နယ္ပယ္ အသီးသီးက ထင္ရႀား ေကဵာ္ဳကား သူမဵား၏ အတၪႂပၯတၨိမဵား
အထက္တဆင့္ဴမင့္တဲ့ဘာသာေရး၊ လူမႁေရး၊ စီးပၾားေရး၊ ပညာေရး၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းကဵင္ ထိန္းသိမ္းေရး၊ အႎုပညာ၊ အသိပညာ အတတ္ပညာရႀင္ စတဲ့ နယ္ပယ္ အသီးသီးက ထင္ရႀား ေကဵာ္ဳကားတဲ့ ဴမန္မာ့ လူေတာ္ အေကဵာ္အေမာ္ေတၾရဲႚ အတၪႂပၯတၨိေတၾနဲႛ သူတုိႛရဲႚ ႟ုပ္ပံုလၿာ အဖဲၾႚအႎၾဲႚေတၾကို စာအုပ္ စာေစာင္ အသီးသီးကေန ေကာက္ႎႁတ္ စုစည္းထားတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ေကာလိပ္ဂဵင္ ေနဝင္း (႟ုပ္ရႀင္ သ႟ုပ္ေဆာင္)
႟ုပ္ရႀင္မင္းသား အကယ္ဒမီ ေကာလိပ္ဂဵင္ ေနဝင္း (၁၉၂၈-၁၉၈၃) ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိကို စုစည္း လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ေလဘာတီ မဴမရင္ (၁၉၀၄ - ၁၉၄၅)
". . . ဆရာတင့္ သီခဵင္းႎႀင့္ ေလဘာတီ ဴမရင္ အဆိုတိုႛ လူ႒ကိႂက္မဵား ေအာင္ဴမင္ခဲ့ဴခင္းမႀာ ဆရာတင္ တေယာက္တည္း အေရးအစပ္ ေကာင္း၍ ခဵည္းမဟုတ္။ မဴမရင္၏ အသံ မဴမရင္၏ အဆိုကလည္း မည္သူမ႖ လုိက္မမီႎိုင္ေအာင္ ေကာင္းလၾန္းေသာေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။ မဴမရင္ အသံက အသံဝၝ ဴဖစ္၏။ ဆၾဲတုိင္းရ၏။ . . . " . . . [ေမာင္ေမာင္ (ဥပေဒ) ရဲႚ တခဵိန္က လ႖မ္းလ႖မ္းေတာက္ ေအာင္ဴမင္ ေကဵာ္ဳကားခဲ့ေသာ အ႓ငိမ့္မင္းသမီး႒ကီး "ေလဘာတီ မဴမရင္ (၁၉၀၄ - ၁၉၄၅)" အေဳကာင္း ႟ုပ္ပံုလၿာ အဖၾဲႚအႎၾဲႚကို Faces မဂၢဇင္း No. 38. September, 2004 ကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္႓ပီး၊ စာေပဗိမာန္၏ ႟ုပ္ဴပ ဗဟုသုတဘဏ္ အဴဖစ္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ဘာသာဴပန္ စာေပအသင္း၊ ရန္ကုန္႓မိႂႚက ၁၉၆၃ ပဌမအ႒ကိမ္ ပံုႎႀိပ္ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႛခဵိခဲ့တဲ့ 'ဴမန္မာ့ စၾယ္စံုကဵမ္း၊ အတၾဲ - ၉၊ အပိုင္း - ခ၊ (ေမာင္ဂိုမာရီ - ဴမည္း)' မႀာ ေဖာ္ဴပ ပၝရႀိတဲ့ 'ေလဘာတီ မဴမရင္ (ဴမန္မာ ၁၂၆၆ - ၁၃၀၇)' ကေန အခဵက္အလက္ အခဵိႂႚ ထပ္မံ ဴဖည့္စၾက္ ထားပၝတယ္။]
ပန္းခဵီ အႎုပညာရႀင္ ဆရာဝသုန္ (၁၉၄၇ - ၂၀၀၈) ကၾယ္လၾန္
ယေနႛ ေအာက္တိုဘာ ၂၁ ရက္ေနႛ၊ မနက္ ၇ နာရီ ၁၅ မိနစ္တၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ သကႆန္းက႗န္း ေနအိမ္မႀာ အဆုတ္ေရာဂၝဴဖင့္ ကၾယ္လၾန္ အနိစၤ ေရာက္သၾားတဲ့ ႎိုင္ငံေကဵာ္ ပန္းခဵီဆရာ ဆရာဝသုန္ရဲႚ ကုိယ္ေရး အကဵဥ္းကို အေဳကာင္း ဴမန္မာ သတင္း ဌာနမဵားရဲႚ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာေတၾ၊ The VOICE Weekly ဂဵာနယ္၊ Vol.5, No.1, Monday, October 27 - November 2, 2008 နဲႛ ဆရာ ဝသုန္ရဲႚ ဈာပနာ အခမ္းအနားမႀာ ေဝငႀတဲ့ လက္ကမ္း စာေစာင္ေတၾကေန ဴပန္လည္ စုစည္း လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
သမုိင္း သုေတသန ဦးစီးဌာန၊ ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃး ဦးေကဵာ္႓ငိမ္း
၁၉၉၈ မႀာ ပထမအ႒ကိမ္ အဴဖစ္ တကၠသိုလ္မဵား သမိုင္း သုေတသနဌာန ဂဵီအီးစီ (ပညာေရး) သမဝၝယမ အသင္း လီမိတက္က စီစဥ္ ဴပႂစု႓ပီး အင္းဝ စာေပတုိက္က ပံုႎႀိပ္ ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ေကဵာ္႓ငိမ္းရဲႚ 'ရဲေဘာ္ သံုးကဵိပ္' ဴမန္မာ့ သမိုင္းဆုိင္ရာ စာအုပ္ကေန စာေရးသူ "သမုိင္း သုေတသန ဦးစီးဌာန၊ ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃး ဦးေကဵာ္႓ငိမ္း" အတၪႂပၯတၨိကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
႟ုပ္ရႀင္ သ႟ုပ္ေဆာင္ အကယ္ဒမီ ဦးထၾန္းေဝ
႟ုပ္ရႀင္ သ႟ုပ္ေဆာင္ အကယ္ဒမီ မင္းသား႒ကီး ဦးထၾန္းေဝရဲႚ အတၪႂပၯတၨိကို စုေဆာင္း လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
သီလေကာင္းေသာ ဘိုးသက္ရႀည္ ဘၾားသက္ရႀည္ ေမာင္ႎႀမမဵား
လူႛသက္တမ္းအရ အသက္ ၇၅ ႎႀစ္ ထိေအာင္ ေနဳကရသည္မႀာ ရေတာင့္ ရခဲလႀပၝသည္။ ထိုသိုႛ သက္တမ္းမ႖ ရႀိေသာ အခဵိန္တၾင္ ညီအစ္ကို ေမာင္ႎႀမ အရင္းအခဵာ ၇ ဦးစလံုး အသက္ ၉၀ ေကဵာ္ မႀ ၇၀ ေကဵာ္အထိ မေသမေပဵာက္ ကဵန္းကဵန္းမာမာဴဖင့္ အသက္ထင္ရႀား ရႀိေနဳကဖိုႛရာ အလၾန္သီလ ေကာင္းဳကေသာေဳကာင့္ ဴဖစ္ေပသည္။ ကမာၲေပၞတၾင္ အံ့ဖၾယ္ရာလည္း ဴဖစ္ပၝသည္။ [foreverspace ရဲႚ "သတင္းႎႀင့္ မႀတ္စု" မႀ]
အေမ့ခံမိခင္ ေဒၞခင္ဳကည္
ဧရာဝတီ မဂၢဇင္း ဇူလိုင္ ၂၀၀၆ မႀ ေကဵာ္စၾာမိုး၏ The Mother Who Was Overlooked ကို ဆီေလဵာ္သလို ဘာသာဴပန္ဆိုထားတဲ့ "အေမ့ခံမိခင္ ေဒၞခင္ဳကည္" ႟ုပ္ပံုလၿာ ေဆာင္းပၝးနဲႛ ဗုိလ္ခဵႂပ္႒ကီး ခင္ႌၿန္ရဲႚ ေထာက္လႀမ္းေရး လက္ကဵန္ေတၾက စုစည္း ထုတ္ေဝခဲ့တာလိုႚ ယံုဳကည္ရတဲ့ 'သိမႀတ္ဖၾယ္ရာ ကိုယ္ေရး အခဵက္အလက္မဵား' (ေရးသားသူ၊ ထုတ္ေဝသည့္ စာအုပ္တိုက္ႎႀင့္ ခုႎႀစ္၊ လတုိႚ မပၝရႀိ။) ကေန "ေဒၞခင္ဳကည္ အတၪႂပၯတၨိ အကဵဥ္း" တုိႛကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
အဴငိမ္းစား စိုက္ပဵႂိးေရး ပၝေမာကၡ၊ ဆရာ႒ကီး ေဒၝက္တာ ဆလိုင္းထၾန္းသန္း
အဴငိမ္းစား စိုက္ပဵႂိးေရး ပၝေမာကၡ ဆရာ႒ကီး ေဒၝက္တာ ဆလိုင္းထၾန္းသန္း အိႎၬိယႎိုင္ငံ နယူးေဒလီ႓မိႂႚကို အလည္အပတ္ခရီး ေရာက္ရႀိေနခိုက္ မဇ႙ိမ သတင္းေထာက္ မဝိုင္းပီးက ေတၾႚဆံု ေမးဴမန္းထားတဲ့ 'စိုက္ပဵႂိးေရး ပၝေမာကၡ ေဒၝက္တာ ဆလိုင္းထၾန္းသန္းႎႀင့္ ေတၾႚဆံုဴခင္း' ၂၀၀၈ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တိုဘာလ ၁၃ ရက္ေနႛ မဇၤဵိမ သတင္းကေန "အဴငိမ္းစား စိုက္ပဵႂိးေရး ပၝေမာကၡ၊ ဆရာ႒ကီး ေဒၝက္တာ ဆလိုင္းထၾန္းသန္း" အေဳကာင္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
သဘာဝ ပတ္ဝန္းကဵင္ ထိန္းသိမ္းေရးကို လက္ေတၾႚ ေဆာင္႟ၾက္ေနတဲ့ ေဒၝက္တာ ေမာင္ေမာင္ဳကည္
ေအာင္ပင္လယ္ လူမႁ ဝန္းကဵင္ မဂၢဇင္း အတၾဲ ၂၊ အမႀတ္ (၇)၊ စက္တင္ဘာလ၊ ၂၀၀၈ ထုတ္မႀာ ေဖာ္ဴပပၝရႀိတဲ့ အယ္ဒီတာ အဖၾဲႚရဲႚ 'သဘာဝ ပတ္ဝန္းကဵင္ ထိန္းသိမ္းေရးကို လက္ေတၾႚ ေဆာင္႟ၾက္ေနတဲ့ ေဒၝက္တာ ေမာင္ေမာင္ဳကည္ႎႀင့္ ေတၾႚဆံုုဴခင္း' ကေန "ေဒၝက္တာ ေမာင္ေမာင္ဳကည္" အေဳကာင္း ထုတ္ႎႁတ္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ေမာ္လ႓မိႂင္ ဒီကရီ ေကာလိပ္ႎႀင့္ ပုသိမ္ ဒီကရီ ေကာလိပ္ ေကဵာင္းအုပ္႒ကီးေဟာင္း "ေဒၝက္တာ မန္းသက္စံ"
Kaowao Newsgroup kaowao.org/b/oct08-11.php ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာရဲႚႛ ၂၀၀၈ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တုိဘာ ၁၀ ရက္ေနႛက 'ဆရာ ေဒၝက္တာ မန္းသက္စံ ႎႀလုံးေရာဂၝဴဖင့္ ကၾယ္လၾန္' တဲ့ သတင္းကေန ေမာ္လ႓မိႂင္ ဒီကရီ ေကာလိပ္ႎႀင့္ ပုသိမ္ ဒီကရီ ေကာလိပ္ ေကဵာင္းအုပ္႒ကီးေဟာင္း "ေဒၝက္တာ မန္းသက္စံ" အေဳကာင္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဂၝးဒီးယန္း ဦးစိန္ဝင္း (၁၉၂၂)
ဴပန္ဳကားေရးႎႀင့္ ဴပည္သူႛ ဆက္ဆံေရး ဦးစီးဌာန (႟ံုးခဵႂပ္)၊ စာတည္းအဖၾဲႚ စုေဆာင္း ဴပႂစု႓ပီး ေ႟ၿဟသႆာ စာအုပ္တုိက္မႀ ၂၀၀၈ စက္တင္ဘာမႀာ ပထမအ႒ကိမ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႛခဵိခဲ့တဲ့ 'ႎႀစ္ဆယ္ရာစု ဴမန္မာ စာေရးဆရာမဵားႎႀင့္ စာစုစာရင္း (ပဥၤမတၾဲ)' အေဴခခံကာ "ဂၝးဒီးယန္း ဦးစိန္ဝင္း (၁၉၂၂)" ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိအကဵဥ္းနဲႛ စာစုစာရင္းကို စုစည္း လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
မန္လည္ ဆရာေတာ္ ဘုရား႒ကီး ရႀင္ဇဝန (၁၈၄၁ - ၁၉၂၀)
'ႎႀစ္ဆယ္ရာစု ဴမန္မာ စာေရးဆရာမဵားႎႀင့္ စာစုစာရင္း (ဒုတိယတၾဲ)'၊ ဴပန္ဳကားေရးႎႀင့္ ဴပည္သူႛ ဆက္ဆံေရး ဦးစီးဌာန (႟ံုးခဵႂပ္)၊ စာတည္းအဖၾဲႚ စုေဆာင္း ဴပႂစုသည္၊ ေ႟ၿဟသႆာ စာအုပ္တုိက္၊ ၂၀၀၆ ႎိုဝင္ဘာ၊ ပထမအ႒ကိမ္ ထုတ္ကေန ေကဵးဇူးရႀင္ "မန္လည္ဆရာေတာ္႒ကီး (၁၈၄၁ - ၁၉၂၀)" ရဲႚ ေထ႟ုပၯတၨိအကဵဥ္းနဲႛ စာစုစာရင္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဆီးပန္းနီ ဆရာေတာ္ အရႀင္ နရိႎၬဓဇ (ဴမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၇၃ - ၁၂၅၀)
ကုန္းေဘာင္ ေနာက္ဆုံးမင္းဆက္ႎႀင့္ ကုိလိုနီေခတ္ဦး မႎၩေလးမႀ ထင္ရႀားေသာ မဵိႂးခဵစ္ ဆရာေတာ္ ဘုရား႒ကီး "ဆီးပန္းနီ ဆရာေတာ္ (ဴမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၇၃ - ၁၂၅၀)" အေဳကာင္းကို The Dream Crystals Publishing House က ၁၉၉၉ ခုႎႀစ္မႀာ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႛခဵိခဲ့တဲ့ ေနထၾတ္ရဲႚ 'မႎၩေလး အဘိဓာန္' စာအုပ္ကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ေဒၞစိန္သုံ (ဴမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၄၅ - ၁၂၉၉)
မႎၩေလး႓မႂိႚ ပထမ အ႓ငိမ့္သဘင္ေခတ္တၾင္ အလၾန္ ထင္ရႀားခဲ့ေသာ အ႓ငိမ့္မင္းသမီး႒ကီး "ေဒၞစိန္သုံ (ဴမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၂၄၅ - ၁၂၉၉)" အေဳကာင္းကို The Dream Crystals Publishing House က ၁၉၉၉ ခုႎႀစ္မႀာ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႛခဵိခဲ့တဲ့ ေနထၾတ္ရဲႚ 'မႎၩေလး အဘိဓာန္' နဲႛ ဴမန္မာ့ စၾယ္စံုကဵမ္း အတၾဲ - ၄ (ေစာင္း - တူ) အပိုင္း - က စာအုပ္တုိႛကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဴမန္မာ့လမ္းစဥ္ ဦးစိန္ဝင္း (ေအဒီ ၁၉၁၂ - ၁၉၈၇)
မႎၩေလး႓မိႂႚတၾင္ ထင္ရႀားေသာ ဴမန္မာ့လမ္းစဥ္ သတင္းစာတုိက္ ပုိင္ရႀင္ႎႀင့္ သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး "ဦးစိန္ဝင္း (ေအဒီ ၁၉၁၂ - ၁၉၈၇)" အေဳကာင္းကို The Dream Crystals Publishing House က ၁၉၉၉ ခုႎႀစ္မႀာ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႛခဵိခဲ့တဲ့ ေနထၾတ္ရဲႚ 'မႎၩေလး အဘိဓာန္' စာအုပ္ကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။