မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ
ဒီမိုကေရစီေရး လႁပ္ရႀားသူ စစ္သည္ေဟာင္း ေဒၞႎုႎုေအး ကၾယ္လၾန္
ရႀစ္ေလးလံုး လူထု လႁပ္ရႀားမႁမႀ စတင္ကာ ဴမန္မာဴပည္ ဒီမိုကေရစီေရး ႒ကိႂးပမ္းမႁတၾင္ အစဥ္တစိုက္ ပၝဝင္ခဲ့ေသာ ေလတပ္ စစ္သည္ေဟာင္း ေဒၞႎုႎုေအး (အသက္ ၇၀ ႎႀစ္) သည္ ယမန္ေနႛ ညေန ၅ နာရီ ၅၀ မိနစ္ အခဵိန္ ထုိင္း-ဴမန္မာ နယ္စပ္ မဲေဆာက္႓မိႂႚ မယ္ေတာ္ ေဆးခန္းတၾင္ လူ႒ကီး ေရာဂၝဴဖင့္ ကၾယ္လၾန္သၾားသည္။
ေဒၞႎုႎုေအး (အလယ္) ကို ဒီမိုကေရစီေရး တက္႔က လႁပ္ရႀားသူမဵားႎႀင့္ အတူ ေတၾႚဴမင္ရစဥ္။
အဲန္အမ္ဂဵီ ၊ ၁၀ ၊ ႎိုဝင္ဘာ ၊ ၂၀၀၈
ေဒၞႎုႎုေအးသည္ တပ္မေတာ္ (ေလ)၊ (၅၀၂) ေလတပ္ စခန္းမႀ တပ္ဳကပ္ေဟာင္း၊ ဴမန္မာႎုိင္ငံလုံး ဆိုင္ရာ ေကဵာင္းသားမဵား ဒီမိုကရက္တစ္ တပ္ဦး (ABSDF)၊ သံလၾင္စခန္း ေကာ္မတီဝင္ေဟာင္း၊ ဒီမိုကရက္တစ္ ရဲေဘာ္ေဟာင္းမဵား အဖၾဲႚ (နာယက)၊ လက္ရႀိ သားသံုးသား ပူးေပၝင္း လႁပ္ရႀားမႁ ေကာ္မတီ ဥကၠႉ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူ ဴဖစ္သည္။
၎သည္ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ရႀစ္ေလးလံုး ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံုတၾင္ ဴပည္သူ လူထုဘက္သိုႛ ပထမဆံုး ကူးေဴပာင္းသၾားသည့္ တပ္မေတာ္သားမဵားထဲတၾင္ တဦး အပၝအဝင္ ဴဖစ္သည္။
စစ္တပ္ အာဏာသိမ္း႓ပီး ေနာက္ပိုင္းတၾင္ ေဒၞႎုႎုေအးသည္ ေလတပ္မႀ တပ္မေတာ္သား ၈ ဦးကို ဦးေဆာင္႓ပီး ေကဵာင္းသား တပ္မေတာ္သိုႛ လာေရာက္ ပူးေပၝင္းခဲ့သည္ဟု ၎ႎႀင့္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ ABSDF ရဲေဘာ္ တဦးက ေဴပာသည္။
ABSDF စတင္ ဖၾဲႚစည္းခဵိန္တၾင္ ေဒၞႎုႎုေအးသည္ အမဵႂိးသမီး ရဲေမမဵား၏ အဖၾဲႚ ေခၝင္းေဆာင္ အဴဖစ္ ပထမဆံုး တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့ရသည္ဟု ၎က ဆက္ေဴပာသည္။
"ဆရာမ႒ကီးက ဘာလဲဆိုလိုႛ ရႀိရင္ ဒီမႀာ ပၝလာတဲ့ အမဵႂိးသမီးေတၾ အားလံုးေပၝ့ေနာ္။ ေတာ္လႀန္ေရး ရဲေမ အားလံုးကို သူႛကို အဖၾဲႚေခၝင္းေဆာင္ အေနနဲႛ သူႛကို ေလးေလးစားစားနဲႛ တင္ထားတဲ့ အခၝမႀာ ဆရာမ႒ကီးက အမဵႂိးသမီးနဲႛ ပတ္သက္တဲ့ ေတာ္လႀန္ေရး ရဲေဘာ္ေတၾနဲႛ ပတ္သက္တဲ့ထဲမႀာ သူက အေမလိုပဲ ေပၝ့ေနာ္၊ ေခၝင္းေဆာင္ ဴဖစ္သၾားတယ္။ သူႛရဲႚ ပထမဦးဆံုး ေတာ္လႀန္ေရးမႀာ ထိန္းသိမ္း လႁပ္ရႀားတဲ့ဟာေပၝ့ေနာ္။ သူႛကိုလည္း ခင္ဳကတယ္။ ကဵေနာ္တိုႛကေတာ့ သူနဲႛ အသက္အ႟ၾယ္ခဵင္းကလည္း ကဵေနာ္နဲႛ ဆယ္ႎႀစ္ေလာက္ ကၾာလိုႛ ကဵေနာ္တိုႛကိုေတာ့ ကိုေတၾနဲႛ တပ္ေခၞတာေပၝ့ေနာ္။ ကဵေနာ္တိုႛ ထက္ငယ္တဲ့ လူေတၾကဵတဲ့ အခၝေတာ့ သားသမီးေတၾလိုႛပဲ သူက ေခၞတယ္။ သူႛမႀာ ေဖာ္ေ႟ၾမႁေတၾ အမဵား႒ကီး ရႀိတယ္။ ေနာက္႓ပီးေတာ့ အံ့ဳသစရာ အေကာင္းဆံုးက သူႛမႀာရႀိတဲ့ ပစၤည္းေတၾေပၝ့ဗဵာ ဘယ္သူပဲ လာေတာင္းေတာင္းေပၝ့ ရက္ရက္ေရာေရာ ေပးတယ္ဗဵ။"
ေဒၞႎုႎုေအးသည္ ဴပည္သူဘက္မႀ ရပ္တည္ေပးသည့္ စစ္မႀန္သည့္ ဴပည္သူႛ တပ္မေတာ္ တရပ္ကို တည္ေထာင္လိုသည့္ ရည္မႀန္းခဵက္ ရႀိသည္ဟု ၎ႎႀင့္ လက္တၾဲခဲ့ဖူးသည့္ ရဲေဘာ္ေဟာင္း တဦးက ေဴပာသည္။
"ေနာက္ပိုင္းမႀာ စက္တင္ဘာ အေရးအခင္း ဴဖစ္တဲ့ အခၝကဵေတာ့ သူႛရဲႚ ရည္မႀန္းခဵက္ကို အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႎုိင္ဖိုႛ အတၾက္ကို သားသံုးသား လႁပ္ရႀားမႁ ေကာ္မတီမႀာ သူက ဥကၠႉ လုပ္လုိက္တယ္။ သားသံုးသား ဆိုတာ ဘာလဲဆိုရင္ တစ္ - ရဟန္း ဘုရားသား၊ ေနာက္ ေကဵာင္းသား၊ တပ္မေတာ္သား ဆိုတဲ့ အဲဒၝ ဴဖစ္တယ္။ သူကဵေနာ္နဲႛ ေတၾႚတဲ့အခဵိန္မႀာ သူ ကဵေနာ့္ကို တုိင္ပင္တယ္ေလ။ တုိင္ပင္တဲ့ အခၝမႀာ သားတိုႛ ေကဵာင္းသားေတၾလည္း တာဝန္ ေကဵတယ္။ ရဟန္း သံဃာေတာ္ေတၾလည္း တာဝန္ ေကဵတယ္။ ငၝတိုႛ တပ္မေတာ္သားေတၾလည္း တာဝန္ေကဵဖိုႛ လိုတယ္။ အဲဒီအတၾက္ကို အေမက အဲဒၝ လုပ္ခဵင္တယ္။ အေမက လုပ္ခဵင္တဲ့ အတၾက္ေဳကာင့္မိုႚလိုႚ မင္းတိုႛနဲႛ ပူးေပၝင္း႓ပီးေတာ့ လုပ္ခဵင္တယ္၊ အဲဒၝေဳကာင့္မိုႛလိုႛ အ႓မဲတမ္း ငၝဒီမႀာပဲ ေနမယ္။ ေသတာေတာင္မႀ ဒီမႀာပဲ ေသခဵင္တယ္။"
ေဒၞႎုႎုေအးသည္ ၁၉၉၉ ခုႎႀစ္တၾင္ အေမရိကန္ႎိုင္ငံ ဖုိႛဝိန္း႓မိႂႚသိုႛ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ အေဴခစိုက္ ေနထိုင္ ခဲ့ေသာ္လည္း ဴမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီ အေရး ဆက္လက္ ေဆာင္႟ၾက္ရန္ ထုိင္း-ဴမန္မာ နယ္စပ္သိုႛ ဴပန္လာ႓ပီးေနာက္တၾင္ ယခုလို ကၾယ္လၾန္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။