ေဇယဵ (၁၂၆၂ - ၁၃၄၄)

ဆရာ႒ကီး ေဇယဵသည္ သာယာဝတီ ခ႟ုိင္ ဇီးကုန္း႓မိႂႚ ဇာတိ ဴဖစ္သည္။ ၁၂၆၂ ခု၊ ဝၝေခၝင္လဆန္း ၆ ရက္ (၁၉၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ဇူလုိင္လ ၁ ရက္) တနဂႆေႎၾေနႛတၾင္ အဖ ကဵက္သေရေဆာင္ ေ႟ၿစလၾယ္ရ သစ္ေတာ ဝန္ေထာက္႒ကီး ဦးခလယ္၊ အမိ ေဒၞေ႟ၿ႒ကိႂးတုိႛမႀ ဖၾားဴမင္သူ ဴဖစ္သည္။ ဖၾားဴမင္စ အခဵိန္တၾင္ ဇီးကုန္း႓မိႂႚသုိႛ ကုိဖုိးကၾန္း၊ မေထၾးေလးဇာတ္ လာေရာက္ ကဴပသည္ႎႀင့္ ဳကံႂ႒ကိႂက္သဴဖင့္ မိဘမဵားက 'ဖုိးကၾန္း' ဟု အမည္ေပးသည္။ အသက္ ၄ ႎႀစ္ အ႟ၾယ္တၾင္ 'ေမာင္ေယာ႟ႁ' ဟူ၍ ခရစ္ယာန္ ဘာသာဝင္ ဴဖစ္သူ ဖခင္က အမည္မႀည့္ရာမႀ 'ေမာင္ေယာ' ဟူ၍ ဴဖစ္လာသည္။ မိခင္ေပးေသာ အမည္မႀာ 'ေအာင္ဴမင့္' ဴဖစ္သည္။

ဆရာ႒ကီးသည္ ဇီးကုန္း႓မိႂႚ ေအဘီအမ္ အလယ္တန္း ေကဵာင္းတၾင္ စတင္ ပညာသင္သည္။ ထုိႚေနာက္ သာယာဝတီ႓မိႂႚ ကရင္ အထက္တန္းေကဵာင္း၊ ဴပည္႓မိႂႚ အစုိးရ အထက္တန္းေကဵာင္းတိုႛတၾင္ ဆက္လက္ ပညာဆည္းပူး႓ပီး ၁၉၂၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ဆယ္တန္း စာေမးပၾဲကုိ အဂႆလိပ္စာ၊ ပထဝီဝင္၊ ကဵန္းမာဴခင္း ဟူေသာ သုံးဘာသာ ဂုဏ္ထူးဴဖင့္ ေအာင္ဴမင္သည္။

မူလက ဆယ္တန္း ေအာင္လ႖င္ ပဵဥ္းမနား သစ္ေတာေကဵာင္း တက္၍ ဖခင္ကဲ့သုိႛ သစ္ေတာဌာနတၾင္ အမႁထမ္းရန္ အစီအစဥ္ ရႀိေသာ္လည္း ဴပည္႓မိႂႚတၾင္ ေကဵာင္းေနဖက္ ဴဖစ္ေသာ ေမာင္ေမာင္ေလး (ရန္ကုန္တၾင္ ထင္ရႀားေသာ ဴမန္မာအေဆၾ ကုမၯဏီ သူေဌးကေတာ္ ေဒၞ႓ငိမ္းရႀင္၏ ေမာင္) က အလည္အပတ္ ေခၞသည့္အတၾက္ ရန္ကုန္သုိႛ လုိက္လာရာမႀ ၁၉၂၀ ဴပည့္ႎႀစ္မႀာပင္ ဴမန္မာအေဆၾ ကုမၯဏီက စတင္ ထုတ္ေဝသည့္ ဒဂုန္ မဂၢဇင္းတၾင္ ေမာင္ေမာင္ေလးက အလုပ္ခန္ႛသဴဖင့္ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ ဴဖစ္သၾားေတာ့သည္။

ဆရာ႒ကီးသည္ စာေပ အႎုပညာ ဓာတ္ခံရႀိသူ ဴဖစ္သည့္အေလဵာက္ ဴပည္႓မိႂႚ အစုိးရ အထက္တန္းေကဵာင္းတၾင္ ပညာသင္စဥ္ ေကဵာင္းဴပဇာတ္၌ ပၝဝင္ခဲ့ဖူးသည့္ အဴပင္ ေကဵာင္းေနဖက္မဵားႎႀင့္ လက္ေရး မဂၢဇင္း ထုတ္ေဝခဲ့ဖူးသည္။ ယခု ဒဂုန္ မဂၢဇင္းတၾင္ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကုိင္ရင္း ဝၝသနာ အေလဵာက္ ဗုိလ္ရန္ေအာင္ ဝတၪႂကုိ စတင္ ေရးသားသည္။ မူလက ရန္ကုန္သုိႛ ေခတၨ လာလည္ဴခင္း ဴဖစ္ေသာ္လည္း ဘဝလမ္းေဳကာင္း ေဴပာင္းကာ ဇာတိ႓မိႂႚသုိႛ မဴပန္ဴဖစ္ေတာ့ဘဲ စာေပေလာကထဲတၾင္ ေဴခခဵ မိေတာ့သည္။ ဗုိလ္ရန္ေအာင္ ဝတၪႂႎႀင့္အတူ 'ေဇယဵ' ဟူေသာ ကေလာင္အမည္လည္း ေပၞထၾန္းလာရသည္။ ကေလာင္အမည္ ေ႟ၾးခဵယ္ရန္ အတၾက္ ဦးထၾန္း႓ငိမ္း အဘိဓာန္ကုိ ယူ၍ မဵက္စိမႀတ္လႀန္႓ပီး ခဲတံႎႀင့္ ေထာက္လုိက္ရာ 'Victory ေဇယဵ' ဟူေသာ စာလုံးေပၞတၾင္ ေထာက္မိသဴဖင့္ ထုိအမည္ကုိပင္ ယူလုိက္ေဳကာင္း မႀတ္သားရသည္။

ဆရာ႒ကီး ေဇယဵသည္ ဗုိလ္ရန္ေအာင္ ဝတၪႂကုိ ေရးသား႓ပီးေနာက္ ေဘ႟ၾန္နက္ ေအာ့ဆီ (Baroness Orczy) ၏ သစကားလက္ ပင္ပၝနယ္ (The Scarlet Pimpernel) ဝတၪႂကုိ အေဴခခံ၍ ဴမတ္ေလး ေ႟ၿဓားဗုိလ္ ဝတၪႂကုိ ေရးသည္။ ေ႟ၿဂဵႂိးဴဖႃ၊ လုိက္ေတာ္မူခဲ့ စသည့္ ဝတၪႂမဵားလည္း ေရးသည္။ ဴမန္မာအေဆၾ ႟ုပ္ရႀင္မႀ ထုတ္လုပ္သည့္ ဇာတ္ကားမဵား အတၾက္ ဝတၪႂႎႀင့္ ဇာတ္ႌၿန္းမဵားလည္း ေရးေပးသည္။ ဒဂုန္ မဂၢဇင္းတုိက္တၾင္ အလုပ္လုပ္ရင္း ကဗဵာ၊ စကားေဴပ ႎႀစ္ေထၾ ႎုိင္နင္းေသာ အယ္ဒီတာ ဦးဘခုိင္ (ေ႟ၿလေရာင္)၊ ဦးဘုိးသစ္ (ေမာင္သစၤာ) တုိႛ ထံမႀလည္း ပညာယူသည္။ ဒဂုန္ မဂၢဇင္းတၾင္ အယ္ဒီတာခဵႂပ္ အဴဖစ္ ဝင္ေရာက္ ေဆာင္႟ၾက္ေသာ မစၤတာ ေမာင္မႁိင္း (ဆရာ႒ကီး သခင္ကုိယ္ေတာ္မႁိင္း) ထံ ခဵဥ္းကပ္၍ ပညာရႀာမႀီးရင္း ၁၉၂၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ဆရာ႒ကီး၏ သမီး ေဒၞဴမရီႎႀင့္ ဖူးစာဆုံသည္။ ဆရာ႒ကီး၏ သားသမက္ ဴဖစ္လာသည္ႎႀင့္ အတူ ဴမန္မာစာ ဴမန္မာမႁႎႀင့္လည္း ပုိမုိ ထိေတၾႚ ရင္းႎႀီးခၾင့္ ရခဲ့သည္။

ဆရာ႒ကီး ေဇယဵသည္ ၁၉၂၅ ခုႎႀစ္တၾင္ ဒဂုန္ မဂၢဇင္းမႀ ထၾက္၍ ဒီးဒုတ္ ဦးဘခဵႂိႎႀင့္ တုိင္ပင္႓ပီး ေဇယဵ သတင္းစာကုိ ထုတ္ေဝသည္။ သတင္းစာဟု အမည္ ေပးထားေသာ္လည္း ထုိေခတ္က ေခတ္စားေသာ ၄ ပဲတန္ တပတ္ တ႒ကိမ္ထုတ္ ဂဵာနယ္ ဴဖစ္သည္။ ကုိးလခန္ႛ အဳကာတၾင္ ေဇယဵ သတင္းစာကုိ ရပ္စဲလုိက္ရ႓ပီး လန္ဒန္အတ္ မဂၢဇင္း၊ ႓ဗိတိသ႖ ဘားမား မဂၢဇင္း၊ ဓူဝံ ဂဵာနယ္တုိႛတၾင္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ဆက္လက္ ေဆာင္႟ၾက္ကာ စာနယ္ဇင္း ေလာကတၾင္ ကဵင္လည္ရသည္။ ႓ဗိတိသ႖ဘားမား ႟ုပ္ရႀင္ႎႀင့္ လန္ဒန္အတ္ ႟ုပ္ရႀင္တုိႛတၾင္လည္း ဇာတ္ႌၿန္းမဵား ေရးခဲ့သည္။

ဆရာ႒ကီးသည္ ပညာကုိ လုိလား ခုံမင္သူ ဴဖစ္သည့္ အေလဵာက္ အဂႆလိပ္စာ က႗မ္းေသာ ဦးခင္ေဇာ္၊ ပီမုိးနင္းတုိႛထံ ခဵဥ္းကပ္၍ နည္းနာခံ႓ပီး အဂႆလိပ္ စာေပမဵားကုိလည္း ဖတ္႟ႁ ေလ့လာသည္။ ဦးခင္ေဇာ္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည့္ အဂႆလိပ္ဘာသာဴဖင့္ ထုတ္ေဝေသာ ဘားမား ေအာ့ဗဇားဘား (Burma Observer) သတင္းစာ၌ ေဆာင္ပၝး ဝင္ေရးႎုိင္သည့္ အေဴခသုိႛပင္ ေရာက္လာသည္။ ဦးခင္ေမာင္ႎႀင့္ သိက႗မ္း ခင္မင္ရသည့္ အတၾက္ ဆရာ႒ကီး၏ ဘဝသည္လည္း တမဵႂိးတဖုံ ေဴပာင္းလဲခဲ့ရသည္။ ၁၉၃၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ဦးခင္ေမာင္သည္ ဘားမား ေအာ့ဗဇားဘား သတင္းစာမႀ ႎုတ္ထၾက္၍ အစုိးရထုတ္ သူ႒ကီး ေဂဇက္ သတင္းစာ၌ အလုပ္လက္ခံရာ ဆရာ ေဇယဵသည္ ဦးခင္ေမာင္၏ လက္ေထာက္ အဴဖစ္ သူ႒ကီးေဂဇက္ အယ္ဒီတာ အဖၾဲႚထဲသုိႛ ေရာက္သၾားေတာ့သည္။ ဆရာ႒ကီးသည္ ဗုဒၭဟူးေနႚတုိင္း ထၾက္ေသာ သူ႒ကီး ေဂဇက္တၾင္ အယ္ဒီတာမႀတ္စု၊ ဴမန္မာစာေပ ေကာက္ႎုတ္ခဵက္၊ ဝတၪႂတုိ တပုဒ္၊ ေပၝင္း ၃ ခုကုိ အပတ္စဥ္ မႀန္မႀန္ ေရးရသည္။ သူ႒ကီး ေဂဇက္ ပထမ စာေစာင္မႀ စ၍ 'မင္းလကဵ္ာ' ကေလာင္ အမည္ဴဖင့္ ၉ ႎႀစ္လုံးလုံး တပတ္မလၾတ္ ဝတၪႂတုိ အပုဒ္ ၅၀၀ နီးပၝး ေရးခဲ့ေဳကာင္း သိရသည္။ ၁၉၃၉ ခုတၾင္ သူ႒ကီး ေဂဇက္ကုိ ေ႟ၿဴပည္ေတာ္ သတင္းစာ အဴဖစ္ ေဴပာင္းလဲ ထုတ္ေဝသည္ အထိ သူ႒ကီးေဂဇက္မႀာ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သည္။

ဆရာ႒ကီးသည္ ဒုတိယ ကမာၲစစ္ ႓ပီးသည့္ ေနာက္ပုိင္းတၾင္ ဴပန္ဳကားေရး ဌာန ႌၿန္ဳကားေရးဝန္ အဆင့္အထိ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္႓ပီး အ႓ငိမ္းစားယူသည္။ စစ္႓ပီးေခတ္တၾင္ ဆရာ႒ကီးသည္ စာနယ္ဇင္းမဵား၌ ေဆာင္းပၝးမဵား အဆက္မဴပတ္ ေရးသားသည္။ ဴမန္မာ စာေပ၏ ဂုဏ္၊ ဴမန္မာ့ ယဥ္ေကဵးမႁ၏ ဂုဏ္ကုိ ဴမတ္ႎုိး ေလးစားဖၾယ္ ေဖာ္ထုတ္ဴပေသာ ေဆာင္းပၝးမဵား ဴဖစ္သည္။ ဆရာ႒ကီး၏ ေဆာင္းပၝးမဵားကုိ စာအုပ္မဵား အဴဖစ္ စုစည္း ထုတ္ေဝထားရာ ဴမန္မာ ့မဵက္ပၾင့္ (႟ၾာဓေလ့၊ လူႚဓေလ့)၊ ဴမန္မာ့ မဵက္ပၾင့္ (စာဓေလ့)၊ စာသဘင္၊ ဗမာ့အေရးႎႀင့္ အႎုပညာအေသၾး၊ ေဇယဵ၏ စာ၊ ေဇယဵစာတမ္း၊ ဴမန္မာစာ ဴမန္မာ့စိတ္ ဴမန္မာ့မာန္၊ စာတုိေပစ၊ စာေတၾႚ ငၝေတၾႚ၊ မႀတ္တမ္းဝင္ ဗမာ့အေရးအခင္းမဵား စေသာ စာအုပ္မဵား ထင္ရႀားပၝသည္။

ဆရာ ေဇယဵသည္ အ႓ငိမ္းစား ယူ႓ပီး ေနာက္ပုိင္းတၾင္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ သမုိင္း ေကာ္မရႀင္၊ ယဥ္ေကဵးမႁ ေကာင္စီ၊ ဴမန္မာစာေပ ဴပႂစုေရးႎႀင့္ ဘာသာဴပန္ ေကာ္မရႀင္ စသည့္ စာေပ၊ ယဥ္ေကဵးမႁ ဆုိင္ရာ အဖၾဲႚအစည္းမဵားတၾင္ ဝင္ေရာက္ ထမ္းေဆာင္သည္။ ဴမန္မာႎုိင္ငံ သုေတသန အသင္း၊ တကၺသုိလ္ ဴမန္မာစာ သင္ဳကားေရး အဖၾဲႚ တုိႛတၾင္လည္း ပၝဝင္ ေဆာက္႟ၾက္သည္။ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎုိင္ငံ စာေရးဆရာ အသင္း ဥကၠႉ အဴဖစ္လည္း တာဝန္ယူခဲ့သည္။ ၁၉၅၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ဝဏၧေကဵာ္ထင္ဘၾဲႚ၊ ၁၉၅၅ ခုတၾင္ သီရိပဵံခဵီဘၾဲႚ ခဵီးဴမၟၟင့္ခံရသည္။ ၁၉၅၉ ခုတၾင္ တ႟ုတ္ ဴပည္သူႛ သမၳတ ႎုိင္ငံသုိႛ ယဥ္ေကဵးမႁ မစ္ရႀင္ အဖၾဲႚကုိ ေခၝင္းေဆာင္၍ သၾားေရာက္ခဲ့သည္။

ဆရာ႒ကီးတၾင္ 'မင္းလကဵ္ာ'၊ 'သီးလဝင္' ဟူေသာ ကေလာင္ အမည္ခၾဲမဵား ရႀိေသာ္လည္း 'ေဇယဵ' ဟူေသာ အမည္သာလ႖င္ တည္တံ့ ထင္ရႀားသည္။ ဆရာ႒ကီး၏ ဴမန္မာ့ မဵက္ပၾင့္ (႟ၾာဓေလ့၊ လူႚဓေလ့) သည္ ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္၊ စာေပဗိမာန္ စာေပ ေဒသာဆုကုိ ဆၾတ္ခူး ရရႀိခဲ့သည္။

ဆရာ႒ကီးသည္ စာေပ တာဝန္ကုိ အဴပည့္အဝ ထမ္း႟ၾက္႓ပီးေနာက္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ စမ္းေခဵာင္း ႓မိႂႚနယ္ ခဵမ္းသာလမ္း အိမ္ အမႀတ္ (၅) တၾင္ ၁၃၄၄ ခု၊ ေတာ္သလင္း လဴပည့္ေကဵာ္ ၂ ရက္ (၁၉၈၂ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တုိဘာလ ၄ ရက္ေနႛ) တနလႆာေနႛတၾင္ ကၾယ္လၾန္ အနိစၤေရာက္သည္။ ။

ေဇယဵ ထုတ္ေဝ႓ပီး စာအုပ္မဵား

၁။ စာတုိေပစ - ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္

၂။ စာေတၾႚ ငၝေတၾႚ - ၁၉၆၇ ခုႎႀစ္

၃။ စာသဘင္ - ၁၉၆၃ ခုႎႀစ္

၄။ ေဇယဵ စာတမ္း - ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္

၅။ ေဇယဵ ဝတၪႂတုိမဵား - ၁၉၅၅ ခုႎႀစ္

၆။ ေဇယဵ၏စာ - ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္

၇။ ေတာ႒ကီးမာယာ - ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္

၈။ နီပၾန္စိတ္ဓာတ္ -

၉။ ဗမာ့အေရးႎႀင့္ အႎုပညာ အေသၾး -

၁၀။ ဗမာဴပည္ တုိက္ပၾဲ - ၁၉၆၄ ခုႎႀစ္

၁၁။ မိန္းမ - ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္

၁၂။ ဴမႎႀင္းႎၾယ္ - ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္

၁၃။ ဴမတ္ေလး ေ႟ၿဓားဗုိလ္ - ၁၉၉၉ ခုႎႀစ္

၁၄။ ဴမန္မာစာ ဴမန္မာ့စိတ္ ဴမန္မာ့မာန္ - ၁၉၆၆ ခုႎႀစ္

၁၅။ ဴမန္မာ့မဵက္ပၾင့္ (စာဓေလ့) - ၁၉၇၄ ခုႎႀစ္

၁၆။ ဴမန္မာ့မဵက္ပၾင့္ (႟ၾာဓေလ့၊ လူႚဓေလ့) - ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္

၁၇။ မႀတ္တမ္းတင္ ဗမာ့ အေရးအခင္းမဵား - ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္

၁၈။ လူ - ၁၉၃၈ ခုႎႀစ္

၁၉။ သိန္းေလးဆယ္ - ၁၉၇၄ ခုႎႀစ္

၂၀။ အဏုဴမႃ -

[ကဵမ္းကုိး ။ ။

(၁) ေငၾဥေဒၝင္း။ ဦးဴခား စာဝကႆပၝ။ စာ ၂၉၅ - ၃၂၅။

(၂) ေဇယဵ။ ဆရာ အေဳကာင္း အပၝအဝင္၊ စာေပေလာက။ စာ ၁၉၄ - ၂၀၅။

(၃) တုိက္စုိးႎႀင့္ မင္းယုေဝ၊ စာဆုိႎႀင့္ သုေတသီ။ စာ ၂၇၇ - ၁၈၉။

(၄) မလိခ။ ဴမန္မာစာေပ အဘိဓာန္ ၂။ စာ ၁၉၉ - ၂၀၀။

(၅) မလိခ။ ဴမန္မာဝတၪႂအႌၿန္း ၂။ စာ ၂၉ - ၃၁။

(၆) ဴမန္မာ့ စၾယ္စုံကဵမ္း ႎႀစ္ခဵႂပ္၊ ၁၉၈၃။ စာ ၁၈၈ - ၁၈၉။

(၇) ဒဂုန္ ေ႟ၿမ႖ား။ ဴမန္မာႎုိင္ငံ စာေပဆုမဵား။ စာ ၉၃ - ၉၅။]