ဦးေစာလၾင္ သိုႛမဟုတ္ ဥကၠႉ႒ကီး
အားကဵဖၾယ္ ေလးစားဖၾယ္ အတုယူဖၾယ္ ေကာင္းတဲ့ လူပုဂၢိႂလ္ေတၾ အေဳကာင္းကို ဖတ္႟ႁရင္း သမိုင္းေနာက္ခံ ကားခဵပ္ေတၾကိုလည္း တေစ့တေစာင္း သိႎိုင္ဖိုႚ ဆရာ႒ကီး ဦးတင္မိုးက သူႛဘဝ တေလဵာက္ ေတၾႚဳကံႂ သိကၾဵမ္းခဲ့ရတဲ့ လူပုဂၢိႂလ္ေတၾ အေဳကာင္းကို ဧရာဝတီ ဴမန္မာပိုင္း ကၾန္ရက္စာမဵက္ႎႀာမႀာ 'ဘဝ႟ုပ္ပံုလၿာ' ကၸ တခုဖၾင့္႓ပီး ေရးသား တင္ဆက္ခဲ့ပၝတယ္။ အဲဒီ ကၸမႀာ ဘဝ ႟ုပ္ပံုလၿာ (၂) အဴဖစ္ ဆရာ တင္မိုး ေရးဖၾဲႚခဲ့တဲ့ 'မႎၩေလး တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသား သမဂၢ ဥကၠႉေဟာင္း' ဴဖစ္သူ "ဦးေစာလၾင္ သိုႛမဟုတ္ ဥကၠႉ႒ကီး" ကို ဴပန္လည္ ကူးယူ လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဦးေစာလၾင္ သိုႛမဟုတ္ ဥကၠႉ႒ကီး
က႗န္ေတာ္ ခဵစ္ခင္ ေလးစားတဲ့ ရဲေဘာ္ေတၾထဲက မႎၩေလး တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသားသမဂၢ ဥကၠႉေဟာင္း ကိုေစာလၾင္ အေဳကာင္း ေရးခဵင္ပၝတယ္။
က႗န္ေတာ္တိုႛ ၁၉၅၇ - ၅၈ ခုႎႀစ္မႀာ မႎၩေလး တကၠသိုလ္ေကဵာင္းေရာက္ေတာ့ ဴမန္မာစာဌာနမႀာထင္ပၝရဲႚ … မၾန္မၾန္ရည္ရည္ တည္တည္ဳကည္ဳကည္နဲႛ ႟ုပ္ရည္သန္ႛသန္ႛ လူငယ္တဦးနဲႛ ေတၾႛရပၝတယ္။ ဆရာဦးေမာင္ေမာင္တင္က မိတ္ဆက္ေပးလိုႛ ေကဵာင္းသားေခၝင္းေဆာင္ ကိုေစာလၾင္လိုႛ သိရပၝတ္။
ကိုေစာလၾင္ကို ေကဵာင္းသားတိုင္း လိုလိုက 'ဥကၠႉ႒ကီး' လိုႛ ေလးေလးစားစား ႎႁတ္ဆက္သံ ဳကားရတာနဲႛ ေကဵာင္းသားသစ္ ဴဖစ္တဲ့ ကိုသိန္းႎိုင္ (ဂုဏ္ထူး)နဲႛ က႗န္ေတာ္တိုႛကလဲ 'ဥကၠႉ႒ကီး' လိုႛပဲ ေခၞမိပၝတယ္။
တကယ္ေတာ့ သူဟာ တ.က.သ ဥကၠႉ မဟုတ္ေသးပၝ။ မိတီၪလာ ကိုေကဵာ္စိုးက တ.က.သ ဥကၠႉ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ ကိုေစာလၾင္က တကၠသိုလ္ ဗုဒၭဘာသာအသင္း ဥကၠႉလိုႛ သိရပၝတယ္။ သူႛအမူအရာကလဲ ေလးစားဖၾယ္ အမူအရာ ရႀိပၝတယ္။ ေဖာ္ေ႟ၾတယ္၊ ဴပံႂး႟ၿင္တယ္၊ ဒၝေပမဲ့ သူႛအမူအရာက မကလက္ဘူး၊ တင့္တယ္တယ္။
တရားဓမၳ ဝၝသနာ ထံုဳကတဲ့ ေကဵာင္းသူ ေကဵာင္းသားေတၾနဲႛ ဘာသာေရး ကိစၤမဵားကို တက္တက္႔က႔က လုပ္ေဆာင္ေနတာ ေတၾႚရလိုႛ အေဝးက ေလးစား ေနမိပၝတယ္။
သူက စိန္ပီတာ ေကဵာင္းသားေဟာင္းပၝ၊ ဗိုလ္ေကဵာင္းထၾက္ေပၝ့။ အဲဒီေခတ္တုန္းက ဗိုလ္ေကဵာင္းထၾက္ေတၾက သူတိုႛ အခဵင္းခဵင္းပဲ တၾဲဳကတာမဵားပၝတယ္။ စိန္ပီတာ၊ ဖားသားလဖုန္း၊ ေမ႓မိႂႚ စိန္ႛအဲလဘတ္၊ ကိုးလဂိတ္ စတဲ့ ေကဵာင္းထၾက္ေတၾက မဵားေသာအားဴဖင့္ ဗိုလ္ဆန္ဆန္ ဝတ္စားတာ၊ အဂႆလိပ္လို ေဴပာတာ မဵားတယ္လိုႛ ထင္တယ္။ ကၾန္ဗင့္ ေကဵာင္းသူေတၾကလဲ တမူထူးပၝတယ္။ ေခဵာေမာ လႀပသေလာက္ ေခတ္ဆန္တယ္၊ သၾက္လက္တယ္၊ စာေတာ္တယ္ေပၝ့ေလ။
က႗န္ေတာ္တိုႛ ဴမင္းဴခံ၊ မံု႟ၾာ၊ ေ႟ၿဘို၊ မိတီၪလာ၊ ေပဵာ္ဘၾယ္၊ ရမည္းသင္း စတဲ့ ဴမန္မာ ေတာ့သူေတာသား တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသူ ေကဵာင္းသားေတၾကလဲ သူႛအုပ္စုနဲႛသူ။ ေရစီးေဳကာင္း ႎႀစ္ခု သိသိသာသာ စီးဆင္းေနတဲ့ ပံုပၝပဲ။
ဒၝေပမဲ့ ေကဵာင္းသားအေရး ကိစၤေတၾမႀာေတာ့ စည္းစည္းလံုးလံုး ညီညီႌၾတ္ႌၾတ္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားတာကို ေတၾႚရတယ္။ ဴမန္မာအသင္း၊ ကေလာင္ရႀင္ အသင္းလိုမႀာလဲ တစိတ္ထဲ တဝမ္းထဲ ပၝဝင္ဳက၊ ႓ပိႂင္ပၾဲေတၾ ဝင္ဳကနဲႛ ေပဵာ္စရာ႒ကီးပၝပဲ။
ေကဵာင္းသား အခၾင့္အေရးေတၾ တိုက္ပၾဲဝင္ဳကတဲ့ အခၝေတာ့ ဗိုလ္ေကဵာင္းထၾက္ေတၾက ခပ္လႀမ္းလႀမ္းက ေနဳကတာကို သတိဴပႂမိပၝတယ္။
အဲဒီထဲမႀာ စိန္ပီတာ ေကဵာင္းထၾက္ ကိုေစာလၾင္နဲႛ စိန္ပီတာထၾက္ ကိုစိန္ဴမင့္ (ေမာင္မိုးသူ) တိုႛကေတာ့ ေကဵာင္းသား ညီႌၾတ္ေရး တပ္ဦးက ေခၝင္းေဆာင္ေတၾ အဴဖစ္ ထင္ရႀားပၝတယ္။ အဲ … ေနာင္အခၝ ခရစ္ယာန္ သာသနာပိုင္ခဵႂပ္ ဴဖစ္သၾားတဲ့ ေမာင္ေပၝက္စည္ ေခၞ အန္ဒ႟ူးဴမဟန္တိုႛကလဲ ေကဵာင္းသားအေရးဆို ေရႀႚတန္းက ေခၝင္းေဆာင္ေတၾေပၝ့။
က႗န္ေတာ္တိုႛ မန္းတကၠသိုလ္က အဓိက ေကဵာင္းသား ေခၝင္းေဆာင္ကေတာ့ ၁၉၅၁ ခုကတဲက ေရာက္ေနတဲ့ စစ္ကိုင္းသား ေမာင္သာႎိုးပၝ။ သူႛကိုေတာ့ မသိသူမရႀိ၊ သူကလဲ ရန္ကုန္က ဦးဘေကာင္းလိုပဲ မႎၩေလးမႀာ ဖမ္းစရာရႀိရင္ ထိပ္ဆံုးကေပၝ့။ 'ေထာင္ မဳကာမဳကာ ဂိုးရတဲ့ ေမာင္သာႎိုး' လိုႛ သူႛကၾယ္ရာမႀာ ေနာက္ရဲပၝတယ္။
ေနာက္ႎႀစ္ကဵေတာ့ ကိုေစာလၾင္ တ.က.သ ဥကၠႉ ဴဖစ္လာ၊ မံု႟ၾာ ဦးတင္ေ႟ၿက အတၾင္းေရးမႀႃးေပၝ့။
သမဂၢ ေခၝင္းေဆာင္ေတၾဟာ အေနအထိုင္ စည္းကမ္း ရႀိတယ္။ အမူအကဵင့္ ယဥ္ေကဵး သိမ္ေမၾႛတယ္။ အုတ္ဳကားဴမက္ေပၝက္ ေပၝက္လၿတ္ပဲစား အဴပႂအမူ ဆိုလိုႛ လံုးဝ မဴမင္ေတၾႚရ၊ ဳကားလဲ မဳကားဖူးဘူး။ ဣေ႑ႎၬသိကၡာ အလၾန္ရႀိဳကတယ္။ ဒီအထဲမႀာ ဦးေစာလၾင္ဟာ ေကဵာင္းသား ေကဵာင္းသူေတၾ အေပၞမႀာ ညီရင္း ညီမရင္းမဵား သဖၾယ္ အစစ ကူညီတယ္။ အခက္အခဲေတၾကို ေဴဖရႀင္း ေပးတယ္။ သူကခဵည္း ဒိုင္ခံ အလုပ္လုပ္၊ အနာခံတာ ခဵည္းပၝပဲ။ ေထာင္လဲ အ႒ကိမ္ကဵတယ္။ အဴပံႂး မပဵက္ဘူး။ ၁၉၈၈၊ ဳသဂုတ္လဆန္းမႀာပဲ မဟာဴမတ္မုနိ ေဂၝပက လူ႒ကီး၊ သံဃာ့ တကၠသိုလ္ အမႁေဆာင္ လူ႒ကီး အဴဖစ္နဲႛ ကၾယ္လၾန္ သၾားရႀာတယ္။ ႎႀေဴမာလိုႛ မဆံုးႎိုင္ပၝ။