မၾန္ဴပည္သစ္ ပၝတီ (New Mon State Party) ဥကၠႉ ႎိုင္ေ႟ၿကဵင္

၁၉၁၃ ခုႎႀစ္၊ မတ္လ ၁ ရက္ေနႛမႀာ ဖားအံ့႓မိႂႚနယ္၊ ေကာ့ႎႀပ္အနီးရႀိ ပတ္ကေဒၝေကဵး႟ၾာတၾင္ အဖ ႎိုင္ေ႟ၿေပၝင္၊ အမိ မိေ႟ၿမိတိုႛက ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။ အမည္ရင္းမႀာ ႎိုင္ဘလၾင္ ဴဖစ္သည္။ ရန္ကုန္ ဝိဇၦာႎႀင့္ သိပၯံ တကၠသိုလ္သိုႛ တက္ေရာက္ ပညာ သင္ဳကာ႓ပီး ဘၾဲႚရခဲ့သည္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံ လၾတ္လပ္ေရး လႁပ္ရႀားမႁတၾင္ သထံု႓မိႂႚနယ္ ဖဆပလ ဥကၠႉ၊ ထိုႛေနာက္ သထံုခ႟ိုင္ ေတာင္သူလယ္သမားထု ဥကၠႉ အဴဖစ္ တာဝန္မဵား ယူခဲ့သည္။

မၾန္လၾတ္လပ္ေရး အဖၾဲႚခဵႂပ္ (Mon Freedom League) တည္ေထာင္ရာမႀာ ဦးေဆာင္ ပၝဝင္ခဲ့သည္။ ထိုအေဳကာင္းႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး ႎိုင္ေ႟ၿကဵင္က "မၾန္ေတၾ အခၾင့္အေရး ေတာင္းတဲ့ အခဵိန္မႀာ မၾန္သီးဴခား အခၾင့္အေရး လုိခဵင္လိုႛ မဆပလမႀ ထၾက္႓ပီး မၾန္အေနနဲႛ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ဝင္ခဲ့သည္" ဟု 'ေဒၝင္းအိုးေဝ' စာေစာင္က ေတၾႚဆံု ေမးဴမန္းရာမႀာ ေဴပာဳကားခဲ့သည္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံ လၾတ္လပ္ေရး ရ႓ပီးေနာက္ ဴပည္တၾင္းစစ္ ဴဖစ္ပၾားေသာ အခၝ ဖဆပလ အစိုးရရဲႚ ဖိႎႀိပ္မႁမဵားႎႀင့္ မၾန္တုိႛရဲႚ အခၾင့္အေရး ဆံုး႟ႁံးမႁမဵားေဳကာင့္ ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္၊ ဝၝေခၝင္ လဴပည့္ေနႛမႀာ မၾန္လူငယ္ေတၾက လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ေရးကို စခဲ့ရာ၊ ႎိုင္ေ႟ၿကဵင္သည္လည္း မၾန္ အမဵိႂးသားေရး လႁပ္ရႀားမႁမဵားတၾင္ ဦးေဆာင္ ပၝဝင္ခဲ့မႁေဳကာင့္ ၂ ႎႀစ္ခန္ႛ ဖမ္းဆီး ခဵႂပ္ေႎႀာင္ထားဴခင္းကို ခံခဲ့ရသည္။

၁၉၅၁ ခုႎႀစ္တၾင္ အဖမ္းခံရရာမႀ လၾတ္ေဴမာက္ လာ႓ပီးေနာက္ မၾန္လက္နက္ကိုင္ အဖၾဲႚအစည္း ဴဖစ္သည့္ မၾန္ဴပည္သူႛ တပ္ဦး၊ Mon People Front (MPF) သိုႛ ဝင္ေရာက္႓ပီး ဖဆပလ အစိုးရအား လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ ပုန္ကန္ခဲ့သည္။

၁၉၅၂ ခုႎႀစ္တၾင္ ႎိုင္ေအာင္ထၾန္း ဦးေဆာင္သည့္ မၾန္တုိင္းရင္းသား အဖၾဲႚႎႀင့္ ပူးေပၝင္း မၾန္ဴပည္သူႛ တပ္ေပၝင္းစု (ခ) မၾန္ဴပည္သူႛ တပ္ဦးကို ဖၾဲႚစည္း ထူေထာင္ခဲ့႓ပီး၊ တပ္ဦး ဗဟုိ အလုပ္မႁေဆာင္ တဦး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၅၈ ခုႎႀစ္တၾင္ ဖဆပလ အစိုးရႎႀင့္ ေစ့စပ္ ေဆၾးေႎၾး႓ပီး မၾန္ဴပည္သူႛ တပ္ဦး၊ Mon People Front (MPF) ဥကၠႉ ဴဖစ္သူ ႎိုင္ေအာင္ထၾန္းသည္ အင္အား ၁,၀၀၀ ေကဵာ္ႎႀင့္အတူ လက္နက္ခဵကာ ဥပေဒေဘာင္ အတၾင္းသိုႛ ဴပန္လည္ ဝင္ေရာက္ခဲ့သည္။ ႎိုင္ေ႟ၿကဵင္ႎႀင့္ မၾန္ဴပည္သူႛ တပ္ဦး၊ Mon People Front (MPF) ၏ လက္နက္ကိုင္ အင္အား အနည္းငယ္သာ ေတာတၾင္း၌ ကဵန္ရစ္ခဲ့ရာ၊ ဗမာဴပည္ ကၾန္ဴမႃနစ္ပၝတီ၏ ေထာက္ခံ ပံ့ပိုးေပးမႁဴဖင့္ ကဵန္ရစ္ခဲ့ေသာ အင္အားမဵားကို စုစည္း႓ပီး မၾန္ဴပည္သစ္ ပၝတီ (New Mon State Party) ဟု အမည္ေဴပာင္းကာ လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ေရးကို ဆက္လက္ ဆင္ႎၿဲခဲ့သည္။

၁၉၆၂ - ၆၃ ခုႎႀစ္၊ အာဏာသိမ္း ေတာ္လႀန္ေရး စစ္ေကာင္စီႎႀင့္ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး ေဆၾးေႎၾးပၾဲမဵားတၾင္ မဒညတ အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ ပၝဝင္ခဲ့သည္။

၁၉၈၃ ခုႎႀစ္တၾင္ မၾန္ဴပည္သစ္ပၝတီတၾင္ ႎိုင္ဆိတ္ႎိုႛ ဦးေဆာင္ေသာ အဖၾဲႚႎႀင့္ ႎိုင္ေ႟ၿကဵင္ ဦးေဆာင္ေသာ အဖၾဲႚဟု ၂ ဖၾဲႚ ကၾဲခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၈၇ ခုႎႀစ္တၾင္ ႎႀစ္ဖၾဲႚ ဴပန္လည္ ပူးေပၝင္းေသာ အခၝ မၾန္ဴပည္သစ္ ပၝတီ (New Mon State Party) ဥကၠႉ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။

၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ရႀစ္ေလးလံုး လူထု အေရးေတာ္ပံု ဴဖစ္ပၾား႓ပီးေနာက္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ေရး အင္အားစုမဵားႎႀင့္ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမဵား ပူးေပၝင္း႓ပီး ဴမန္မာဴပည္ ဒီမိုကရက္တစ္ မဟာမိတ္ အဖၾဲႚခဵႂပ္ (Democratic Alliance of Burma - DAB) ဖၾဲႚစည္း တည္ေထာင္ေသာ အခၝ ဒု-ဥကၠႉ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။

၁၉၉၀ ခုႎႀစ္မႀ စ႓ပီး အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ တပ္ေပၝင္းစု (National Democratic Front - NDF) ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံရသလို၊ DAB နဲႛ NCUB (National Council of Union of Burma) တပ္ေပၝင္းမဵားတၾင္လည္း ဒု-ဥကၠႉ တာဝန္ အဴဖစ္ တာဝန္မဵားကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၉၅ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လ ၂၉ ရက္ေနႛတၾင္ မၾန္ဴပည္သစ္ ပၝတီႎႀင့္ နဝတ (ယခု နအဖ) အပစ္အခတ္ ရပ္စဲေရး သေဘာတူညီခဵက္ ရခဲ့သည္။

၂၀၀၃ ခုႎႀစ္၊ မတ္ ၇ ရက္ေနႛ အသက္ ၉၁ ႎႀစ္ အ႟ၾယ္တၾင္ ေမာ္လ႓မိႂင္႓မိႂႚ၌ ကၾယ္လၾန္ခဲ့သည္။ ႎိုင္ေ႟ၿကဵင္သည္ ဗကပ ပဲခူးခ႟ိုင္ ေဆးမႀႃးႎႀင့္ တုိင္းေကာ္မတီဝင္ ရဲေဘာ္သက္၏ ႎႀမ ေဒၞတင္ႎႀင့္ လက္ထပ္ခဲ့႓ပီး သားတဦး ထၾန္းကားခဲ့သည္။

▪ - ¤ - ▪

ကိုးကား။

၁။ မကဒတ (၅) ႎႀစ္ေဴမာက္ 'ေဒၝင္းအိုးေဝ' စာေစာင္၊ ၁၉၉၃ ႎိုဝင္ဘာ အထူးထုတ္၊ 'ေတာ္လႀန္စကားဝုိင္း'။

၂။ သိမႀတ္ဖၾယ္ရာ ကိုယ္ေရး အခဵက္အလက္မဵား၊ ေရးသားသူ၊ ထုတ္ေဝသည့္ စာအုပ္တိုက္ႎႀင့္ ခုႎႀစ္၊ လတုိႛ မပၝရႀိ။

၃။ ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္၊ မတ္လ ၇ ရက္၊ INDEPENDENCE MON NEWS AGENCY (IMNA) သတင္း။