ကိုသန္း (ဳကည့္ဴမင္တိုင္) (၁၉၂၆)
ဴပန္ဳကားေရးႎႀင့္ ဴပည္သူႛ ဆက္ဆံေရး ဦးစီးဌာန (႟ံုးခဵႂပ္)၊ စာတည္းအဖၾဲႚ စုေဆာင္း ဴပႂစု႓ပီး ေ႟ၿဟသႆာ စာအုပ္တုိက္မႀ ၂၀၀၈ စက္တင္ဘာမႀာ ပထမအ႒ကိမ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႛခဵိခဲ့တဲ့ 'ႎႀစ္ဆယ္ရာစု ဴမန္မာ စာေရးဆရာမဵားႎႀင့္ စာစုစာရင္း (ပဥၤမတၾဲ)' ကေန "ကိုသန္း (ဳကည့္ဴမင္တိုင္) (၁၉၂၆)" ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိအကဵဥ္းနဲႛ စာစုစာရင္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ကိုသန္း (ဳကည့္ဴမင္တိုင္) (၁၉၂၆)
၁။ အမည္ရင္း - ကိုသန္း
၂။ မိဘအမည္ - ဦးေဘာ္ + ေဒၞတင္ႌၾန္ႛ
၃။ ေမၾးသကၠရာဇ္ - ၁၂ - ၃ - ၁၉၂၆
၄။ ေမၾးဖၾားရာေဒသ - ဳကည့္ဴမင္တုိင္႓မိႂႚနယ္၊ ရန္ကုန္႓မိႂႚ
၅။ ကေလာင္အမည္ခၾဲမဵား - အမည္ မေဖာ္ဴပလိုေသာ လူငယ္တဦး၊ ပင္တုိင္ ေဆာင္းပၝးရႀင္ မုန္တုိင္း၊ ေလေဴပ၊ ေမာင္ငယ္ေထၾး၊ ရဲေဘာ္ တင္ထူး၊ စူပၝစပ္စု၊ ဟိန္းဇာနည္၊ ေဝမိုးေသာ္၊ ေဇမိုးေသာ္၊ ဝၝရင့္ ေတာ္လႀန္ေရးသမား တဦး
ကိုယ္ေရးဴဖစ္စဥ္
ကိုသန္း - ဳကည့္ဴမင္တုိင္ကို ၁၂၈၇ ခုႎႀစ္၊ တေပၝင္းလကၾယ္ ၁၅ ရက္ (၁၂ - ၃ - ၁၉၂၆) ခုႎႀစ္တၾင္ အဘ ဦးေဘာ္၊ မိခင္ ေဒၞတင္ႌၾန္ႛ တိုႛမႀ ဳကည့္ဴမင္တုိင္႓မိႂႚနယ္၊ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၌ ေမၾးဖၾားခဲ့ပၝသည္။
ငယ္စဥ္က ပညာေရး တကၠသိုလ္ ေလ့ကဵင့္ေရးေကဵာင္း၊ ဳကည့္ဴမင္တုိင္ ေဒၞ႒ကီး႒ကီး အလယ္တန္းေကဵာင္း၊ ဳကည့္ဴမင္တိုင္ အမဵိႂးသမီး အထက္တန္းေကဵာင္းႎႀင့္ စိန္ဂ႗န္း ေကာလိပ္တုိႛတၾင္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့သည္။
ေကဵာင္းသား ဘဝတၾင္ ေကဵာင္းသား သမဂၢ၌ ပၝဝင္႓ပီး ၁၃၀၀ ဴပည့္ အေရးေတာ္ပံု၌ ပၝဝင္ခဲ့သည္။ အတၾင္းဝန္႟ံုးကို ေကဵာင္းသားမဵား ဝိုင္းစဥ္က ပၝဝင္ခဲ့ကာ ဒဏ္ရာ ရရႀိခဲ့႓ပီး ထိုေခတ္ ဴမန္မာႎိုင္ငံလံုး ဆုိင္ရာ ေကဵာင္းသား သမဂၢ၏ လၾတ္လပ္ေရး တိုက္ပၾဲဝင္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ လက္မႀတ္ ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံရသည္။
ထိုႛေနာက္ ဴပည္သူႛ အေရးေတာ္ပံု ေခၞ ေဴမေအာက္ ေတာ္လႀန္ေရး ယူနစ္တၾင္ ပၝဝင္႓ပီး ႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႛကဵင္ေရး ႒ကိႂပမ္းမႁႎႀင့္ အာရႀ လူငယ္ အဖၾဲႚ ဖက္ဆစ္ ဆန္ႛကဵင္ေရး လႁပ္ရႀားမႁတုိႛတၾင္ ပၝဝင္ခဲ့သည္။
စစ္႓ပီးေခတ္ ဗမာဴပည္ ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ ႓မိႂႚနယ္၊ ခ႟ိုင္၊ တုိင္းႎႀင့္ ဌာနခဵႂပ္ တာဝန္မဵား အဆင့္ဆင့္ ထမ္းေဆာင္ရင္း အမဵိႂးသား လၾတ္လပ္ေရး ႒ကိႂးပမ္းမႁ ေနာက္ဆံုးအဆင့္တၾင္ အေရးပၝေသာ အခန္းမႀ ပၝဝင္ခဲ့သည္။ လၾတ္လပ္ေရး ရရႀိ႓ပီးေနာက္ ဗမာဴပည္ ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ သတင္းႎႀင့္ ဴပန္ဳကားေရး ဌာန အတၾင္းေရးမႀႃး၊ ပၝတီ ေ႔ကးေဳကာ္သံ 'ဴပည္ေထာင္စုအသံ' သတင္းစာတၾင္ အယ္ဒီတာခဵႂပ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္တၾင္ ဗီယက္နမ္ ဒီမိုကရက္တစ္ သမၳတ ႎိုင္ငံသိုႛ ခဵစ္ဳကည္ေရး အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ သၾားေရာက္ခဲ့သည္။ ဴပည္သူႛစာေပ ေကာ္မတီ အဖၾဲႚဝင္လည္း ဴဖစ္သည္။
အမဵိႂးသား တပ္ဦး ဂဵာနယ္၊ ဴပည္သူႛ တပ္ဦး ဂဵာနယ္တုိႛတၾင္ အယ္ဒီတာ အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ဴပည္သူႛ အယ္ဒီတာ အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ လည္းေကာင္း ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သည္။
၁၉၆၃ ခုႎႀစ္တၾင္ ဗမာဴပည္ အလုပ္သမား ပၝတီ ဗဟို ေကာ္မတီ ႎႁတ္ထၾက္႓ပီး လမ္းစဥ္ ပၝတီသိုႛ ဝင္ခဲ့သည္။ လမ္းစဥ္ ပၝတီ ဌာနခဵႂပ္တၾင္ စာဴပႂ တာဝန္မႀ အထက္တန္း သုေတသန အရာရႀိ၊ ႎိုင္ငံဴခားေရး ဝန္႒ကီး ဌာန အဳကံေပး ေကာ္မတီ၊ ကုန္သၾယ္ေရး ဝန္႒ကီး ဌာန ဆန္ စပၝး တင္ပိုႛ ေရာင္းခဵေရး ေကာ္မတီတုိႛတၾင္ တာဝန္မဵား ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပၝသည္။
၁၉၄၆ ခုႎႀစ္ကပင္ ဗမာဴပည္ ဆုိရႀယ္လစ္ ပၝတီ ေ႔ကးေဳကာ္သံ 'ဆုိရႀယ္လစ္ တပ္ဦး' ဂဵာနယ္တၾင္ ေဆာင္းပၝး စတင္ ေရးသားခဲ့သည္။ ဴပည္ေထာင္စု အသံ သတင္းစာ အယ္ဒီတာခဵႂပ္၊ ဴပည္သူႛ စာေပ ေကာ္မတီမႀ ထုတ္ေဝေသာ 'ဴပည္သူႛ စာစဥ္' ဂဵာနယ္၊ ႎိုင္ငံေရး ပညာေပး စာေစာင္မဵားတၾင္ ပၝဝင္ ေရးသားခဲ့သည္။ တပ္မေတာ္ စိတ္ဓာတ္ စစ္ဆင္ေရးမႀ ထုတ္ေဝေသာ ဂဵာနယ္၊ အားသစ္ဂဵာနယ္၊ စာေပသစ္ မဂၢဇင္းႎႀင့္ တုိင္းခဵစ္ ဂဵာနယ္တိုႛတၾင္ စာေပမဵား ေရးသားခဲ့သည္။
လမ္းစဥ္ပၝတီမႀ ထုတ္ေဝေသာ ႎိုင္ငံတကာေရးရာ စာေစာင္ ႒ကီးဳကပ္ေရး အဖၾဲႚဝင္၊ လမ္းစဥ္ လူငယ္ ဌာနခဵႂပ္မႀ ထုတ္ေဝေသာ လူငယ္ ဂဵာနယ္ ႒ကီးဳကပ္ေရး အဖၾဲႚဝင္၊ လမ္းစဥ္ သတင္း ဂဵာနယ္ ႒ကီးဳကပ္ေရး အဖၾဲႚဝင္ ဴဖစ္ခဲ့႓ပီး၊ ဗိုလ္တေထာင္ ေနႛစဥ္ သတင္းစာ၊ ေဳကးမံု၊ လမ္းစဥ္ သတင္း ဂဵာနယ္၊ စၾယ္စံုကဵမ္း ႎႀစ္ခဵႂပ္၊ သမဝၝယ ဂဵာနယ္၊ စစ္ဴပန္ မဂၢဇင္း၊ ေဝဒ မဂၢဇင္း၊ စိတ္စၾမ္းအင္ မဂၢဇင္း၊ ၁၉၈၈ ေနာက္ပိုင္းတၾင္ ေခတ္ဴမန္မာေပၝင္းစု၊ ဴမက္ခင္းသစ္၊ မိုး၊ စတုိင္သစ္၊ လ႖ိႂႚဝႀက္ဆန္းဳကယ္ မဂၢဇင္း၊ ရနံႛသစ္ မဂၢဇင္း၊ ဴမန္မာေနရႀင္း ဂဵာနယ္၊ ခဵင္းတၾင္း မဂၢဇင္းတုိႛတၾင္ စာမဵား ေရးသားခဲ့သည္။ စာေပလုပ္သား အဖၾဲႚဝင္ ၀၅၂၃ ဴဖစ္သည္။
၁၉၈၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ႎိုင္ငံ့ဂုဏ္ရည္ (ဒုတိယဆင့္) ခဵီးဴမၟင့္ခံရသည္။ ကိုသန္း (ဳကည့္ဴမင္တိုင္) သည္ တုိက္ - ၃၊ အခန္း (၁၆)၊ ေဝဠႂဝန္ အိမ္ရာသစ္၊ မုန္ႛလက္ေဆာင္ကုန္း (ေဴမာက္) ရပ္ကၾက္၊ စမ္းေခဵာင္း႓မိႂႚနယ္ ရန္ကုန္တၾင္ ေနထိုင္လဵက္ ရႀိသည္။
ကိုသန္း (ဳကည့္ဴမင္တုိင္) ေရးသား ဴပႂစုခဲ့ေသာ စာအုပ္မဵား
၁။ ဴပည္တၾင္း ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး ရလိုေသာ္ - ၁၉၆၃
၂။ စီအိုင္ေအ ေဴခ႟ႁပ္သမ႖ - ၁၉၉၁ (ကေလာင္ - ဝၝရင့္ေတာ္လႀန္ေရးသမား တဦး)
၃။ ကိုယ္ေတၾႚ သိခဲ့ရသမ႖ ႎိုင္ငံေတာ္ လုပ္ဳကံမႁ႒ကီး - ၁၉၉၉
၄။ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ (နယူးတုိင္း ဂဵာနယ္ ဘာသာဴပန္) - ၁၉၉၉