စာေရး ဆရာမ မိခဵမ္းေဝ

အမည္ရင္း ရီရီထၾန္း၊ သထံုသူ ဴဖစ္သည္။ အေဖ ဴမန္မာ၊ ဦးထၾန္းခင္၊ အေမ မၾန္၊ ေဒၞသန္းစိန္တုိႛက ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ ၂၄ ရက္ေနႛတၾင္ ေမၾးဖၾားသည္။ သထံု႓မိႂႚမႀ ၁၀ တန္း ေအာင္ဴမင္ခဲ့သည္။ ၊ အလယ္တန္း ေကဵာင္းသူဘဝတၾင္ ၁၉၇၂ ခုႎႀစ္၊ မတ္လထုတ္ အိုးေဝဂဵာနယ္၊ အမႀတ္ (၈၇) တၾင္ အိုးေဝ ဂဵာနယ္တၾင္ 'သခၾတ္ပန္း (သထံု)' ကေလာင္အမည္ဴဖင့္ 'ေကဵာ္ဟိန္း အလိုရႀိသည္' ေဆာင္းပၝးကို ေရးသား၍ စာေပနယ္သိုႛ စတင္ ဝင္ေရာက္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ထုိေဆာင္းပၝးသည္ ဆရာမ မိခဵမ္းေဝ အဌမတန္း ေကဵာင္းသူဘဝတၾင္ ပထမဆံုး ေရးသားခဲ့႓ပီး စာေစာင္တၾင္ ေဖာ္ဴပဴခင္းခံရသည့္ ပထမဆံုး စာမူပင္ ဴဖစ္သည္။

ဆရာမ မိခဵမ္းေဝသည္ ၁၉၇၅ ခုႎႀစ္တၾင္ မၾန္ဴပည္နယ္၊ သထံု႓မိႂႚ၊ အမႀတ္ (၂) အေဴခခံပညာ အထက္တန္းေကဵာင္းမႀ ၁၀ တန္း ေအာင္ဴမင္ခဲ့သည္။ ထုိႎႀစ္တၾင္ပင္ မၾန္ဴပည္နယ္ ကိုယ္စားဴပႂ မၾန္ယဥ္ေကဵးမႁ အဖဲၾႚဝင္ တဦးအဴဖစ္ (၂၉) ႒ကိမ္ေဴမာက္ ဴပည္ေထာင္စုပဲၾေတာ္ ကဵိႂကၠစံတၾင္ ပၝဝင္ ကဴပခဲ့သည္။ ၁၉၇၆ ခုႎႀစ္တၾင္ တနသႆာရီတိုင္း၊ ႓မိတ္ အေရႀႚ႓မိႂႚနယ္၊ ကလင္ဘန္း ေကဵး႟ၾာ မူလတန္းေကဵာင္းတၾင္ ဆၾဲခန္ႛ (ပညာေရး ဝန္႒ကီးဌာနမႀ တရားဝင္ ခန္ႛအပ္ေသာ ေကဵာင္းဆရာ၊ ဆရာမ မဟုတ္ဘဲ။ ရပ္မိ ရပ္ဖမဵားႎႀင့္ ေဒသ ေကဵာင္းအုပ္ခဵႂပ္ေရး အဖၾဲႚ ဒၝမဟုတ္ ေကဵာင္းသား မိဘမဵားက အခေဳကးေငၾဴဖင့္ ေခၞယူ ငႀားရမ္းထားသည့္ ဆရာ၊ ဆရာမ) အဴဖစ္ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။

၁၉၈၇ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္တိုင္း သကႆန္းက႗န္း ဆရာအတက္သင္ ေကဵာင္းသိုႛ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ ထိုႛေနာက္ သထံု႓မိႂႚ ေပၞေတာ္မူေကဵး႟ၾာ အမကႎႀင့္ ႓မိတ္႓မိႂႚ အထကတိုႛတၾင္ ၁၄ ႎႀစ္ခန္ႛ မူလတန္းဴပ တာဝန္မဵားကို ဆက္လက္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ မဂႆလာေတာင္ႌၾန္ႛ ႓မိႂႚနယ္ အမက (၂၄) ႎႀင့္ အမက (၄) တိုႛတၾင္ ယင္းတာဝန္ဴဖင့္ပင္ ေ႟ၿႚေဴပာင္း ဆက္လက္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ မဂႆလာေတာင္ႌၾန္ႛတၾင္ ေကဵာင္းဆရာမ အဴဖစ္ ၄ ႎႀစ္ခန္ႛ လုပ္ကိုင္႓ပီးေနာက္ အလုပ္မႀ အ႓ပီးတိုင္ ထၾက္လိုက္ကာ စာေပ ေရးသားဴခင္းကို ေဇာက္ခဵ လုပ္ကိုင္ေတာ့သည္။

ဆရာမ မိခဵမ္းေဝသည္ ႓မိတ္႓မိႂႚတၾင္ ေကဵာင္းဆရာမ အဴဖစ္ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ေနရင္း၊ စာေပ ေဴမခံေရခံေကာင္းသည့္ ႓မိတ္မႀ ႎႀစ္စဥ္ ထုတ္ေဝေနသည့္ ႓မိတ္မဂၢဇင္းတၾင္ ဝင္ေရာက္ ကေလာင္ေသၾးကာ၊ တိုင္းရင္းေမ၊ အိုးေဝတုိႛတၾင္လည္း ကဗဵာမဵား ဝင္ေရးသည္။ ထုိႛေနာက္ လစဥ္ထုတ္ မဂၢဇင္းမဵား ဴဖစ္ဳကသည့္ '႟ုပ္ရႀင္ေတးကဗဵာ'၊ 'ေသာင္းေဴပာင္းေထၾလာ ရယ္စရာ'၊ 'ကလဵာ'၊ 'ဴမန္မာ့ဓန စီးပၾားေရး'၊ 'ဴမၟားနတ္ေမာင္'၊ 'စတုိင္သစ္'၊ 'မေဟသီ'၊ 'မၸိႂင္' တုိႛအဴပင္ 'ရင္ထဲ႓ငိမ္း ဘဝ႟ႁခင္း' ႎႀင့္ 'ေဆးပညာ' မဂၢဇင္းမဵားတၾင္ ႒ကိႂဳကား႒ကိႂဳကား ဝတၪႂတိုေလးမဵား ဝင္ေရးေနခဲ့သည္။ "က႗န္ေတာ္ေဖာင္သမား" ဝတၪႂတိုကို ၁၉၈၄ ခုႎႀစ္၊ ႓မိတ္မဂၢဇင္းတၾင္ 'မိခဵမ္းေဝ' ကေလာင္အမည္ဴဖင့္ စတင္ ေရးသားခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။

ဆရာမ မိခဵမ္းေဝသည္ အစ ပထမ စာေရးရာတၾင္ ဆရာမ႒ကီး ခင္ႎႀင္းယု၏ 'သခၾတ္ပန္း' ကို သေဘာကဵ ႎႀစ္႓ခိႂက္သဴဖင့္ မိမိ ကေလာင္ အမည္ကိုလည္း 'သခၾတ္ပန္း' ဟု မႀည့္ေခၞကာ 'အိုးေဝ' နဲႛ 'တုိင္းရင္းေမ' တိုႛတၾင္ ကဗဵာမဵား စတင္ေရးခဲ့သည္။

၁၉၈၄ ခုႎႀစ္က စ႓ပီး ႓မိတ္မဂၢဇင္းတၾင္ ဝတၪႂတိုေလးမဵား ဝင္ေရာက္ ေရးသားသည့္ အခၝမႀ 'မိခဵမ္းေဝ' ဟု ကေလာင္အမည္ ေဴပာင္းယူခဲ့သည္။ 'မိခဵမ္းေဝ' ဆိုေသာ အမည္သည္ မၾန္လို မႀည့္ေခၞထားဴခင္း ဴဖစ္႓ပီး၊ ဴမန္မာလို အနက္ ဴပန္ပၝက 'ေအးေမတၨာ မ႖ေဝသူ မိန္ကေလး' ဟု အဓိပၯၝယ္ရသည္။

ပထမဆံုး စာအုပ္မႀာ ပင္လယ္ဝတၪႂတို ၁၉ ပုဒ္ကို စုစည္း ထုတ္ေဝထားသည့္ 'ကမာရင္ကၾဲနဲႛ အဴခားပင္လယ္ ဝတၪႂတိုမဵား' စာအုပ္ ဴဖစ္သည္။ ထုိစာအုပ္တၾင္ ပၝဝင္သည့္ ဝတၪႂတို ၁၉ ပုဒ္တၾင္ အခဵိႂႚမႀာ မဂၢဇင္းမဵာတၾင္ ေဖာ္ဴပ ပၝရႀိ႓ပီးသား ဴဖစ္႓ပီး၊ အခဵိႂႚမႀာ တ႒ကိမ္တခၝမႀ ပံုႎႀိပ္ ေဖာ္ဴပဴခင္း မရႀိေသးသည့္ ဝတၪႂတို အသစ္မဵား ဴဖစ္သည္။ ဆရာမ မိခဵမ္းေဝ၏ အဴခား ပံုႎႀိပ္ ထုတ္ေဝ႓ပီးေသာ စာအုပ္မဵားမႀာ 'မီးစုန္းဝတ္႟ံုႎႀင့္ အလင္းညၟိႂႚခဵက္ ဝတၪႂတို စုစည္းမႁ'၊ 'စတုတၪလၾန္းထိုးအလၾန္ႎႀင့္ အဴခားဝတၪႂတိုမဵား'၊ 'အလၾမ္းပင္ဆင့္ က႗မ္းရင္နင့္' (၂၀၀၁)၊ 'လိႁင္းႎႀစ္ထပ္ပင္လယ္' (၂၀၀၃)၊ 'ေငၾဇင္ေယာ္ေတၾ လက္ယက္ေခၞေနတဲ့႓မိႂႚ' (၂၀၀၄)၊ 'ပလီဇာခဵဲႚလိႁင္းရဲႚသံစဥ္' (၂၀၀၄)၊ 'လိပ္ဴပာကေလးရဲႚအကဵႈ' (၂၀၀၅) တုိႛအဴပင္ အဴခား စာေရး ဆရာမဵားႎႀင့္ တၾဲဖက္၍ 'လႀဆိုးဗဵင္းရယ္ ဆလံုႎႀင္းဆီ' (ေအာင္ေဝးႎႀင့္ တၾဲထုတ္) (ခရီးသၾား ရသေဆာင္းပၝး)၊ 'အညာပင္လယ္' (ညီပုေလးႎႀင့္ တၾဲထုတ္)၊ 'ဆူးပန္းအိမ္' (သန္းဴမင့္ေအာင္ႎႀင့္ တဲၾေရးသည္) (၂၀၀၁)၊ 'တိမ္စၾန္ေလႎႀင္' (ဆုဴပည့္ႎိုးႎႀင့္တဲၾေရး) (၂၀၀၄)၊ 'အေရာင္ေလးေတၾက လႁပ္လီလႁပ္လဲ့' (သန္းဴမင့္ေအာင္ႎႀင့္တဲၾေရး) (၂၀၀၅)၊ '႓ငိမ္သက္တမိနစ္ႎႀင့္ အဴခား ဝတၪႂတုိမဵား' (ေဖဴမင့္၊ ညီပုေလး၊ ေမာင္ညိႂဴပာ၊ ဆူးငႀက္၊ မစႎၬာ၊ သန္းဴမင့္ေအာင္၊ ခင္ခင္ထူး၊ မဦးတုိႛႎႀင့္ တၾဲထုတ္)၊ ႎႀင့္ 'ပန္းတိုႛ၏ ရနံႛ' (အဴခား စာေရးဆရာမဵားႎႀင့္ တၾဲထုတ္) တုိႛ ပံုႎႀိပ္ ထုတ္ေဝခဲ့႓ပီး ဴဖစ္သည္။

ပထမဆံုး ထုတ္ေဝသည့္ စာအုပ္ဴဖစ္သည့္ 'ကမာရင္ကၾဲနဲႛ အဴခားပင္လယ္ ဝတၪႂတိုမဵား' ဴဖင့္ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ အမဵိႂးသား စာေပဆုကို ရရႀိခဲ့သည္။ ခင္ပၾန္းသည္မႀာ အစိုးရဝန္ထမ္း တဦး ဴဖစ္သည့္ ကဗဵာဆရာ ေအာင္မႀႃး ဴဖစ္႓ပီး၊ အမည္ရင္းမႀာ ကိုစိုးဴမင့္ ဴဖစ္သည္။

ဆရာမ မိခဵမ္းေဝ၏ ဝတၪႂတိုေလးမဵားႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး စာေရး ဆရာမ႒ကီး လူထု ေဒၞအမာက၊

"တကယ္ေတာ့ က႗န္မတုိႛ ႎိုင္ငံရဲႚ ေတာင္ဘက္စၾန္းမႀာ ရႀိတဲ့ ႓မိတ္ရဲႚ က႗န္းေတာင္ ေသာင္ကမ္းက သယံဇာတေတၾ အလၾန္ ေပၝေပၝမဵားမဵား ရႀိတဲ့ေဒသ ငၝး၊ ပုစၾန္၊ ကမာ၊ ေရခူ စတာေတၾ အဴပင္ ငႀက္သိုက္၊ ပုလဲ၊ ငၝး႒ကီးအန္ဖက္တုိႛ စတဲ့ အဖိုးတန္ ပစၤည္းေတၾကလည္း ရႀိေသး။ ငၝး ပုစၾန္ေတၾ ဆုိရင္ ႎိုင္ငံဴခားကို ေဒၞလာနဲႛ အစိမ္းလိုက္ ေရာင္းစားရသလို၊ ငၝးပိ၊ ငံဴပာရည္၊ ငၝးေဴခာက္၊ ပုစၾန္ေဴခာက္ အဴဖစ္နဲႛလည္း ထုတ္လုပ္ႎိုင္ေသးတယ္။ ဒီေဒသက ႎိုင္ငံဴခားေငၾ ရေအာင္ ဘယ္ေလာက္ ရႀာေပးႎိုင္ေန႓ပီလဲ။ က႗န္မတိုႛ ႎိုင္ငံက မရလိုက္ဘဲနဲႛ ဘယ္ေလာက္ ဖိတ္ယိုေနတာလဲ ဆုိတာလည္း ခန္ႛမႀန္းဖိုႛ ခက္တဲ့ အေနအထားပၝ။

မိခဵမ္းေဝရဲႚ ဝတၪႂေလးေတၾမႀာ ဒီအေဳကာင္းေတၾ အစံုအေစ့ မဟုတ္ေစကာမူ တေစ့တေစာင္း ေတာ္ေတာ္စံုေအာင္ ပၝပၝတယ္။

သူႛဝတၪႂေလးေတၾက ေပးတဲ့ ရသကေတာ့၊ အဲဒီေဒသ လူငယ္ လူ႟ၾယ္ေလးေတၾဟာ ေကဵာင္းေန႓ပီး ပညာ ရႀာရမႀာလား၊ စားဝတ္ေနေရး အလၾန္ ကဵပ္ေနတာမိုႛ ပင္လယ္မႀာ အသက္ဆံဖဵားနဲႛ ေငၾရႀာရမႀာလား ဆိုတဲ့ လမ္းဆံုလမ္းခၾမႀာ တခဵိႂႚက ေတၾေဝလိုႛ၊ တခဵိႂႚက မႀားမႀားမႀန္မႀန္ ေလာေလာဆယ္ အကဵပ္အတည္းဳကားက လၾတ္ေဴမာက္ဖိုႛ အတၾက္ ငၝးဖမ္းေလႀေတၾေပၞ ေဂၾးေဖာင္ေတၾေပၞ ေရာက္ကုန္ဳကလိုႛ ကိုယ့္ဘဝကိုယ္ ဴပႉာန္း ႟ုန္းကန္ ေနဳကရသူေတၾ၏ ခံစားခဵက္ေတၾကိုကို ေတၾႚရပၝတယ္။"

ဟု 'ကမာရင္ကၾဲနဲႛ အဴခား ပင္လယ္ ဝတၪႂတိုမဵား' စာအုပ္မႀာ စာဖတ္ ပရိသတ္႒ကီးႎႀင့္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့သည္။

ယခုအခၝ ဆရာမမိခဵမ္းေဝသည္ အမႀတ္(၁၀)၊ ေအာင္ဘာေလလမ္း၊ ေကဵာက္ေဴမာင္း၊ တာေမၾ႓မိႂႚနယ္တၾင္ ေနထိုင္၍ စာေပမဵားကို ေရးသားလ႖က္ ရႀိသည္။

ကိုးကား ။ ။

(၁) ကမာရင္ကၾဲနဲႛ အဴခားပင္လယ္ ဝတၪႂတိုမဵား၊ မိခဵမ္းေဝ။

(၂) 'National Literary Award winners interviewed', The New Light of Myanmar, Tuesday,27, November, 2001.

(၃) 'ႎႀစ္ဆယ္ရာစု ဴမန္မာ စာေရးဆရာမဵားႎႀင့္ စာစုစာရင္း (ဒုတိယတၾဲ)'၊ ဴပန္ဳကားေရးႎႀင့္ ဴပည္သူႛ ဆက္ဆံေရး ဦးစီးဌာန (႟ံုးခဵႂပ္)၊ စာတည္းအဖၾဲႚ စုေဆာင္း ဴပႂစုသည္၊ ေ႟ၿဟသႆာ စာအုပ္တုိက္၊ ၂၀၀၆ ႎိုဝင္ဘာ၊ ပထမအ႒ကိမ္။