စာေရးဆရာမဵား၏ အတၪႂပၯတၨိမဵား
အထက္တဆင့္ဴမင့္တဲ့ဴမန္မာ့ စာေရးဆရာေတၾႚရဲႚ အတၪႂပၯတၨိေတၾနဲႚ သူတုိႚရဲႚ ႟ုပ္ပံုလၿာ အဖဲၾႚအႎၾဲႚေတၾကို စာအုပ္ စာေစာင္ အသီးသီးကေန ေကာက္ႎႁတ္ စုစည္းထားတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
စာေရး ဆရာမ မိခဵမ္းေဝ
'မိခဵမ္းေဝဟာ စာေရးသက္ မရင့္လႀေသးပၝဘူး။ ဒၝေပမဲ့ ေကဵာင္းဆရာမ အလုပ္က ထၾက္လိုက္႓ပီး စၾန္ႛစၾန္ႛစားစား စာေပနယ္ထဲကို ဝင္လာတာ၊ သူ႒ကိႂးစား ထားတာေတၾကို ခုဝတၪႂတိုမႀာ ေတၾႚရေတာ့ အလားအလာရႀိတဲ့ ကေလာင္ရႀင္ အမဵိႂးသမီးပဲလိုႛ ေအာက္ေမ့မိပၝတယ္' လိုႛ လူထုအေမ လူထု ေဒၞအမာက အားေပး ခဵီးဴမၟင့္စကား ဆုိခဲ့တဲ့ ၂၀၀၀ ခုႎႀစ္၊ အမဵိႂးသား စာေပဆုရ စာေရးဆရာမ မိခဵမ္းေဝရဲႚ အတၪႂပၯတၨိကို စုေဆာင္း လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ကဗဵာဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) (၁၉၄၄ - ၂၀၀၆)
၂၀၀၆ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၈ ရက္ေနႛက ကၾယ္လၾန္သၾားခဲ့တဲ့ ႎိုင္ငံေရး အကဵဥ္းသူေဟာင္း ကဗဵာ ဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) ကို ရည္စူး႓ပီး မနက္ပိုင္းမႀာ သံဃာေတာ္ေတၾကို ေနႛဆၾမ္း ကပ္လႀႃပၾဲနဲႛ ညေနပိုင္းမႀာ စာေပ ဝၝသနာရႀင္ေတၾ တက္ေရာက္တဲ့ အမႀတ္တရ ကဗဵာ ႟ၾတ္ဆိုပၾဲကေလး တရပ္ကို ၂၀၀၇ ခုႎႀစ္၊ ဧ႓ပီလ ၇ ရက္ေနႛက ဆရာမ ေစာမာန္ရဲႚ သမီးဴဖစ္သူ ေနထိုင္ရာ အေမရိကန္ ဴပည္ေထာင္စု၊ ကယ္လီဖိုးနီးယား ဴပည္နယ္၊ ေဒလီစီးတီးက ေနအိမ္မႀာ ကဵင္းပ ဴပႂလုပ္ခဲ့တဲ့ သတင္း [မိုးမခ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာ - moemaka.com/index.php?option=com_content&task=view&id=80&Itemid=83] ကေန ေကာက္ႎႁတ္ထားတဲ့ "ကဗဵာဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) (၁၉၄၄ - ၂၀၀၆)" ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိအကဵဥ္းနဲႛ ကဗဵာဆရာမ ေစာမာန္ (မႎၩေလး) ရဲႚ ကဗဵာ ၂ ပုဒ္ ဴဖစ္တဲ့ "ရင္ဳကားေစ့ေဆာင္း" နဲႛ "ခဵႂပ္႟ိုးသီဴခင္းႎႀင္ႛ ေမတၨာသီလ" ကို niyawdar.blogspot.com/2008_02_01_archive.html ဘေလာ့ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ႓ပီး ပူးတၾဲကာ လၿင့္တင့္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ကဗဵာဆရာ စာေရးဆရာ ေမာင္ႎႀင္းပန္း (ေရနံေခဵာင္း) (၁၉၅၁ - ၂၀၀၈)
မေဟသီ ႟ုပ္စံု မဂၢဇင္း၊ အမႀတ္ ၂၈၂၊ ဇၾန္၊ ၂၀၀၈ ခုႎႀစ္ ထုတ္မႀာ ေဖာ္ဴပပၝရႀိတဲ့ အယ္ဒီတာ အဖၾဲႚရဲႚ ဝမ္းနည္း သဝဏ္ (စာမဵက္ႎႀာ - ၉၅) ကေန ကဗဵာဆရာ စာေရးဆရာ ေမာင္ႎႀင္းပန္း (ေရနံေခဵာင္း) ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိအကဵဥ္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
စာေရးဆရာ ညီဘၾား (၁၉၆၃ - ၂၀၀၆)
မေဟသီ ႟ုပ္စံု မဂၢဇင္း၊ အမႀတ္ ၂၈၂၊ ဇၾန္၊ ၂၀၀၈ ခုႎႀစ္ ထုတ္မႀာ ေဖာ္ဴပပၝရႀိတဲ့ တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာရဲႚ မႀတ္စု (စာမဵက္ႎႀာ - ၁၀၄) ကေန စာေရးဆရာ ညီဘၾား (၁၉၆၃ - ၂၀၀၆)ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိအကဵဥ္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဦးလူေဖဝင္း (၁၂၆၂ - ၁၃၄၄)
ေမာင္သုတ အမည္ခံ ဗိုလ္မႀႃး ဘေသာင္း (မဟာ ဝိဇၦာ၊ ေ႟ၿတံဆိပ္ရ) ဴပႂစုကာ ဦးခင္ေအး (ေမာင္ခင္မင္၊ ဓႎုဴဖႃ) ပၝေမာကၡ၊ ဴမန္မာစာ ဌာန၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ တည္းဴဖတ္ ဴဖည့္စၾက္တဲ့ ပဥၤမအ႒ကိမ္ ၁၊ ဳသဂုတ္၊ ၂၀၀၂၊ ရာဴပည့္ စာအုပ္တိုက္ထုတ္ 'စာဆုိေတာ္မဵား အတၪႂပၯတၨိ' က ဦးလူေဖဝင္း (၁၂၆၂ - ၁၃၄၄) အေဳကာင္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဒဂုန္ ဦးလႀေဘ (၁၂၆၁ - ၁၃၄၈)
ေမာင္သုတ အမည္ခံ ဗိုလ္မႀႃး ဘေသာင္း (မဟာ ဝိဇၦာ၊ ေ႟ၿတံဆိပ္ရ) ဴပႂစုကာ ဦးခင္ေအး (ေမာင္ခင္မင္၊ ဓႎုဴဖႃ) ပၝေမာကၡ၊ ဴမန္မာစာ ဌာန၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ တည္းဴဖတ္ ဴဖည့္စၾက္တဲ့ ပဥၤမအ႒ကိမ္ ၁၊ ဳသဂုတ္၊ ၂၀၀၂၊ ရာဴပည့္ စာအုပ္တိုက္ထုတ္ 'စာဆုိေတာ္မဵား အတၪႂပၯတၨိ' က ဒဂုန္ ဦးလႀေဘ (၁၂၆၁ - ၁၃၄၈) အေဳကာင္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
မႎၩေလးမႀ ထင္ရႀားေသာ စာေရးဆရာ ညီပုေလး
လူထု ဦးလႀႎႀင့္ လူထု ေဒၞအမာတိုႛ၏ သား မႎၩေလးမႀ ထင္ရႀားေသာ စာေရးဆရာ ညီပုေလး အေဳကာင္းကို စုေဆာင္း လၿင့္တင္ ေပးလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ေဒၝင္းႎၾယ္ေဆၾႎႀင့္ ေတၾႚဆံုဴခင္း
". . . တဖက္က က႗န္ေတာ္ စီးပၾားေရး လုပ္ရပၝတယ္။ က႗န္ေတာ္ စုိက္ခဵင္တာကေတာ့ ႎႀစ္ရႀည္လမဵား ေမၿး႒ကိႂင္ေနမယ့္ စႎၬကူးပင္ ပၝပဲ။ ဒၝေပမဲ့ ေလာေလာဆယ္ စားဖုိႛအတၾက္ ခဵဥ္ေပၝင္ပင္လည္း စုိက္ရပၝေသးတယ္။ ကဗဵာသာ ေရးစားရမယ္ ဆုိရင္ ကုိယ့္သားမယားကုိ ေက႗းဖုိႛထားလုိႛ ပု႟ၾက္ဆိတ္ကုိေတာင္ ေက႗းဖုိႛ ေလာက္မႀာ မဟုတ္ပၝဘူး။ ဟုိတုန္းကဆုိ ကဗဵာတပုဒ္ ဆယ့္ငၝးကဵပ္ ႎႀစ္ဆယ္ပဲ ရတာပၝ။ ခုမႀ ေပဖူးလၾာလုိ မဂၢဇင္း႒ကီးေတၾက ပုိမုိ ခဵီးဴမၟင့္တာကုိး။ . . . " . . . [လၾန္ခဲ့ ၁၅ ႎႀစ္၊ ႎႀစ္ ၂၀ နီးပၝးက (၂၀၀၂ ခုႎႀစ္က ေဴပာတာ ဴဖစ္ပၝတယ္) 'ကာရန္မဲ့ ကဗဵာ၊ ကာရန္မဲ့ ကဗဵာနဲႛ အေဴပာမဵား လာဳကတဲ့ အခဵိန္မုိႛ ဒီလ ကၾဵန္ေတာ္ ေတၾႚဆုံေပးရမယ့္ ကဗဵာ ဆရာ႒ကီး ေဒၝင္းႎၾယ္ေဆၾနဲႛ ေတၾႚရခဵိန္မႀာ ကာရန္မဲ့ ကဗဵာ အေဳကာင္းကပဲ တုိက္႟ုိက္ စေမးလုိက္တဲ့' ဝင္း႓ငိမ္းရဲႚ ေဒၝင္းႎၾယ္ေဆၾနဲႛ ေတၾႚဆံု ေမးဴမန္း ထားတာေတၾကို၊ ေမာင္လၾင္ဴပင္ စီစဥ္႓ပီး၊ အာ႟ံုေကာင္းကင္ စာအုပ္တုိက္က ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တုိဘာလမႀာ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႛခဵိခဲ့တဲ့ "ဝင္႓ငိမ္းႎႀင့္ စာေရးဆရာမဵား ၃" စာအုပ္ကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။]
အမဵႂိးသား စာေပဆုရ ေအာင္သန္းထၾန္း (မံု႟ၾာ)၊ မဟာဝိဇၦာ (ဂုဏ္ထူး)၊ ဥပေဒ ဝိဇၦာ
"အမဵႂိးသား စာေပဆုရ ေအာင္သန္းထၾန္း (မံု႟ၾာ)၊ မဟာဝိဇၦာ (ဂုဏ္ထူး)၊ ဥပေဒ ဝိဇၦာ" ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိ အကဵဥ္းကို ဴပည့္စံု စာအုပ္တုိက္က ၂၀၀၅ ခု၊ ဇူလိုင္လမႀာ ပထမ အ႒ကိမ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႛခဵိခဲ့တဲ့ ေအာင္သန္းထၾန္းရဲႚ 'အဓိက သမိုင္းဆိုင္ရာ ေဝၝဟာရမဵား (101 Key Ideas History)' စာအုပ္ကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဒဂုန္ နတ္ရႀင္ (၁၂၆၀ - ၁၃၅၀)
ေမာင္သုတ အမည္ခံ ဗိုလ္မႀႃး ဘေသာင္း (မဟာ ဝိဇၦာ၊ ေ႟ၿတံဆိပ္ရ) ဴပႂစုကာ ဦးခင္ေအး (ေမာင္ခင္မင္၊ ဓႎုဴဖႃ) ပၝေမာကၡ၊ ဴမန္မာစာ ဌာန၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ တည္းဴဖတ္ ဴဖည့္စၾက္တဲ့ ပဥၤမအ႒ကိမ္ ၁၊ ဳသဂုတ္၊ ၂၀၀၂၊ ရာဴပည့္ စာအုပ္တိုက္ထုတ္ 'စာဆုိေတာ္မဵား အတၪႂပၯတၨိ' စာအုပ္က "ဒဂုန္နတ္ရႀင္ (၁၂၆၀ - ၁၃၅၀)" အေဳကာင္းကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။