ဦးေကဵာ္႓ငိမ္း၊ ဖဆပလ (၁၉၁၅ - ၁၉၈၆)

၁၉၁၅ ခုႎႀစ္၊ မတ္လ ၈ ရက္ေနႛတၾင္ ပဵဥ္းမနား႓မိႂႚ၌ အဖ ေရႀႚေန ဦးဖိုးတုတ္၊ အမိ ေဒၞေဒၞသုန္တုိႛမႀ ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။

ဒိုက္ဦး႓မိႂႚ အစိုးရ အထက္တန္းေကဵာင္း၊ ၁၉၃၂ ခုႎႀစ္တၾင္ မႎၩေလး ဥပစာ ေကာလိပ္ႎႀင့္ ၁၉၃၃ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ အဂႆလိပ္စာ ဂုဏ္ထူးတန္းတၾင္ တက္ေရာက္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့သည္။ ၁၉၃၄ - ၃၅ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသား သမဂၢ အလုပ္အမႁေဆာင္ ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံရသည္။

၁၉၃၆ ခုႎႀစ္၊ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသားသပိတ္ ေခၝင္းေဆာင္ အဴဖစ္ ပၝဝင္ခဲ့႓ပီး၊ ဗမာႎိုင္ငံလံုး ဆုိင္ရာ ေကဵာင္းသား သမဂၢ တည္ေထာင္ရာတၾင္ ဦးေဆာင္ အခန္းကၸမႀ ပၝဝင္ခဲ့သည္။ ၁၉၃၇ တၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မႀ ဘီေအ ဂုဏ္ထူးတန္း ေအာင္ခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၄၁ ခုတၾင္ ၁၉၃၉ ခုႎႀစ္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မႀ ဘီအယ္လ္ဘၾဲႚကို ရရႀိခဲ့သည္။

ဘၾဲႚရ႓ပီးေနာက္ အဂႆလိပ္ လက္ေအာက္တၾင္ အေကာက္ခၾန္ ဌာန ရာဴဖတ္ အဴဖစ္ အလုပ္ဝင္လုပ္ရင္း၊ နယ္ခဵဲႚဆန္ႛကဵင္ေရး၊ လၾတ္လပ္ေရး ေဴမေအာက္ လႁပ္ရႀားမႁမဵားတၾင္ ပၝဝင္ခဲ့သည္။ ေဴမေအာက္ ေတာ္လႀန္ေရး ပၝတီဴဖစ္သည့္ ဴပည္သူႚ အေရးေတာ္ပုံ ပၝတီ (Peoples Revolutionary Party) (ေနာက္ ဆိုရႀယ္လစ္ ပၝတီ)၏ အလုပ္အမႁေဆာင္ တဦး ဴဖစ္သည္။ ပီအာပီ ေခၞ ဴပည္သူႚ အေရးေတာ္ပုံ ပၝတီ (Peoples Revolutionary Party) သည္ ဂဵပန္ ႎုိင္ငံသုိႚ ရဲေဘာ္ သုံးကဵိပ္ ေစလၿတ္ေရး အတၾက္ အဓိက တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့ေသာ အဖၾဲႚ ဴဖစ္သည္။

ဂဵပန္ေခတ္ ၁၉၄၂ - ၄၃ ခု၊ ေဒၝက္တာ ဘေမာ္၏ အစိုးရ အဖၾဲႚတၾင္ ဝန္႒ကီးအဖၾဲႚ (ကက္ဘီနက္) အတၾင္းဝန္၊ ရႀမ္းဴပည္နယ္ အတၾင္းဝန္ႎႀင့္ ႎိုင္ငံဴခားေရး ဌာန ဒု-ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သည္။

ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရးကို ဦးေဆာင္ရန္ ဗမာ့ တပ္မေတာ္၊ ဴပည္သူႚ အေရးေတာ္ပုံႎႀင့္ ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီတုိႛက ဦးေဆာင္ ဖၾဲႚစည္းခဲ့သည့္ ဖက္ဆစ္တုိက္ဖဵက္ေရး ဴပည္သူႛ လၾတ္ေဴမာက္ေရး အဖၾဲႚခဵႂပ္ (ဖတပလ) ဗဟုိဦးစီး အဖၾဲႚဝင္ ၉ ဦးတၾင္ တဦးဴဖစ္႓ပီး၊ ဖတပလ ဗဟုိ စစ္ေကာင္စီ အဖၾဲႚဝင္ တဦးလည္း ဴဖစ္သည္။ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး ေအာင္ပၾဲခံ႓ပီးနာက္ ႎိုင္ငံေရး အင္အားစု အသီးသီးကို စုစည္းကာ ဖတပလကို ဖဆပလ အဖၾဲႚခဵႂပ္ အဴဖစ္ အမည္ေဴပာင္းလဲကာ ကဵယ္ကဵယ္ဴပန္ႛဴပန္ႛ ဴပန္လည္ ဖၾဲႚစည္းသည့္ အခၝတၾင္ တၾဲဖက္ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး၊ ဖဆပလမႀ ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီကို ထုတ္ပယ္႓ပီးေနာက္ ဖဆပလ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃးအဴဖစ္ ၁၉၅၆ ႎႀစ္အထိ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။

၁၉၄၅ ခု၊ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး ကာလတၾင္ ပဵဥ္းမနားနယ္ ႎိုင္ငံေရးမႀႃးႎႀင့္ ဆိုရႀယ္လစ္ပၝတီ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သည္။

၁၉၄၇ ခု၊ တုိင္းဴပႂဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ ဴပည္႓မိႂႚ မဲဆႎၬနယ္မႀ ဖဆပလ အမတ္ အဴဖစ္ ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံရ႓ပီး၊ ဴပည္ထဲေရးႎႀင့္ တရားေရး ဌာန ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ တာဝန္ယူခဲ့သည္။

၁၉၄၈ ခုႎႀစ္၊ ဇန္နဝၝရီလ ၄ ရက္ေနႛတၾင္ နယ္ခဵဲႚ အဂႆလိပ္ လက္ေအာက္မႀ ဴမန္မာႎိုင္ငံ လၾတ္လပ္ေရး ရ႓ပီးေနာက္ ဖၾဲႚစည္းခဲ့ေသာ ပၝလီမန္ ဒီမုိကေရစီ အစိုးရ အဖၾဲႚတၾင္ ဒု-ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ႎႀင့္ ႎုိင္ငံဴခားေရး ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၉ ခုတၾင္ ဆိုရႀယ္လစ္ ပၝတီဝင္ ဝန္႒ကီးမဵား ႎႁတ္ထၾက္သည့္ အခၝ၊ ဒု-ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ႎႀင့္ ႎုိင္ငံဴခားေရး ဝန္႒ကီး အဴဖစ္မႀ ႎႁတ္ထၾက္ခဲ့သည္။

၁၉၅၁ ခုႎႀစ္တၾင္ သမဝၝယမ ဝန္႒ကီး၊ ၁၉၅၂ ခုႎႀစ္၊ တိုင္းဴပႂဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ သိမ္ဴဖႃေတာင္ မဲဆႎၬနယ္မႀ ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံရေသာ လၿတ္ေတာ္အမတ္၊ ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္တၾင္ သမဝၝယမ ထုတ္ကုန္ ဴဖန္ႛဴဖႃးေရး ဌာနႎႀင့္ စက္မႁဌာန ဝန္႒ကီး၊ ဒု-ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ (အမဵိႂသား စီပၾားေရး) အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။

၁၉၅၆ ခုႎႀစ္၊ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ သိမ္ဴဖႃေတာင္ မဲဆႎၬနယ္မႀ လၿတ္ေတာ္အမတ္ အဴဖစ္ ထပ္မံ ေ႟ၾးေကာက္ဴခင္း ခံရ႓ပီး၊ ဖဆပလ ႎႀစ္ဴခမ္းကၾဲသည့္ ၁၉၅၈ ခု အထိ ဒု-ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၈ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လ ၄ ရက္ေနႛတၾင္ ဦးဗေဆၾ၊ အဴခား ဝန္႒ကီး ၁၃ ဦးႎႀင့္ အတူ ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ ဦးႎု ဦးေဆာင္ေနသည့္ အစိုးရ အဖၾဲႚမႀ ႎုတ္ထၾက္ ေနာက္တရက္တၾင္ ဦးႎု အစိုးရအား အယံုအဳကည္မရႀိ အဆုိ တင္သၾင္းခဲ့ေသာ္လည္း၊ ၈ မဲ အကၾာဴဖင့္ ႟ႁံးနိမ့္ခဲ့သည္။ ထုိေနာက္ ဦးဗေဆၾႎႀင့္ လက္တၾဲ႓ပီး တည္႓မဲ ဖဆပလ (ေဆၾ-႓ငိမ္း) အဴဖစ္ ဴပန္လည္ ဖၾဲႚစည္းရာတၾင္ ဖဆပလ (တည္႓မဲ) ဒု-ဥကၠႉႎႀင့္ ဖဆပလ လူငယ္အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဥကၠႉ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။ အဴခား ဖဆပလ တဴခမ္း ဴဖစ္တဲ့ သန္ႛရႀင္း ဖဆပလ (ႎု-တင္) ကို ဦးႎုႎႀင့္ သခင္တင္က ဦးေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၆၀ ခုႎႀစ္၊ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ ႟ႁံးနိမ့္ခဲ့႓ပီးေနာက္၊ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ အႎိုင္ရသည့္ သန္ႛရႀင္း ဖဆပလ (ႎု-တင္) အဖၾဲႚခဵႂပ္က ဴပည္ေထာင္စု ပၝတီ (ပထစ) အဴဖစ္ အမည္ ေဴပာင္းခဲ့သဴဖင့္၊ တည္႓မဲ ဖဆပလ (ေဆၾ-႓ငိမ္း) သည္လည္း 'ဖက္ဆစ္ ဆန္ႚကဵင္ေရး ဴပည္သူႚ လၾတ္လပ္ေရး အဖၾဲႚခဵႂပ္ (ဖဆပလ)' ဴပန္ဴဖစ္လာခဲ့သည္။

၁၉၅၅ ခုႎႀစ္တၾင္ မာရႀယ္ တီးတိုး ခဵီးဴမၟင့္ေသာ ယူဂိုဆလပ္ တံခၾန္ ပထမ အဆင့္၊ ထုိင္းႎိုင္ငံမႀ ခဵီးဴမၟင့္ေသာ ဆင္ဴဖႃေတာ္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ တံဆိပ္၊ ၁၉၆၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ လၾတ္လပ္ေရး ေမာ္ကၾန္းဝင္ (ပထမ အဆင့္) တိုႛ ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံရသည္။ ၁၉၈၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ႎိုင္ငံဂုဏ္ရည္ ပထမအဆင့္ကို ရရႀိခဲ့သည္။

၁၉၆၃ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ ၉ ရက္ေနႛ (သိန္းေဖဴမင့္၏ 'ေကဵာ္႓ငိမ္း' စာအုပ္ထဲတၾင္ ေမလ ၅ ရက္ဟု ပၝရႀိ) မႀာ ဖဆပလ ေခၝင္းေဆာင္မဵား ဴဖစ္သည့္ ဦးဗေဆၾ၊ ဗိုလ္ဳကာႌၾန္ႚ (ပဲခူး)၊ ဗိုလ္မႀႃး ထၾန္းတင္၊ ဦး႒ကီးခဵႂိင္၊ ပထစ ေခၝင္းေဆာင္မဵား ဴဖစ္သည့္ ဗိုလ္မင္းေခၝင္ (ရဲေဘာ္ သံုးကဵိပ္ဝင္)၊ ဦးဝင္း၊ ဦးခဵမ္းသာ၊ ဦးခဵန္ထၾန္း၊ အင္းစိန္ အမတ္ ဦးခဵာလီ၊ ေနရႀင္း သတင္းစာတိုက္ ပိုင္ရႀင္ အယ္ဒီတာခဵႂပ္ ဦးေလာ႟ံုတိုႛႎႀင့္အတူ ဦးေကဵာ္႓ငိမ္းသည္ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး ေနဝင္း ဦးေဆာင္သည့္ အာဏာသိမ္း စစ္ေကာင္စီ၏ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းဴခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။

ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ေဟာင္း ၂ ဦးဴဖစ္သည့္ ဦးႎုႎႀင့္ ဦးဗေဆၾ တုိႛကို ၁၉၆၆ ခုႎႀစ္ထဲတၾင္ ဴပန္လၾတ္ ေပးခဲ့ေသာ္လည္း၊ ဦးေကဵာ္႓ငိမ္းအား ၁၉၆၈ ခု၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၂၉ ရက္ေနႛမႀ ဴပန္လၿတ္ေပးခဲ့သည္။

ဦးေကဵာ္႓ငိမ္းအား ေရဳကည္အိုင္ အကဵဥ္းစခန္းတၾင္ ထိန္းသိမ္း ခဵႂပ္ေႎႀာင္စဥ္ အခၝက၊ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာ ညၟဥ္းပန္းမႁမဵား ဴပႂခံခဲ့ရပံုကို ပထစ ဝန္႒ကီးေဟာင္း ဦးဝင္း (ကၾယ္လၾန္) ၏သား ဦးတင္ေမာင္ဝင္း (ကၾယ္လၾန္) က သူႛကိုယ္ေရး အတၪႂပၯတၨိ စာအုပ္ဴဖစ္သည့္ 'ႎိုင္ငံေရးသမားႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး' တၾင္ ေအာက္ပၝအတုိင္း ေရးသား မႀတ္တမ္းတင္ခဲ့သည္။

"ဦးေကဵာ္႓ငိမ္း အဖမ္းခံရသည့္ အခၝက တခဵိႂႚ ေခၝင္းေဆာင္မဵားႎႀင့္ မတူပၝ။ ေထာင္ထဲတၾင္ အလၾန္တရာမႀ အညၟဥ္းခံရသည္။ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ ႟ိုက္ႎႀက္ဴခင္း မခံရေသာ္လည္း စိတ္ညၟဥ္းဆဲမႁႎႀင့္ ေစာ္ကားမႁကို အလၾန္ခံရသည္ဟု ကဵေနာ့္ ဖခင္က ေဴပာဴပသည္။ သူႛကို အခန္းထဲတၾင္ မထားဘဲ တိရစာၥန္မဵား ထားသကဲ့သိုႛ သံတုိင္ပတ္လည္ ကာရံထားေသာ ေလႀာင္အိမ္ထဲတၾင္ ထားသည္။ ကုတင္ႎႀင့္ ဴခင္ေတာင္ေတာ့ ေပးသည္။ အဴပင္မႀေန၍ အလၾန္တရာမႀ လင္းေသာ မီးလံုး႒ကီးးမဵားႎႀင့္ ထိုးထားသဴဖင့္ အဴပင္ကို မဴမင္ရပၝ။ ဦးေကဵာ္႓ငိမ္း နာမည္ကို ေခၞ၍ မဳကာခဏ အေမႀာင္ထဲမႀ ဆဲေရး တိုင္းထၾာဳကသည္။ ဤသိုႛ ေစာ္ကားဴခင္းကို ဦးေကဵာ္႓ငိမ္းသည္ မခံမရပ္ႎိုင္ ဴဖစ္သဴဖင့္ … 'မင္းတိုႛ ငၝကို ဒီလို ေစာ္ကားတာ ငၝမခံဘူးကၾ။ ဒီလို မင္းတိုႛ ေစာ္ကားသမ႖ ခံေနရတာထက္ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ သတ္ေသတာက ေကာင္းတယ္' ဟု ဆံုးဴဖတ္လိုက္သည္။ ထိုႛေဳကာင့္ ဴခင္ေထာင္႒ကိႂးဴဖင့္ မိမိကုိယ္ မိမိ ႒ကိႂးဆၾဲခဵရန္ ဳကံစည္ခဲ့သည္။ ဤသိုႛ ဳကံစည္သည္ကို ဴမင္မႀ အေစာင့္ စစ္သားမဵားသည္ တံခၝးကို ဖၾင့္၍ ဝင္ဆၾဲသည္။ ဦးေကဵာ္႓ငိမ္း၏ သတင္းကို ဳကားေသာ ဦးေနဝင္းသည္ ေထာင္ထဲသိုႛ လာ႓ပီး ဦးေကဵာ္႓ငိမ္းကို ေတၾႚသည္ဟု ေဴပာသည္။ ဦးေကဵာ္႓ငိမ္းသည္ သူဴဖစ္ရပ္မဵားအား ကဵေနာ္ ဖခင္ (ဝန္႒ကီးေဟာင္း ဦးဝင္း) အား အမႀန္အတိုင္း ေဴပာဴပခဲ့သည္။ " (ႎိုင္ငံေရးသမားႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး၊ စာ - ၃၃၃)

ေရဳကည္အိုင္ အကဵဥ္းစခန္း ဴပန္လၾတ္ လာ႓ပီးေနာက္၊ ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလတၾင္ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီက ဖၾဲႚစည္း တာဝန္ေပးသည့္ "ယာယီ အမဵႂိးသား ညီႌၾတ္ေရး အဳကံေပး အဖၾဲႚ" ေခၞ ၃၃ ဦး အဳကံေပး အဖၾဲႚတၾင္ ႎိုင္ငံေတာ္ သမၳတ႒ကီးေဟာင္း မန္းဝင္းေမာင္၊ ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ေဟာင္း ဦးႎု၊ ဦးဗေဆၾတုိႛႎႀင့္ ပၝဝင္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သည္။ ဇၾန္လ ၁ ရက္ေနႛတၾင္ ၃၃ ဦး အဳကံေပး အဖၾဲႚက ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီထံသိုႛ အစီရင္ခံစာ တင္သၾင္းခဲ့ေသာ္လည္း၊ ေနာက္တေနႛတၾင္ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီ ဥကၠႉ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး ေနဝင္းက ေဴပာင္းလဲမႁအတၾက္ အခဵိန္ မေရာက္ေသး ဆုိ႓ပီး အဆုိဴပႂခဵက္ အားလံုးကို ပယ္ခဵခဲ့သည္။

၁၉၄၂ ခုႎႀစ္တၾင္ ေဒၞႎၾယ္ႎၾယ္ရီ (B.A., B.L.) ႎႀင့္ လက္ထပ္ခဲ့႓ပီး သား ဘိုဘုိေကဵာ္႓ငိမ္း၊ သမီး ခဵိႂခဵိႂေကဵာ္႓ငိမ္းတိုႛ အပၝအဝင္ သားသမီး ၇ ေယာက္ ထၾန္းကားခဲ့သည္။ ၁၉၈၆ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လ ၂၉ ရက္ေနႛတၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၌ ကၾယ္လၾန္သည္။

ကိုးကား။

၁။ သိမႀတ္ဖၾယ္ရာ ကိုယ္ေရး အခဵက္အလက္မဵား၊ ေရးသားသူ၊ ထုတ္ေဝသည့္ စာအုပ္တိုက္ႎႀင့္ ခုႎႀစ္၊ လတုိႚ မပၝရႀိ၊ စာ - ၂၅၄။

၂။ ႎိုင္ငံေရးသမားႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး၊ တင္ေမာင္ဝင္း၊ ပထမ အ႒ကိမ္ ႎိုဝင္ဘာ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ေခတ္႓ပိႂင္ ဂဵာနယ္တုိက္၊ ထိုင္းႎိုင္ငံတၾင္ ပံုႎႀိပ္။

၃။ တာေတ စေနသား၊ ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ေဟာင္း ဦးႎု၊ ဧရာဝတီ စာအုပ္တုိက္၊ နယူးေဒလီ၊ အိႎၬိယႎိုင္ငံ၊ ဒုတိယ အ႒ကိမ္၊ ၁၉၉၉ (Second Edition, 1999)။

၄။ သိန္းေဖဴမင္၏ ေကဵာ္႓ငိမ္း၊ စာအုပ္ေဈး စာအုပ္တုိက္၊ ဒီဇင္ဘာ၊ ၁၉၉၉၊ စတုတၪအ႒ကိမ္။