ကဗဵာဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) (၁၉၄၄ - ၂၀၀၆)
၂၀၀၆ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၈ ရက္ေနႛက ကၾယ္လၾန္သၾားခဲ့တဲ့ ႎိုင္ငံေရး အကဵဥ္းသူေဟာင္း ကဗဵာ ဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) ကို ရည္စူး႓ပီး မနက္ပိုင္းမႀာ သံဃာေတာ္ေတၾကို ေနႛဆၾမ္း ကပ္လႀႃပၾဲနဲႛ ညေနပိုင္းမႀာ စာေပ ဝၝသနာရႀင္ေတၾ တက္ေရာက္တဲ့ အမႀတ္တရ ကဗဵာ ႟ၾတ္ဆိုပၾဲကေလး တရပ္ကို ၂၀၀၇ ခုႎႀစ္၊ ဧ႓ပီလ ၇ ရက္ေနႛက ဆရာမ ေစာမာန္ရဲႚ သမီးဴဖစ္သူ ေနထိုင္ရာ အေမရိကန္ ဴပည္ေထာင္စု၊ ကယ္လီဖိုးနီးယား ဴပည္နယ္၊ ေဒလီစီးတီးက ေနအိမ္မႀာ ကဵင္းပ ဴပႂလုပ္ခဲ့တဲ့ သတင္း [မိုးမခ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာ - moemaka.com/index.php?option=com_content&task=view&id=80&Itemid=83] ကေန ေကာက္ႎႁတ္ထားတဲ့ "ကဗဵာဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) (၁၉၄၄ - ၂၀၀၆)" ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိအကဵဥ္းနဲႛ ကဗဵာဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) ရဲႚ ကဗဵာ ၂ ပုဒ္ ဴဖစ္တဲ့ "ရင္ဳကားေစ့ေဆာင္း" နဲႛ "ခဵႂပ္႟ိုးသီဴခင္းႎႀင္ႛ ေမတၨာသီလ" ကို niyawdar.blogspot.com/2008_02_01_archive.html ဘေလာ့ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ႓ပီး ပူးတၾဲကာ လၿင့္တင့္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ကဗဵာဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) (၁၉၄၄ - ၂၀၀၆)
ကဗဵာ ဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) ၏ အမည္ရင္းသည္ ေဒၞႌၾန္ႛႌၾန္ႛစန္း ဴဖစ္႓ပီး၊ အဖ ဦးစန္းေမာင္ႎႀင့္ အမိ စာေရး ဆရာမ႒ကီး ဒဂုန္ေသာင္း (ေဒၞေသာင္းေမ) တိုႛက ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္၊ ဇူလိုင္လ ၁၀ ရက္ေနႛတၾင္ မႎၩေလး႓မိႂႚ၌ ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။ ၁၉၆၀ တၾင္ အမဵႂိးသား ေကဵာင္းမႀ ၁၀ တန္း ေအာင္ဴမင္႓ပီး မႎၩေလး တကၠသိုလ္၌ ႟ူပေဗဒ အထူးဴပႂဴဖင့္ တက္ေရာက္ သင္ဳကားခဲ့သည္။
၁၉၆၂ ခုႎႀစ္တၾင္ အာဏာသိမ္း အစိုးရအား တကၠသိုလ္ဝင္း အတၾင္း ဆန္ႛကဵင္ ဆႎၬဴပမႁေဳကာင့္ ေကဵာင္းမႀ ထုတ္ပယ္ခံခဲ့ရကာ ၁၉၇၁ ခုႎႀစ္ ေရာက္မႀ ဘၾဲႚရခဲ့သည္။ ထိုႎႀစ္မႀ စတင္၍ မူလတန္း ေကဵာင္းဆရာမ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့႓ပီး ၁၉၇၄ ခုႎႀစ္တၾင္ "ပေဒသာေကဵာင္း" ကို ဦးစီး တည္ေထာင္ခဲ့သည္။
၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံု ကာလအတၾင္း စစ္အစိုးရအား ေတာ္လႀန္ ပုန္ကန္ခဲ့ေသာ ၎၏ ေကဵာင္းသားမဵားႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ၎၏ ပေယာဂ မကင္းဟု ဆိုကာ "ပေဒသာေကဵာင္း" ကုိ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တိုဘာလတၾင္ အာဏာပိုင္တိုႛက ပိတ္ပစ္ခဲ့သည္။
၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လတၾင္ တ႒ကိမ္၊ ၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ဧ႓ပီလတၾင္ တ႒ကိမ္၊ ၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ဳသဂုတ္လတၾင္ တ႒ကိမ္ ႎိုင္ငံေရး လႁပ္ရႀားမႁေဳကာင့္ ဖမ္းဆီးဴခင္း ခံခဲ့ရသည္။ စာေပ ေရးသားဴခင္း အေနဴဖင့္ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသူ ဘဝမႀ စတင္၍ အနီ၊ နီတာ စသည့္ ကေလာင္ အမည္မဵားဴဖင့္ ေရးသားခဲ့႓ပီး သီရိနႎၬာ၊ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) အမည္မဵားဴဖင့္လည္း မကၾယ္လၾန္မီ အထိ ကဗဵာမဵား ေရးသားခဲ့သည္။
၂၀၀၆ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၈ ရက္ေနႛတၾင္ တိုကဵႂိ႓မိႂႚ၌ ကင္ဆာေရာဂၝဴဖင့္ ကၾယ္လၾန္ခဲ့သည္။
ရင္ဳကားေစ့ေဆာင္း
ႎႀင္းမႁန္ေတၾ တဖၾဲဖၾဲကဵေနေလ႓ပီ။
ေနာင္မၾန္း႓မိႂႚေလးထဲမႀာ အနမ္းေတၾနဲႛ ခလုတ္တိုက္မိ
လၾမ္းစိတ္ေတၾ ဖိတ္ကဵကဵန္ရစ္ေပၝ။့
ကဵမဟာ … ပန္းခဵီဆရာ ရမ္းဘ္ရန္ႛ ဴဖစ္ခဵင္သလား
သိပၯံပညာရႀင္ နယူတန္ဴဖစ္ခဵင္သလား
အခဵစ္ကို ကိုးစားရင္းပဲ … ရင္ခၾင္ေစာင္း႒ကိႂး အဴဖတ္ခံခဲ့ရသူမိုႛ
မေသခဵာ။
ကဵမဟာ …
ေမာင္ခဵစ္တဲ့ ဗမာမေလးလဲ မဴဖစ္ခဵင္
ကခဵင္မေလးလဲ မဴဖစ္ခဵင္
ကရင္မေလးလဲ မဴဖစ္ခဵင္
ကယားမေလးလဲ မဴဖစ္ခဵင္
ခဵင္းမေလးလဲ မဴဖစ္ခဵင္
ရႀမ္းမေလးလဲ မဴဖစ္ခဵင္
ပအိုႛဝ္မေလးလဲ မဴဖစ္ခဵင္
ပေဒၝင္မေလးလဲ မဴဖစ္ခဵင္
လူသားေလးတေယာက္ အဴဖစ္ပဲ …။
ေမာင္က လက္ကိုဆၾဲ႓ပီး
ခေရာင္းေဴမကို ထၾန္ရက္လိုႛ
လၾတ္လပ္ေရး အသီးအပၾင့္
လူႚအခၾင့္အေရး ပန္းဆၾဲပန္းခိုင္
႓မိႂင္႓မိႂင္ဆိုင္ဆိုင္ သီးေရးပၾင့္ေရး
ေမာင့္ေဘးမႀာ ဴဖစ္တည္မႁေလးတခုဆိုတာနဲႛတင္
လံုေလာက္ ေကဵနပ္ခဵင္စရာေကာင္းပၝ႓ပီ ေမာင္ေရ။
ေမာင္က …
ေမခနဲႛ မလိခက တပ္ေပးတဲ့
ေငၾဳကက္ခၾပ္ ေတာင္ပံေလးေတၾနဲႛ
လႀပတဲ့လိပ္ဴပာကေလး ဴဖစ္လာသူဆိုရင္ …။
ကဵမကလည္း …
ဧရာဝတီရဲႚ ေ႟ၿေရာင္ပၾင့္ဖတ္ေတၾကို
ရင္ရႀား(လဵား)ထားတဲ့
ေမၾးထံုသင္း ပန္းတခင္းေပၝ့။
ေမာင့္ကမာၲမႀာ ေ႟ၿေရာင္ပန္းေတၾ ပၾင့္ခၾင့္မရႀိဘူး "အားနန္" လိုႛ
ေမာင့္တခၾန္းစကား စိမ္းထားရက္သူ။
သမိုင္းကပူတဲ့ ေ႔ကး
လူမဵိႂးေရး အညၟိႂးအေတးတဲ့လား
အေကဵဆပ္စရာ ရင္ခၾင္တႌၿတ္စာ
ေမႀဵာ္လင့္ဴခင္းအိပ္မက္ေတၾသာ ရႀိပၝရဲႚ။
ကဵမဟာ …
ေမာင္နဲႛကၾဲဲဴပားစၾာ ေမၾးဖၾားလာခဲ့ေပမယ့္
ေမာင့္အေတာင္ပံေလးေတၾအေဳကာင္း
တဴမတ္တႎုိး ကဗဵာဖၾဲႚတတ္သူပၝ။
အမုန္းေတၾကို
ခၝကာဘိုရာဇီရဲႚ ေခဵာက္နက္႒ကီးထဲ
ပစ္ခဵဴမၟႂပ္ႎႀံဳကပၝစိုႛ။
ခၾဲဴခားမႁေတၾကို
႒ကိႂးတံတားေလးအဴဖစ္ သိုင္း႓ပီး
စည္းလံုးဳကပၝစိုႛ ေမာင္ေရ။
အတိတ္ရဲႚ အမႀားေတၾ
ေမာင္နဲႛ ကဵမေခတ္မႀာမႀ
ဝန္မခဵ …၊ ခၾင့္မလၿတ္ဳကရင္
အနာတရေတၾနဲႛ မိခင္တိုင္းဴပည္အတၾက္
ေဆးဖက္ဝင္တဲ့ ေမတၨာေတၾေပဵာက္ဆံုး
ဒီမိုကေရစီေရးလည္း ပဵက္သုဥ္း
အနာဂတ္ေတၾ လံုးပၝးပၝးလိမ့္မယ္။
အမႀတ္ရပၝရဲႚ …
"စု" စကား နားမႀာဳကားမိ
လူနည္းစုေတၾ …၊ လူမဵားစုေတၾ
ယဥ္ေကဵးမႁအသၾင္ ဘယ္လိုဴခားလည္း
တခုတည္းေသာ
႓ငိမ္းခဵမ္းေရးဓေလ၊့ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရးယဥ္ေကဵးမႁဆီ
ဦးတည္ရမတဲ့။
ဴပည္ေထာင္စုရဲႚ အႎႀစ္သာရဟာ ဒၝပဲေမာင္။
ေဖေဖာ္ဝၝရီ ၁၂ရက္ဟာ
ဗမာမေလးတေယာက္ကို
ေမခနဲႛ မလိခက ဳကည္ဴဖႃလက္ခံတဲ့ "ေငၾလိပ္ဴပာေလး" အဴဖစ္ ဖန္ဆင္း႓ပီး
ဧရာဝတီရဲႚ ရင္ခၾင္က "ေ႟ၿေရာင္ မေနာပန္းေလးတပၾင့္" ဖူးပၾင့္ခၾင့္ ေပးလိမ့္မယ္။
ေနာင္မၾန္း႓မိႂႚေလးထဲမႀာေလ
ေမာင့္အနမ္းေတၾနဲႛ ခလုတ္တိုက္မိ
ကဵမရဲႚ လၾမ္းစိတ္ေတၾ ဖိတ္ကဵကဵန္ရစ္ေပၝ့
ႎႀင္းမႁန္ေတၾ တဖၾဲဖၾဲကဵေနေလ႓ပီ။ ။
ေစာမာန္ (မႎၩေလး)
၂၀၀၅ ခု၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ၊
သစၤာ ေတာ္လႀန္ေရး စာေပမဂၢဇင္း အမႀတ္ (၄)။
ခဵႂပ္႟ိုးသီဴခင္းႎႀင္ႛ ေမတၨာသီလ
သားရယ္ မင္းမလဲဒုကၡ
အသက္ထၾက္လု
ေသၾးစုအိုင္လိုႛ
အ႟ုိးသၾင္ကဵိႂး …။
မင္းအေမေပးတဲ့ မဵက္ႎၟာကေလးေပၞ
အေယာက္ႎႀစ္ဆယ္ေကဵာ္
ဖိနပ္ေတၾနဲႛ ခုန္ေဆာင့္
တိုင္းတပၝးက လမ္းဳကားေမႀာင္ထဲ …
မင္းအသားအေရာင္ သူတိုႛနဲႛကၾဲလိုႛ
ေသေစခဵင္တာ ခံရသတဲ့။
သူတိုႛမလဲ ဒုကၡ
နာဇီဗိုင္းရပ္စ္ ဦးေႎႀာက္ကို ကိုက္ဴဖတ္
အမိမႎိုင္ အဖမႎုိင္
တိုလႀတဲ့ဘဝ
ခဵစ္ဴခင္းနဲႛေမတၨာမသိ
ကိုယ္စားဴပႂ လူမဵိႂးမရႀိ
ေဳကာင္ေတာင္ေတာင္ အေတၾးမိႁင္းေတၾပိလိုႛ
အသားအေရာင္ထက္ အေရး႒ကီးအံ့ဖၾယ္ေတၾ ေလာကထဲ ရႀိတာမသိ
ဝက္႟ူးပဵံတာထက္ ဆိုး
ဒီလူမမာေတၾကို
အမဵိႂးစၾဲ အမဵိႂးခၾဲ ေရာဂၝစင္ရေအာင္
ဘယ္လိုဂ႟ုဏာမဵိႂးေတၾနဲႛေထၾးေပၾႚ ကုသေပးရပၝ့။
ေမတၨာဝၝဒဟာ ဒီေလာက္႒ကီးကဵယ္သတဲ့လား။
အဘ ဂႎၭီ႒ကီးေရ …
ရဲရင္ႛသူသာ ေမတၨာဝၝဒီ ဴဖစ္ႎုိင္သတဲ့
သူရဲေဘာေဳကာင္တဲ့ လူႛနလဗိႎၮေလးေတၾကို
ကမာၲက ဝိုင္းဝန္းလိုႛ
ေမတၨာေဆးတိုက္ေ႔ကး
ဂ႟ုဏာလက္ေတၾနဲႛ
စိတ္ကဵန္းမာသန္စၾမ္းေရး
ပဵိႂးေထာင္ေပးႎုိင္ဳကပၝေစ။ ။
ေစာမာန္ (မႎၩေလး)
၂၀၀၅ ခု ႎိုဝင္ဘာလ၊
သစၤာ ေတာ္လႀန္ေရး စာေပမဂၢဇင္း အမႀတ္ (၇)။
စက္တင္ဘာလ ၁၆ရက္၊ ၂၀၀၅၊ ည ၁၁ နာရီတၾင္ လန္ဒန္႓မိႂႚ၌ မ႓ပီးေသးေသာ လူမဵိႂးေရး ခၾဲဴခားမႁ အမုန္းစိတ္ဴဖင္ႛ လူအေရာက္၂၀ ေကဵာ္၏ ႟ိုက္ႎႀက္ဴခင္းကို ခံရရႀာေသာ ဗမာလူငယ္ေလး ၃ ဦး အေဳကာင္း ဳကားမိရာမႀ ကမာၲေလာက အတၾက္ စိတ္မေကာင္း႒ကီးစၾာ ဴဖစ္မိေသာေဳကာင့္ ေရးစပ္ပၝသည္။ မိမိ ရင္ေသၾးတိုႛအား လံုဴခံႂမႁ ႓ငိမ္းခဵမ္းမႁ ေပးစၾမ္းႎိုင္ေသာ ဗမာႎုိင္ငံေတာ္သစ္ဆီ အဴမန္ဆံုး အေရာက္လႀမ္းဳကရမည္။