဆပလ ႎႀစ္ဴခမ္းကၾဲ႓ပီး ေနာက္ ဦးႎုက 'ဴပည္ေထာင္စု ပၝတီ' ဖၾဲႚစည္း တည္ေထာင္သည့္ အခၝ သခင္ ဗဟုန္သည္ ေဴမနီကုန္း ဴပည္ေထာင္စု ပၝတီ (ပထစ) တၾင္ အမႁေဆာင္ ဴဖစ္လာသည္။

ေတာ္လႀန္ေရး အစုိးရ တက္လာသည့္ အခၝ သခင္ ဗဟုန္သည္ ႎုိင္ငံေရး မလုပ္ေတာ့ဘဲ သာသနာေရးႎႀင့္ လူမႁေရး အဖၾဲႚအစည္းမဵားတၾင္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀား ခဲ့ေလသည္။ ဗုဒၭဘာသာ ကလဵာဏ ယုဝ အသင္းႎႀင့္ ဴမန္မာဴပည္ ဗုဒၭဘာသာ ကလဵာဏယုဝ အသင္းတုိႛတၾင္ နာယက အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ တဴခား၊ ဘာသာ တခုမႀ ဗုဒၭဘာသာသုိႛ ကူးေဴပာင္း လာခဲ့ေသာ သခင္ ဗဟုန္သည္ မူလက သာမန္ ဗုဒၭဘာသာ ဴဖစ္ေသာ္လည္း အသက္အ႟ၾယ္ ရလာသည့္ အခၝ မဟာစည္ရိပ္သာ (ပင္မ) တၾင္ ဝိပႍနာ တရား အားထုတ္သည္။ ယင္းသုိႛ တရား အားထုတ္ရာ ရက္ေပၝင္း ၇၀ ဳကာသည့္အခၝ တရားထူး တရားဴမတ္၏ အႎႀစ္သာရကုိ ရရႀိ႓ပီး မဟာစည္ ဆရာေတာ္ ဘုရား႒ကီးထံတၾင္ ဉာဏ္စဥ္ နာခဲ့ရေလသည္။ ယင္းေနာက္ ဒၝန၊ သီလ အလုပ္ကုိ တတ္အားသမ႖ လုပ္ကိုင္ရင္း ေနႛစဥ္ တရား မႀတ္ေလ့ ရႀိပၝသည္။

ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္သည္ ႎုိင္ငံေရး၊ ဘာသာေရး၊ လူမႁေရး အသင္းအဖၾဲႚမဵားတၾင္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀား ေနခဵိန္တၾင္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ ပၝရမီဴဖည့္ဖက္ ေဒၞဴမင့္ဳကည္က ေဴမနီကုန္း ေစဵးတၾင္ ကုန္စုံဆုိင္ ဖၾင့္၍ အိမ္စီးပၾားေရးကုိ ဦးေဆာင္ လုပ္ကုိင္ခဲ့သည္။ ယင္းသုိႛ ေဆာင္႟ၾက္ေနရာမႀ ေဒၞဴမင့္ဳကည္သည္ ၁၉၆၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ႎႀလုံး ေရာဂၝဴဖင့္ ကၾယ္လၾန္ အနိစၤ ေရာက္ရႀိ ခဲ့ေလသည္။ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္တၾင္ အသက္ ၄၂ ႎႀစ္ ရႀိ႓ပီ ဴဖစ္ပၝသည္။ ဇနီးသည္ ေဒၞဴမင့္ဳကည္ ကၾယ္လၾန္႓ပီးေနာက္ အိမ္၏ စီးပၾားေရးကုိ ဇနီးသည္ အေဒၞ ေဒၞေမေထၾးက ကုန္စုံဆုိင္ လုပ္ငန္းကုိ ဆက္လက္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့ပၝသည္။ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ တဦးတည္းေသာ သမီး မႎုႎုယဥ္သည္ ၁၉၆၇ ခုႎႀစ္တၾင္ ဝိဇၦာဘၾဲႚ၊ ၁၉၈၃ ခုႎႀစ္တၾင္ ပညာေရးဘၾဲႚမဵား ရရႀိ႓ပီး အထက္တန္းဴပ ဆရာမ အဴဖစ္ အမႁထမ္းရင္း ဖင္ခင္႒ကီးကုိ ဴပႂစု ေစာင့္ေရႀာက္ခဲ့သည္။

ထုိႛဴပင္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္သည္ လူမႁေရး လုပ္ငန္းမဵားတၾင္လည္း စိတ္ဝင္စားသူ ဴဖစ္ရာ ရန္ကုန္႓မိႂႚတၾင္ ေတာင္႒ကီး အသင္း၊ မႎၩေလး အသင္း (၁၉၇၂)၊ ဗန္းေမာ္ အသင္း (၁၉၇၂) စသည့္ လူမႁေရး အသင္းမဵား တည္ေထာင္ရာတၾင္လည္း ဦးေဆာင္ခဲ့သူ ဴဖစ္သည္။ သခင္ ဗဟုန္၏ ေမၾးရာ ဇာတိမႀာ ေတာင္႒ကီး႓မိႂႚ ဴဖစ္၍ ေတာင္႒ကီး အသင္းတၾင္ နာယက အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ မႎၩေလး အသင္း၌ နာယက အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ရဴခင္းမႀာ မႎၩေလး႓မိႂႚသည္ သခင္ ဗဟုန္၏ မိဘမဵႂိး႟ုိး ဇာတိဴဖစ္ဴခင္း၊ မူလတန္း ေကဵာင္းသား ဘဝ ပညာ ဆည္းပူးရာ ႓မိႂႚဴဖစ္ဴခင္း၊ စစ္အတၾင္း ရဲအရာရႀိ အဴဖစ္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့ရသည့္ ႓မိႂႚဴဖစ္ဴခင္း တုိႛေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။ ဗန္းေမာ္ အသင္း၌ သခင္ ဗဟုန္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားရဴခင္းမႀာ ဗန္းေမာ္႓မိႂႚသည္ မူလတန္း၊ အလယ္တန္း ေကဵာင္းသား ဘဝက ပညာ ဆည္းပူးရာ ႓မိႂႚဴဖစ္ဴဖင္း၊ အစုိးရ ဝန္ထမ္းဘဝ စတင္ရာ ႓မိႂႚဴဖစ္ဴခင္း၊ ငယ္ေပၝင္း ႒ကီးေဖာ္တုိႛႎႀင့္ ႒ကီးဴပင္းရသည့္ ပဝတၨိ႓မိႂႚ ဴဖစ္ဴခင္းတုိႛေဳကာင့္ ဴဖစ္ေပသည္။ အေဳကာင္း အမဵႂိးမဵႂိးေဳကာင့္ ဗန္ေမာ္ အသင္း လႁပ္ရႀားမႁ မရႀိလ႖င္ အသင္း ရႀင္သန္ေရး အတၾက္ အမႁေဆာင္ ဥကၠႉ အဴဖစ္ လည္းေကာင္း၊ နာယက အဴဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ အဆုိပၝ လူမႁေရး အသင္းမဵားသည္ ဝၝဆုိသကႆန္း ကပ္လႀႃပၾဲ၊ သက္႒ကီး ပူေဇာ္ပၾဲႎႀင့္ ကထိန္ပၾဲ၊ ႎႀစ္ပတ္လည္ပၾဲမဵား ကဵင္းပေလ့ ရႀိပၝသည္။

ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္သည္ ဴမန္မာႎုိင္ငံေရး သမုိင္း ဴဖစ္စဥ္တၾင္ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႛကဵင္ေရး၊ အမဵႂိးသား လၾတ္ေဴမာက္ေရးတုိႛတၾင္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားခဲ့ဴခင္း၊ လၾတ္လပ္ေရး ေခတ္တၾင္လည္း ႎုိင္ငံေရး အဖၾဲႚအစည္းမဵားတၾင္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားခဲ့ဴခင္းတုိႛေဳကာင့္ ၁၉၈၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ႎုိင္ငံေတာ္ အစုိးရက ႎုိင္ငံ့ဂုဏ္ရည္ (ဒုတိယဆင့္) ကုိ ခဵီးဴမၟင့္ ခဲ့ေလသည္။

၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္တဝုိက္ သခင္ ဗဟုန္သည္ စမ္းေခဵာင္း႓မိႂႚနယ္ ေဴမနီကုန္း ဓမၳာ႟ုံလမ္းရႀိ အေဆာက္အဦကုိ ဖဵက္၍ ၇ ထပ္ ကန္ထ႟ုိက္တုိက္ကုိ ေဆာက္လုပ္ ေနထုိင္႓ပီး ကုိယ္ပုိင္ကား၊ တယ္လီဖုန္း စသည္တုိႛဴဖင့္ ႓မိႂႚေန လူတန္းစားတုိႛ၏ လူေနမႁ အဆင့္အတန္းတုိႛဴဖင့္ ဴပည့္စုံစၾာ ေနထုိင္ ႎုိင္ခဲ့ပၝသည္။ တ႒ကိမ္တၾင္မူ က႗န္ေတာ္သည္ မႎၩေလး ေရာက္ခုိက္ သတင္းစာ ဆရာႎႀင့္ စာေရး ဆရာမ ႒ကီး လူထု ေဒၞအမာကုိ ဂၝရဝဴပႂရင္း စကားစပ္မိ၍ မိမိအား ရန္ကုန္႓မိႂႚတၾင္ လူမႁေရးႎႀင့္ ဘာသာေရး အသင္း အဖၾဲႚတုိႛတၾင္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားႎုိင္ရန္ ေဴမေတာင္ ေဴမၟာက္ကာ စင္တင္ ေပးခဲ့ေသာ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ လက္ရႀိ အေဴခအေန၊ လူမႁဘဝ ဇာတ္ေဳကာင္း ေဴပာဴပပၝသည္။ ထုိအခၝ လူထု ေဒၞအမာက မိမိ၏ ေဴပာဴပခဵက္ အရ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္သည္ ၇ ထပ္တုိက္႒ကီးႎႀင့္ တင့္တင့္တယ္တယ္ႎႀင့္ ေနႎုိင္သည့္ သတင္း ဳကားရသည့္ အခၝ မုဒိတာ ပၾား႓ပီး မိမိအား ဤသုိႛ ေဴပာဴပ ခဲ့ပၝသည္။

"ေဒၞေဒၞကလည္း သခင္ ဗဟုန္တုိႚလုိ ႎုိင္ငံေရးသမား႒ကီးေတၾ ခဵမ္းခဵမ္းသာသာ ေနထုိင္ရတယ္လုိႛ ဳကားရေတာ့ ဝမ္းသာပၝတယ္။ တခဵိန္တုန္းက ႎုိင္ငံေရးသမားေတၾ တုိင္းဴပည္ လၾတ္လပ္ေရး အတၾက္ တုိက္ပၾဲ ဝင္ဳကေတာ့ မဴပည့္မစုံနဲႛ ေပၝ့ေလ။ ဒၝေဳကာင့္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ကုိယ္ေတာ္မႁိင္းက ေဴပာဖူးတယ္။ တေနႛကဵရင္ တုိႛဗမာ သခင္ေတၾ ဴပည့္ဴပည့္စုံစုံ ေနရမယ္တဲ့။ ဆရာ႒ကီး သခင္ ကုိယ္ေတာ္မႁိင္း ေဴပာတဲ့အတုိင္း သခင္ ဗဟုန္တုိႛ ဴပည့္ဴပည့္စုံစုံ ေနရေတာ့ ေဒၞေဒၞတုိႛလည္း မုဒိတာ ပၾား႓ပီး ဝမ္းသာ မိပၝတယ္။ မင္းရဲႚ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ကုိ ေဒၞေဒၞက ႎႁတ္ဆက္ လုိက္တယ္လုိႛ ေဴပာဴပပၝ။"

က႗န္ေတာ္သည္ ေဒၞေဒၞ လူထု ေဒၞအမာ၏ အမႀာစကားကုိ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္အား ေဴပာဴပပၝသည္။ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ကလည္း ေဒၞေဒၞ လူထု ေဒၞအမာ၏ အမႀာစကားကုိ ဳကားရသည့္ အခၝ ဝမ္းပန္းတသာ ရႀိပၝသည္။ ဤသုိႛလ႖င္ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္သည္ ဘဝ ေနဝင္ခဵိန္ကုိ ဴပည့္စုံ ကုံလုံစၾာဴဖင့္ ဴဖတ္သန္း လာခဲ့ရာမႀ အသက္ ၈၇ ႎႀစ္ အ႟ၾယ္ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေနႛတၾင္ ကၾယ္လၾန္ အနိစၤ ေရာက္ရႀိ ခဲ့ေလသည္။ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္တၾင္ သမီး ေဒၞႎုႎုယဥ္၊ သမက္ ဦးထၾန္းေအာင္ႎႀင့္ ေဴမးမေလး ႎႀစ္ဦး ကဵန္ရစ္ ခဲ့ေလသည္။ ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္သည္ ခႎၭာ႟ုပ္နာမ္တုိႛ ခဵႂပ္႓ငိမ္းခဲ့႓ပီ ဴဖစ္ေသာ္လည္း ၎၏ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႛကဵင္ေရးႎႀင့္ အမဵႂိးသား လၾတ္ေဴမာက္ေရး အတၾက္ လႁပ္ရႀားခဲ့မႁမဵား၊ လၾတ္လပ္ေရးေခတ္ လူမႁဘာသာ သာသနာ အကဵႂိးအတၾက္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့မႁမဵားသည္ သမုိင္းေမာ္ကၾန္း ကဵန္ရစ္ေနမည္ ဴဖစ္ပၝသတည္း။

ေကဵာ္သန္းဴမင့္ (ဗန္းေမာ္)

(၁) ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ ကုိယ္တုိင္ေရး သမုိင္းအကဵဥ္း၊ မႎၩေလး မဂၢဇင္း (၂/ ၁၉၉၀)။

(၂) ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ 'က႗န္ေတာ္သိေသာ သူရိယ ဦးထၾန္းရင္' ေဆာင္းပၝး (သူရိယ ဦးထၾန္းရင္ ရာဴပည့္စာအုပ္)။

(၃) ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္ သက္ရႀိထင္ရႀား ရႀိစဥ္က ေတၾႛဆုံ ေမးဴမန္းခဵက္မဵား။

(၄) ဆရာ႒ကီး သခင္ ဗဟုန္၏ သမီး ေဒၞႎုႎုယဥ္၏ ေဴပာဴပခဵက္မဵား။