က႗န္မ၏ ေဖေဖ

အေဖက ဘယ္လို ပုဂိၢႂလ္မဵိႂးမိုႛ ေဴပာဴပခဵင္တာလဲဟု ေမးလ႖င္ေတာ့ 'က႗န္မ အေဖသည္ အဂႆလိပ္ ကိုလိုနီေခတ္က အမဵိႂးသား ေကဵာင္းအုပ္ ဆရာ႒ကီး တဦး ဴဖစ္လိုႛပၝ' ဟု ေဴဖပၝရေစ။

တကယ္ေတာ့ ေဖေဖမႀာ အဴခား ဂုဏ္ပုဒ္ေတၾ ရႀိပၝေသးသည္။ ဘၾဲႚရ ပညာတတ္ ရႀားပၝးလႀေသာ ထိုေခတ္မႀာ ေဖေဖက ဂဵဒ္ဆင္ ေကာလိပ္မႀ ဘီေအဘၾဲႚ ရသည္။ ဂဵပန္ေခတ္ ေဒၝက္တာ ဗေမာ္ အစိုးရ လက္ထက္မႀာ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္႒ကီး၊ ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ ေဆာင္ရၾက္ခဲ့သည္။ စစ္႓ပီး၍ ဖဆပလ အစိုးရ တက္လာေသာ အခၝ လယ္ယာ စိုက္ပဵိႂးေရး ဝန္႒ကီး၊ ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ ထမ္းေဆာင္္ခဲ့သည္။ လၾတ္လပ္ေရး ရ႓ပီးေခတ္တၾင္ ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္႓ပီး အစိုးရက သတိုးသီရိသုဓမၳဘၾဲႚႎႀင့္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ေဒၝက္တာဘၾဲႚကို ေပးအပ္ ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံရပၝသည္။ သိုႛေပမဲ့ က႗န္မ စိတ္ထဲတၾင္ ေဖေဖ့ကို 'အမဵိႂးသား ေကဵာင္းအုပ္ ဆရာ႒ကီး ေပဵာ္ဘၾယ္ ဦးဴမ' ဟူေသာ ဂုဏ္ပုဒ္ႎႀင့္သာ အလိုက္ဖက္ဆံုးဟု ထင္မိပၝသည္။

ေဖေဖ့ကို ၁၂၅၉ ခု၊ ရမည္းသင္းခ႟ိုင္ ေပဵာ္ဘၾယ္႓မိႂႚ၌ ဖၾားဴမင္႓ပီး မိဘမဵားမႀာ သစ္လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေသာ ဦးေပၞဘူး၊ ေဒၞဴဖႃတိုႛ ဴဖစ္သည္။ ငယ္စဥ္က ေပဵာ္ဘၾယ္ေကဵာင္း မႎၩေလး ဝက္(စ)လီယံ ေကဵာင္းတိုႛတၾင္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့႓ပီး တကၠသိုလ္ဝင္တန္း ေအာင္ဴမင္ခဲ့၏။ ထိုေနာက္ ဂဵဒ္ဆင္ ေကာလိပ္သိုႛ ဆက္လက္ တက္ေရာက္႓ပီး ၁၉၁၇ ခုႎႀစ္တၾင္ ဘီေအ ေအာင္ခဲ့ပၝသည္။

ဘၾဲႚရ ပညာတတ္ ရႀားပၝးသည့္ ကိုလိုနီေခတ္ ဴဖစ္၍ ေဖေဖတိုႛ ဘီေအ ေအာင္သည့္ ႎႀစ္က ဴမန္မာဴပည္ တဴပည္လံုးတၾင္ ရႀစ္ေယာက္သာ ရႀိသည္ဟု မႀတ္သားရ ဖူးပၝသည္။ အထက္ဴမန္မာဴပည္ (အညာ) မႀ ဘီေအ ေအာင္သူ ၄ ဦး ရႀိရာ ၎တိုႛမႀာ မိတီၪလာ ဦဘရင္၊ ဦးဖိုးေအး၊ ဦးေဖသက္ႎႀင့္ ေဖေဖတိုႛ ဴဖစ္ပၝသည္။

ထိုေခတ္က ဘၾဲႚရလ႖င္ နယ္ပိုင္ဝန္ေထာက္၊ အေရးပိုင္၊ အိုင္စီအက္(စ) စသည္တိုႛ ဴဖစ္ရန္သာ ရည္မႀန္းဳကရာ ေဖေဖတိုႛ သူငယ္ခဵင္း ၄ ဦးကေတာ့ အဂႆလိပ္ အစိုးရ လက္ေအာက္တၾင္ ရာထူး မယူစတမ္း ဆံုးဴဖတ္ ခဲ့ဳကပၝသည္။ သိုႛဴဖစ္၍ ေဖေဖႎႀင့္ မိတီၪလာ ဦးဘရင္တိုႛက အမဵိႂးသားေကဵာင္း (ေနရႀင္နယ္ေကဵာင္းမဵား) တၾင္ ဆရာ ဝင္လုပ္ဳက႓ပီး ဦးဖိုးေအးႎႀင့္ ဦးဘသက္တိုႛက ေရႀႚေနမဵား ဴဖစ္လာဳကပၝသည္။ ေနရႀင္နယ္ ေကဵာင္းဆရာ တဦး၏ လစာႎႀင့္ အဂႆလိပ္ အစိုးရ ဝန္ထမ္း တဦး၏ လစာ၊ အခၾင့္အေရးႎႀင့္ အေဆာင္အေယာင္ အဏာတိုႛသည္ အကၾာ႒ကီး ကၾာဴခား လႀေသာ္လည္း ေဖေဖကေတာ့ စားေလာက္ ေသာက္ေလာက္႟ံုသာ ရေသာ ေနရႀင္နယ္ ေကဵာင္းဆရာ ဘဝကို ခံယူခဲ့ပၝသည္။

ေဖေဖသည္ ေရႀးဦးစၾာ ရန္ကုန္႓မိႂႚမ အထက္တန္း ေကဵာင္း႒ကီးတၾင္ ေကဵာင္းဆရာ လုပ္သည္။ ထိုႛေနာက္ မံု႟ၾာ ဗုဒၭဘာသာ အထက္တန္းေကဵာင္းတၾင္ ေကဵာင္းအုပ္ ဆရာ႒ကီး အဴဖစ္ ၁ဝ ႎႀစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ထိုႛေနာက္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၌ Burmese Review ဂဵာနယ္တၾင္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ၁၉၂၆ ခုႎႀစ္ အထိ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ထိုအခဵိန္တၾင္ ဇာတိ႓မိႂႚ ဴဖစ္ေသာ ေပဵာ္ဘၾယ္၌ ေကဵာင္းေကာင္းေကာင္း လိုအပ္ ေနသဴဖင့္ ႓မိႂႚနယ္ လူ႒ကီးမဵား၏ တိုက္တၾန္း ေတာင္းဆိုခဵက္ အရ ေပဵာ္ဘၾယ္ ေနရႀင္နယ္ေကဵာင္း တည္ေထာင္႓ပီး ေကဵာင္းအုပ္ ဆရာ႒ကီး အဴဖစ္ အမႁထမ္း ပၝေတာ့သည္။

ထိုအခဵိန္က ေနရႀင္နယ္ ေကဵာင္းမဵားသိုႛ အဂႆလိပ္ အစိုးရက ေပးေသာ ေထာက္ပံ့ေဳကး (Grant) မႀာ နည္းပၝးလႀသဴဖင့္ ေကဵာင္းသားမဵား ထံမႀ လစဥ္ ေကာက္ခံရရႀိေသာ ေကဵာင္းလခမဵားဴဖင့္သာ ဆရာမဵား လခ ေပးရပၝသည္။ (Grant) မကဵေသးခင္ ဆရာမဵားကို လခေပးရန္ ေငၾမလံုေလာက္သည့္ အခၝမဵိႂးတၾင္ ေမေမ့ မိဘမဵားထံမႀ အေမၾရခဲ့ေသာ လက္ဝတ္လက္စား အခဵိႂႚကို ေပၝင္ႎႀံ၍ ဴဖည့္ေပးရပၝသည္။ ေဖေဖ့ကို ဳကည္ဳကည္ဴဖႃဴဖႃ ပၝရမီ ဴဖည့္ခဲ့သဴဖင့္ ေမေမ့ကိုလည္း ခဵီႃးကဵႃးရမည္ ဴဖစ္ပၝသည္။ (ယခုအခၝ ေမေမသည္ အသက္ ၉၇ ႎႀစ္ ရႀိ႓ပီး ကဵန္းမာလဵက္ သတိလည္း အလၾန္ပဲ ေကာင္းပၝေသးသည္။ ေဖေဖ့အတၾက္ ႎုိင္ငံေရး ပင္စင္ ၃,ဝဝဝ ကဵပ္ လစဥ္ ရရႀိပၝသည္။)

ေဖေဖသည္ တည္ဳကည္ ေဴဖာင့္မတ္သည္။ သမာဓိ ရႀိသည္။ ပၾင့္လင္း ဴပတ္သားစၾာ ေဴပာဆိုတတ္႓ပီး လိမ္ညာ တတ္သူမဵားကို အလၾန္မုန္းသည္။ ေကဵာင္းသား တပည့္မဵားကို စည္းကမ္း႒ကီးစၾာဴဖင့္ အုပ္ခဵႂပ္ သင္ဳကားေပး သဴဖင့္ တပည့္မဵား၏ ခဵစ္ေဳကာက္ ႟ိုေသဴခင္းကို ခံယူရသည္။ ေပဵာ္ဘၾယ္ ေနရႀင္နယ္ ေကဵာင္းက စည္းကမ္း႒ကီးသည္။ အသင္အဴပ ေကာင္းသည္ဟု နာမည္ရသဴဖင့္ အဴခား ႓မိႂႚမဵားကပင္ မိမိတိုႛ သားမဵားကို ေကဵာင္းလာ ထားဳကသည္ဟု သိရပၝသည္။

အဂႆလိပ္ ေကဵာင္းထၾက္မဵားႎႀင့္ ယႀဥ္လ႖င္ အမဵိႂးသား ေကဵာင္းထၾက္မဵားက အဂႆလိပ္စာ ညံ့ေနတတ္သဴဖင့္ ေကဵာင္းဆင္းခဵိန္မႀာ အတန္း႒ကီး ေကဵာင္းသားမဵားကို အဂႆလိပ္စာ အခဵိန္ပို ေခၞယူ သင္ေပးသည္။ ေဖေဖသည္ ေကဵာင္းသားမဵားကို သာမက ႓မိႂႚနယ္ ဴပည္သူ လူထုကိုလည္း အသိပညာ မဵက္စိ ဖၾင့္ေပးရ ပၝေသးသည္။ ေႎၾရာသီ ေကဵာင္းပိတ္ရက္မဵားတၾင္ ၉ တန္း၊ ၁ဝ တန္း ေကဵာင္းသား႒ကီးမဵားကို ေခၞ၍ အရပ္ထဲ လႀည့္႓ပီး သတင္းစာေဟာင္းမဵား အလႀႃခံေစသည္။ ထိုသတင္းစာမဵားကို ေပဵာ္ဘၾယ္႓မိႂႚနယ္ ပတ္ဝန္းကဵင္ရႀိ ႟ၾာမဵားသိုႛ ဴဖန္ႛေဝေစသည္။ ေတာ႟ၾာမဵား၌ အိမ္သာ ေဆာက္ေလ့ မရႀိသဴဖင့္ အိမ္သာ ေဆာက္ဳကရန္ႎႀင့္ အိမ္သာ သံုးဴခင္း၏ အကဵိႂးေကဵးဇူးမဵားကို ေတာသူ ေတာင္သားမဵားအား နားလည္ေအာင္ ရႀင္းဴပ ခိုင္းပၝသည္။ ထိုႛေဳကာင့္ ေပဵာ္ဘၾယ္႓မိႂႚနယ္ တနယ္လံုးက ႓မိႂႚမိ ႓မိႂႚဖ အရာထား႓ပီး ဆရာ႒ကီး ဆရာ႒ကီးႎႀင့္ ေလးစား ဳကည္ညိႂ အားကိုးဴခင္းကို ခံရ႓ပီး သူတိုႛ၏ တုိက္တၾန္း ေတာင္းဆိုမႁႎႀင့္ပင္ ၁၉၃၆ ခုႎႀစ္တၾင္ အမတ္အဴဖစ္ ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံရပၝသည္။ ဤသိုႛဴဖင့္ အမဵိႂးသား ေကဵာင္းအုပ္႒ကီး လုပ္ေနရင္း ႓မိႂႚလူထု၏ ဆႎၬအရ လၿတ္ေတာ္အမတ္ ဴဖစ္၍ ႎိုင္ငံေရး နယ္ပယ္ထဲသိုႛ ေရာက္ရႀိခဲ့သည္။

ထိုအခၝ အဂႆလိပ္ အစိုးရေအာက္တၾင္ ဝန္႒ကီး ရာထူး လက္ခံရန္ ေဖေဖ့ကို ပုဂၢိႂလ္ တခဵိႂႚက အမဵိႂးမဵိႂး ဆၾယ္တရား ေဟာဳကသည္။ အမတ္ တေယာက္က ဆိုလ႖င္ ဦးဴမ ေခၝင္းတခဵက္သာ ညိတ္လိုက္ပၝ။ ေခၝင္းေပၝင္းႎႀင့္ ေတာင္ရႀည္ပုဆိုး အိမ္လာ ပိုႛပၝမည္တဲ့။ ေမေမက ေဴပာဴပ၍ က႗န္မတိုႛ သိရပၝသည္။ အဂႆလိပ္ေခတ္က ဝန္႒ကီး လစာမႀာ တလလ႖င္ ကဵပ္ ၅,ဝဝဝ ဴဖစ္သည္။ ဆန္တဴပည္ တမူး၊ ေ႟ၿတကဵပ္သား ၃ဝ ကဵပ္ ေဈးရႀိခဵိန္တၾင္ ေငၾငၝးေထာင္၏ တန္ဖိုးသည္ မက္ေမာစရာ အဘယ္မ႖ ေကာင္းမည္ကုိ စဥ္စား ဳကည့္ႎိုင္ပၝသည္။ ေဖေဖ ဝန္႒ကီးရာထူး လက္မခံခဲ့ပၝ။

ဒုတိယ ကမာၲစစ္႒ကီး ဴဖစ္၍ ေဒၝက္တာ ဗေမာ္ အစိုးရ တက္လာေသာ အခၝမႀာေတာ့ ေဖေဖသည္ ကူသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္႒ကီးႎႀင့္ ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ပၝသည္။ စစ္႒ကီး႓ပီး၍ အဂႆလိပ္ အစိုးရ ဴပန္ေရာက္လာေသာ အခၝ ေဖေဖသည္ ႎိုင္ငံေရးနယ္မႀ ထၾက္႓ပီး ဇာတိ (အညာ) သိုႛ ဴပန္၍ ေအးေအးေဆးေဆး ေနေတာ့မည္ဟု ဴပင္ဆင္ပၝသည္။ ထိုအခၝ ဗိုလ္ခဵႂပ္က အိမ္အထိ လာေရာက္ ေတၾႚဆံု႓ပီး "ဦးဴမ မဴပန္ပၝနဲႛ၊ က႗န္ေတာ္တိုႛနဲႛ ဆက္လုပ္ပၝ။ တႎႀစ္အတၾင္း က႗န္ေတာ္တိုႛ အစိုးရ ဖၾဲႚႎိုင္မႀာပၝ။ ဦးဴမမႀာ တႎႀစ္ေလာက္ ထိုင္စားစရာ ရႀိရဲႚလား" ဟု ေမးပၝသတဲ့။ သားသမီးမဵားေသာ ေဖေဖ့ကို ဗိုလ္ခဵႂပ္က စိတ္ပူ၍ ေမးရႀာသည္ဟု ေမေမက ေဴပာပၝသည္။ သူကိုယ္တိုင္ကလည္း ခဵမ္းသာသူ မဟုတ္၍ ကိုယ္ခဵင္းစာဟန္ တူပၝသည္။ ေဴပာသည့္ အတိုင္းပင္ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ဦးေဆာင္၍ ဖဆပလ အစိုးရ ဖၾဲႚ႓ပီးေသာ အခၝ ေဖေဖသည္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရး ဝန္႒ကီးႎႀင့္ ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ရပၝသည္။ ၁၉၄၇ ခုႎႀစ္၊ ဗိုလ္ခဵႂပ္ႎႀင့္ အေပၝင္းပၝ ဝန္႒ကီးမဵား အစည္းအေဝး ဴပႂလုပ္ေနစဥ္ ေသနတ္ႎႀင့္ ပစ္ခတ္ အလုပ္ဳကံ ခံရေသာ အခၝက ထိုအစည္းအေဝးခန္းထဲတၾင္ ေဖေဖတိုႛ ရႀိေနခဲ့ပၝသည္။ သိုႛေသာ္ ကံေကာင္း ေထာက္မ၍ အသက္မေသ ကဵန္ရစ္ပၝသည္။ ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္တၾင္ လၾတ္လပ္ေရး ရ႓ပီးေသာ အခၝ ေဖေဖသည္ ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ရပၝသည္။

ဤေနရာ၌ အလဵဥ္းသင့္၍ က႗န္မတိုႛ၏ ထုိေခတ္က ဝန္႒ကီး သမီး အေတၾႚအဳကံႂေလးမဵားကိုလည္း အနည္းငယ္ ေဴပာဴပ ခဵင္ပၝေသးသည္။

ေဖေဖ ဝန္႒ကီးဴဖစ္၍ က႗န္မတိုႛသည္ ဝန္႒ကီး သမီး ဴဖစ္လာဳကေသာ္လည္း ကားစီး႓ပီး အိမ္ေကာင္းေကာင္းႎႀင့္ ေနရသည္က လၾဲ၍ ယခင္ ေနရႀင္နယ္ ေကဵာင္အုပ္႒ကီး သမီးမဵား ဘဝက ကဲ့သိုႛပင္ ေဖေဖ ခဵမႀတ္ေသာ စည္းကမ္းမဵား ေအာက္တၾင္ ေနထိုင္ဳကပၝသည္။ အကဵင့္ စာရိတၨႎႀင့္ ပတ္သတ္၍ ႟ိုးသား ေဴဖာင့္မတ္ဖိုႛ မလိမ္မညာဖိုႛ၊ မတရားတာ မလုပ္ဖိုႛ ဴပင္းထန္စၾာ သတိေပး ဆံုးမေလ့ ရႀိပၝသည္။ အေမာ္အ႔ကား ဂုဏ္ပကာသန အလုပ္မဵားကိုလည္း နည္းနည္းမႀ အားမေပးပၝ။ က႗န္မတိုႛကို ထိုစဥ္က အထက္တန္းလၿာ သားသမီးမဵား ထားသည့္ ကၾန္ဗင့္ေကဵာင္းမဵားတၾင္ မထား။ အဂႆလိပ္ နာမည္ မႀည့္ေခၞဴခင္း မဴပႂ။ အေနာက္တိုင္း ဆန္သၾားမည္ စိုးေသာေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။ က႗န္မတိုႛ ဴပည္လမ္းရႀိ တီတီစီ ေကဵာင္းမႀာ ေနရပၝသည္။

ထိုစဥ္က တီတီစီေကဵာင္းမႀာ ယခုကဲ့သိုႛ ခမ္းခမ္းနားနား အေဆာက္အအံု႒ကီးမဵား မရႀိ။ စစ္အတၾင္းက ေကဵာင္႒ကီး ပဵက္စီးသၾား၍ တဲတန္းလဵား႒ကီးမဵားကို ထိုးကာ ေကဵာင္းဖၾင့္ထားဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ထိုတဲတန္းလဵား ေကဵာင္းေတာ္႒ကီးတၾင္ အလၿာေပၝင္းစံုမႀ သားသမီးမဵား တတ္ေရာက္ ပညာသင္ယူ ခဲ့ဳကပၝသည္။ ဝန္႒ကီး သားသမီးမဵား၊ ပုလိပ္မင္း႒ကီး သားသမီးမဵား၊ တကၠသိုလ္မႀ ပၝေမကၡမဵား၊ ဆရာ ဆရာမမဵား၊ စာေရး စာခဵီ ဝန္ထမ္း၊ ေနာက္ဆံုး ေကဵာင္းေစာင့္ မင္းေစႎႀင့္ သန္ႛရႀင္းေရး အလုပ္သမားတိုႛ၏ သားသမီးမဵားပၝ ပၝဝင္သည္။ ခဵစ္စရာ ေကာင္းသည္မႀာ က႗န္မတိုႛ ေကဵာင္းသား၊ ေကဵာင္းသူ အခဵင္းခဵင္း အဆင့္အတန္း ခၾဲဴခားဴခင္း မရႀိ။ ခၾဲဴခားရ ေကာင္းမႀန္းလည္း မသိ။ ဂုဏ္တု ဂုဏ္႓ပိႂင္ မလုပ္။ အားလံုး တန္းတူ ဆက္ဆံဳက႓ပီး ေပဵာ္ပၝး လၾတ္လပ္စၾာ ပညာ သင္ယူခဲ့ဳကဴခင္း ဴဖစ္ပၝသည္။

ေဖေဖဆိုလ႖င္ ဖခင္၏ ရာထူးေဳကာင့္ သားသမီးမဵား ေအာက္ေဴခ လၾတ္မည္ကို အထူး စိုးရိမ္သဴဖင့္ က႗န္မတိုႛကို ဘယ္ေနရာမႀ မဵက္ႎႀာသာ မေပး။ သူႛ႟ံုးႎႀင့္ အိမ္သည္ အဆက္အဆံ မရႀိေစရ။ အ႓မဲ သီးဴခား ဴဖစ္ေစသည္။

ေဖေဖ က႗န္မတိုႛကို အားေပးသည္ကေတာ့ စာမဵားမဵား ဖတ္ရန္ ဴဖစ္ပၝသည္။ စာေမးပၾဲ ေအာင္႟ံုႎႀင့္ မလံုေလာက္။ ပညာတတ္ ဴဖစ္ခဵင္ရင္ စာမဵားမဵား ဖတ္ရမည္ဟု ေဴပာပၝသည္။ က႗န္မတိုႛကို ကၾန္ဗင့္ေကဵာင္းမထား။ အဂႆလိပ္ နာမည္ မႀည့္ေခၞဴခင္း မဴပႂေသာ္လည္း အဂႆလိပ္စာ ေတာ္ရန္ေတာ့ အ႓မဲ အားေပးခဲ့ပၝသည္။ ရန္ကုန္႓မိႂႚထဲမႀ နာမည္႒ကီး အဂႆလိပ္ စာအုပ္ဆိုင္႒ကီးမဵား ဴဖစ္သည့္ City Book Club, Smart and Mookerdom စသည္တိုႛကို ေခၞသၾား႓ပီး အဂႆလိပ္ စာအုပ္မဵား ဝယ္ေပးေလ့ ရႀိသည္။ အိမ္မႀာလည္း Micky Mouse, Donald Duck စေသာ Comic စာအုပ္မႀ စ႓ပီး Time Life, London News မဂၢဇင္း႒ကီး အထိ အ႓မဲဝယ္႓ပီး က႗န္မတိုႛကို ငယ္စဥ္ ကတည္းက အဂႆလိပ္စာႎႀင့္ ယဥ္ပၝး ေစခဲ့ပၝသည္။ 'စာမဵားမဵားဖတ္' ဟူေသာ ေဖေဖ၏ ထပ္တလဲလဲ ဳသဝၝဒေဳကာင့္ပင္ က႗န္မတိုႛ ႒ကီးဴပင္းလာေသာ အခၝ စာဖတ္ ဝၝသနပၝသူမဵား ဴဖစ္လာခဲ့ဳကပၝသည္။ ေဖေဖ့ ေကဵးဇူးမဵားပၝပဲ။

ေဖေဖ့ ဘဝမႀာ တသက္လံုး မေမ့မေပဵာက္ႎိုင္ေအာင္ ဴဖစ္ရသည္ကေတာ့ ဗိုလ္ခဵႂပ္တိုႛ လုပ္ဳကံခံရသည့္ အခဵိန္မႀာ အစည္းအေဝးခန္း ထဲ၌ သူကိုယ္တုိင္ မဵက္ဴမင္ ဴဖစ္ခဲ့ရဴခင္းပင္ ဴဖစ္ပၝသည္။ ထိုစဥ္က က႗န္မတိုႛ ငယ္ေသးသဴဖင့္ အဴဖစ္အပဵက္ အေသးစိတ္ကို ေကာင္ေကာင္း မမႀတ္မိပၝ။ ဒၝကိုေတာ့ အသက္ ၉ဝ ေကဵာ္မႀာ သတိေကာင္းဆဲ ဴဖစ္ေသာ ေမေမ့ကိုပင္ ေမးရပၝသည္။ ေမေမက ထိုေနႛက အေဳကာင္းအရာမဵား အဴပင္ အဴခား စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းေသာ ကိစၤေလးမဵားကိုပၝ ေဴပာဴပပၝေသးသည္။

ေဖေဖ့မႀာ ေဗဒင္ ဝၝသနာပၝေသာ မိတ္ေဆၾ ဦးတင္႒ကီး ဆိုသူ ရႀိသည္။ သူက ေဗဒင္ဆရာ မဟုတ္။ ကုမၯဏီတခု၏ စာရင္းကိုင္ တေယာက္ ဴဖစ္႓ပီး ေဗဒင္ပညာကို ဝၝသနာပၝ၍ ေလ့လာေနသူ ဴဖစ္သည္။ တေနႛမႀာ ဦတင္႒ကီးက "ဦးဴမတိုႛ အစိုးရ မေမ႖ာ္လင့္ဘဲ ႟ုတ္တရက္ ဴပႂတ္ကဵဖိုႛ ဴမင္တယ္။ ဘုရင္ဆိုရင္ေတာ့ နန္းကဵကိန္းေပၝ့။ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ဇတာကလည္း အေတာ္ေလး ညံေနတယ္။ ဴဖစ္ႎိုင္ရင္ ဦးဴမတိုႛ ဗိုလ္ခဵႂပ္ကို ဥပုသ္ရက္ရႀည္ ဝင္ခိုင္းပၝ" လိုႛ ေဴပာပၝသတဲ့။ "ညည္းတိုႛ အေဖက သူကိုယ္တုိင္လည္း ေဗဒင္ မယံုဘူး။ ဗိုလ္ခဵႂပ္ရဲႚ စိတ္ဓတ္ကိုလည္း ေကာင္းေကာင္းသိေနတယ္။ ဒီေလာက္ေတာင္ တိုင္းေရး ဴပည္ေရးနဲႛ ေနႛမအား ညမအား အေလာတ႒ကီး ဴဖစ္ေနခဵိန္မႀာ သူႛကို ဘယ္လိုလုပ္ ဥပုသ္ေစာင့္ခိုင္းလိုႛ ရမႀတုန္း။ ႓ပီးေတာ့ သူက ေဗဒင္ေတၾ ဘာေတၾ ယံုမႀာလည္း မဟုတ္ဘူး" လိုႛ ေမေမက ေဴပာပၝသည္။

ဒၝနဲႛ ေဖေဖက ဦးတင္႒ကီး စိတ္ေကဵနပ္ေအာင္ "ဗိုလ္ခဵႂပ္ကိုဥ ပုသ္ေစာင့္ခိုင္းလိုႛေတာ့ ရမႀာမဟုတ္ဘူး။ ဘာပဲဴဖစ္ဴဖစ္ေလ ခင္ဗဵားေဟာတာ မႀန္ရင္ေတာ့ ခင္ဗဵားကို ေဗဒင္ဆရာ တဆူအဴဖစ္ အသိအမႀတ္ ဴပႂမယ္ဗဵာ္" လိုႛ ဴပန္ေဴပာလိုက္သတဲ့။ အမႀန္ကေတာ့ သူေဟာတာ လံုးဝ မဴဖစ္ႎုိင္ဘူးထင္လိုႛ မယံုဳကည္လိုႛပၝပဲ။

၁၉၄၇ ခုႎႀစ္၊ ဇူလိုင္လ ၁၉ ရက္ စေနေနႛမႀာေတာ့ ဦးတင္႒ကီး ေဟာသည့္ အတိုင္း ေဖေဖကိုယ္တိုင္ ဳကံႂေတၾႚခဲ့ရပၝသည္။ သူကေတာ့ ကံေကာင္း ေထာက္မ၍ အသက္ေဘးမႀ သီသီေလး လၾတ္ခဲ့ရပၝသည္။ ေႎႀာင္ေသာ အခၝ ေဖေဖသည္ ေဗဒင္ကို ယံုလႀခဵည့္ မဟုတ္ေသာ္လည္း ဦးတင္႒ကီး၏ ေဗဒင္ ပညာကိုေတာ့ အံ့ဳသ အထင္႒ကီး သၾားခဲ့ပၝသည္။

ေဖေဖ၏ ဴပန္ေဴပာဴပခဵက္ အရ ဆိုလ႖င္ အင္မတန္ ကံေကာင္း၍သာ အသက္မေသ ကဵန္ရစ္ဴခင္း ဴဖစ္ပၝသည္။

စစ္ယူနီေဖာင္း ဝတ္ထားေသာ လူသတ္သမား ႎႀစ္ေယာက္သည္ အစည္းအေဝး အခန္းဝ၌ ဴဗႂန္းခနဲ ေပၞလာကာ ႎႁတ္မႀလည္း "ဟိတ္" ဟု ေအာ္လိုက္႓ပီး စားပၾဲထိပ္မႀာ ထိုင္ေနေသာ ဗိုလ္ခဵႂပ္ကို ေသနတ္ႎႀင့္ ခဵိန္လိုက္သည္။ ဗိုလ္ခဵႂပ္က ႟ုတ္တရက္ ထရပ္႓ပီး လက္ကာ၍ တားသည္ကို ေဖေဖ ဴမင္လိုက္သည္။ သည့္ေနာက္ေတာ့ ေတာ္မီဂန္း ေသနတ္ဴဖင့္ တရစပ္ ပစ္ခတ္သံမဵား ဆူညံသၾာ႓ပီး၊ တခန္း လံုးယမ္းေငၾႚမဵားဴဖင့္ မႁန္မႁိင္း သၾားေလသည္။

လူသတ္သမားမဵားသည္ ထိပ္ဆံုးမႀာ ထိုင္ေနေသာ ဗိုလ္ခဵႂပ္မႀ စ႓ပီး စားပၾဲ ညာဘက္ဴခမ္းကို ေသနတ္ဴဖင့္ ဆၾဲလိုက္စဥ္ ဘယ္ဘက္ဴခမ္းမႀာ ထိုင္ေနေသာ ေဖေဖတိုႛ ကုလားထိုင္မႀ ဆင္း၍ ဳကမ္းေပၞမႀာပင္ ဝပ္ေနဳကရသည္။ ထိုႛေနာက္ ေသနတ္မဵား ပစ္ခတ္ေနဆဲ ယမ္းေငၾႚမဵား မႁန္မႁိင္း၍ မသဲမကၾဲ ဴဖစ္ေနဆဲတၾင္ ေဖေဖႎႀင့္ အတၾင္းဝန္ ဦးေ႟ၿေဘာ္သည္ ေကဵာ္ဘက္ရႀိ မႀန္ဴပတင္းေပၝက္မႀ ေကဵာ္ဆင္း၍ ဦးေ႟ၿေဘာ္၏ ႟ံုးခန္း ေဴမာက္ဘက္ အေပၝက္မႀ တဆင့္ ထၾက္ခဲ့ဳက႓ပီးေနာက္ ေဖေဖတိုႛ ကဵန္ေနမႀန္း သိလ႖င္ လူသတ္သမားတိုႛ ေနာက္က လိုက္လာမည္ စိုးေသာေဳကာင့္ အနီးရႀိ စာေရးမဵား အခန္းမႀာ ေခတၨ ေရာေႎႀာ၍ ရပ္ေနဳကရသည္။

ေသနတ္သံမဵား ရပ္သၾား႓ပီး စိတ္ခဵရမႀႀ မိမိ၏ ႟ံုးခန္းသိုႛ ဴပန္၍ ဘုရင္ခံ ဆာဟူးဘက္ရန္(စ) ထံသိုႛ ဖုန္းဆက္ အကဵိႂးအေဳကာင္း ေဴပာဴပရသည္။ ဘုရင္ခံက ေဖေဖ လာေရာက္ႎိုင္ရန္ ကားလၿတ္ ေပးခဲ့ပၝသည္။ ဴပတင္းေပၝက္မႀ ေကဵာ္ဆင္းရစဥ္က ဖိနပ္က႗တ္ ကဵရစ္ခဲ့သဴဖင့္ ဘုရင္ခံ အိမ္ေတာ္သိုႛ သၾားေသာ အခၝ ေဖေဖ ပီေအ၏ ဖိနပ္ကို စီးသၾားရပၝသည္။ ထိုေနႛက ေဖေဖသည္ အိမ္သိုႛ ည ၇ နာရီေကဵာ္မႀ အိမ္ေတာ္မႀ ဴပန္ေရာက္ပၝသည္။

ဤကိစၤ႒ကီး ဴဖစ္႓ပီးေနာက္ ရက္ေပၝင္းမဵားစၾာ ဳကာသည္အထိ ညဘက္မႀာ ေဖေဖ ေတာ္ေတာ္ႎႀင့္ မအိပ္ႎိုင္ဘဲ ညဥ့္နက္သည္ အထိ ပက္လက္ ကုလားထိုင္ေပၞမႀာ ႓ငိမ္သက္စၾာ ထိုင္ေနတတ္ပၝသည္။ အဴပင္ပန္းမႀာ တည္႓ငိမ္ ေနေသာ္လည္း ေဖေဖရင္ထဲမႀာ ကဵိတ္႓ပီး မည္မ႖ ထိခိုက္ေနသည္ကို ခန္ႛမႀန္းလိုႛ ရပၝသည္။

သူႚစိတ္ထဲမႀာ မခဵင့္မရဲ တႎုံႛႎံုႛ ဴဖစ္ရသည့္ အေဳကာင္းအရာမဵားကို ေတၾးေကာင္း ေတၾးေနပၝလိမ့္မည္။ လုပ္ဳကံမႁ႒ကီး မဴဖစ္မီ တလေကဵာ္ေလာက္က ႓ဗိသ႖ စစ္တပ္ ပင္မ လက္နက္ သိုေလႀာင္ေရး ဌာနမႀ စတင္းဂန္း၊ ဘရင္ဂန္း စေသာ လက္နက္မဵား ေပဵာက္ဆံုးသၾားသည့္ ကိစၤႎႀင့္ ပတ္သက္၍ သတိထားသင့္သည္ဟု ဝန္႒ကီး အဖၾဲႚက ဆံုးဴဖတ္ပၝသည္။ ထိုႛေဳကာင့္ ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီးဴဖစ္သည့္ ေဖေဖက ဗိုလ္ခဵႂပ္ ႟ံုးခန္း အအဴပင္ဘက္တၾင္ လက္နက္ကိုင္ တပ္စိတ္ တစိတ္ကို လံုဴခံႂေရး တာဝန္ ခဵထားခဲ့သည္။ ထိုအေစာင့္မဵားကို ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေတၾႚသၾားေသာ အခၝ သူႛ ပီေအ ဗိုလ္ထိန္းလႀမႀ တဆင့္ ေဖေဖ့အား ထိုအေစာင့္မဵားကို ႟ုပ္သိမ္း ခိုင္းခဲ့ပၝသည္။ ေမေမ့ ေဴပာဴပခဵက္အရ ဆိုလ႖င္ ဗိုလ္ခဵႂပ္က …

"ဦးဴမကို မုန္းရင္ ဦးဴမကို သတ္လိမ့္မယ္၊ က႗န္ေတာ့္ကို မုန္းရင္ က႗န္ေတာ္ကို သတ္မႀာေပၝ့၊ အေစာင့္ေတၾ မလိုပၝဘူး" ဟု ေဖေဖ့ကို ေဴပာပၝသတဲ့။

အကယ္၍ ထိုလံုဴခံႂေရး ခဵထားဴခင္းကိုသာ ဗိုလ္ခဵႂပ္က လက္ခံခဲ့လ႖င္ ဤလုပ္ဳကံမႁ႒ကီး အထေဴမာက္ ေအာင္ဴမင္ခဵင္မႀ ေအာင္ဴမင္ေပမည္။ အခုေတာ့ ဘာအခက္အခဲ အဟန္ႛအတားမ႖ မရႀိ။ ရာထူး အာဏလိုခဵင္ေသာ လက္တဆုပ္စာ လူတစုက အစိုးရ တဖၾဲႚလံုးနီးပၝးကို ပစ္ခတ္ သတ္ဴဖတ္ သၾားႎိုင္ခဲ့သည္။ ေဖေဖ ရင္နာမည္ဆုိက ရင္နာေလာက္ ပၝေပသည္။

ဗိုလ္ခဵႂပ္ကေကာ ဘာေဳကာင့္မဵား တပ္စိတ္ တစိတ္ေလာက္ အေစာင့္အေရႀာက္ကေလးကိုပင္ လက္မခံခဵင္ရပၝလိမ့္။ ကိုယ္ကဵိႂးမဖက္ တိုင္းဴပည္ လၾတ္လပ္ေရး ရဖိုႛသာ တစိုက္မတ္မတ္ ေဆာင္႟ၾက္ေနသူ တဦးကို မည္သူကမႀ လုပ္ဳကံမည္ မဟုတ္ဟု သူႚကို ဳကည္ညိႂ ေလးစားေသာ ဴပည္သူ လူထု႒ကီးကို အ႔ကင္းမဲ့ ယံုဳကည္ စိတ္ခဵေသာေဳကာင့္ေပလား။

ေဖေဖ့အေဳကာင္းကို ဆက္ေဴပာပၝဦးမည္။ ေဖေဖသည္ ဖဆပလ အစိုးရ လက္ထက္ ပၝလီမန္ လၿတ္ေတာ္ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ေနဆဲ ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္၊ အသက္ ၅၈ ႎႀစ္ အ႟ၾယ္၌ ႎႀလံုးေရာဂၝဴဖင့္ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္၌ ေဖေဖမႀာ ေဴမတကၾက္၊ အိမ္တလံုး အပိုင္၊ ကိုယ္ပိုင္ ကားတစီးပင္ မရႀိခဲ့ပၝ။ က႗န္မတိုႛ ေမာင္ႎႀမ ခုႎႀစ္ေယာက္စလံုး ေကဵာင္းမ႓ပီးေသး။ ေမေမကလည္း အလၾန္႟ိုးေသာ မႎၩေလးသူ အိမ္ရႀင္မ တဦးသာဴဖစ္႓ပီး စီးပၾားေရး မလုပ္တတ္ပၝ။

သိုႛဴဖစ္၍ က႗န္မတိုႛ မိသားစု အခက္အခဲမဵားကို အားငယ္စၾာ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရပၝသည္။ ေဖေဖ ရႀိစဥ္က အေဴခအေနမဵားႎႀင့္ ကၾာဴခားသၾားေသာ အခၝ လူငယ္ပီပီ တမလၾန္မႀ ေဖေဖ့ကိုပင္ "ေဖေဖတိုႛမဵား ေခတ္သံုးေခတ္ ဝန္႒ကီး ဴဖစ္ခဲ့႓ပီး အိုးပိုင္ အိမ္ပိုင္မရႀိ၊ ကိုယ္ပိုင္ ကားေလး တစီးေတာင္ မကဵန္ခဲ့တာ အံ့ဳသပၝရဲႚ" ဟု အဴပစ္တင္မိ၊ ဴပစ္မႀားစကား ေဴပာမိခဲ့ ဳကပၝသည္။

က႗န္မသည္ အမဵိႂးသား ေကဵာင္းအုပ္ ဆရာ႒ကီး "ေပဵာ္ဘၾယ္ ဦးဴမ" ၏ သမီး ဴဖစ္ရဴခင္းကိုလည္း တသက္လံုး ဝမ္းေဴမာက္ ဂုဏ္ယူေနမည္ ဴဖစ္ပၝသည္။

နန္းႎၾယ္ႎၾယ္

မႀတ္ခဵက္ ။ ။ က႗န္မ မႀတ္မိသေလာက္ႎႀင့္ ယခုတိုင္ ရႀိေနေသာ မိခင္႒ကီး၏ ေဴပာဴပခဵက္၊ စာေရးဆရာ တကၠသိုလ္ ေနဝင္း ေရးသားေသာ လုပ္ဳကံမႁ႒ကီးႎႀင့္ ပတ္သက္သည့္ ေဆာင္းပၝး အခဵိႂႚကို ကိုးကား၍ ဤေဆာင္းပၝးကို ေရးပၝသည္။