သဘင္ဝန္ ဦးႎု (၁၂၃၆ခန္ႛ - ၁၃၁၄)

သဘင္ဝန္ ဦးႎုသည္ ငယ္စဥ္က စ၍ ေညာင္တုန္း႓မိႂႚတၾင္ ေနထုိင္ခဲ့သည္။ မိဘမဵားမႀာ ေညာင္တုန္း႓မိႂႚ ေစဵးအတၾင္း ကုန္ေသးဆုိင္ ပုိင္ရႀင္မဵား ဴဖစ္ဳကသည္။ ဦးႎု၏ ဖၾားရာဇာတိႎႀင့္ မိဘ အမည္ကုိ မသိရေသးေပ။

ေညာင္တုန္း႓မိႂႚတၾင္ ႒ကီးဴပင္း လာရဴခင္းသည္ ဦးႎု အဖုိႛ သဘင္ပညာ ေလ့လာခၾင့္ ရေစရန္ အေထာက္အပံ့ ဴပႂေသာ အေဴခအေန တရပ္ပင္ ဴဖစ္သည္။ ထုိေခတ္က ေညာင္တုန္း႓မိႂႚသည္ အထက္ႎႀင့္ ေအာက္ ကုန္မဵား ဖလႀယ္ရာတၾင္ အေရးပၝေသာ႓မိႂႚ ဴဖစ္သည္။ ကုန္သည္မဵႂိးစုံ စုေဝးရာ ဴဖစ္သည္။ ဇာတ္သဘင္ ပညာသည္တိုႛ ဆုံေတၾႚရာလည္း ဴဖစ္သည္။ အထက္ အညာမႀ စုန္ဆင္းလာေသာ ဇာတ္၊ ႟ုပ္စုံ ပညာသည္တိုႛသည္ ေညာင္တုန္းဴမစ္ဆိပ္ရႀိ ပၾဲ႟ုံမဵားတၾင္ စခန္းခဵ႓ပီးေနာက္ အရပ္ရပ္ လႀည့္၍ ကဴပတတ္ဳကသည္။ ဦးႎုသည္ ဇာတ္သဘင္ ပညာသည္တုိႛႎႀင့္ အက႗မ္းဝင္ရာမႀ သဘင္ပညာကုိ စိတ္ဝင္တစား ေလ့လာသည္။ ဖခင္ဴဖစ္သူမႀာ ဴမန္မာမႁ ဗဟုသုတ ရႀိသူ ဴဖစ္သဴဖင့္ ဖခင္ထံမႀလည္း ဗဟုသုတ ဆည္းပူးသည္။ ဝၝသနာကလည္း ေစ့ေဆာ္သည့္ အတၾက္ ဇာတ္သဘင္နယ္ ထဲသုိႚ တစတစ ဝင္ေရာက္လာသည္။ ဦးစိန္ကတုံး၏ ဇာတ္အဖၾဲႚတၾင္ ဇာတ္စာေရး ဆရာ အဴဖစ္ ႎႀစ္အတန္ဳကာ ေဆာင္႟ၾက္သည္။

မိဘမဵား ကၾယ္လၾန္ေသာ အခၝ မိဘ လက္ငုတ္လက္ရင္း ဴဖစ္ေသာ ကုန္ေသးဆုိင္ အလုပ္ကုိ လုပ္ကိုင္ေသးသည္။ အေရာင္းအဝယ္ ဘက္တၾင္ စိတ္မဝင္စားေသာေဳကာင့္ ဆုိင္ဴဖႂတ္ လုိက္ရေသာ အေဴခအေနသုိႛ ေရာက္ေသာ အခၝ ဦးႎုသည္ သဘင္ဘက္သုိႛသာ လုံးလုံး အာ႟ုံစုိက္႓ပီး ေလ့လာသည္။ သဘင္ ဗဟုသုတလည္း ႔ကယ္ဝလာသည္။ ၁၉၃၉ ခု တဝုိက္က စ၍ သူရိယ မဂၢဇင္းတၾင္ ဦးႎုသည္ 'သဘင္ဝန္ မႀတ္တမ္း' ေခၝင္းစဥ္ဴဖင့္ သဘင္အေဳကာင္းမဵား ေရးသားရာမႀ 'သဘင္ဝန္ ဦးႎု' ဟူ၍ ထင္ရႀားသည္။

ဦးႎုတၾင္ အိမ္ေထာင္ ၅ ဆက္ ရႀိသည္ဟု ဆုိသည္။ သုိႚေသာ္လည္း ဦးႎု၏ စိတ္ဴမန္မႁေဳကာင့္ မည္သည့္ ဇနီးႎႀင့္မ႖ အိမ္ေထာင္သက္ ရႀည္ရႀည္ မေပၝင္းလုိက္ရ။ သားသမီးလည္း မရႀိေပ။ ဦးႎုကုိ ကာတၾန္း ဆရာ႒ကီး ဦးဘဂဵမ္းက အိမ္တၾင္ ပင့္ေခၞ ေက႗းေမၾး ဴပႂစု ထားဖူးသည္။ ဆရာ႒ကီး ဦးႎုသည္ ဆရာ ေဇာ္ဂဵီႎႀင့္ အဴခားသူမဵား၏ ေမတၨာရပ္ခံခဵက္ အရ စာေပဗိမာန္အတၾက္ 'ဴမန္မာ သဘင္ေလာက' အမည္ဴဖင့္ စာအုပ္ တအုပ္ ဴပႂစုေပးသည္။ ထုိစာအုပ္တၾင္ ကန္းေဘာင္ ေခတ္မႀ မဵက္ေမႀာက္ေခတ္ အထိ ဴမန္မာ့သဘင္ ပညာ အဆင့္ဆင့္ ဴဖစ္ေပၞ တုိးတက္လာပုံ၊ သဘင္ ပညာသည္႒ကီးမဵား အေဳကာင္း ေဝဖန္ခဵက္ႎႀင့္ ဂီတပညာ ေလ့လာခဵက္တုိႛကုိ စုံလင္စၾာ ေဖာ္ဴပထားသည္။

ဦးႎုသည္ အသက္ ၈၀ အ႟ၾယ္တၾင္ မကဵန္းမာသည့္ အတၾက္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ စာေရးဆရာ အသင္းက ဦးႎုကုိ ရန္ကုန္ ေဆး႟ုံ႒ကီးသုိႛ တင္ေပးကာ ဂ႟ုတစုိက္ ေစာင့္ေရႀာက္သည္။ ထုိႛေနာက္ ႎႀင္းဆီကုန္း လူအုိ႟ုံသုိႛ ပုိႛေပးသည္။

စာေရး ဆရာ႒ကီး သဘင္ဝန္ ဦးႎုသည္ ၁၃၁၄ ခု၊ တေပၝင္းလဴပည့္ေကဵာ္ ၇ ရက္ (၁၉၅၃ ခု၊ မတ္ ၆ ရက္) ေနႚတၾင္ ႎႀင္းဆီကုန္း လူအုိ႟ုံ၌ ကၾယ္လၾန္ အနိစၤ ေရာက္သည္။ ။

[ကဵမ္းကုိး ။ ။

(၁) တုိက္စုိးႎႀင့္ မင္းယုေဝ။ စာဆုိႎႀင့္ သုေတသီ။ စာ ၈၅ - ၉၄။

(၂) သဘင္ဝန္ ဦးႎု။ ဴမန္မာသဘင္ ေလာက။

(၃) ဴမန္မာ့စၾယ္ စုံကဵမ္း၊ အတၾဲ (၆)။ စာ ၁၁ - ၁၂။]