အမဵႂိးသား ေခၝင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း၏ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒႎႀင့္ ပတ္သက္သည့္ လမ္းႌၿန္ခဵက္ ၇ ခဵက္

ေတာင္တန္း ေဒသ မဵားႎႀင့္ ကရင္နီ နယ္မဵား အပၝအဝင္ ဴဖစ္ေသာ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္သူ ႎုိင္ငံေတာ္သား တုိႚ၏ ကုိယ္စားလႀယ္ မဵားသည္ တုိင္းသူ ဴပည္သား တုိႚ၏ အာသီသ ဆႎၬႎႀင့္ ေလဵာ္ညီစၾာ၊ ႎုိင္ငံေတာ္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ စီစဥ္ ေရးဆၾဲရန္ အလုိႚငႀာ၊ စုံညီ စုေဝး ဳကလဵက္ ေအာက္ပၝ ဴပႉာန္းခဵက္ မဵားကုိ ခဵမႀတ္ ဳကေဳကာင္း။

(၁) ႎုိင္ငံေတာ္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒသည္ ဴမန္မာ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ဟု ေခၞတၾင္ ေစေသာ လၾတ္လပ္သည့္ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ သမၳတ ႎုိင္ငံ၏ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ ဴဖစ္ေစ ရမည္။ ထုိႚဴပင္ -

(၂) ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံတၾင္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒက သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပသည့္ တသီး ပုဂၢလ ဴပည္နယ္မဵား ပၝဝင္ ေစလဵက္၊ သုိႚ သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပသည့္ တသီး ပုဂၢလ ဴပည္နယ္ မဵားသည္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒတၾင္ သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပ ထားသည္ႎႀင့္ အမ႖ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အာဏာ ရရႀိ ေစရမည္။ ထုိႚဴပင္ -

(၃) အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ လၾတ္လပ္ေသာ သမၳတ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္ႎႀင့္ တကၾ၊ အပၝအဝင္ ဴဖစ္သည့္ ဴပည္နယ္ မဵားႎႀင့္ အစုိးရ အဖၾဲႚအစည္း အားလုံး တုိႚ၏ အခၾင့္အာဏာ ဟူသမ႖ တုိႚသည္ တုိင္းသူ ဴပည္သားတုိႚ ထံမႀ သက္ဆင္း ေစရမည္။ ထုိႚဴပင္ -

(၄) ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္၏ တုိင္းသူ ဴပည္သား မႀန္သမ႖သည္ လူမႁေရးရာ၌ လည္းေကာင္း၊ စီးပၾားေရးရာ၌ လည္းေကာင္း၊ ႎုိင္ငံေရးရာ၌ လည္းေကာင္း၊ တရား မ႖တမႁ ရႀိေစလဵက္၊ အဆင့္အတန္း အခၾင့္အေရးႎႀင့္ ဥပေဒ သက္ေရာက္မႁ တုိႚတၾင္ ဆူ႒ကႂံ နိမ့္ဴမင့္ မရႀိ၊ ပကတိ တူညီ ေစရမည့္ဴပင္၊ တရား ဥပေဒႎႀင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အမဵား ဴပည္သူတုိႚ ေစာင့္စည္း အပ္ေသာ အကဵင့္ သိကၡာႎႀင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မဆန္ႚကဵင့္ သမ႖ လၾတ္လပ္စၾာ ႒ကံစည္ပုိင္ခၾင့္၊ လၾတ္လပ္စၾာ ထုတ္ေဖာ္ ေဴပာဆုိခၾင့္၊ စည္း႟ုံးပုိင္ခၾင့္၊ ဴပႂမူ ေဆာင္႟ၾက္ ပုိင္ခၾင့္တုိႚ ရရႀိ တည္႓မဲ ေစရန္ အတၾက္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒတၾင္ အခုိင္အလုံ သတ္မႀတ္ ထားရႀိ ေစရမည္။ ထုိႚဴပင္ -

(၅) ဤဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒတၾင္ လူနည္းစုမဵား အဖုိႚ လုံေလာက္ေသာ ကာကၾယ္ခဵက္မဵား ထည့္သၾင္း ဴပႉာန္း ထားရႀိ ေစရမည္။ ထုိႚဴပင္ -

(၆) လၾတ္လပ္ေသာ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ သမၳတ ဴမန္မာႎုိင္ငံ၏ နယ္ေဴမတုိႚ တေပၝင္း တစည္းတည္း တည္တံ့ ခုိင္႓မဲေရးကုိ လည္းေကာင္း၊ ႎုိင္ငံ၏ ဳကည္း၊ ေရ၊ ေလ တုိႚကုိ အခဵႂပ္အခဵာ စုိးမုိး အုပ္ခဵႂပ္ ပုိင္ခၾင့္ကို လည္းေကာင္း၊ တရား ဓမၳႎႀင့္ တကၾ ဴပည္ေထာင္စု ခဵင္းခဵင္း ဥပေဒ အရ ထိန္းေစာင့္ ထားရႀိ ေစရမည္။ ထုိႚဴပင္ -

(၇) ရာဇဝင္တၾင္ ထင္ရႀား ခဲ့ေသာ ဤ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္သည္ ကမာၲတၾင္ မိမိ၏ ဂုဏ္ ဳကက္သေရႎႀင့္ ေလဵာ္စၾာ ရသင့္ ရထုိက္ေသာ အဆင့္အတန္းသုိႚ ေရာက္ရႀိ ေစရမည့္ အဴပင္ လူသတၨဝၝ တုိႚ၏ တုိးတက္ေရးႎႀင့္ ေကာင္းကဵႂိး ခဵမ္းသာ ဴပည့္ဝေရး တုိႚကုိ တာဝန္ အေလဵာက္ ေစတနာဴဖင့္ အစၾမ္းကုန္ ဴဖည့္စၾမ္း ထမ္း႟ၾက္ကာ ဴပည္ေထာင္ခဵင္းခဵင္း ဆုိင္ရာ တရား ဓမၳႎႀင့္ ကဵင့္ဝတ္ သိကၡာကုိ အေဴခခံ ဴပႂ၍ ကမာၲႚ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး ေရႀႚ႟ႁလဵက္ ႎုိင္ငံတကာ တုိႚႎႀင့္ မိတ္ဝတ္မပဵက္ တၾဲဘက္ ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္မႁကုိ ခုိင္႓မဲေသာ အဓိႉာန္ဴဖင့္ ေစာင့္ထိန္း ေတာ့အံ့။

သည္အဆုိကုိ က႗န္ေတာ္ တင္သၾင္း ရတဲ့ အေဳကာင္း ကေတာ့ကာ က႗န္ေတာ္္တုိႚ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္က လူမဵႂိးစုံ ကုိယ္စားလႀယ္တုိႚ အစ ရႀိသည့္ အားဴဖင့္ လာေရာက္ စုေဝး ႓ပီးေတာ့ တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ဆုိ႓ပီး က႗န္ေတာ္တုိႚ ဖၾဲႚစည္း ႓ပီးတဲ့ေနာက္ ဗမာဴပည္ရဲႚ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ ေရးဆၾဲဖုိႚ ဆုိ႓ပီး သည္လၿတ္ေတာ္မႀာ တာဝန္ ကဵလာ ပၝတယ္။

ယခုလုိ လာ႓ပီး ေဆၾးေႎၾး ဳကတဲ့ အခၝမႀာ ဘယ္လုိ အေဴခခံႎႀင့္ က႗န္ေတာ္တုိႚ ႎုိင္ငံေတာ္ရဲႚ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ ဘယ္လုိ ေရးဆၾဲ မည္လဲ ဆုိတာကုိ ပထမ ေရႀးဦးစၾာ သိထားဖုိႚ လုိပၝ လိမ့္မည္။ သည္လုိ အေဴခခံ အခဵက္အလက္ ဆုိ႓ပီး၊ မသိဘဲႎႀင့္ က႗န္ေတာ္တုိႚ ေရႀႚဆက္လက္႓ပီး ဗမာဴပည္ရဲႚ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ ေရးဆၾဲမယ္လုိႚ ရႀိရင္၊ တေယာက္တေပၝက္ ဆုိတဲ့ သေဘာမဵႂိး ဴဖစ္႓ပီး ဘာမ႖ အေဴခခံ မရႀိဘူး။ လမ္းစဥ္လည္း မရႀိဘူး။ လမ္းစဥ္ ႌၿန္ဴပထားဴခင္း မရႀိ ဴဖစ္႓ပီး ေတာ့ကာ၊ လုိခဵင္ရာကုိ အဴမန္ မရမႀာ မဟုတ္ဘူး။ ယခု က႗န္ေတာ္ တင္သၾင္းတဲ့ အဆိုဟာ (Directive Resolution) ေနာက္ သည္ အစည္းအေဝး မႀာပဲ ခန္ႚရမည့္ ႎုိင္ငံေတာ္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ ေရးဆၾဲတဲ့ အဖၾဲႚ အသီးသီးကုိ လမ္းႌၿန္ အမႀာသဖၾယ္ ဴဖစ္တဲ့ အဆုိသာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ အဲသည္ ေကာ္မီတီ အသီးသီး ေတၾက ဆက္လက္႓ပီး ဗမာဴပည္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ ထဲမႀာ ဘာေတၾ ထည့္သၾင္းတယ္ ဆုိတာ အေသးစိတ္ အားဴဖင့္ လည္းေကာင္း၊ မူအား ဴဖင့္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ ေသေသခဵာခဵာ ေဆၾးေႎၾးႎုိင္တဲ့ အခၝ အေဴခခံ အားဴဖင့္ ဘယ္ အေပၞမႀာ မူထား႓ပီး ေဆၾးေႎၾး ရမည္ ဆုိတာ သိထားမႀ ဴဖစ္ႎုိင္ ပၝလိမ့္မည္။ တဦးႎႀင့္ တဦး သိရႀိ ထားတာခဵင္း မတူလုိႚ ရႀိလ႖င္ က႗န္ေတာ္တုိႚ ေကာ္မီတီေတၾ လုပ္မည့္ လုပ္ငန္း ေတၾဟာ အင္မတန္ အခက္အခဲ ေတၾကုိ ေတၾႚစရာ ရႀိပၝ လိမ့္မယ္။ အဲသည္ေတာ့ အေဴခခံ သေဘာ အားဴဖင့္ လမ္းဴပတဲ့ လမ္းႌၿန္တဲ့ ဆုံးဴဖတ္ခဵက္ တခုကုိ တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ကပင္ ပထမ ဦးစၾာ ဆုံးဴဖတ္ရန္ လုိပၝ လိမ့္မည္။ အဲသည္လုိ လမ္းႌၿန္တဲ့ ဆုံးဴဖတ္ခဵက္ ရ႓ပီးမႀ ေကာ္မတီေတၾ ဖၾဲႚစည္း႓ပီး အလုပ္ကုိ ဆက္လုပ္ ဳကပၝ လိမ့္မည္။ သည္လုိမႀ မဟုတ္ရင္ တခဵႂိႚ ေကာ္မတီက ‘သမၳတ’ စနစ္ အရ သေဘာမဵႂိးႎႀင့္ ေဆၾးေႎၾး သၾားခဵင္း သၾားမည္။ တခဵႂိႚ ကလည္း ‘ရႀင္ဘုရင္’ စနစ္ အရ ေဆၾးေႎၾးမည္။ ေနာက္႓ပီးေတာ့ ‘ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံ’ သေဘာကုိ လက္ခံတဲ့ လူေတၾက လက္ခံ၊ လက္မခံတဲ့ လူေတၾ ကလည္း သူတုိႚ သေဘာ အတုိင္းလုပ္ ဆုိသလုိ ဴဖစ္လ႖င္ အဖၾဲႚမဵႂိးမဵႂိးက တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္မႀာ ဴပန္႓ပီး အစီရင္ ခံတဲ့ အခၝမႀာ ဆက္စပ္လုိႚ မရႎုိင္တဲ့ အစီရင္ခံစာ အမဵႂိးမဵႂိးကုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ ဘယ္လုိမႀ လုပ္႓ပီး ဆုံးဴဖတ္ တတ္မႀာ မဟုတ္ဘူး။ ဒၝေဳကာင့္ သည္အေဴခခံ မူကုိ ဴပႉာန္း ထား႓ပီးမႀ သာလ႖င္ ေရႀႚဆက္႓ပီး ႎုိင္ငံေတာ္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ စီမံ ဖန္တီးလုိႚ ရႎုိင္ ပၝလိမ့္မည္။ သည္ေတာ့ က႗န္ေတာ္တုိႚ သည္လုိ အေဴခခံ လုိတဲ့ အတၾက္ သည္လၿတ္ေတာ္တၾင္ သည္အဆုိကုိ ယခု တင္သၾင္းရဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။ သည္အဆုိကို က႗န္ေတာ္ပဲ စဥ္းစဥ္းစားစားႎႀင့္ ေရးဆၾဲ႓ပီး တင္သၾင္း ထားပၝတယ္။ မူလ ပထမ တုန္းက က႗န္ေတာ္ တင္သၾင္း ရမည့္ အဆုိဟာ ဖဆပလ ပဏာမ ညီလာခံ တုန္းက ဆုံးဴဖတ္ခဲ့တဲ့ အဆုိပဲ ဴဖစ္ပၝတယ္။

သုိႚေသာ္လည္း အဲဒီ အဆုိကုိ ဖတ္ဳကည့္တဲ့ အခၝ၊ ဴပင္စရာ လုိေနတဲ့ အခဵႂိႚ အခဵက္အလက္ ေတၾကုိ ေတၾႚရ ပၝတယ္။ ဖဆပလ ညီလာခံ တုန္းက ဆုံးဴဖတ္ခဲ့တဲ့ အဆုိေတၾနဲႚ ပတ္သက္လုိႚ တိုင္းဴပည္ဴပႂ လၾတ္ေတာ္ ကေန ႓ပီးေတာ့ ႟ုိက္႓ပီး ေပးထားတဲ့ စာအုပ္ ရႀိပၝတယ္။ အဲသည္ အထဲမႀာ ဳကည့္မယ္ ဆုိလုိႚ ရႀိလ႖င္ ေတၾႚရ ပၝလိမ့္မည္။ အဲသည္ ဆုံးဴဖတ္ခဵက္ မူကုိ က႗န္ေတာ္ ဴပင္ဆင္ ထားတယ္။ ဴပင္ထားတာ ကေတာ့ နိဒၝန္း စကားခဵီးမႀာ ေတာင္တန္း ေဒသမဵားႎႀင့္ ကရင္နီ နယ္မဵား အပၝအဝင္ ဴဖစ္ေသာ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္သူ ႎုိင္ငံေတာ္သား တုိႚ၏ ကုိယ္စားလႀယ္ မဵားသည္ တုိင္းသူ ဴပည္သား တုိႚ၏ အာသီသ ဆႎၬႎႀင့္ ေလဵာ္ညီစၾာ ႎုိင္ငံေတာ္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ စီစဥ္ ေရးဆဲၾရန္ အလုိႚငႀာ စုံညီ စုေဝး ဳက႟ုံ ေလာက္က လၾဲ႓ပီး အဴခား သေဘာ မပၝ ဝင္ေအာင္ ဴပင္ဆင္ ထားပၝသည္။

ယခု (state) ဆုိတဲ့ ႎုိင္ငံေတာ္႒ကီးကုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ ဗမာဴပည္မႀာ မဖၾဲႚစည္း မိဳက ေသးပၝဘူး။ အဲသည္ေတာ့ ဖၾဲႚစည္းမည့္ ႎုိင္ငံေတာ္မႀာ ဘယ္နယ္ေတၾ ပၝမည္ ဆုိတာ က႗န္ေတာ္တုိႚ ကဵကဵနန သတ္မႀတ္ ႓ပီးသား မဴဖစ္ႎုိင္ ေသးပၝဘူး။ ယခု က႗န္ေတာ္တုိႚ ေဆၾးေႎၾးရန္ အခဵက္ဟာ "ႎုိင္ငံ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒသည္ ဴမန္မာ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ဟု ေခၞတၾင္ ေစေသာ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ သမၳတ ႎုိင္ငံ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ ဴဖစ္ေစ ရမည္" ဆုိတဲ့ အခဵက္ ကုိသာ ေဆၾးေႎၾးရန္ ဴဖစ္ပၝတယ္။

ဴမန္မာ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ ဆုိတာကုိ က႗န္ေတာ္ အထူး ရႀင္းေဴပာ ေနစရာ မလုိပၝဘူး။ သည္ႎုိင္ငံေတာ္ကုိ ဴပည္ေထာင္စုေတၾ စုထားမယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာေလာက္ ပၝပဲ။ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ ဆုိကတည္းက က႗န္ေတာ္တုိႚ အခု ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒဟာ (United Constitution) လူတမဵႂိးတည္း ဆုိတဲ့ ႎုိင္ငံမဵႂိး မဟုတ္ဘဲႎႀင့္ လူမဵႂိး ေပၝင္းစုံ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံ ဆုိတဲ့ အဓိပၯာယ္ ေရာက္သၾား ပၝတယ္။ အဲသည္ေတာ့ က႗န္ေတာ္ ကေန႓ပီး၊ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ အဴဖစ္ ဖၾဲႚစည္း အပ္တယ္လုိႚ အဆုိ တင္သၾင္းတဲ့ ကိစၤမႀာ ယခု ႔ကေရာက္ ဳကတဲ့ အမတ္မင္း မဵားက ဗမာ ႎုိင္ငံေတာ္ကုိ သည္လုိ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္႒ကီး အဴဖစ္ႎႀင့္ ဖၾဲႚစည္း အပ္တယ္လုိႚ ဆုိတဲ့ အေဴခခံ မူဟာ သင့္ မသင့္ကုိ သည္လၿတ္ေတာ္႒ကီးက စဥ္းစားဖုိႚ ပၝပဲ။

က႗န္ေတာ္တုိႚ အခု ဴဖစ္ေနတဲ့ ဗမာဴပည္ရဲႚ အေဴခအေန ေတၾကုိ ေထာက္လုိႚ ဳကည့္လ႖င္ က႗န္ေတာ္တုိႚ ႎုိင္ငံကုိ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ အဴဖစ္ႎႀင့္ ဖၾဲႚစည္း တည္ေထာင္မႀ သာလ႖င္ သင့္ေလဵာ္ ေလဵာက္ပတ္ ပၝလိမ့္မည္လုိႚ ယူဆတဲ့ အတုိင္း သည္အေဴခခံ သေဘာကုိ သည္အဆုိ ထဲမႀာ ထည့္သၾင္း႓ပီး သည္လၿတ္ေတာ္႒ကီးမႀာ တင္သၾင္းဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ ဆုိသည္မႀာ တင္ဴပထားဴခင္း အားဴဖင့္ ယခုသည္ တုိင္းဴပႂ ဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္မႀာ ႔ကေရာက္ လာဳကတဲ့ ေတာင္တန္း ေဒသမဵားက ကုိယ္စားလႀယ္ အမတ္မင္း မဵားဟာ သည္ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္တၾင္ သူတုိႚ သက္ဆုိင္ရာ နယ္မဵားက ပၝဝင္ ႓ပီးသား ဴဖစ္သၾား မည္လား ဆုိ႓ပီး သံသယ ရႀိေနတယ္လုိႚ က႗န္ေတာ္ သိရ ပၝတယ္။

အဲသည္ေတာ့ သည္ ကိစၤႎႀင့္ ပတ္သက္လုိႚ က႗န္ေတာ္ တိတိလင္းလင္း ရႀင္းခဵင္တာ ကေတာ့ ဗမာ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္လုိႚ ေခၞတၾင္ဖုိႚ ဆုိ႓ပီးေတာ့ သည္အဆုိ ထဲမႀာ တင္ဴပ ထားေပမည့္ သည္ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံ ထဲမႀာ ဘယ္နယ္ေတၾ ပၝလုိႚ ဘယ္နယ္ေတၾ ပၝရမည္လုိႚ သတ္မႀတ္ထားဴခင္း မရႀိေသး ပၝဘူး။ သည္ေတာ့ ေတာင္တန္း ေဒသ ကေန ႓ပီးေတာ့ တက္ေရာက္ လာဳကတဲ့ ကုိယ္စားလႀယ္ေတၾဟာ ဘာမ႖ သည္ကိစၤႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး စုိးရိမ္စရာ အလဵဥ္း မရႀိပၝဘူး။ သည္ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ ထဲမႀာ ကုိယ္ပၝခဵင္မႀ ကုိယ့္နယ္ ဆုိင္ရာမႀ ေန႓ပီးေတာ့ ပၝခဵင္မႀ ပၝႎုိင္ တာပဲ။ သည္တုိင္းဴပႂ ဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ မဖၾဲႚစည္းမီ အခၝမႀာ တုိင္းဴပႂ ဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ဖၾဲႚစည္းရန္ အလုိႚငႀာ က႗န္ေတာ္တုိႚ သေဘာ တူညီခဵက္ေတၾ စာခဵႂပ္ အမဵႂိးမဵႂိး ခဵႂပ္တဲ့ အခၝတုန္းက ေတာင္တန္း ေဒသ ကုိယ္စားလႀယ္ မဵားႎႀင့္ က႗န္ေတာ္တုိႚ ခဵႂပ္ဆုိ ခဲ့တဲ့ စာခဵႂပ္ အရ ဆုိလုိႚ ရႀိလ႖င္ ဴဖင့္ဴဖစ္ေစ၊ ေနာက္႓ပီးေတာ့ ေတာင္တန္း ေဒသ ဆုိင္ရာ စုံစမ္းေရး အဖၾဲႚ အစီရင္ ခံစာမႀ ေထာက္ခံခဵက္ မဵားကုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ လက္ခံ လာခဲ့သည့္ အတုိင္း ဴဖစ္ေစ၊ အဲသည္လုိ လက္ခံ ထားတဲ့ သည္ စာသေဘာ တၾင္မကဘဲ (Note only the letter of agreement.) သည္စာ သေဘာကုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ သေဘာ တူညီ လာခဲ့ တာတၾင္ မကဘဲ က႗န္ေတာ္တုိႚ အဖုိႚမႀာ ဆုိလုိႚ ရႀိရင္ (The spirit of agreement) သေဘာ တူညီလာ ခဲ့တဲ့ တကယ့္ အရင္း သေဘာ တရားကုိ လက္ခံ ႓ပီးေတာ့ သည္ အတုိင္းပဲ သည္တုိင္းဴပႂ ဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္မႀာ လုပ္မႀာ ပၝပဲ ဆုိတာ၊ ေတာင္တန္းနယ္ ဆုိင္ရာ ကုိယ္စားလႀယ္မဵား တိတိလင္းလင္း နားလည္ ႓ပီးသား သေဘာ တူညီခဵက္ ေတၾကုိ နယ္ခဵဲႚ သမားလုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ ေဖာက္ဖဵက္ဴခင္း မလုပ္ပၝဘူး။ အဲသည္လုိ ေပး႓ပီးသား ကတိႎႀင့္ နားလည္ ႓ပီးသား သေဘာ တူညီခဵက္ ေတၾကုိ ေဖာက္ဖဵက္ မည္လားလုိႚ သံသယ ရႀိတဲ့ လူေတၾဟာ ဥကၠႉမင္း ခၾင့္ဴပႂခဵက္ အရ ေဴပာရလ႖င္ က႗န္ေတာ္ တုိႚရဲႚ (Sense of Honour, Sense of Self-Respect, Sense of Pride,) တုိႚကုိ ေစာ္ကား တယ္လုိႚ က႗န္ေတာ္တုိႚ ယူဆ ပၝတယ္။ အဲသည္ေတာ့ က႗န္ေတာ္တုိႚ ေပး႓ပီးသား ကတိ၊ နားလည္ ႓ပီးသား သေဘာ တူညီခဵက္တုိႚ အရ ေတာင္တန္းနယ္က ကုိယ္စားလႀယ္ ေတၾဟာ တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္လာတဲ့ အခၝ၊ ေသေသခဵာခဵာ နားလည္ ေစခဵင္ တာက ဘယ္နည္း ႎႀင့္မ႖ က႗န္ေတာ္တုိႚ ဗမာ လူမဵားစု ဴဖစ္တဲ့ လူေတၾဟာ ခင္ဗဵား တုိႚကုိ အတင္း အားဴဖင့္ က႗န္ေတာ္တုိႚ ဴပည္ေထာင္စု ထဲမႀာ မသၾင္း ပၝဘူး။ သေဘာ မတူဘဲ မေနႎုိင္တဲ့ အေဴခအေန မဵႂိးကုိ လက္တလုံးဴခား လိမ္တဲ့ နည္းႎႀင့္လည္း က႗န္ေတာ္တုိႚ မလုပ္ပၝဘူး ဆုိတာ အတိအလင္း နားလည္ ေစခဵင္ ပၝတယ္။

(ဳသဘာသံမဵား)

သည္ေနရာမႀာ က႗န္ေတာ္တိုႚ ထပ္ရႀင္းခဵင္ တာက တေနႚတုန္းက က႗န္ေတာ္တုိႚ ဆီကုိ စာတေစာင္ ေရာက္လာ ပၝတယ္။ အမႀန္ စင္စစ္က က႗န္ေတာ္တုိႚ ေတာင္တန္းနယ္ ကုိယ္စားလႀယ္ မဵားက ေဴပာလုိႚလား၊ သည္လုိမႀ မဟုတ္လ႖င္ ေတာင္တန္းနယ္ ဆုိင္ရာ ဌာန ႌၿန္ဳကားေရး ဝန္က သူႚဖာသာ အေနသာခဵည္း ဴမင္းက မလႁပ္ ခုံကလႁပ္ တာလား၊ ဒၝေတာ့ က႗န္ေတာ္ မေဴပာ တတ္ဘူး။ သုိႚေသာ္လည္း တဆင့္ ကေန ႓ပီးေတာ့ ေတာင္တန္း ေဒသ ဆုိင္ရာ ကိစၤ ေတၾႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္မႀာ ေဆၾးေႎၾးတဲ့ အခၝမႀာ အင္မတန္ စုိးရိမ္ ေဳကာင့္ဳက ေနတဲ့ အေဳကာင္း စာတေစာင္ ရပၝတယ္။ သည္ တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ႟ုံးကလည္း ရသလား မေဴပာ တတ္ဘူး။

အဲသည္ စာထဲမႀာ ဘာပၝလဲ ဆုိရင္ က႗န္ေတာ္ မႀတ္မိ သေလာက္ ေဴပာရရင္ ေတာင္တန္းနယ္ ဆုိင္ရာ ကိစၤ အရပ္ရပ္ကုိ သည္တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၾတ္ေတာ္ ကေန႓ပီး ဆုံးဴဖတ္တဲ့ အခၝမႀာ ဆုိင္ရာ နယ္ရဲႚ ကုိယ္စားလႀယ္မဵား စု႟ုံး သေဘာ တူညီခဵက္ မရဘဲႎႀင့္ တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ကေန႓ပီး မဆုံးဴဖတ္ ႎုိင္ဘူး ဆိုတာ က႗န္ေတာ္တုိႚ ေတာင္တန္းနယ္ စုံစမ္းေရး အဖၾဲႚတုန္းက ေထာက္ခံခဵက္ ေပးခဲ့ ပၝတယ္။ အဲဒၝလည္း အမႀန္စင္စစ္ က႗န္ေတာ္တုိႚ အ႒ကံေပးတဲ့ အတိုင္း ထည့္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။ အဲသည္မႀာ ဆုိရင္ ကုိယ္စားလႀယ္ေတၾ အခဵင္းခဵင္းပဲ လူမဵားစု လူနည္းစု မဴဖစ္ဘဲႎႀင့္ သေဘာ ကၾဲလၾဲတဲ့ ေနရာမႀာ ညီတူမ႖တူ သေဘာ ကၾဲလၾဲ ေနဳကလ႖င္၊ ဘယ္လုိ နည္းႎႀင့္ တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ကေန႓ပီး ဆုံးဴဖတ္မလဲ ဆုိတဲ့ ေမးခၾန္းကုိ ေတာင္တန္းနယ္ ဆုိင္ရာ ကုိယ္စားလႀယ္ ေတၾဟာ သည္ကုိေတာ့ လာ မေမး ဳကဘူး။ သုိႚေသာ္လည္း မဆုိင္တဲ့ ေတာင္တန္းနယ္ ဆုိင္ရာ ဌာန ႌၿန္ဳကားေရးဝန္ ကေန႓ပီး ႎႁိးေဆာ္ခဵက္ အရ ဘုရင္ခံ မင္း႒ကီးက ေန႓ပီး ေမးတယ္။ က႗န္ေတာ့ သေဘာမႀာ ဒၝဟာ နည္းလမ္း စည္းကမ္း မမႀန္ဘူးလုိႚ ယူဆတယ္။ ဘာဴဖစ္ လုိႚလဲ ဆုိရင္ ယခု ေဴပာဆုိ ေနဴခင္း ဟာလည္း ေတာင္တန္းနယ္ ဆုိင္ရာ ကုိယ္စားလႀယ္မဵား ကေန ႓ပီးေတာ့ အဂႆလိပ္ သၾားကပ္ တယ္လုိႚ က႗န္ေတာ္ မဆုိလုိ ပၝဘူး။ သုိႚေသာ္လည္း သည္တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္က ဆုံးဴဖတ္တဲ့ ကိစၤမႀာ အဂႆလိပ္ရဲႚ အကာအကၾယ္ကုိ ငၝတုိႚ ေတာ့ဴဖင့္ ယူမႀ ခဵမ္းသာရာ ရမည္လုိႚ ထင္လ႖င္၊ က႗န္ေတာ္ ရႀင္းရႀင္းပဲ ေဴပာခဵင္ ပၝတယ္။ အဂႆလိပ္ဟာ အမႀန္စင္စစ္ အေႎႀးႎႀင့္ အဴမန္ သူႚလက္ေအာက္ခံ တုိင္း ႎုိင္ငံေတၾက ထၾက္သၾား ရေတာ့မႀာပဲ။ ဘယ္လုိဴဖစ္ဴဖစ္ သည္လုိ ဴဖစ္ေန႓ပီး ကမာၲႚ အလားအလာ ႒ကီးထဲမႀာ သည္လုိ စိတ္ထား ရႀိတဲ့ လူေတၾဟာ ကုိးကၾယ္ရာ ဘယ္နည္းႎႀင့္မ႖ ရႀိႎုိင္မည္ မဟုတ္ဘူး ဆုိတာကုိ က႗န္ေတာ္ သတိေပး လုိပၝတယ္။

အဲသည္ေတာ့ က႗န္ေတာ္တုိႚ တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ အဳကာင္း ေဴပာရရင္ ဘယ္အဂႆလိပ္ရဲႚ အကူအညီ ႎႀင့္မ႖ သည္တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ကုိ လာ႓ပီးေတာ့ ဳသဇာ မေပးႎုိင္ဘူး ဆုိတာ သိေစ ခဵင္ပၝတယ္။ သည္တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္မႀာ ေတာင္တန္း ဆုိင္ရာ ကိစၤ ေတၾကုိ စဥ္းစား ေဆၾးေႎၾးတဲ့ အခၝမႀာ၊ ခင္ဗဵားတုိႚ သက္ဆုိင္ရာ ေတာင္တန္းနယ္ ကိုယ္စားလႀယ္ အခဵင္းခဵင္း ဘယ္သူႚ ဘယ္သူမႀ မဲ မသာဘဲႎႀင့္ တူေန ဳကတယ္ ဆုိရင္ သည္လၿတ္ေတာ္ ထဲမႀာ ဖဆပလ အမတ္မဵား ဆုံးဴဖတ္တဲ့ အတိုင္း အမဵားဆုံး အဖၾဲႚရဲႚ ေခၝင္းေဆာင္ အဴဖစ္မႀ က႗န္ေတာ္တုိႚ တိတိလင္းလင္း သတိ ေပးလုိက္ တာက ခင္ဗဵားတုိႚ အခဵင္းခဵင္း အဲသည္လုိ ဘယ္သူႚ ဘယ္သူမႀ မဲ မသာဘဲႎႀင့္ မဲ႓ပိႂင္ ေနဳကတဲ့ အခၝမႀာ၊ က႗န္ေတာ္တုိႚ သည္တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ကေန ႓ပီးေတာ့ အတင္း ဖိ႓ပီးေတာ့ မဆုံးဴဖတ္ ေစခဵင္ ပၝဘူး ဆုိတာကုိ က႗န္ေတာ္ ကတိ ေပးပၝတယ္။

(ဳသဘာသံမဵား)

အဲသည္ေတာ့ ေတာင္တန္းနယ္ ဆုိင္ရာ ကိစၤႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီးေတာ့ က႗န္ေတာ္ တုိႚရဲႚ ေစတနာဟာ အင္မတန္ ရႀင္းရႀင္း ထားပၝတယ္။ က႗န္ေတာ္တုိႚ သၾင္းတဲ့ အဆုိ ႓ပီးတဲ့ေနာက္ ဆက္လက္ ႓ပီးေတာ့ကာ ဴပည္ေထာင္စု ဖၾဲႚစည္းတဲ့ ေနရာမႀာ ဴပည္ေထာင္စုထဲ ပၝခဵင္တဲ့ ဴပည္နယ္ ေတၾဟာ ဘယ္လုိ အခဵက္အလက္ေတၾ ဘယ္လုိ အခၾင့္အေရးေတၾ၊ ဘယ္လုိ အေဴခခံေတၾ အဲသည္လုိ အခဵက္အလက္ေတၾ အရ စုေပၝင္း သင့္တယ္ ဆုိတဲ့ ကိစၤေတၾ ေဆၾးေႎၾးတဲ့ အခၝမႀာ က႗န္ေတာ္တုိႚ တင္သၾင္းတဲ့ အဆုိေတၾ၊ က႗န္ေတာ္တုိႚ တင္သၾင္းတဲ့ အ႒ကံဉာဏ္ေတၾ၊ ဒၝေတၾကုိ သေဘာ မကဵလုိႚ ရႀိရင္၊ သေဘာ မကဵတဲ့ အတိုင္း ေတာင္တန္း နယ္ဘက္ ဆုိင္ရာ ကုိယ္စားလႀယ္ ေတၾဟာ သေဘာရႀိ ဗမာဴပည္ႎႀင့္ မေပၝင္းဘဲ ေနခဵင္ ေနႎုိင္တယ္။ ဒၝ က႗န္ေတာ္ ယေနႚ သည္တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ ထဲမႀာ သည္စကားကုိ ေဴပာဴခင္းပဲ။ က႗န္ေတာ္တုိႚ စိတ္ေစတနာကုိ ဘယ္ေလာက္ ထင္ေအာင္ ရႀင္းရႀင္းလင္းလင္း ဴပတ္ဴပတ္သားသား ထားတယ္ ဆုိတာကုိ သိေစခဵင္လုိႚ ေဴပာဆုိဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။ ေနာက္႓ပီးေတာ့ တခဵက္ သည္လုိ ခင္ဗဵားတုိႚ သေဘာ မတူလုိႚ ရႀိလ႖င္ မပၝခဵင္ ေနလုိႚ ေဴပာတဲ့ ေနရာ မႀာလည္း နယ္ခဵဲႚသမား ေတၾကုိ တဖက္က ေန႓ပီးေတာ့ကာ မပၝခဵင္ ေနပၝကၾာ ဆုိ႓ပီးေတာ့ မပၝဘူးလုိႚ ထင္တဲ့ အခၝ ကဵေတာ့ တဖက္က ဝင္႓ပီးေတာ့ မ႟ႁပ္ဘူး။ သုိႚေသာ္ က႗န္ေတာ္တုိႚ အဴမင္ေတာ့ ရႀိတယ္။ ဘယ္ႎုိင္ငံ ဘယ္နယ္မႀာ ဴဖစ္ဴဖစ္၊ ယခု ေခတ္မႀာ ဘယ္တိုင္း ႎုိင္ငံမႀ ကမာၲ႒ကီးမႀာ ဴဖစ္ေနတဲ့ ဝၝဒႎႀင့္ ကမႝာ႒ကီးမႀာ ဴဖစ္ေနတဲ့ အေရး ကိစၤေတၾရဲႚ ဂယက္အ႟ုိက္ကို မခံရတဲ့ နယ္လုိႚ ရႀိမႀာ မဟုတ္ဘူး။ ဒီမုိကေရစီ ဝၝဒ၊ ဒီမုိကေရစီ စနစ္၊ ဒီမုိကေရစီ တရားေတၾ ေခတ္စား ေနတဲ့ ဒီကမာၲ႒ကီးမႀာ ဒီမုိကေရစီ သေဘာထား မထား ႎုိင္တဲ့ နယ္ဟာ အေႎႀးႎႀင့္ အဴမန္ အဲသည္ နယ္မႀာ ရႀိတဲ့ လူေတၾ ႎုိးဳကား ထ႔က လာ႓ပီး သည္လုိ ကမာၲ႒ကီးရဲႚ သေဘာတရား ေတၾႎႀင့္ ဴဖစ္ပဵက္ ေနတဲ့ေခတ္ သေဘာ တရားေတၾႎႀင့္ ဆန္ႚကဵင္ဘက္ သေဘာတရား ေတၾကုိ တၾန္းလႀန္ ပစ္ဳက မႀာပဲ ဆုိတာ က႗န္ေတာ္ နိမိတ္ ဖတ္ထား ခဵင္တယ္။ အဲသည္ေတာ့ သည္လုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ သည္နားလည္ ထားတဲ့ အတုိင္း၊ က႗န္ေတာ္တုိႚႎႀင့္ အတူ အတူ ပၝ႓ပီး မလုပ္ခဵင္ဘူး ဆုိလ႖င္ က႗န္ေတာ္တုိႚ အတင္း မတုိက္တၾန္း ပၝဘူး။ အဲသည္လုိ မပၝ ပၝေအာင္ ဆုိ႓ပီးေတာ့ကာ၊ ဒၝကေတာ့ ဗမာ စကား မဟုတ္ဘူး ထင္တယ္။ က႗န္ေတာ္ နားလည္ သေလာက္ေတာ့ ကရင္ စကားပဲလုိႚ ထင္တယ္။ ဒၝ အတင္း နသားပၝယား လုပ္တဲ့ နည္းမဵႂိးလည္း က႗န္ေတာ္တုိႚ မလုပ္ပၝဘူး။ အဲဒၝကုိ တိတိလင္းလင္း ေတာင္တန္း နယ္ဘက္က က႗န္ေတာ့ မိတ္ေဆၾ မဵားကုိ က႗န္ေတာ္ နားလည္ ေစခဵင္ ပၝတယ္။

ဘာဴဖစ္လုိႚလဲ ဆုိလ႖င္ က႗န္ေတာ္တုိႚ အင္မတန္ ရႀင္းရႀင္းလင္းလင္း သေဘာ ထားေနတဲ့ အထဲက ေန႓ပီးေတာ့ ႟ႁပ္ေအာင္ လုပ္ေန ဳကတဲ့ လူေတၾက ယခု တေလာမႀာ ေတာ္ေတာ္ မဵားေနေတာ့ ဒၝကုိ ရႀင္းသည္ထက္ ရႀင္းေအာင္ ထပ္႓ပီး ေဴပာရဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။ က႗န္ေတာ့္ မိတ္ေဆၾ တေယာက္က က႗န္ေတာ္ကုိ ေဴပာသလုိပဲ၊ ခင္ဗဵား အဲသည္လုိ ရႀင္းရႀင္း ေဴပာတာ ကုိပဲ၊ သူတုိႚ စိတ္ထဲမႀာ ႟ႁပ္ေနတယ္ ဆုိေတာ့ အဲဒၝေတာ့ မတတ္ႎုိင္ဘူး။

(ရယ္သံမဵား)

အဲသည္ေတာ့ သည္ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္မႀာ ဘယ္နယ္ေတၾ ပၝရမည္ ဆုိတာ က႗န္ေတာ္တုိႚ သည္အထဲမႀာ ထည့္ထား တာလည္း မရႀိ ေသးပၝဘူး။ ပၝခဵင္တဲ့ လူေတၾမႀ ပၝဳက။ အဓိပၯာယ္က နယ္ကုိ သတ္မႀတ္ မထားဘဲႎႀင့္ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္လုိႚ သာမည ထည့္ထားဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။ ေနာက္႓ပီး အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ သမၳတ ႎုိင္ငံေတာ္လုိႚ ဆုိရဴခင္းဟာ လၾတ္လပ္တယ္ ဆုိတဲ့ အဓိပၯာယ္ကုိ က႗န္ေတာ္ ထပ္႓ပီးေတာ့ ရႀင္းဴပစရာ မလုိပၝဘူး ထင္ေပမည္။ ဘာဴပႂလုိႚ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာ (Sovereign Power) အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာ ရႀိရမည္လုိႚ ထပ္႓ပီး ဆုိရ ပၝသလဲ ဆုိလ႖င္ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာ ဆုိတာ သေဘာတရား အမဵႂိးမဵႂိး ရႀိပၝတယ္။ အမႀန္ကေတာ့ (State) ႎုိင္ငံေတာ္ ဆုိကတည္းက အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာဟာ အကဵႂးံဝင္ ႓ပီးသားပဲ၊ သည္ သေဘာတရားႎႀင့္ ရႀိတဲ့ဟာလည္း ရႀိပၝတယ္။ သုိႚေသာ္ သည္ႎုိင္ငံေတာ္ ဆုိေပမည့္ အားမရ မေကဵနပ္ ေသးဘဲႎႀင့္ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္တဲ့ ႎုိင္ငံေတာ္ ဆုိမႀသာလ႖င္ ဴပည့္စုံ လုံေလာက္တဲ့ သေဘာ တရားမဵႂိးလည္း ရႀိပၝတယ္။

ပထမ သေဘာတရား ကေတာ့ကာ Theory စာသေဘာ ေလာက္သာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒုတိယ သေဘာတရား ကေတာ့ လက္ေတၾႚ ဴဖစ္တဲ့ သေဘာတရား ပၝပဲ။ ဘယ္လုိ လက္ေတၾႚ ဴဖစ္တဲ့ သေဘာတရား မဵႂိးေတၾ ဘာလဲ ဆုိရင္ သည္လၾတ္လပ္တဲ့ ႎုိင္ငံေတာ္ ဆုိ႓ပီးေတာ့၊ ဖၾဲႚစည္း တည္ေထာင္ လုိက္ဳကတဲ့ ႎုိင္ငံေတာ္ အသီးသီးတုိႚ ရႀိဳကေပမည့္ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာႎႀင့္ ဴပည္စုံတဲ့ ႎုိင္ငံေတာ္ (Sovereign State) အခဵႂိႚ ႎုိင္ငံေတၾ ကေတာ့ အဲသည္လုိ မဟုတ္ဘဲႎႀင့္ ဴပည္ေထာင္ အခဵင္းခဵင္း ဆက္သၾယ္တဲ့၊ ႎုိင္ငံေရး စကားမႀာ ဆုိလ႖င္ (Vassal State) လုိႚ ဆုိခံရပၝတယ္။ (Vassal) ဆုိလုိႚ ရႀိတာက တပည့္ က႗န္ႎုိင္ငံေတၾ သေဘာမဵႂိးပဲ။ က႗န္ဆုိေပမည့္ (Colony) လည္း မဟုတ္ဘူး။ သုိႚေသာ္လည္း ႎုိင္ငံ႒ကီး တႎုိင္ငံခဵင္းႎႀင့္ သူႚအစုိးရႎႀင့္ပဲ။ အဴပင္ဘမ္း အားဴဖင့္ေတာ့ လၾတ္လပ္တယ္။ သုိႚေသာ္လည္း ႎိုင္ငံ႒ကီး တႎုိင္ငံရဲႚ ဳသဇာ လၿမ္းမုိးမႁ ခဵႂပ္ခဵယ္မႁကုိ အထူးတလည္ ခံေနတဲ့ ႎုိင္ငံဴဖစ္လုိႚ (Vassal State) လုိႚ ေခၞသည္။ ေနာက္႓ပီးေတာ့ က႗န္ေတာ္တုိႚ ႎုိင္ငံ႒ကီး ႎႀစ္ႎုိင္ငံ အဳကားမႀာ နယ္နိမိတ္ ဴခားေပး႟ုံေလာက္ ဴဖစ္တဲ့ ႎုိင္ငံေတာ္ မဵႂိးလည္း ရႀိပၝ ေသးတယ္ (Buffer State)။ အဲသည္လုိ ႎုိင္ငံေတာ္ အမဵႂိးမဵႂိး လက္ေတၾႚ အားဴဖင့္ ရႀိတယ္ ဆုိတာကကုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ ေတၾႚရပၝတယ္။ က႗န္ေတာ္တုိႚ လုိခဵင္တာ ကေတာ့ ႎုိင္ငံ႒ကီး ႎႀစ္ႎုိင္ငံ အဳကားမႀာ နယ္နိမိတ္ ဴခားေပး႟ုံေလာက္ ဴဖစ္တဲ့ (Buffer State) မဵႂိးလုိ နယ္ဴခား ႎုိင္ငံ ကေလးမဵႂိးလည္း မဴဖစ္ခဵင္ဘူး။ ေနာက္႓ပီးေတာ့ ႎုိင္ငံ႒ကီး တႎုိင္ငံရဲႚ ဳသဇ လၿမ္းမုိးမႁ အထူးတလည္ ခံရတဲ့ (Vassal State) မဵႂိးလည္း မဴဖစ္ခဵင္ဘူး။ က႗န္ေတာ္တုိႚ ဴဖစ္ခဵင္တာ ကေတာ့ ဆန္မရႀိ ေစာက္စား႒ကီးဘဲ ေခၞေခၞ (ရယ္သံမဵား) က႗န္ေတာ္တုိႚ ဴဖစ္ခဵင္တဲ့ ႎုိင္ငံေတာ့ လၾတ္လပ္႓ပီး အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္တဲ့ ႎုိင္ငံေတာ္ ဴဖစ္ခဵင္တယ္။

(ဳသဘာသံမဵား)

အဲ သည္ႎုိင္ငံ ဴဖစ္တဲ့ အခၝ မႀာလည္း က႗န္ေတာ္တုိႚ ႎုိင္ငံေတာ္မႀာ သမၳတ စနစ္ဴဖင့္ ဖၾဲႚစည္း ရမည္။ တဴခား စနစ္အရ ဖၾဲႚစည္း တာကုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ မလုိလားဘူး သမၳတ စနစ္ ဆုိတာဟာ က႗န္ေတာ္တုိႚ သည္ေခတ္ သည္အခၝ ကဵမႀ သာလ႖င္ က႗န္ေတာ္တုိႚ ဗမာစာမႀာ ေပးလာတဲ့ စကားပၝ။ ဘာဴဖစ္လုိႚလဲ ဆုိလ႖င္ တတုိင္းဴပည္လုံးကုိ တႎုိင္ငံလုံးကုိ မင္းလုပ္ အုပ္ခဵႂပ္ရမည့္ ပုဂၢႂိလ္ကုိ ၄ ႎႀစ္ တ႒ကိမ္ ဴဖစ္ေစ၊ ၅ ႎႀစ္ တ႒ကိမ္ ဴဖစ္ေစ၊ ၁၀ ႎႀစ္ တ႒ကိမ္ ဴဖစ္ေစ စသည္ အားဴဖင့္ အဲသည္လုိ ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမၟာက္တယ္ ဆုိတဲ့ ထုံးစံဟာ ယခု ဒီဘက္ ေခတ္ေတၾ ကဵမႀ ေပၞလာတဲ့ စနစ္မဵႂိး ဴဖစ္ပၝတယ္။

အဲသည္ေတာ့ က႗န္ေတာ္တုိႚ အဖုိႚ မႀာေတာ့ မင္းဆုိလုိႚ ရႀိလ႖င္ တုိင္းသူ ဴပည္သား လုပ္တဲ့ လူေတၾက အရမ္း လၿတ္ထား အပ္တဲ့ လူေတၾ မဟုတ္ဘူး။ အခဵႂပ္အခဵယ္ ရႀိတန္ သေလာက္ ရႀိသင့္တယ္။ အမႀန္စင္စစ္ ႎုိင္ငံေတာ္မႀာ ရႀိတဲ့ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာေတၾကုိ ပုိင္တဲ့ လူေတၾဟာ ဘယ္သူေတၾ ဴဖစ္ရမလဲ ဆုိလုိႚ ရႀိရင္ က႗န္ေတာ္တုိႚ ယုံဳကည္ ယူဆခဵက္ ကေတာ့ ႎုိင္ငံေတာ္သူ ႎုိင္ငံေတာ္သား တုိႚဟာ အဲသည္ ႎုိင္ငံမႀာ ရႀိတဲ့ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာကုိ ပုိင္ဆုိင္တဲ့ လူေတၾလုိႚ ယူဆ ပၝတယ္။ အဲသည္လုိ ပုိင္ဆုိင္တဲ့ လူေတၾက ေန႓ပီး လၿဲေပး လုိႚသာ (မင္း) အစုးိရတုိႚ ဆုိတာ ေပၞလာရဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။

အဲသည္ လၾဲေပးတဲ့ အတုိင္း (မင္း) တုိႚ၊ အစုိးရတုိႚ ေပၞလာတဲ့ အခၝမႀာ အဲသည္ (မင္း) အစုိးရ တုိႚဟာ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာကုိ၊ ပုိင္ထားတဲ့ ႎုိင္ငံသူ ႎုိင္ငံသား ေတၾက မလုိခဵင္တဲ့ အခၝမႀာ မလုိတဲ့ အေလဵာက္ တားဆီး ႎိုင္တဲ့ အေဴခအေနမဵႂိး ရႀိရမယ္။ အဲသည္ေတာ့ က႗န္ေတာ္တုိႚ အဖုိႚမႀာ ဆုိလုိႚ ရႀိလ႖င္ ဗမာႎုိင္ငံ အတၾက္ လုိလား အပ္တဲ့ စနစ္ဟာ အခဵိန္အခၝ အလုိက္ ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမၟာက္တဲ့ သမၳတ စနစ္ ကုိသာလ႖င္ က႗န္ေတာ္တိုႚ လုိလားတဲ့ အတုိင္း သည္တုိင္းဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္မႀာ အဆုိ သၾင္းတဲ့ အခၝမႀာ သမၳတ ႎုိင္ငံ ဆုိတဲ့ စာလုံးကုိ သၾင္းထားဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။

အဲသည္ေတာ့ ပထမ အပုိဒ္က ဆုိလ႖င္ ႎုိင္ငံေတာ္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒသည္ ဴမန္မာ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ဟု ေခၞတၾင္ေသာ လၾတ္လပ္သည့္ အခဵႂပ္အခဵာအာဏာပုိင္ သမၳတ ႎုိင္ငံ၏ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဴဖစ္ေစရမည္။ သည္အဓိပၯာယ္ ကေတာ့ က႗န္ေတာ္တုိႚ တုိင္းဴပည္ကုိ လၾတ္လပ္တဲ့ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္တဲ့ ႎုိင္ငံ အဴဖစ္ ေကဵညာမည္။

အဲသည္ ႎုိင္ငံဟာလည္း သမၳတ ႎုိင္ငံ ဴဖစ္မည္။ သမၳတ စနစ္ အရ ဖၾဲႚစည္း ထားတဲ့ ႎုိင္ငံေတာ္ ဴဖစ္ရမည္ ဆုိတဲ့ မူေတၾကုိ ထည့္ထား ပၝတယ္။ သည္ႎုိင္ငံေတာ္ ဟာလည္း ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ ဴဖစ္ရမည္။ ဒုတိယ အပုိဒ္ ဴဖစ္တဲ့ "ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္တၾင္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒက သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပသည့္ တသီး ပုဂၢလ ဴပည္နယ္မဵား ပၝဝင္ ေစလဵက္" အဲဒၝက က႗န္ေတာ္ တိုႚသည္ ဴပည္ေထာင္စု ထဲမႀာ ဘယ္နယ္ ဘယ္နယ္ေတၾ ပၝမလဲ ဆုိတာကုိ သတ္မႀတ္ ရမည္။ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒေတၾ ေရးဆၾဲတဲ့ အခၝမႀာ ဘယ္နယ္ ဘယ္နယ္ေတၾ ပၝမယ္ ဆုိတာ သတ္မႀတ္ ရမည္။ အခု မသတ္မႀတ္ ရေသးဘူး။ ပၝခဵင္တဲ့ နယ္ေတၾသာ သတ္မႀတ္ ရမည္။ အခု မသတ္မႀတ္ ရေသးဘူး။ ပၝခဵင္တဲ့ နယ္မႀ ပၝဳကပၝ ဆုိတာ ရႀင္းပၝတယ္။ သုိႚ သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပ ထားသည္ ့တသီး ပုဂၢလ ဴပည္နယ္ မဵားသည္ ဖဲၾႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒတၾင္ သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပ ထားသည္ႎႀင့္ အမ႖ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အာဏာမဵား ရႀိေစမည္။

ထုိဖၾႚဲစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒမႀာ ေနာက္က႗န္ေတာ္တုိႚ အခဵင္းခဵင္း ေဆၾးေႎၾး တုိင္ပင္ ညၟိႎႁိင္း ဆုံးဴဖတ္ ႓ပီးတဲ့ေနာက္ သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပ ထားတဲ့ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အာဏာ မဵားလည္း ရႀိလိမ့္မယ္။ အဲသည္ေတာ့ သည္ကိစၤမႀာ ရႀင္းရႀင္း နားလည္ ခဵင္တာက သည္လုိ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံေတာ္ ထဲမႀာ တသီး ပုဂၢလ ဴပည္နယ္ မဵားဟာ ဘယ္ဴပည္နယ္ ေတၾလဲ ဆုိတာ သည္အထဲမႀာ မပၝေသးဘူး။ ဘယ္နယ္ေတၾက ပၝခဵင္လုိႚ ဘယ္နယ္ေတၾက မပၝခဵင္ဘူး ဆုိတာ ႎုိင္ငံ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒတၾင္ သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပ ထားသည့္ ဴပည္နယ္မဵားဟာ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အာဏာမဵား ရႀိေစရမယ္ ဆုိတဲ့ အတုိင္း အဲသည္ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အာဏာ ေတၾကုိ သတ္မႀတ္ဖုိႚ လုိေသးတယ္။ အထူးသဴဖင့္ ေတာင္တန္း နယ္ပယ္ ကုိယ္စားလႀယ္ မဵားႎႀင့္ တုိင္ပင္ ေဆၾးေႎၾး႓ပီး လုပ္ရမည့္ ကိစၤ ဴဖစ္ပၝတယ္။

အဲသည္လုိ လုပ္႓ပီးမႀ သေဘာတူသည္ ဴဖစ္ေစ ေနာက္ဆုံး၊ ဆုံးဴဖတ္ခဵက္ ကဵသည္ ဴဖစ္ေစ အဲသည္လုိ ဆုံးဴဖတ္ဳကတဲ့ အခၝမႀာ သတ္မႀတ္ ေဖာ္ဴပ ထားတဲ့ ကုိယ္ပုိင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အာဏာမဵားကုိ သေဘာတူ ေကဵနပ္လုိႚ ဝင္လာတဲ့ ဴပည္နယ္ မဵားသာ ပၝလိမ့္မယ္။ ဴပည္ေထာင္စု ႎုိင္ငံ ဆုိ႓ပီး အဲသည္လုိ သေဘာ ေလာက္သာ ထည့္ထားတယ္။ ဘယ္နယ္ကုိမႀ အတင္း ထည့္ထားတာ မဟုတ္ပၝဘူး။

(၃) "အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ လၾတ္လပ္ေသာ သမၳတ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္ႎႀင့္ တကၾ အပၝအဝင္ ဴဖစ္သည့္ ဴပည္နယ္ မဵားႎႀင့္ အစုိးရ အဖၾဲႚအစည္းမဵား အားလုံး တိုႚ၏ အခၾင့္အာဏာ ဟူသမ႖ တုိႚသည္ တုိင္းသူ ဴပည္သားတုိႚ ထံမႀ သက္ဆင္း ေစရမည္။" ဒၝကေတာ့ က႗န္ေတာ္ ယခုတၾင္က ေဴပာခဲ့တဲ့ အတုိင္း လၾတ္လပ္တဲ့ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ ႎုိင္ငံေတာ္လုိႚ ဖၾဲႚစည္း လုိက္တဲ့ အခၝမႀာ အဲသည္ ႎုိင္ငံေတာ္ ပုိင္တဲ့ အဲသည္ ႎုိင္ငံေတာ္ လက္ထဲမႀာ ရႀိတဲ့ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာဟာ ဘယ္သူေတၾရဲႚ လက္ထဲမႀာ ဘယ္သူေတၾက သာလ႖င္ ပုိင္ဆုိင္ သင့္တယ္ ဆုိတဲ့ ဴပႍနာ သေဘာတရားကုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ ေဴဖရမယ္ ဆုိလုိႚ ရႀိရင္ တုိင္းသူ ဴပည္သားေတၾ သာလ႖င္ မူလဘူတ အားဴဖင့္ ႎုိင္ငံေတာ္ရဲႚ အခဵႂပ္အခဵာကုိ ပုိင္တဲ့ လူေတၾ ဴဖစ္တယ္လုိႚ က႗န္ေတာ္တိုႚ ယူဆတယ္၊ ယုံဳကည္တယ္။

ရာဇဝင္ေဳကာင္း လုိက္ဳကည့္။ ဗမာ ရာဇဝင္ ေဳကာင္းကုိ ဳကည့္မလား၊ ကမာၲႚ ရာဇဝင္ ေဳကာင္းကုိပဲ ဳကည့္ဳကည့္ ဘယ္လုိပဲဳကည့္ ႎုိင္ငံေတာ္ရဲႚ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာေတၾ ဆုိတာ မူလဘူတ လုိက္ဳကည့္မယ္ ဆုိရင္ တုိင္းသူ ဴပည္သားေတၾ လက္ထဲမႀာ ရႀိတယ္ ဆုိတာကုိ ေတၾႚရ ပၝလိမ့္မည္။ က႗န္ေတာ္တုိႚ အယူအဆမႀာ ဆုိလ႖င္ ကမာၲအစ သမၳတမင္း ဆုိတဲ့ အတုိင္း သမၳတ မင္းကုိ လူေတၾက တင္ေဴမၟာက္ ခဲ့တာပဲ။ အဲသည္ အတုိင္း ေရႀႚေရႀာက္႓ပီး ဴဖစ္ရမႀာပဲ။ အဲသည္ အတုိင္း က႗န္ေတာ္တုိႚဟာ အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာပုိင္ လၾတ္လပ္ေသာ သမၳတ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္ႎႀင့္ တကၾ အပၝအဝင္ ဴဖစ္သည့္ ဴပည္နယ္ မဵားႎႀင့္ အစုိးရ အဖၾဲႚ၊ အဖၾဲႚအစည္း အားလုံး တုိႚ၏ အခၾင့္အာဏာ ဟူသမ႖ တုိႚသည္ တုိင္းသူ ဴပည္သားတုိႚ ထံမႀ သက္ဆင္း ေစရမည္ ဆုိလုိဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။

အဲသည္ေတာ့သည္ သေဘာကုိ က႗န္ေတာ္တုိႚ ခဵထား လုိက္တဲ့ အခၝ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္ရဲႚ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒကုိ ေရးဆၾဲတဲ့ အခၝမႀာ တုိင္းသူ ဴပည္သားေတၾ ဆီက အခၾင့္အာဏာ ရတယ္ ဆုိတဲ့ အတုိင္း သာလ႖င္ အခဵက္အလက္ေတၾ ပၝလိမ့္မည္။ အဲသည္မူကုိ ဆန္ႚကဵင္တဲ့ အခဵက္အလက္ေတၾ ဆုိလုိႚ ရႀိလ႖င္ အခဵက္အလက္ေတၾ ပၝလိမ့္မည္။ အဲသည္ မူကုိ ဆန္ႚကဵင္တဲ့ အခဵက္အလက္္ေတၾ ဆုိလုိႚ ရႀိလ႖င္ မပၝဘူး ဆုိတဲ့ အဓိပၯာယ္ပဲ။ ဘယ္အခဵက္ ဟာဴဖင့္ သည္မူႎႀင့္ ဆန္ႚကဵင္ ေနမည္၊ မဆန္ႚကဵင္ဘူး ဆုိတာ အေသးစိတ္ ကဵမႀပဲ ေဆၾးေႎၾး ဳကည့္ႎုိင္မယ္။

အမႀတ္ (၃) အခဵႂပ္အခဵာ အာဏာဟာ တုိင္းသူ ဴပည္သားေတၾ လက္ထဲမႀာ ရႀိတယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာ တရားကုိ အေဴခခံ ထားဴခင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။

(၄) ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာ ႎုိင္ငံေတာ္၏ တုိင္းသူ ဴပည္သား မႀန္သမ႖သည္ လူမႁ ေရးရာ၌ လည္းေကာင္း၊ စီးပၾား ေရးရာ၌ လည္းေကာင္း၊ ႎုိင္ငံေရး၌ လည္းေကာင္း တရား မ႖တမႁ ရႀိေစလဵက္ သည္က႗န္ေတာ္တုိႚ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ ေရးဆၾဲဖုိႚ စီစဥ္တဲ့ အခၝမႀာ လူမႁ ေရးရာ၌ လည္းေကာင္း စီးပၾား ေရးရာ၌ လည္းေကာင္း ႎုိင္ငံေရး၌ လည္းေကာင္း တရား မ႖တမႁ ရႀိေအာင္ ဖန္တီး ထားရတယ္။ အဓိပၯာယ္က လူမႁ ေရးရာ၌ တရား မ႖တမႁ ရႀိေစရမည္ ဆုိတဲ့ အဓိပၯာယ္က က႗န္ေတာ္တုိႚ အလုပ္သမားႎႀင့္ အလုပ္ရႀင္ ကိစၤမဵႂိးေတၾ၊ လယ္သမားႎႀင့္ လယ္ရႀင္ ဆက္ဆံတဲ့ ကိစၤမဵႂိးေတၾ အစ ရႀိသည္ အားဴဖင့္ လူအခဵင္းခဵင္း ေပၝင္းသင္း ဆက္ဆံတဲ့ ကိစၤမဵႂိးေတၾ တေယာက္ႎႀင့္ တေယာက္ တန္းတူ အခၾင့္အေရး ရေအာင္ စီမံ ဖန္တီး ေပးထားဖုိႚ လုိတယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာပၝပဲ။

စီးပၾားေရး၌ ဆုိလုိႚ ရႀိလ႖င္ တဖက္ စီနင္း အားဴဖင့္ လုပ္ႎုိင္တဲ့ အေဴခအေန ေတၾကုိ ဖယ္ရႀင္း ႓ပီးေတာ့ စီးပၾားေရး၌ အလုပ္တူလ႖င္ အဲသည္ အတုိင္း အခၾင့္ အတူတူ ဴဖစ္ႎုိင္ သမ႖ ဴဖစ္ေအာင္ ဆုိတဲ့ သေဘာကုိ စီမံ ဖန္တီး ေပးထားရန္ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ႎုိင္ငံေရး မႀာလည္း တရား မ႖တဖုိႚ လုိတယ္။ ႎုိင္ငံေရးမႀာ ဆုိလုိႚ ရႀိရင္ ဘယ္သူ ကေတာ့ဴဖင့္ မဲ မရထုိက္ဘူး၊ ဘယ္သူ ကေတာ့ဴဖင့္ မဲ ရထုိက္တယ္ စသည္ဴဖင့္ ႎုိင္ငံေရး ညၟင္းဆဲမႁေတၾ ခဵႂပ္ခဵယ္မႁေတၾ မရႀိေစ ရဘူး။ ေနာက္႓ပီးေတာ့ ဘယ္သူဟာ ဘယ္လုိ ရာထူး မဵႂိးကုိ မရေစ ရဘူး၊ ဘယ္သူက သာလ႖င္ ရရမယ္ ဆုိတဲ့ အဲဒီလုိ ခဵႂပ္ခဵယ္မႁ ေတၾဟာ ႎုိင္ငံေရး တရား မ႖တမႁကုိ ထိခုိက္တယ္။

အဲသည္ေတာ့ ႎုိင္ငံေရးမႀာ ႎုိင္ငံသူ ႎုိင္ငံသား ဴဖစ္တဲ့ သူတုိင္း မိမိတုိႚ အရည္အခဵင္းေဳကာင့္ အခၾင့္အေရး ရသၾား ႎုိင္ဖုိႚ ပၝပဲ။ အားလုံး ရရင္ အားလုံး ရဖုိႚ သည္သေဘာမဵႂိးႎႀင့္ တရား မ႖တမႁ ရႀိရမယ္။ ေနာက္ အဆင့္အတန္း (Equality of Status.) အဆင့္အတန္း မႀာလည္း တူညီရမယ္။ အဆင့္အတန္းမႀာ တူညီရမယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာ ကေတာ့ကာ သူေဌးရယ္၊ ဆင္းရဲသားရယ္၊ ဘာရယ္ အစ ရႀိသဴဖင့္ သည္လုိ ကၾဲဴပား ထားတာ မရႀိဘဲႎႀင့္ သူေဌးရယ္ ဆင္းရဲသားရယ္ ဆုိတာက ပစၤည္း အေဴခအေန အေလဵာက္ ရႀိေနတုန္း ရႀိေပမည္။ အဆင့္အတန္းမႀာ ဆုိုလုိႚ ရႀိရင္ တူညီ ေစရမယ္။ အဆင့္အတန္းမႀာ တူညီ ေစရမယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာသာ က႗န္ေတာ္တုိႚ ေနရာမႀာပဲ ဴဖစ္ဴဖစ္ သူေဌး ဆုိရင္ေတာ့ ဘယ္လုိ ပုိ႓ပီးေတာ့ အခၾင့္အေရး ရမယ္၊ ဆင္းရဲသား ဆုိရင္ေတာ့ ဘယ္လုိ မရဘူး စသည္ဴဖင့္ သည္လုိ မရႀိေစ ရဘဲႎႀင့္ အဆင့္အတန္းတၾင္ အားလံုး ဆူ႒ကံႂ နိမ့္ဴမင့္ မရႀိ ပကတိ တူညီ ေစရမယ္ ဆုိတဲ့ အခဵက္ ဴဖစ္ပၝတယ္။

ေနာက္ အခၾင့္အေရး (Equality of opportunity) အခၾင့္အေရး မႀာလည္း တန္းတူ ရမယ္ ဆုိတဲ့ အဓိပၯာယ္က ပညာ သင္ဳကား ဳကတဲ့ ေနရာမႀာ ဥပမာ ဆုိရင္ ဉာဏ္ အရည္အခဵင္းခဵင္း အတူတူ ဴဖစ္လုိႚ ရႀိလ႖င္ ဉာဏ္ရႀိ သေလာက္ သူႚပညာ အလုိက္ ရလုိႚ အခၾင့္အေရး ဟာလည္း ရႀိသင့္တယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာမဵႂိးပဲ။ ဆင္းရဲတဲ့ သူေတာ့ ဆင္းရဲတယ္ ဆုိလုိႚ အခၾင့္အေရး မရဘူး၊ ခဵမ္းသာတဲ့ သူသာလ႖င္ အခၾင့္အေရး ရမယ္ ဆုိတဲ့ သည္လုိ သေဘာမဵႂိး မဟုတ္ဘဲႎႀင့္ အားလုံး အခၾင့္အေရးမႀာ (Opportunity) အခၾင့္အေရး ေပးတဲ့ ေနရာမႀာ မယူတတ္လ႖င္ ယူတတ္တဲ့ လူမႀန္သမ႖ အခဵႂပ္အခဵယ္ မရႀိဘဲႎႀင့္ ယူႎုိင္တဲ့ အခၾင့္အေရး ရႀိရမည္ ဆုိတဲ့ သေဘာ တရားသာ ဴဖစ္ပၝတယ္။

ေနာက္ ဥပေဒ သက္ေရာက္မႁ (Before the Law) ဥေပဒ သက္ေရာက္မႁမႀာ တူညီရမယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာ ကေတာ့ ဥပေဒ ေရႀႚေမႀာက္၌ ဘယ္သူမဆုိ သမၳတပဲ ဴဖစ္ဴဖစ္၊ ေတာသားပဲ ဴဖစ္ဴဖစ္၊ ဥေပဒ စည္းကမ္းကုိ ေဖာက္ဖဵက္လုိႚ ရႀိလ႖င္ ေဖာက္ဖဵက္တဲ့ အေလဵာက္ အဴပစ္ဒဏ္ ခံရလိမ့္မည္။ ေကာင္းတာကုိ လုပ္လုိႚ ရႀိရင္လဲ ေကာင္းတဲ့ အေလဵာက္ ဥပေဒရဲႚ ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံရမယ္။ သည္လုိ ဥပေဒ ေရႀႚေမႀာက္မႀာ ဆုိလ႖င္ ဘယ္သူ မဆုိ (မင္း) ဴဖစ္ဴဖစ္၊ ဆင္းရဲသား ဴဖစ္ဴဖစ္ ၊ သူေဌး ဴဖစ္ဴဖစ္ အားလုံးဟာ တန္းတူ ဴဖစ္ရမယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာပဲ။

အဲသည္လုိ လူမႁေရးရာ၌ လည္းေကာင္း၊ စီးပၾားေရးရာ၌ လည္ေကာင္း၊ ႎုိင္ငံေရးရာ၌ လည္းေကာင္း တရား မ႖တမႁ ရႀိေစလဵက္ အခၾင့္အေရး ဥပေဒ သက္ေရာက္မႁ တုိႚတၾင္ ဆူ႒ကံႂ နိမ့္ဴမင့္ မရႀိ ပကတိ တူညီ ေစရမည့္ဴပင္ တရား ဥပေဒ ႎႀင့္ေသာ္ လည္းေကာင္း၊ အမဵား ဴပည္သူတုိႚ ေစာင့္စည္း အပ္ေသာ အကဵင့္ သိကၡာေသာ္ လည္းေကာင္း မဆန္ႚကဵင္ သမ႖ လၾတ္လပ္စၾာ ႒ကံစည္ ပုိင္ခၾင့္၊ ထုတ္ေဖာ္ ေဴပာဆုိ ပုိင္ခၾင့္၊ ယုံဳကည္ ပုိင္ခၾင့္၊ ဘာသာတရား ကုိးကၾယ္ ပုိင္ခၾင့္၊ ဝတ္ဴပႂ ပုိင္ခၾင့္၊ ပရိေယသန ရႀာမီႀး ပုိင္ခၾင့္၊ စည္း႟ုံး ပုိင္ခၾင့္ ဴပႂမူ ေဆာင္႟ၾက္ ပုိင္ခၾင့္တိုႚ ရရႀိ တည္႓မဲ ေစရန္ အတၾက္ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒတၾင္ အခုိင္အလုံ သတ္မႀတ္ ထားရႀိ ေစရမည္။

ဒၝကေတာ့ က႗န္ေတာ္တုိႚ ဴပည္သူႚ လၾတ္လပ္ေရး ပၝရမည္ ဆုိတဲ့ အဓိပၯာယ္ ပၝပဲ။ သည္အထဲမႀာ အကဵဥ္း႟ုံး႓ပီး လၾတ္လပ္စၾာ ႒ကံစည္ပုိင္ခၾင့္၊ ထုတ္ေဖာ္ ေဴပာဆုိပိုင္ခၾင့္၊ ယုံဳကည္ပုိင္ခၾင့္၊ ဘာသာတရား ကုိးကၾယ္ ပုိင္ခၾင့္၊ ဝတ္ဴပႂ ပုိင္ခၾင့္၊ ပရိေယသန ရႀာမႀီး ပုိင္ခၾင့္၊ စည္း႟ုံး ပုိင္ခၾင့္၊ ဴပႂမူ ေဆာင္႟ၾက္ ပုိင္ခၾင့္လုိႚ ဆုိထား ပၝတယ္။ ေနာက္ က႗န္ေတာ္တိုႚ ဖၾဲႚစည္း အုပ္ခဵႂပ္ပုံ အေဴခခံ ဥပေဒ ေရးဆၾဲတ