ဦးဳကည္ဴမ (ေအဒီ ၁၉၂၀ - ၂၀၀၅)

အမည္ရင္း ဦးေမာင္ဳကည္။ ဴမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၂၈၂ တၾင္ အဖ ဦးသာဟန္၊ အမိ ေဒၞရင္တိုႛက မႎၩေလး တ႟ုတ္တန္းရပ္၌ ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။ ေအာင္နန္းရိပ္သာ အလယ္တန္းေကဵာင္း၊ ေပၝက္႓မိႂင္ အထက္တန္းေကဵာင္း၊ ဗဟို အမဵႂိးသား အထက္တန္းေကဵာင္း၊ တံတားဦး႓မိႂႚ ဗဟို ေနာ္မန္ေကဵာင္းတိုႛတၾင္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့သည္။

၁၉၃၆ တၾင္ မႎၩေလး တ႟ုတ္တန္း ဒိုႛဗမာ အစည္းအ႟ုံးသိုႛ ဝင္ခဲ့႓ပီး သခင္အဴဖစ္ ခံယူခဲ့ကာ သခင္ လႁပ္ရႀားမႁမဵား၌ ပၝဝင္ခဲ့သည္။ မႎၩေလး ၁၃၀၀ ဴပည့္ အေရးေတာ္ပုံ ေကဵာင္းသား ေခၝင္းေဆာင္ အဴဖစ္ ႎႀစ္႒ကိမ္ အဖမ္းခံခဲ့ရ႓ပီး တတိယ အ႒ကိမ္၌ ေထာင္ကဵခဲ့သည္။

တေထာင့္သုံးရာ (၁၃၀၀) ဴပည့္ အေရးေတာ္ပံု၌ ေကဵာင္းသား ေခၝင္းေဆာင္အဴဖစ္ ပၝဝင္ခဲ့သဴဖင့္ နယ္ခဵဲႚတုိႛ၏ ဖမ္းဆီးဴခင္းကို ႎႀစ္႒ကိမ္တုိင္ ခံခဲ့ရသည္။ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး၌လည္း ပၝဝင္ခဲ့သည္။ ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္ ဗဟန္း သံုးထပ္ေကဵာင္း၌ ဂဵပန္ ကင္ေပတုိင္၏ ဖမ္းဆီးဴခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္တၾင္ မႎၩေလး ေလယာဥ္ပစ္ အေဴမာက္တပ္၌ သင္တန္းတက္သည္။ စစ္႓ပီးေသာ အခၝ မႎၩေလးခ႟ိုင္ ဗမာဴပည္ လူငယ္ အစည္းအ႟ံုး (ဗလစ) ၌ အမႁေဆာင္ အဴဖစ္ ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္ အထိ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၁၉၄၆ တၾင္ 'သဲေ႔ကလုဖန္' လုံးခဵင္း ဝတၪႂဴဖင့္ စာေပေလာကသိုႛ ေရာက္ရႀိခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ တၾင္ တိုင္းခဵစ္ ေကဵာင္းဆရာႎႀင့္ ဴမန္မာ့လမ္းစဥ္ သတင္းစာ၌ အယ္ဒီတာ၊ ၁၉၅၉ တၾင္ ဆုိဗီယက္ႎိုင္ငံ အာရႀ - အာဖရိက စာေရးဆရာ ညီလာခံ တက္ေရာက္ခဲ့သည္။

၁၉၆၂ တၾင္ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီ အတုိင္ပင္ခံ အဖၾဲႚ ဥကၠႉႎႀင့္ လၿတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလႀယ္၊ ၁၉၇၄- ၇၈ တၾင္ လၿတ္ေတာ္ တရားသူ႒ကီး ဴဖစ္ခဲ့သည္။

ဆရာ ဳကည္ဴမသည္ မႎၩေလး နန္းေရႀႚ ၆၁ လမ္း၊ ခင္မကန္တိုက္ အေရႀႚဘက္ အရပ္၌ ေနထိုင္ခဲ့႓ပီး မကၾယ္လၾန္မီ အထိ မဂၢဇင္း၊ ဂဵာနယ္မဵားတၾင္ ကဗဵာ၊ ဝတၪႂ၊ ေဆာင္းပၝး မဵားစၾာကို ေရးသားခဲ့သည္။ ၂၀၀၅ ခုႎႀစ္၊ ေမလ ၂၇ ရက္ေနႛတၾင္ မႎၩေလး႓မိႂႚ၌ ကၾယ္လၾန္ခဲ့သည္။