စာဳကည့္တုိက္ ပညာရႀင္ ဆရာ႒ကီး ဦးေသာ္ေကာင္း

အဖ စည္သူ ဦးေကာင္း (ပညာမင္း႒ကီး)၊ အမိ ေဒၞသိန္းတုိႚမႀ ၁၉၃၇ ခု၊ ဒီဇင္ဘာလ ၁၂ ရက္ေနႚ၊ ဴမန္မာ သကၠရာဇ္ ၁၂၉၉ ခု၊ နတ္ေတာ္ လဴပည့္ ေသာဳကာေနႚတၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၌ ေမၾးဖၾားသည္။ ေမၾးခဵင္း ၃ ေယာက္အနက္ အ႒ကီးဆံုးသား ဴဖစ္သည္။ ႎႀစ္မငယ္ ႎႀစ္ဦးမႀာ ေဒၝက္တာ ဳကည္ေမေကာင္းႎႀင့္ ေဒၞရီေမေကာင္းတိုႚ ဴဖစ္သည္။

ငယ္စဥ္ ကေလး ဘဝတၾင္ rheumatoid arthritis ေခၞ အ႟ိုးအဆစ္ နာကဵင္ ကိုက္ခဲေသာ ေရာဂၝကို ခံစားရ သဴဖင့္ အိမ္၌ပင္ မိခင္ ဴဖစ္သူႎႀင့္ ဆရာ၊ ဆရာမ မဵားက ပညာ သင္ဳကား ေပးခဲ့သည္။ အေမဴဖစ္သူ ေဒၞသိန္းသည္ ဒုတိယ ကမာၲစစ္ မတိုင္မီက ယုဒသန္ ေကာလိပ္မႀ ဘီဘၾဲ ရခဲ့သူ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၄၇ တၾင္ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း ဳကားဴဖတ္ အစိုးရက ဦးေကာင္းကို 'ဴမန္မာႎိုင္ငံက ေစလၾတ္ေသာ ပညာေတာ္ သင္မဵားအား ဳကည့္႟ႁ ေစာင့္ေရႀာက္ရန္' တာဝန္ဴဖင့္ အဂႆလန္သိုႚ ေစလၿတ္ခဲ့ရာ မိသားစုႎႀင့္ အတူ လန္ဒန္ ႓မိႂႚသိုႚ လိုက္ပၝ သၾားခဲ့သည္။ အဂႆလန္တၾင္ ရႀိစဥ္ကလည္း ဆရာမ တဦးကို အိမ္ေခၞ႓ပီး ပညာ သင္ယူခဲ့သည္။

၁၉၅၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ကုန္ပိုင္းတၾင္ မိသားစုႎႀင့္ အတူ ရန္ကုန္သိုႚ ဴပန္လာ ခဲ့ေသာ္လည္း ေနမေကာင္းဴပန္ သဴဖင့္ ေကဵာင္းမတက္ ႎိုင္ခဲ့ေပ။ ၁၉၅၂ တၾင္ အဂႆလိပ္ မက္သဒစ္ အထက္တန္းေကဵာင္း (ယခု ဒဂံု အထက ၁) ၌ သတၨမတန္း ႎႀစ္လယ္မႀ စ၍ ေကဵာင္းေနခဲ့သည္။ ၁၉၅၄ တၾင္ တကၠသိုလ္ ဝင္တန္း စာေမးပၾဲကို အဂႆလိပ္စာႎႀင့္ ပထဝီဝင္ ဂုဏ္ထူး ၂ ဘာသာဴဖင့္ ပထမဆင့္ (1st Division) မႀ ေအာင္ဴမင္ခဲ့သည္။

၁၉၅၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္တၾင္ အဂႆလိပ္ စာေပ၊ ဴမန္မာ စာေပ၊ ပထဝီဝင္၊ သမိုင္း၊ မႎုႍ ေဗဒႎႀင့္ ေနာက္ပိုင္းတၾင္ ႎိုင္ငံေရး သိပၯံ ဘာသာတၾဲဴဖင့္ ပညာ ဆက္လက္ ဆည္းပူးခဲ့သည္။ ဝိဇၦာ တတိယႎႀစ္မႀ စ၍ အဂႆလိပ္ ဂုဏ္ထူးတန္း တက္ေရာက္ခဲ့သည္။ အဂႆလိပ္စာ ဂုဏ္ထူးတန္းကို ၁၉၅၉ တၾင္ ပထမ အဆင့္ (B.A First Class Honours) ဴဖင့္ ေအာင္ဴမင္ ခဲ့႓ပီး၊ အဂႆလိပ္စာ ဘာသာရပ္မႀာ ပထမ စၾဲမႁေဳကာင့္ 'ဦးဘိုးႎႀစ္' ေ႟ၿတံဆိပ္ဆု ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံခဲ့ရသည္။

ဘၾဲႚမရေသး မီကပင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ အဂႆလိပ္စာ ဌာန စာဳကည့္တိုက္တၾင္ အခဵိန္ပိုင္း စာေရး အဴဖစ္ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ဘီေအ ဂုဏ္ထူးတန္း ေဴဖဆုိ႓ပီး ေအာင္စာရင္း မထၾက္မီ (၁ - ၄ - ၁၉၅၉) မႀ စ၍ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္ရႀိ လူမႁေရး သိပၯံ မဟာ ဌာန (ယခု စီးပၾားေရး တကၠသိုလ္) တၾင္ အထက္တန္း စာေရး အဴဖစ္ စာဳကည့္တိုက္ လက္ေထာက္ အလုပ္ကို စတင္ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ (၃ - ၉ - ၁၉၅၉) ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ စာဳကည့္တိုက္သိုႚ စာဳကည့္တုိက္မႀႃး ဦးသိန္းဟန္ (ဆရာ ေဇာ္ဂဵီ) ၏ ဒုတိယ စာဳကည့္တိုက္မႀႃး အဴဖစ္ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ရသည္။ ထိုရာထူးသည္ ထိုအခဵိန္က လက္ေထာက္ ကထိက ရာထူးႎႀင့္ တူညီေသာ ဴပန္တမ္းဝင္ အ႓မဲတမ္း ရာထူး ဴဖစ္သည္။

၁၉၆၀ တၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ပညာသင္ဆု အတၾက္ စာေမးပၾဲ ဝင္ေရာ ေဴဖဆုိရာ အဂႆလိပ္ အမႀတ္ အမဵားဆံုးႎႀင့္ ေအာင္ဴမင္ သဴဖင့္ State Scholar အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၆၀ ႎႀစ္လည္ ပိုင္းတၾင္ ႓ဗိတိန္ႎိုင္ငံ၊ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ ဗဟုိ စာဳကည့္တိုက္တၾင္ လက္ေတၾႚ သင္တန္း ၃ လ ဆင္း႓ပီးေနာက္၊ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္၏ ေရႀးအကဵဆံုး ဴဖစ္ေသာ University College တၾင္ စာဳကည့္တိုက္ ပညာ သင္ယူခဲ့သည္။ လန္ဒန္ရႀိ School of Librarianship and Archives (ယခု စာဳကည့္တိုက္၊ ေမာ္ကၾန္းထိန္းႎႀင့္ သုတ ပညာ သင္ေကဵာင္း) တၾင္ ထိုအခဵိန္က အဴမင့္ဆံုး စာဳကည့္တိုက္ ပညာ ဘၾဲႚဴဖစ္ေသာ စာဳကည့္တိုက္ ဘၾဲႚလၾန္ ဒီပလိုမာ အတၾက္ ေလ့လာ သင္ဳကားခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ တခဵိန္တည္း မႀာပင္ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ အေရႀႚတိုင္းႎႀင့္ အာဖရိက ေလ့လာေရး တကၠသိုလ္ေကဵာင္း (School of Oriental and African Studies) တၾင္ အေရႀႚတုိင္း ဂႎၫေဗဒ (Oriental Bibliography) ကို အထူးဴပႂ ေလ့လာခဲ့ရာ ထုိပညာရပ္တၾင္ ဂုဏ္ထူး ရရႀိခဲ့သည္။

လန္ဒန္ တကၠသိုလ္မႀ စာဳကည့္တိုက္ ပညာ ဘၾဲႚလၾန္ ဒီပလိုမာ ပထမႎႀစ္ စာေမးပၾဲ ေဴဖဆုိ႓ပီးေနာက္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသိုႚ ၁၉၆၁ ႎႀစ္ကုန္ပိုင္းတၾင္ ဴပန္လည္ ေရာက္ရႀိခဲ့သည္။

အဂႆလိပ္ ဘာသာဴဖင့္ ေရးသား ထားေသာ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေဳကာင္း ေဆာင္းပၝးမဵား အႌၿန္း (ဇန္နဝၝရီလ ၁၉၄၈ - ဒီဇင္ဘာ ၁၉၆၁) (Index to Periodical Articles in English on Burma) ကို လန္ဒန္ တကၠသိုလ္သိုႚ ၁၉၆၃ တၾင္ စာဳကည့္တုိက္ ပညာ ဘၾဲႚလၾန္ ဒီပလိုမာ အပိုင္း (၂) အတၾက္ တင္သၾင္းခဲ့သည္။ ယင္းအႌၿန္း အတၾက္ ဂုဏ္းထူး ရရိႀ႓ပီး ေအာင္ဴမင္ခဲ့သည္။

႓ဗိတိန္ႎိုင္ငံ Library Association တၾင္ ၁၉၆၀ ဴပည္ႎႀစ္မႀ စ၍ အသင္းဝင္ ဴဖစ္ခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၆၂ ခုႎႀစ္တၾင္ A.L.A (Associate of the Library Association) ဘဲၾႚ အပ္ႎႀင္း ခံရ႓ပီး၊ ေတာ္ဝင္ စာဳကည္တုိက္မႀႃး (Chartered Librarian) အဴဖစ္ အသိအမႀတ္ ဴပႂခံရသည္။

၁၉၆၁ မႀ ၁၉၈၀ ထိ ဴမန္မာႎိုင္ငံ သုေတသန အသင္းတၾင္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ စာဳကည့္တိုက္မႀႃး အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။ သုေတသန စာဳကည့္တိုက္ရႀိ စာအုပ္မဵားကို ကက္တေလာက္ ေရးသား စင္တင္ ေပးခဲ့႓ပီး ထိုကတ္တေလာက္ စာရင္းကို ဴမန္မာႎိုင္ငံ သုေတသန အသင္း ဂဵာနယ္တၾင္ ပံုႎိႀပ္ ေဖာ္ဴပခဲ့သည္။ ထိုႚအဴပင္ ထုတ္ေဝသူ တာဝန္ကို ယူ႓ပီး၊ ေပ၊ ပုရပိုက္မဵား ေပၞက ေရႀးေဟာင္း ဴမန္မာ စာေပ အေရးအသား မဵားကို ပံုႎႀိပ္ စာအုပ္မဵား အဴဖစ္ ေပၞထၾက္ လာေအာင္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ပၝသည္။

၁၉၆၄ ခုႎႀစ္၊ ႎိုဝင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေနႚတၾင္ ေဒၞခင္သန္း (စုစု) ႎႀင့္ လက္ထပ္ ထိမ္းဴမားခဲ့႓ပီး ၁၉၆၆ တၾင္ သား႒ကီး မင္းေသာ္ေကာင္း (ယခု Win Enterprise Ltd.)၊ ၁၉၆၉ တၾင္ သားလတ္ သန္ႚေသာ္ေကာင္း (ယခု Myanmar Book Center)၊ ၁၉၇၄ သားငယ္ ဴမတ္ေသာ္ေကာင္း (ယခု Chartered Accountant, Singapore) တိုႚကို ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။

၁၉၆၄ တၾင္ စနစ္သစ္ ပညာေရး ေပၞေပၝက္လာ႓ပီး ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ စာဳကည့္တုိက္ကို တကၠသိုလ္မဵား ဗဟို စာဳကည့္တိုက္ဟု အမည္ ေဴပာင္းလဲ ေခၞေဝၞခဲ့သည္။ ဆရာ ေဇာ္ဂဵီ အ႓ငိမ္းစား ယူ႓ပီးေနာက္ ဦးေသာ္ေကာင္းကို တကၠသိုလ္မဵား ဗဟို စာဳကည့္တိုက္၏ စာဳကည့္တုိက္မႀႃး (Chief Librarian) အဴဖစ္ ပၝေမာကၡ အဆင့္ဴဖင့္ ၁ - ၈ - ၁၉၆၉ တၾင္ ရာထူး တိုးဴမၟင့္ တာဝန္ ေပးအပ္ဴခင္း ခံခဲ့ရသည္။

၁၉၆၉ - ၉၇ ခုႎႀစ္မဵား အတၾင္း တကၠသိုလ္မဵား ဗဟုိ စာဳကည့္တုိက္၏ စာဳကည့္တုိက္မႀႃး တာဝန္ ထမ္းေဆာင္စဥ္ ေပပုရပိုက္ ဌာနခၾဲကို သီးဴခား ထူေထာင္႓ပီး ရႀားပၝး ပုရပိုက္ အမဵႂိးအစားေပၝင္း ၁၆,၀၀၀ ေကဵာ္ စုေဆာင္း ထိန္းသိမ္း ႎိုင္ခဲ့သည္။

Spectrum မဂၢဇင္း စတင္ ထုတ္ေဝသည့္ ဧ႓ပီ၊ ၁၉၆၈ မႀ ေနာက္ဆံုး ထုတ္ေဝသည့္ ဒီဇင္ဘာ ၁၉၇၅ အထိ စာတည္း အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သည္။

၁၉၇၁ တၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ လက္ေအာက္၌ စာဳကည့္တိုက္ ပညာ ဌာန (Department of Library Science) ကို စတင္ ဖၾင့္လႀစ္႓ပီး ဴမန္မာႎိုင္ငံတၾင္ ပထမဆံုး အ႒ကိမ္ စာဳကည့္တုိက္ ပညာ ဘၾဲႚလၾန္ ဒီပလိုမာ သင္တန္းကို ဖၾင့္လႀစ္ သင္ဳကားရန္ ဦးေဆာင္မႁ ေပးခဲ့သည္။ တကၠသိုလ္မဵား ဗဟို စာဳကည့္တုိက္၊ စာဳကည့္တိုက္မႀႃး တာဝန္ အဴပင္ စာဳကည့္တိုက္ ပညာ ဌာန ဌာနမႀႃး အဴဖစ္ ဒီဇင္ဘာ ၁၉၉၇ အထိ ၂၆ ႎႀစ္ဳကာ ပူးတၾဲ တာဝန္ ေပးခဲ့သည္။ သင္းတန္းတၾင္ ကက္တေလာက္ ပညာရပ္ကို ႎႀစ္စဥ္ သင္ဳကား ပိုခဵ ေပးခဲ့သည္။ အ႓ငိမ္းစား မယူခင္ အဆုိပၝ ဌာနကုိ စာဳကည့္တိုက္ႎႀင့္ သုတ ပညာ ဌာန(Department of Library & Information Studies) ဟု အမည္ေဴပာင္း႓ပီး အခဵိန္ဴပည့္ ဌာန ဴဖစ္ေအာင္ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။

၁၉၈၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ႓ဗိတိန္ႎိုင္ငံ စာဳကည့္တိုက္ အသင္း၏ အဴမင့္ဆံုးဘၾဲႚ Hon F. L. A (Honorary Fellow of the Library Association) ဘဲၾႚကို ဂုဏ္ထူးေဆာင္ အဴဖစ္ ခဵီးဴမၟင့္ ခံခဲ့ရသည္။ စစ္႓ပီးေခတ္မႀာ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ တိုက္သားေတၾ ထဲက ဒီဂုဏ္သိကၡာ ႒ကီးမားတဲ့ ဆုကို ပထမဆံုး ခဵီးဴမၟင့္ ခံခဲ့ရတဲ့ ပုဂၢိႂလ္ ဴဖစ္လာခဲ့သည္။

ဦးသိန္းဟန္ (ဆရာ ေဇာ္ဂဵီ) လက္ထက္၌ ၁၉၆၅ ခန္ႚမႀ စ၍ ဴပန္ဳကားေရး ဝန္႒ကီး ဌာန၊ ဴပန္ဳကားေရး ဌာနခၾဲက တာဝန္ ယူလဵက္ စာေပ ဗိမာန္တၾင္ စာဳကည့္တိုက္ သင္တန္းမဵားကို အ႒ကိမ္ အေတာ္ေတာ္ မဵားမဵား ဖၾင့္လႀစ္ခဲ့ရာ သင္တန္း ဴဖစ္ေဴမာက္ေရး အတၾက္ ဦးထင္႒ကီး၊ ဦးသန္းထၾတ္ (ဆရာ တိုက္စိုး) တုိႚႎႀင့္ ပူးတၾဲ ပၝဝင္ သင္ဳကား ပိုႚခဵခဲ့သည္။

တဖန္ ဴပန္ဳကားေရး ဝန္႒ကီး ဌာန၊ ဴပန္ဳကားေရးႎႀင့္ ဴပည္သူႚ ဆက္ဆံေရး ဦးစီး ဌာနက ႒ကီးမႀႃး ဖၾင့္လႀစ္ေသာ 'စာဳကည့္တိုက္ ပညာ ၄ လ သင္တန္းမဵား' ကို ၁၆ - ၁၁ - ၁၉၉၂ မႀ ၁၉၉၇ ထိ (၉) ႒ကိမ္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။

တကၠသိုလ္မဵား ဗဟို စာဳကည့္တိုက္၊ စာဳကည့္တုိက္မႀႃးႎႀင့္ စာဳကည့္တိုက္ ပညာဌာန ဌာနမႀႃး တာဝန္ စသည့္ ႒ကီးေလး မဵားဴပားေသာ တာဝန္ မဵားကို ထမ္းေဆာင္ ေနစဥ္ ကာလမဵား ၌ပင္ အဴခား တာဝန္႒ကီး မဵားကို ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။

တကၠသိုလ္ ပညာ ပေဒသာ စာေစာင္ အုပ္ခဵႂပ္မႁ စာတည္း အဖၾဲႚ၌ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ ၁၉၆၅ မႀ ၁၉၇၆ ထိ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့႓ပီး၊ ေနာက္ပိုင္းတၾင္ အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ စာေစာင္ ရပ္စဲသည္ အထိ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။

သုေတသန စာစဥ္ ထုတ္ေဝေရး အဖၾဲႚငယ္တၾင္ ၁၉၇၀ ဴပည္ႎႀစ္ ကစ၍ အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့႓ပီး၊ ေနာက္ပိုင္းတၾင္ ေဆာ္ဳသသူ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ သုေတသန အသင္း၏ စာအုပ္ ထုတ္ေဝသူ တာဝန္ခံ အဴဖစ္ ၁၉၇၀ မႀ အသင္း ရပ္တန္ႚ သၾားသည့္ ၁၉၈၀ ထိ တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။

ဴပန္ဳကားေရး ဝန္႒ကီး ဌာန "စာဳကည့္တိုက္ ဴပတုိက္ႎႀင့္ ဴပပၾဲ ႒ကီးဳကပ္ စိစစ္ေရး အဖၾဲႚ" တၾင္ ပညာေရး ဝန္႒ကီး ဌာန၏ ကိုယ္စားလႀယ္ အဴဖစ္ ၁၉၇၀ ဴပည့္ႎႀစ္မႀ ၁၉၉၇ အထိ တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။

ဴမန္မာစာ အဖၾဲႚတၾင္ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ ၁၉၇၁ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၇၆ ခုႎႀစ္ အထိ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ထိုေနာက္ ဴမန္မာ - အဂႆလိပ္ အဘိဓာန္ ဴပႂစုေရး အဖၾဲႚ၏ ပထမဆံုး သဘာပတိ အဴဖစ္ ၁၉၈၁ - ၈၂ ၌ ေဆာင္႟ၾက္သည္။

အမဵႂိးသား စာေပဆု စိစစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ေရး အဖၾဲႚ ေကာ္မတီဝင္ အဴဖစ္ ၁၉၉၀ - ၉၃ ထိ လည္းေကာင္း၊ ၎အဖၾဲႚ၏ ဒုတိယ ဥကၠဌ အဴဖစ္ ၁၉၉၄ မႀ ယေနႚတိုင္ ေဆာင္႟ၾက္လဵက္ ရႀိသည္။

၁၉၉၂ တၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ စာဳကည့္တိုက္ အသင္း ဴဖစ္ေဴမာက္ေအာင္ စီစဥ္ ေဆာင္႟ၾက္ တိုက္တၾန္းခဲ့႓ပီး၊ အသင္း၏ နာယက အဴဖစ္ ယေနႚထိ ေဆာင္႟ၾက္လဵက္ ရႀိသည္။

၁၉၉၃ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ ဴမန္မာႎိုင္ငံ စာေပႎႀင့္ စာနယ္ဇင္း အဖၾဲႚႎႀင့္ ပူးတၾဲ႓ပီး ဴမန္မာႎိုင္ငံတၾင္ ထင္ရႀား ေကဵာ္ဳကား ခဲ့ေသာ စာေရး ဆရာ႒ကီး မဵား၏ စာေပၝင္းခဵႂပ္ မဵားကို ထုတ္ေဝ ႎိုင္ရန္ ဦးေဆာင္ စီစဥ္ ေပးခဲ့ရာ၊ ဆရာ ေဇာ္ဂဵီ စာေပၝင္းခဵႂပ္၊ ပီမိုးနင္း စာေပၝင္းခဵႂပ္၊ လယ္တီ ပၸီတ ဦးေမာင္႒ကီး စာေပၝင္းခဵႂပ္ႎႀင့္ ေမႀာ္ဘီ ဆရာသိန္း႒ကီး၏ စာေပၝင္းခဵႂပ္ တိုႚကို ပံုႎႀိပ္ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ဆရာ ေဇာ္ဂဵီ စာေပၝင္းခဵႂပ္ (၇) တၾဲ ထုတ္ေဝ႓ပီး ဴဖစ္သည္။

ပခုကၠႃ ဦးအံုးေဖ စာေပဆု ေ႟ၾးခဵယ္ေရး အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ ၁၉၉၅ မႀ ယေနႚထိ လည္းေကာင္း၊ 'ဆရာဝန္ တင္ေ႟ၿ စာေပဆု' ေ႟ၾးခဵယ္ေရး အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ ၂၀၀၃ မႀ ယေနႚထိ လည္းေကာင္း တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးေနပၝသည္။

တကၠသိုလ္မဵား ဗဟုိ စာဳကည့္တိုက္မႀႃး တာဝန္မႀ ၁၇ - ၁၂ - ၁၉၉၇ ရက္ေနႚတၾင္ သက္ဴပည့္ အ႓ငိမ္းစား ယူခဲ့သည္။

ဴမန္မာ သမုိင္း အဖၾဲႚတၾင္ ၁၉၉၆ ခုႎႀစ္ကပင္ အခဵိန္ပိုင္း အဖၾဲႚဝင္ ဴဖစ္ခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၉၈ ဇန္နဝၝရီ လမႀ စ၍ ယေနႚထိ အခဵိန္ဴပည့္ အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္လဵက္ ရႀိပၝသည္။

၁၉၆၂ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ ယေနႚထိ အဂႆလိပ္၊ ဴမန္မာ ႎႀစ္ဘာသာဴဖင့္ စာတမ္း ၂၀ ခန္ႚ ေရးသားခဲ့႓ပီး ဴပည္တၾင္းဴပည္ပ တကၠသိုလ္မဵား၊ ပညာေရး၊ သမိုင္း သုေတသနႎႀင့္ ယဥ္ေကဵးမႁ ဆုိင္ရာ အဖၾၾဲႚမဵားက ႒ကီးမႀႃး ကဵင္းပေသာ စာတမ္း ဖတ္ပၾဲမဵားတၾင္ တင္သၾင္း ဖတ္ဳကားခဲ့သည္။ စာတမ္း အမဵားစုကို စာအုပ္ အဴဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ဂဵာနယ္ စာေစာင္ မဵားတၾင္ ေဆာင္းပၝး အဴဖစ္ လည္းေကာင္း ထည့္သၾင္း ေဖာ္ဴပ ပံုႎႀိပ္ ခဲ့႓ပီး ဴဖစ္ပၝသည္။ အမဵားစုမႀာ Myanmar Perspective ပံုႎႀိပ္ႎႀင့္ Internet Version တၾင္ ဴဖစ္ပၝသည္။

ထုိႚဴပင္ ဴပည္တၾင္းဴပည္ပ မဂၢဇင္း၊ ဂဵာနယ္၊ စာေစာင္မဵားတၾင္ စာဳကည့္တိုက္ ပညာ၊ သမိုင္းႎႀင့္ ယဥ္ေကဵးမႁ၊ လူမႁေရး၊ ကုိးကၾယ္ ယံုဳကည္မႁ၊ ခရီးသၾားႎႀင့္ ေဒသႎၩရ ပထဝီ ဆုိင္ရာ ေဆာင္းပၝးမဵား ၁၀၀ ေကဵာ္ ေရးသားခဲ့႓ပီး ဴဖစ္ပၝသည္။ အဴခား စာေရး ဆရာမဵား ေရးသားေသာ စာအုပ္ ၆ အုပ္တၾင္ အမႀာစာ ေရးသား ေပးခဲ့သည္။

၁၉၇၀ ဴပည့္ႎႀစ္၌ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ေ႟ၿရတု သဘင္ ကဵင္းပေရးႎႀင့္ စာေစာင္ ထုတ္ေဝေရး အဖၾဲႚဝင္၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ သမိုင္း ဴပႂစုေရး အဖၾဲႚဝင္ႎႀင့္ အဴခား ဆပ္ေကာ္မတီ မဵားတၾင္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။

၁၉၉၅ ခုႎႀစ္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ စိန္ရတု သဘင္ အခမ္းအနား ကဵင္းပေရး၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ သမုိင္းႎႀင့္ အထိမ္းအမႀတ္ စာေစာင္မဵား ဴပႂစု ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္း ေကာ္မတီတၾင္ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးခဲ့သည္။

တကၠသိုလ္မဵား ဗဟို စာဳကည့္တုိက္ စာဳကည့္တိုက္မႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့စဥ္၊ ဴမန္မာ စာဳကည့္တိုက္ ပညာရႀင္မဵား ကိုယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚကို ဦးေဆာင္႓ပီး ၁၉၇၆ ႎႀင့္ ၁၉၈၄ တၾင္ ဳသစေဳတးလဵ၊ ၁၉၈၀ မႀာ ဂဵပန္၊ ၁၉၈၈ မႀာ ႓ဗိတိန္ႎႀင့္ အေမရိကန္၊ ၁၉၉၀ တၾင္ ဆီၾဒင္၊ ၁၉၉၉ တၾင္ ထိုင္းႎိုင္ငံ မဵားသိုႚ ေလ့လာေရး ခရီး သၾားေရာက္ခဲ့သည္။

စာဳကည့္တုိက္ အတိုက္ပင္ခံ အဴဖစ္လည္း ၁၉၈၄ - ၈၅ အတၾင္း ႓ဗိတိသ႖ စာဳကည့္တုိက္သိုႚ ၃ လဳကာ သၾားေရာက္ခဲ့သည္။ ၁၉၈၉ - ၉၀ တၾင္ စင္ကာပူ Institute of Southeast Asian Studies Library ၌ ၃ လဳကာ၊ ၁၉၉၁ - ၉၂ တၾင္ ႓ဗိတိသ႖ စာဳကည့္တိုက္ Oriental and India Office Collections ဌာန၌ တႎႀစ္ဳကာ အတိုက္ခံ အဴဖစ္ သၾားေရာက္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သည္။

စာဳကည့္တိုက္ ပညာ သင္ဳကားနည္း မဵားကို ဳသစေဳတးလဵ ႎိုင္ငံ Perth ႓မိႂႚရႀိ Western Australian Institue of Technology (ယခု Curtin University) တၾင္ သံုးလ ေလ့လာခဲ့႓ပီး၊ Library Studies Certificate ကို ၁၉၇၆ ခုႎႀစ္တၾင္ ရရႀိ ခဲ့ပၝသည္။

၁၉၇၆ ခုႎႀစ္တၾင္ Associate of the Australian Library and Information Association (ALIA) အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ ခံရသည္။

ထုိင္းႎိုင္ငံ၏ အဓိက သုေတသန အသင္း ဴဖစ္ေသာ Siam Society ၏ အေဝးေရာက္ စာေပး စာယူ အဖၾဲႚဝင္ (Corresponding Member) အဴဖစ္ ၁၉၉၃ တၾင္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ ခံရ႓ပီး ယေနႚအထိ ေဆာင္႟ၾက္လဵက္ ရႀိသည္။

၁၉၉၉ တၾင္ ဳသစေဳတးလဵႎိုင္ငံ အေနာက္ဆစ္ဒနီ တကၠသိုလ္ University of Western Sydney က ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ပၝရဂူဘၾဲႚ (Doctor of Letters) (Honoris Causa) D. Litt ဘဲၾႛကို ဘၾဲႚႎႀင္းသဘင္ အခမ္းအနားဴဖင့္ ခဵီးဴမၟင့္ ေပးအပ္ ခဲ့သည္။ အေရႀႚေတာင္ အာရႀမႀ ပထမဆံုး ပညာရႀင္ စာဳကည့္တုိကမႀႂး အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ ခံရသူ ဴဖစ္သည္။

၁၉၉၉ ၌ပင္ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ စာဳကည့္တိုက္ႎႀင့္ သုတပညာ ဌာနက မဟာဝိဇၦာ သင္တန္း (စာဳကည့္တိုက္ အထူးဴပႂ) ကို ဖၾင့္လႀစ္ သင္ဳကားခဲ့ရာ၊ ထို မဟာဝိဇၦာ သင္တန္း စတင္ ဖၾင့္လႀစ္ သည္မႀ စ၍ ယေနႚ အထိ အခဵိန္ပိုင္း ပၝေမာကၡ အဴဖစ္ စာဳကည့္တိုက္ ပညာရပ္ မဵားကို သင္ဳကား ပုိႚခဵ ေပးလဵက္ ရႀိပၝသည္။

၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ CONSAL (Congress of Southeast Asian Librarians) အဖၾဲႚ၏ အလုပ္အမႁေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ (Executive Committee Member) အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ ခံရ႓ပီး ယေနႚထိ ထိုေကာ္မတီဝင္ ဴဖစ္သည္။

National Coordinator for SEACAP (South East Asian Consortium for Access and Preservation of Rare Manuscripts) ရႀားပၝး လက္ေရးစာမဵား ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရႀာက္ေရးႎႀင့္ ဖတ္႟ႁ ေလ့လာခၾင့္ ရရႀိေရး ဆိုင္ရာ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ အဖၾဲႚ၏ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ကိုယ္စားလႀယ္ အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံရသည္။

၂၀၀၂ ခုႎႀစ္တၾင္ ဂဵပန္ႎိုင္ငံ အိုဆာကာ႓မိႂႚ National Museum of Ethnology မႀာ ၄ လ ဧည့္ပၝေမာကၡ တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။

၂၀၀၄ ခုႎႀစ္တၾင္ အေမရိကန္ ႎိုင္ငံသုိႚ သၾားေရာက္႓ပီး Burma Studies Conference ကို တက္ေရာက္ ခဲ့ပၝသည္။

ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံေတာ္ ေအးခဵမ္း သာယာေရးႎႀင့္ ဖၾံႚ႓ဖိႂးေရး ေကာင္စီ အမိန္ႚ ေဳကာဴငာ အမႀတ္ ၂/၂၀၀၄ အရ ဝိဇၦာ ပညာ ထူးခ႗န္တံဆိပ္ (ဒုတိယ အဆင့္) ကို လၾတ္လပ္ေရး ေနႚတၾင္ ဦးေသာ္ေကာင္းအား ခဵီးဴမၟင့္ခဲ့သည္။ ထိုမတိုင္မီ ဝန္ထမ္းေကာင္းႎႀင့္ အဴခား ဘၾဲႚတံဆိပ္ ၃ ခုကို အစိုးရက ခဵီးဴမၟင့္ခဲ့သည္။

၁၆ ႒ကိမ္ေဴမာက္ ဖုကုအုိက အာေရႀ ယဥ္ေကဵးမႁ ဓေလ့ဆု (16th Fukuoka Asian Culture Prizes 2005) ၏ ၂၀၀၅ ခုႎႀစ္ အတၾက္ ပညာေရး ကၸဆု Academic Prize ကို ဦးေသာ္ေကာင္းအား ခဵီးဴမၟင့္ေဳကာင္း ဆုေ႟ၾးခဵယ္ေရး အဖၾဲႚက ေဳကညာသည္။ ထိုဆုကို ဦးေသာ္ေကာင္းအား ၂ - ၈ - ၂၀၀၅ တၾင္ ရန္ကုန္၌ လည္းေကာင္း၊ စက္တင္ဘာ ၁၃ မႀ ၁၈ တၾင္ ဂဵပန္ႎိုင္ငံ ဖုကုအိုက ႓မိႂႚ၌ လည္းေကာင္း အခမ္းအနားမဵား ကဵင္းပ ေပးအပ္ ခဵီးဴမၟင့္သည္။ (မႀတ္ခဵက္။ ယင္းဆုကို ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ၁၁ ႒ကိမ္ေဴမာက္တၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ သမုိင္း ပညာရႀင္ ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္း ရရႀိသည္။)

ဆရာ႒ကီး ဦးေသာ္ေကာင္းသည္ ဘဝ တေလ႖ာက္ စာဳကည့္တိုက္ ပညာ တုိးတက္ေရးကို မနားမေန ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည့္ နည္းတူ ႎိုင္ငံ၏ ပညာေရး၊ စာေပႎႀင့္ အႎုပညာ၊ ဘာသာစကား၊ ပထဝီဝင္၊ သမိုင္းႎႀင့္ သုေတသန နယ္ပယ္မဵားတၾင္ ႒ကီးမားေသာ တာဝန္ ဝတၨရား မဵားကုိ ေဆာင္႟ၾက္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့ဴခင္းေဳကာင့္ ဴပည္တၾင္း ဴပည္ပ ႎႀစ္ဌာနလံုးက ေပးအပ္ ခဵီးဴမၟင့္ေသာ ဘၾဲႚထူး ဂုဏ္ထူး မဵားကို အလီလီ ေအာင္ဴမင္ ဆၾတ္ခူး ႎိုင္ဴခင္းသည္ စာဳကည့္တိုက္မႀႃးႎႀင့္ စာဳကည့္တုိက္ ဝန္ထမ္းမဵား အားကဵ အတုယူဖၾယ္ ဴဖစ္ပၝသည္။

အမႀတ္ ၅၂/က၊ သံလၾင္လမ္း၊ ဗဟန္း႓မိႂႚနယ္တၾင္ မိသားစုႎႀင့္ အတူ ေပဵာ္႟ၿင့္ ခဵမ္းေဴမ့စၾာ ေနထိုင္လဵက္ ရႀိသည္။

ေရသားဴပႂစု တည္းဴဖတ္စုေဆာင္းခဲ့သည့္ စာစုစာရင္း

၁။ Selected Writings of U Thaw Kaung, 2004၊ အဂႆလိပ္ ဘာသာဴဖင့္ ေရးတဲ့ သုေတသန စာတမ္း ၁၀ ပုဒ္ကို စု႓ပီး၊ ဴမန္မာ့ သမုိင္း အဖၾဲႚရဲႚ ႎႀစ္ ၅၀ ေ႟ၿရတု အထိမ္းအမႀတ္ အဴဖစ္ ထုတ္ေဝ။

၂။ သမိုင္း အဖၾဲႚဝင္ ဆရာမ႒ကီး တေယာက္ႎႀင့္အတူ ဇင္းမယ္ ရာဇဝင္ကို ဴမန္မာ ေပမူမႀ အဂႆလိပ္လို ဴပန္ဆို႓ပီး ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္တၾင္ လံုးခဵင္းထုတ္။

၃။ Bibliography of Early Printed Books, published in Burma, 1816 to 1886 (A British Library funded project)

၄။ Bibliography of Myanmar Art and Archaeology (Compiled jointly with Dr. Elizabeth Moore. Head of Art and Archaeology Dept., School of Oriental and African Studies, University of London, and Daw San San Maw, former Librarian. Department of Archaeology, Ministry of Culture, Myanmar).

၅။ Bibliography of Ethnic Groups of Myanmar (Compiled for the National Museum of Ethnology, Osaka, Japan)

၆။ Bibliography of Professor G. H. Luce's writings (Canberra: National Library of Australia 1999)

ရည္ႌၿန္း ။ ။

၁။ စာဳကည့္တုိက္ ပညာရႀင္ ဆရာ႒ကီး ဦးေသာ္ေကာင္း၊ ဴပႂစုသူ - ေဒၞခင္ႎႀင္းဦး၊ စာဳကည့္တိုက္မႀႃး၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ စာဳကည့္တိုက္၊ စာ ၁၉၅ - ၂၀၄ (ဴမန္မာႎိုင္ငံ စာဳကည့္တုိက္ အသင္း သတင္းလၿာ၊ အမႀတ္ ၁၄၊ ဳသဂုတ္ ၂၀၀၅ တၾင္ပၝ႓ပီး)။

၂။ စာအုပ္လူ ေဒၝက္တာ ေသာ္ေကာင္းႎႀင့္ ေတၾႚဆံုဴခင္း၊ ေမာင္ယံ၊ စာ ၁၃၂ -၁၃၆ (ပိေတာက္ ပၾင့္သစ္ မဂၢဇင္း၊ ၂၀၀၅ တၾင္ပၝ႓ပီး)။