ဦးညာဏ (၁၂၆၄ - ၁၃၃၁)

ဆရာ႒ကီး ဦးညာဏကုိ ဴပည္ခ႟ုိင္ သဲကုန္း႓မိႂႚနယ္ ဆင္႓မီးဆၾဲ႓မိႂႚတၾင္ ၁၂၆၄ ခုႎႀစ္၊ နတ္ေတာ္လကၾယ္ တနဂႆေႎၾေနႚ နံနက္ ၁၀ နာရီ၊ ၃၈ မိနစ္၊ စကၠန္ႚ ၄၀ တၾင္ အဖ ဦးမုိးေအး၊ အမိ ေဒၞစိန္တုိႚမႀ ေမၾးဖၾားသည္။

ဦးညာဏ၏ အမည္မႀာ ေမာင္အုန္းေမာင္ ဴဖစ္သည္။ ငယ္စဥ္ ကတည္းက မိဘမဵားက ေကဵာင္းထားသည္။ ၇ တန္းသုိႚ ေရာက္ေသာအခၝ ေကဵာင္းမႀန္မႀန္ မတက္ေတာ့ဘဲ ေကဵာင္းေဴပး လာရင္းမႀ အိမ္ေဴပး ဘဝသုိႚ ကူးေဴပာင္း ေလေတာ့သည္။ ဦးညာဏသည္ ငယ္ငယ္႟ၾယ္႟ၾယ္ဴဖင့္ ဆင္႓မီးဆၾဲ႓မိႂႚမႀ ေန႓ပီး ရႀမ္းဴပည္နယ္ ေဴမာက္ပုိင္း ဖၾင့္ခၝစ နမၳတူ ေဘာ္တၾင္းအထိ ထၾက္ေဴပး ခဲ့ေလသည္။ ယင္းသုိႚ ေဴပးခဲ့ရင္းဳကားမႀ ရထား စီးရပၝမည့္ အေရး မီးရထား အလုပ္သမားမဵားႎႀင့္ သင့္တင့္ေအာင္ ေပၝင္း၏။ စားေသာက္မႁ အတၾက္ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ စားပၾဲထုိး၊ ပန္းကန္ေဆးဴဖင့္ သူ၏ ဘဝကုိ ထိန္းေကဵာင္းခဲ့သည္။ ေနာက္ဆုံးတၾင္ စစ္ထဲသုိႚ ဝင္ေသာအခၝ အသက္မေစ့မႀန္း အထက္က သိေသာအခၝ တပ္မႀ ထၾက္ခဲ့ရဴပန္သည္။ သူ၏ မိဘမဵားသည္ မတတ္သာသည့္ ေနာက္ဆုံး ဦးညာဏ ၁၆ ႎႀစ္သား အ႟ၾယ္တၾင္ မိန္းမ ေပးစားလုိက္ ေလေတာ့သည္။

မဳကာမီ အေမ ဆုံးပၝးခဲ့ရ႓ပီး ဦးညာဏ ၁၇ ႎႀစ္သား အ႟ၾယ္တၾင္ ညီငယ္ ဆုံးရဴပန္သည္။ အရက္ ၂၀ ဳကားတၾင္ အေဖ ထပ္မံ ေသဴပန္သည္။ ဤကဲ့သုိႚ ေလာကဓံကုိ ဳကံ့ဳကံ့ခံရင္း စာေပနယ္သုိႚ ကူးေဴပာင္း ဝင္လာ ခဲ့ေတာ့သည္။

၁၉၂၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ဒဂုန္ ေ႟ၿမ႖ားႎႀင့္ အေပၝင္းပၝ သုံးဦး စပ္ေပၝင္း႓ပီး ထုတ္ေဝေသာ ဳကည္ေတာ္မူ မဂၢဇင္းသုိႚ ပထမဆုံး အ႒ကိမ္ ဝတၪႂတုိ တပုဒ္ သၾားေရာက္ပုိႚခဲ့ရာ အယ္ဒီတာ အဖၾဲႚဝင္မဵား ႒ကိႂက္၍ ပုံႎႀိပ္ ေဖာ္ဴပဴခင္း ခံရသည့္အဴပင္ စာမူခ ၁၀ ကဵပ္ကုိလည္း ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံရသည္။ တပုဒ္ကေန ႎႀစ္ပုဒ္၊ သုံးပုဒ္အထိ ေရး႓ပီးပုိႚခဲ့ရာ အပုဒ္တုိင္းလုိလုိ ေဖာ္ဴပဴခင္း ခံရသည္။ စာမူခ ၁၀ ကဵပ္ ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံခဲ့ရာမႀ ၁၅ ကဵပ္အထိ တုိးဴမၟင့္ခဲ့ေလသည္။ ယင္းအခဵိန္တၾင္ ဦးညာဏသည္ ဆရာဇယဵ ဴပည္႓မိႂႚတၾင္ ၁၀ တန္းေကဵာင္းသား ဘဝႎႀင့္ ရႀိစဥ္ကတည္းက ရင္းႎႀီးခၾင့္ ရခဲ့ဳကေလသည္။

ဦးညာဏသည္ ေနာက္ဆုံး ဇနီးဴဖစ္သူ ေဒၞဴမႎႀင့္ အတူ ရန္ကုန္႓မိႂႚသုိႚ တက္လာ႓ပီး စာေရးဴခင္းဴဖင့္ အသက္ေမၾး ဝမ္းေကဵာင္းဘဝကုိ စေလေတာ့သည္။ ရန္ကုန္သုိႚ ေရာက္ေသာအခၝ ဆူးေလဘုရား စာအုပ္ဆုိင္ ကဵပ္ကဵပ္ကေလး တဆုိင္မႀာ လင္မယား ႎႀစ္ေယာက္ ဴဖစ္သလုိ ေနထုိင္ ခဲ့ဳကေလသည္။ စားဝတ္ ေနေရးအတၾက္ တဖက္ တလမ္းမႀ ေဳကာ္ဴငာကမ္း၊ စာအုပ္ေရာင္း၊ ေသာင္းေဴပာင္း ေထၾလာဴဖင့္ ဘဝ အမဵႂိးမဵႂိးကုိ ကဵင္လည္ခဲ့ရာမႀ ေနာက္ဆုံးတၾင္ ဒဂုန္ ေ႟ၿမ႖ား၊ ဒဂုန္ ေဇယဵ၊ ဒဂုန္ ညာဏ ဴဖစ္လာခဲ့သည္။ ထုိႎႀစ္ေယာက္တၾင္ ဦးညာဏသည္ အငယ္ဆုံး ဴဖစ္သည္။

ဆရာ စံ လယ္သမားအေရးေတာ္ပုံ ေခတ္ ၁၉၃၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ဝတၪႂမဵား ေရးလာခဲ့ရာမႀ ေဆာင္းပၝးကၸ၊ ႟ုပ္ရႀင္ ကၸကုိ တဖက္ တလမ္းက လုိက္စားခဲ့ေလသည္။ ၁၉၂၀ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ ဴမန္မာဴပည္ ႟ုပ္ရႀင္လုပ္ငန္း စတင္ ေပၞေပၝက္ လာခဲ့ေသာ္လည္း ႟ုပ္ရႀင္ ဇာတ္ထုပ္မဵားကုိ ဒၝ႟ုိက္တာ လုပ္သူ ကုိယ္တုိင္ ဇာတ္ႌၿန္းေရး၍ ႟ုိက္ကူးဴခင္းမႀာ ဓမၳတာလုိ ဴဖစ္ေနခဲ့၏။

ဤသုိႚရႀိစဥ္ ၁၉၃၄ ခုႎႀစ္ေလာက္တၾင္ ဦးညာဏသည္ ဇာတ္ႌၿန္းမဵားကုိ စတင္ တီထၾင္ ေရးသားကာ ႓ဗိတိသ႖ဘားမား ႟ုပ္ရႀင္ကုမၯဏီ (ယခု ႌၾန္ႛဴမန္မာ) သုိႚ ကမ္းလႀမ္း တင္ဴပရာ အုပ္ခဵႂပ္သူ ဦးႌၾန္ႛမႀာလည္း ႟ုပ္ရႀင္လုပ္ငန္းတၾင္ အထူးက႗မ္းကဵင္ အကၾက္ဴမင္သူ ဴဖစ္၍ ဦးညာဏ ဇာတ္ႌၿန္းကုိ လက္ခံ႟ုံမ႖ မကေတာ့ဘဲ 'ဇာတ္ႌၿန္းေရး ဆရာ' အဴဖစ္ လခစား ေခၞယူ ခန္ႛထားေလသည္။ သုိႚအတၾက္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ႟ုပ္ရႀင္ေလာကတၾင္ သီးဴခား ဇာတ္ႌၿန္းေရး ဆရာ ဟူ၍ ဦးစၾာ ကင္ပၾန္းတပ္ခံရသူ ဴဖစ္သည္။

ယင္းအခဵိန္တၾင္ ဦးညာဏသည္ ကေလး တဴပံႂ႒ကီးႎႀင့္ စမ္းေခဵာင္း ပဒုမၳာလမ္းတၾင္ ေနထုိင္ေလသည္။ ဇနီးဴဖစ္သူ ေဒၞဴမမႀာ ဦးညာဏ၏ အႎၾံႚအတာကုိ ခံရင္း ဦးညာဏ၏ စာေရးမႁ အတၾက္ ပၝရမီဴဖည့္ဖက္ ဆုိလည္း မမႀားႎုိင္ေပ။ ဦးညာဏသည္ စာေရးဴခင္းကုိ ခုံမင္သလုိ ဴမင္းပၾဲကုိလည္း အထူး စိတ္ဝင္စားသူ ဴဖစ္သည္။

ရန္ကုန္႓မိႂႚတၾင္း ေရာက္သည့္အခၝ ဦးညာဏ စတည္းခဵေသာ ေနရာမႀာ အခန္းအမႀတ္ ၂၃၄၊ လမ္း ၃၀ ဴဖစ္သည္။ ထုိအိမ္ခန္းတၾင္ အ႓မဲတမ္း ေတၾႚဆုံေနကဵ ဴဖစ္ေသာ ဦးေမာင္တင္ (ေပၞလီတက္နစ္ နည္းဴပဆရာ)၊ ဦးခင္ေမာင္ (႟ုပ္ရႀင္ မင္းသား)၊ ဦးေမာင္ေမာင္ (ဒီးဒုတ္ေဆးဴပင္းလိပ္)၊ ဦးဘဳကည္တုိႚ ဴဖစ္ေလသည္။ ထုိမိတ္ေဆၾေလးဦး ေပၝင္းစပ္၍ ေအာင္ကုမၯဏီ အမည္တခု ေပးကာ ဦးညာဏအား ဝုိင္းဝန္း တုိက္တၾန္းဳက သဴဖင့္ 'ဘီေအမင္းသား' လုံးခဵင္း စာအုပ္ တအုပ္ကုိ ထုတ္ေဝ ခဲ့ေလသည္။ ထုိဝတၪႂသည္ လူမႁ ေတာ္လႀန္ေရးႎႀင့္ ဴမန္မာ့ သုခုမ အႎုပညာကုိ ေရႀႚတန္းထား၍ ေကာလိပ္ေကဵာင္း စရိတ္ ႒ကီးမားေသာ ေခတ္ကုိ ႟ၾံရႀာ မုန္းတီးစၾာဴဖင့္ တင္ဴပသည္။ ဘီေအ ေအာင္သည္ႎႀင့္ ကုိလုိနီ မင္းမႁထမ္း အလုပ္ကုိ သူႛထက္ငၝ ဦးေအာင္ လုပ္ကုိင္ေနဴခင္းႎႀင့္ ဂုဏ္ပကာသန ထဲတၾင္ နစ္မၾန္း ေနဳကေသာ သူမဵားကုိ ႟ႁတ္ခဵထားဴခင္း ဴဖစ္၏။ ယင္းဝတၪႂကုိ တအုပ္လ႖င္ ၄ ပဲ (တမတ္) ဴဖင့္ ေရာင္းခဵရာ တၾင္ကဵယ္သၾား၏။ ထုိႚေနာက္ 'ဘီေအ မင္းသမီး' ဝတၪႂကုိ ဆက္ေရးရာ ဘီေအ မင္းသား ကဲ့သုိႚပင္ အေရာင္းရ တၾင္ကဵယ္ေလ၏။

ဦးညာဏသည္ 'ဗမာသစ္' ဴပဇာတ္ကုိ ကုိယ္တုိင္ေရး႓ပီး အစမႀ အဆုံးတုိင္ကုိလည္း စင္တင္၍ တင္ဆက္ ခဲ့ပၝေသးသည္။ ၁၉၃၉ - ၄၀ ေလာက္တၾင္ ဦးညာဏသည္ ဴမန္မာ့အလင္းတၾင္ 'သူခဵစ္'အခန္းဆက္ ဝတၪႂရႀည္ကုိ ေရးခဲ့သည္။ ယင္းဝတၪႂကုိ လူအေတာ္မဵားမဵားက ႒ကိႂက္ႎႀစ္သက္ခဲ့ဳက၏။ 'ဂဵႂိကာ' အမည္ဴဖင့္လည္း ေခၝင္း႒ကီးပုိင္း ေဆာင္းပၝးမဵားကုိလည္း ေရးသားခဲ့၏။

႟ုပ္ရႀင္ေလာကတၾင္လည္း ဇာတ္ႌၿန္းေရး ဆရာ၊ ဒၝ႟ုိက္တာ အဴဖစ္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့႓ပီး ပထမဆုံး အသံထၾက္ ဇာတ္ကကားကုိ ႟ုိက္ကူးခဲ့သူလည္း ဴဖစ္သည္။ 'ညာဏ၏ ညာဏ' အတၪႂပၯတၨိတၾင္ - အိမ္ေဴပး၊ ေကဵာင္းေဴပး အေဴပးမဵႂိးစုံ ေလလၾင့္ရာ လက္ဖက္ရည္ဆုိင္ စားပၾဲထုိး၊ ပန္းကန္ေဆး၊ ေဳကာဴငာကမ္း၊ စာအုပ္ေရာင္း၊ ေသာင္းေဴပာင္းေထၾလာ၊ မီးရထားဘက္ သံ႒ကိႂးပညာ၊ အဂႆလိပ္ လက္ေရးတုိ၊ လက္ႎႀိပ္စက္ ပညာ၊ အေရးပုိင္႟ုံးမႀ စာေရး၊ ေညာင္လႀ၊ ေရနံေခဵာင္း ဘီအုိစီ၊ ေတာင္ငူ၊ မဂၢရီကာ၊ စစ္ထဲမႀာလည္း ေကာ္ပရာ၊ တပ္ဳကပ္၊ စတီးဘရားသားမႀာ ဴမန္မာစာဴပ ဆရာကေလး၊ ဝတၪႂေရးဆရာ၊ ဆရာ၊ ဇာတ္ႌၾန္းေရး ဆရာ၊ ႟ုပ္ရႀင္ ဒၝ႟ုိက္တာ၊ သတင္းစာ ဆရာ၊ သီခဵင္းေရး စာေရးဆရာ၊ လၾတ္လပ္ေရးေခတ္တၾင္ ႌၿန္ဳကားေရးဝန္ အဴဖစ္ ပၝဝင္ ႎၿဲလိုက္ေသးသည္။

ဦးညာဏမႀာ လူစုံမေ႟ၾး တန္းတူရည္တူ ေပၝင္းသင္း ဆက္ဆံတတ္၏။ စာေပဘက္တၾင္လည္း ေဆးေဳကာ္ဴငာမႀ အစ ဴမန္မာ၊ အဂႆလိပ္စာ မႀန္သမ႖ကုိ ရႀာေဖၾဖတ္႟ႁ ႟ုံတၾင္မက ႎႁတ္ငုံေလာက္ပင္ ဆည္းပူးတတ္သည္။

ဇနီးဴဖစ္သူ ေဒၞဴမမႀာလည္း စမ္းေခဵာင္း ပဒုမၳာလမ္းတၾင္ပင္ ႎႀလုံးေရာဂၝဴဖင့္ ဆုံးပၝးခဲ့႓ပီးေနာက္ ဘဝေပၝင္း မဵႂိးစုံ ကဵင္လည္ခဲ့ရင္း ဦးညာဏသည္ လုံးခဵင္း ဝတၪႂ၊ ဝတၪႂတုိ၊ ေဆာင္းပၝး၊ ကဗဵာ၊ သီခဵင္းႎႀင့္ ဇာတ္ႌၿန္းေပၝင္း ၂၀၀ ေကဵာ္ အဴပင္ ႟ုပ္ရႀင္ ဇာတ္ကားေပၝင္း မဵားစၾာကုိ တင္ဆက္ခဲ့ေသာ စၾယ္စုံရ ပညာရႀင္႒ကီး တေယာက္သည္ ၁၊ ၆၊ ၆၅၊ ညေန ၆ နာရီ ၁၂ မိနစ္တၾင္ ကၾယ္လၾန္ခဲ့ရႀာ၏။

[ကဵမ္းကုိး ။ ။

ညာဏ နိဒၝန္း။ ။]