အႎုပညာ ပီတိ စားသူ သိုႛမဟုတ္ ပန္းခဵီဆရာ ေပၞဦးသက္ (၁၉၃၆ - ၁၉၉၃)

အဖ ဦးလႀ႒ကီး၊ အမိ ေဒၞေငၾမ တုိႚမႀ ၁၉၃၆ ခုႎႀစ္တၾင္ မႎၩေလး ႓မိႂႚ၌ ေမၾးဖၾားခဲ့သည္။ ဖခင္ဴဖစ္သူ ဦးလႀ႒ကီးသည္ အဴပင္ ပန္းခဵီ လုပ္ငန္းမဵား လုပ္ကိုင္ရင္း အစိုးရ ေကဵာင္းတၾင္ ပန္းခဵီနည္းဴပ အဴဖစ္ အမႁ ထမ္းေဆာင္ခဲ့သည္။ ေပၞဦးသက္၏ မိခင္သည္ ေပၞဦးသက္ ငယ္စဥ္ ကတည္းက ဆံုးပၝး သၾားခဲႚရာ ဖခင္႒ကီးကပင္ ေက႗းေမၾး ဴပႂစု ေစာင့္ေရႀာက္ခဲ့ရပၝသည္။

ဒုတိယ ကမာၲစစ္႓ပီးသည့္ေနာက္ ဴမန္မာဴပည္အတၾင္း ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး ေအာင္ပၾဲမဵား ကဵင္းပခဵိန္ အတၾင္း လက္ပစ္ဗံုး တလံုး မေတာ္တဆ ေပၝက္ကၾဲမႁေဳကာင္ႚ ၁၂ ႎႀစ္ အ႟ၾယ္ ကေလးဘဝတၾင္ သူ၏ ညာဘက္ လက္တဖက္ ဆံုး႟ႁံး ခဲ့ရေလသည္။ ညာလက္ကိုသာ အ႓မဲတန္း သံုးေလ့ရႀိသည့္ ညာသန္သမား ေပၞဦးသက္သည္ ထိုအခဵိန္မႀ စ၍ ဘက္လက္ကို အသံုးဴပႂ စာေရးဴခင္း၊ ပံုဆၾဲဴခင္းမဵားကို ႒ကိႂးစား ေလ့ကဵင့္ရခဲ့သည္။ ထိုႛေနာက္ သူသည္ ေကဵာင္းဴပန္တက္ရန္ အတၾက္ လၾန္စၾာမႀ တံုႛေနကာ သူ၏ ေကဵာင္းပညာေရးသည္ ဒုတိယတန္းမႀာပင္ ရပ္တန္ႛ ေနခဲ့သည္။ ကံေကာင္းစၾာပင္ သူႛ ဖခင္႒ကီး၏ မိတ္ေဆၾေကာင္း တေယာက္က အလားအလာ ေကာင္း၍ ထၾန္းေပၝက္ႎိုင္မည့္ အႎုပညာရႀင္ ေပၞဦးသက္အား ေကဵာင္းဴပန္တက္ရန္ တိုက္တၾန္း ႎိုင္ခဲ့ေလသည္။ ထိုႛေနာက္ သူသည္ အေဴခခံ ပညာေရး စနစ္ကို ေအာင္ဴမင္ေအာင္ ႒ကိႂးစားႎိုင္ခဲ့သည္။

ေပၞဦးသက္သည္ ဝၝသနာ အေလဵာက္ အသက္ ၁၂ ႎႀစ္ မတိုင္မီက စ၍ ဖခင္ ဴဖစ္သူ ထံမႀ ပန္းခဵီပညာမဵား စတင္ ေလ့လာ႓ပီး၊ အသက္ ၁၅ ႎႀစ္တၾင္ မႎၩေလး ပန္းခဵီ အႎုပညာရႀုင္မဵား ဴဖစ္ဳကေသာ ဆရာ ဦးဘသက္၊ ဆရာ႒ကီး ဦးခင္ေမာင္ (ဘဏ္) တုိႛ ထံတၾင္ ပန္းခဵီ အႎုပညာကို တစိုက္မတ္မတ္ မရပ္မနား ေလ့လာ သင္ယူ ဆည္းပူးခဲ့ကာ ဦးဘသက္ နာမည္ကို ဆၾဲယူလဵက္ သူ၏ နာမည္တၾင္ "သက္" ဆိုသည္ကို ထည့္ကာ "ေပၞဦးသက္" ဟူ၍ ဴဖစ္ခဲ့ေပသည္။ ေကဵာင္းေနစဥ္မႀာပင္ ႓ပိႂင္ပၾဲမဵား၌ ဆုမဵား ရရႀိခဲ့သည္။

ေပၞဦးသက္သည္ ၁၉၅၉ ခုႎႀစ္တၾင္ အေမရိကန္ ဴပည္ေထာင္စု Famous Artist School မႀ ပန္းခဵီ အႎုပညာ သင္ဆုကို ရရႀိခဲ့သည္။ ၎ ပန္းခဵီဆုမႀာ ၃ ႎႀစ္ သင္တန္း ဴဖစ္ေသာ္လည္း ေပၞဦးသက္သည္ ၂ ႎႀစ္ခန္ႚ မ႖ႎႀင့္ပင္ စာေပး စာယူနည္းဴဖင့္ သင္ဳကား တတ္ေဴမာက္ခဲ့သည္။ ၎ သင္တန္းတၾင္ First Grade ပထမ အဆင့္ ရရႀိသူ ဴဖစ္ေဳကာင္း ဆရာမဵား၏ ေကဵနပ္ မႀတ္တမ္းတင္ဴခင္း ခံရပၝသည္။

ေပၞဦးသက္သည္ အသက္ ၂၁ မႀ စ၍ ပန္းခဵီ အႎုပညာ အတတ္ တခုတည္း ဴဖင့္သာ အသက္ေမၾး ဝမ္းေဳကာင္း ဴပႂလာခဲ့သူ ဴဖစ္သည္။ ပန္းခဵီကားမဵား ေရးဆၾဲဴခင္း၊ မႎၩေလး႓မိႂႚ လူထု သတင္းစာႎႀင့္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ ေဳကးမံု၊ လုပ္သား ဴပည္သူႚ ေနႚစဥ္ သတင္းစာ မဵားတၾင္ အထူးထုတ္ မဵက္ႎႀာဖံုး သ႟ုပ္ေဖာ္ပံုမဵား ေရးဆၾဲဴခင္း၊ လူ႒ကိႂက္မဵားေသာ ကာတၾန္းမဵားကို ေရးဆၾဲဴခင္း အဴပင္၊ ဂလိ ႟ုပ္ေဴပာင္ စာေစာင္ကို ဦးေဆာင္ တည္ေထာင္ ခဲ့သူမဵားတၾင္ ပၝဝင္ခဲ့သူ ဴဖစ္သည္။

ရသ ပန္းခဵီမဵားကို စဥ္ဆက္မဴပတ္ ေရးဆၾဲခဲ့႓ပီး ၁၉၇၄ ခုႎႀစ္ ယူနီဆက္ ဒိုင္ယာယီတၾင္ "အာရႀဆိပ္ကမ္း" ေရေဆး ပန္းခဵီကား၊ ၁၉၇၂ ခုႎႀစ္တၾင္ "ေစဵး" အမည္ရႀိ ေရေဆး ပန္းခဵီကားႎႀင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ စာမတတ္သူ ပေပဵာက္ေရး လုပ္ငန္း အတၾက္ "စာအုပ္ေစဵးတန္း" ေရေဆး ပန္းခဵီကားကို ကမာၲႚ ကုလ သမဂၢသိုႚ ေပးပိုႚခဲ့႓ပီး၊ ၎လက္ရာကို ကုလ သမဂၢ ရန္ပုံေငၾ အတၾက္ ပိုႚစကဒ္ (Post Card) မဵား ထုတ္ေဝ ခဲ့ပၝသည္။

ယူနီဆက္ ရန္ပံုေငၾ ရႀာရန္ အတၾက္လည္း "Asian Harbor Scene"(1974) ႎႀင္ႚ "Market" (1975) ဆိုသည့္ ပန္ခဵီးကား ႎႀစ္ကားကိုလည္း ဆၾဲေပးခဲ့ေသးကာ ထိုပန္းခဵီ ႎႀစ္ကားကို ဒုိင္ယာရီ မဵက္ႎႀာဖံုး၊ တံဆိပ္ေခၝင္းမဵား၊ ပိုႛစကတ္မဵား ပံုႎႀိပ္ရာတၾင္ အသံုးဴပႂခဲ့သည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အစိုးရႎႀင့္ UN က ကဵင္းပေပးေသာ စာေပ အႎုပညာ ဴပပၾဲ ႓ပိႂင္ပၾဲမဵား အတၾက္ လိုအပ္ေသာ သ႟ုပ္ေဖာ္ပံုမဵားကိုလည္း ေရးဆၾဲ ေပးခဲ့သည္။ ထိုႛဴပင္ သူ၏ သ႟ုပ္ေဖာ္ပံုမဵားကို ဥေရာပႎႀင့္ အေမရိကန္ ႎိုင္ငံမဵားတၾင္လည္း ေကဵာင္းပညာ သင္႟ိုးတန္းမဵားတၾင္ အသံုးဴပႂကာ ပံုႎႀိပ္ ထုတ္ေဝခဲ့ေသးသည္။

ထိုႚေနာက္ ေပၞဦးသက္သည္ အေနာက္ႎိုင္ငံ မဵားမႀ ထုတ္ေဝ ခဲ့ေသာ စာအုပ္ မဵက္ႎႀာဖံုး မဵားႎႀင့္ ဒီဇိုင္း မဵားစၾာကို ေရးဆဲၾခဲ့ ပၝသည္။ ၁၉၆၃ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၌ အေမရိကန္ - ဴမန္မာ ႎႀစ္ႎိုင္ငံ ယဥ္ေကဵးမႁ ဖလႀယ္ေရး အစီအစဥ္မႀ ႒ကီးမႀႃး ကဵင္းပ ဴပႂလုပ္ေသာ ဴပပၾဲတၾင္ ပန္းခဵီကား ၅၀ ေကဵာ္ဴဖင့္ တကိုယ္ေတာ္ ဴပပၾဲ ဴပႂလုပ္ခဲ့သည္။ ဴပပၾဲ ဖၾင့္လႀစ္႓ပီး ခဏတာ အတၾင္း သူ၏ ပန္ခဵီကားမဵား အကုန္လံုး ေရာင္းလိုက္ရကာ သူ၏ ပထမ အဦးဆံုး ေအာင္ဴမင္မႁပင္ ႓ဖစ္ခဲ့ေလသည္။

ပုဂံ႓မိႂႚသိုႚ သၾားေရာက္ခဲ့႓ပီး သမိုင္း ဆိုင္ရာ၊ ဴမန္မာမႁ သုေတသန ဴပႂလုပ္ခဵက္ မဵားႎႀင့္ အတူ ပုဂံ ဴမင္ကၾင္း အမဵႂိးမဵႂိးကို ဆီေဆး၊ ေရေဆး ပန္းခဵီကားမဵား ေရးဆၾဲခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၌ အေဴခစိုက္ ေနထိုင္ကာ ဝတၪႂ မဂၢဇင္း သ႟ုပ္ေဖာ္ ပံုမဵားႎႀင့္ ဒီဇိုင္းမဵား ေရးဆၾဲခဲ့သည္။ မိုးေဝ စာေပ မဂၢဇင္းႎႀင့္ အဴခား စာေစာင္ မဂၢဇင္း၊ ေနႚစဥ္ သတင္းစာမဵား တၾင္လည္း ပန္းခဵီ အႎုပညာႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ေဆာင္ပၝးမဵားကို အခၝ အားေလဵာ္စၾာ ေရးသားခဲ့သည္။

တကၠသိုလ္ ေကာလိပ္ႎႀင့္ အႎုပညာ ေကဵာင္းမဵား၏ ဖတ္ဳကားခဵက္ အရ ပန္းခဵီ ေရးဆၾဲနည္း အတတ္ ပညာကို ပိုႛခဵခဲ့သည္။ ၁၉၇၆ ခုႎႀစ္တၾင္ ဳကည္ဴမင္တုိင္ အထက (၃) တၾင္ ေႎၾရာသီ ပန္းခဵီ တလ သင္တန္း၌ အခဵိန္ဴပည့္ လုပ္အားေပး ပိုႚခဵခဲ့သည္။ ေပၞဦးသက္သည္ ၁၉၈၆ ခုႎႀစ္တၾင္ စတင္ ဖၾင့္လႀစ္ခဲ့ေသာ Gallery Oriant ထူေထာင္ရာတၾင္ ပၝဝင္ခဲ့၍ ၁၉၇၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ ပန္းဆိုးတန္း လမ္းရႀိ ေလာကနတ္ အလႀပညာ ဆုိင္ခန္း Lokanat Galleries ကို တည္ေထာင္ေသာ အဖၾဲႚဝင္ တဦးလည္း ဴဖစ္ပၝသည္။

ထို ေလာကနတ္ အလႀပညာ ဆုိင္ခန္းတၾင္ ၁၉၇၂ ခုႎႀစ္တၾင္ တ႒ကိမ္၊ ၁၉၇၄ ခုႎႀစ္တၾင္ တ႒ကိမ္ တကိုယ္ေတာ္ ဴပပၾဲမဵား ဴပသခဲ့သည္။ ဴမန္မာမႁႎႀင့္ ေခတ္ေပၞ ပန္းခဵီ ေပၝင္းစပ္ ဖန္တီး ႎိုင္ေသာ ပန္းခဵီ လက္ရာမဵားေဳကာင့္ အေနာက္တုိင္း ပန္းခဵီ ေလာကတၾင္ ထင္ရႀားေသာ ဴမန္မာ ပန္းခဵီ အႎုပညာရႀင္ တဦး ဴဖစ္သည္။

ေပၞဦးသက္သည္ ေဆးလိပ္ကို အလၾန္အက႗ံ ေသာက္သံုးသူ တေယာက္ ဴဖစ္ခဲ့သည့္ အားေလဵာ္စၾာ၊ မႎၩေလး႓မိႂႚ ပဒုမၳာရိပ္မၾန္၊ မဂႆလာ ဥယဵာဥ္ရပ္၊ နန္းေတာ္ေရႀႚ ေနအိမ္၌ ၁၉၉၃ ခု၊ ဧ႓ပီလ ၁၃ ရက္ေနႛ၊ နံနက္ ၉:၄၅ နာရီ အသက္ ၅၇ ႎႀစ္ အ႟ၾယ္တၾင္ အဆုပ္ကင္ဆာ ေရာဂၝဴဖင့္ ကၾယ္လၾန္ ခဲ့ပၝသည္။ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္တၾင္ ဇနီး ေဒၞတင္ဳကည္ႎႀင့္ သား ၃ ေယာက္၊ ေဴမး ၃ ေယာက္ ကဵန္ရစ္ခဲ့သည္။

▪ - ¤ - ▪