၁။ ဴမန္မာႎိုင္ငံႎႀင့္ ကေလးမဵား၏အေဴခအေန

၁။ ဴမန္မာႎိုင္ငံႎႀင့္ ကေလးမဵား၏အေဴခအေန

            အေရႀႚေတာင္အာရႀ ႎိုင္ငံတႎိုင္ငံဴဖစ္ေသာ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ အေရႀႚဘက္တၾင္ ထိုင္းႎိုင္ငံ၊ လာအိုႎိုင္ငံႎႀင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၊ အေနာက္ဘက္တၾင္ ေတာင္အာရႀႎိုင္ငံမဵားဴဖစ္ေသာ အိႎၬိယႎႀင့္ ဘဂႆလားေဒ့ရႀ္ႎိုင္ငံမဵားဴဖင့္ ထိစပ္လဵက္ရႀိေသာေဳကာင့္ ေတာင္အာရႀႎိုင္ငံမဵားႎႀင့္ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ ႎိုင္ငံမဵားအဳကား မဟာဗဵႃဟာကဵသည့္ ႎိုင္ငံတႎိုင္ငံ ဴဖစ္ပၝသည္။ ဘာသာစကားေပၝင္း တရာေကဵာ္ ေဴပာဆိုေသာ မတူကၾဲဴပားသည့္ တိုင္းရင္းသားလူမဵိႂးမဵား စုေပၝင္းေနထိုင္လဵက္ ရႀိသည္။ ထင္ရႀားေသာ တိုင္းရင္းသားလူမဵိႂးစုမဵားမႀာ ဴမန္မာ၊ ရႀမ္း၊ ကရင္၊ မၾန္၊ ခဵင္း၊ ကခဵင္၊ ရခိုင္ႎႀင့္ ကရင္နီတိုႚ ဴဖစ္ဳကပၝသည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ သယံဇာတ ေပၝမဵား႔ကယ္ဝေသာႎိုင္ငံ ဴဖစ္ေသာ္လည္း ၁၉၈၇ ခုႎႀစ္တၾင္ ကမႝာ့ကုလသမဂၢမႀ ဖၾံႚ႓ဖိႂးတိုးတက္မႁ အနည္းဆံုး ႎိုင္ငံတခု အဴဖစ္ သတ္မႀတ္ေဳကညာဴခင္း ခံခဲ့ရပၝသည္။ ၁၉၉၀ မႀ ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္ကာလအတၾင္း စီးပၾားေရး အသင့္အတင့္ တိုးတက္လာခဲ့သည္ဟု မႀတ္တမ္းတင္ခဲ့ေသာ္လည္း စစ္အစိုးရက ထိန္းခဵႂပ္ထားေသာ ေဒသမဵားရႀိ လူနည္းစုေလာက္သာ အကဵိႂးခံစားခဲ့ဳကရဴခင္း ဴဖစ္႓ပီး အမဵားစုေသာ လူထု႒ကီးမႀာမူ ဆင္းရဲမၾဲေတ႓မဲပင္ ဴဖစ္ပၝသည္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံအတၾင္းရႀိ ကေလးမဵားႎႀင့္ ဆင္းရဲႎၾမ္းပၝးမႁအေဴခဴပဇယား

            ဴမန္မာႎိုင္ငံတၾင္ စစ္တပ္မႀ ၁၉၆၂ ခုႎႀစ္ကတည္းက အာဏာသိမ္းယူခဲ့႓ပီး ယခုတိုင္ စစ္အစိုးရက အုပ္ခဵႂပ္လဵက္ရႀိသည္။ စစ္တပ္၏ အုပ္ခဵႂပ္မႁေအာက္ တေလ႖ာက္လံုးတၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသားမဵား၏ ႎိုင္ငံသားႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး အခၾင့္အေရးမဵားမႀာ ဖိႎႀိပ္ကန္ႚသတ္ ခဵႂပ္ခဵယ္ခံခဲ့ရပၝသည္။

            ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ဒီမိုကေရစီ ေတာင္းဆိုလႁပ္ရႀားမႁမဵား တဴပည္လံုးတၾင္ ဴဖစ္ပၾားခဲ့႓ပီးေနာက္ ဴမန္မာ့ဆိုရႀယ္လစ္လမ္းစဥ္ပၝတီထံမႀ အာဏာသိမ္းယူခဲ့ေသာ ႎိုင္ငံေတာ္ ႓ငိမ္ဝပ္ပိဴပားမႁ တည္ေဆာက္ေရးအဖၾဲႚ (SLORC) စစ္အစိုးရက ၁၉၉၀ ခုႎႀစ္တၾင္ ဒီမိုကေရစီ ေရၾးေကာက္ပၾဲကို ကဵင္းပေပးခဲ့ပၝသည္။ ထိုေရၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရးႎိုဗယ္ဆုရႀင္ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ ဦးေဆာင္ေသာ အတိုက္အခံပၝတီမႀ ႎိုင္ငံတဝႀန္းလံုးတၾင္ မဲအေရအတၾက္ အမဵားဆံုးဴဖင့္ အႎိုင္ရရႀိခဲ့ေသာ္လည္း စစ္အစိုးရက ဤေရၾးေကာက္ပၾဲ၏ ရလဒ္မဵားကို ဴငင္းပယ္ခဲ့သည့္အဴပင္ ေရၾးခဵယ္ခံခဲ့ရေသာ ႎိုင္ငံ့ေခၝင္းေဆာင္မဵားကိုပင္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္ းခဵႂပ္ေႎႀာင္ထားလဵက္ ရႀိပၝသည္။ ဴပည္သူမဵား၏ သတင္းစာနယ္ဇင္း လၾတ္လပ္ခၾင့္ႎႀင့္ သၾားလာလႁပ္ရႀားခၾင့္မဵားကို ပိုမိုတင္းကဵပ္စၾာ ထိန္းခဵႂပ္ခံခဲ့ရသလို လူႚအခၾင့္အေရး ခဵိႂးေဖာက္မႁမဵားႎႀင့္ အစိုးရအတၾင္း အဂတိလိုက္စားမႁ၊ လာဘ္ေပးလာဘ္ယူမႁမဵားလည္း ဴမင့္တက္ လာခဲ့ပၝသည္။ ၁၉၉၇ ခုႎႀစ္တၾင္ ႎိုင္ငံေတာ္႓ငိမ္ဝပ္ပိဴပားမႁ တည္ေဆာက္ေရးအဖၾဲႚ (SLORC) မႀ ႎိုင္ငံေတာ္ေအးခဵမ္းသာယာေရးႎႀင့္ ဖၾံႚ႓ဖိႂးေရးေကာင္စီ (SPDC-နအဖ) သိုႚ အမည္ေဴပာင္းလဲခဲ့ေသာ္လည္း ၎၏ေေပၞလစီမႀာမူ ေဴပာင္းလဲမႁ မရႀိခဲ့ပၝ။ ယေနႚအခဵိန္အထိ အဓိက ႎိုင္ငံေရးအတိုက္အခံ ေခၝင္းေဆာင္မဵားမႀာ ေထာင္သၾင္းအကဵဥ္းခဵခံေနဆဲပင္ ဴဖစ္႓ပီး တိုင္းဴပည္မႀာ ဆင္းရဲမၾဲေတေနဆဲႎႀင့္ လူႚအခၾင့္အေရးမဵားမႀာလည္း ခဵိႂးေဖာက္ခံေနရဆဲပင္ ဴဖစ္ပၝသည္။ စစ္အစိုးရက ဴပည္သူမဵားကို အဓမၳလုပ္အားေပး ေစခိုင္းမႁမဵားႎႀင့္ အဴခားေသာ လူႚအခၾင့္အေရး ခဵိႂးေဖာက္မႁ မဵိႂးစံုတိုႚေဳကာင့္ နအဖအေပၞ အေနာက္ႎိုင္ငံတခဵိႂႚက စီးပၾားေရး ပိတ္ဆိုႚတားဆီးဴခင္း အပၝအဝင္ အဴခား သံတမန္နည္းမဵားဴဖင့္ အေရးယူမႁမဵားကိုလည္း ရင္ဆိုင္ေနရလဵက္ ရႀိပၝသည္။

            ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ ကေလးငယ္မဵားသည္ ႎိုင္ငံအတၾင္း ႎိုင္ငံေရး မတည္႓ငိမ္မႁမဵားႎႀင့္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမဵား၏ ဆိုးကဵိႂးဆက္မဵားကို ေတၾႚ႒ကံႂရင္ဆိုင္ ခံစားေနဳကရပၝသည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံရႀိ ကေလးသူငယ္မဵား၏ မဵိႂးဆက္ ၃ ဆက္သည္ ႎိုင္ငံေရးအဳကမ္းဖက္မႁ၊ စစ္တပ္၏ ႎႀိပ္စက္ညၟဥ္းပန္းမႁ၊ ေနရာအတည္တကဵ ေနထိုင္ခၾင့္ မရရႀိမႁ၊ မိသားစုမဵားႎႀင့္ ခၾဲခၾာေနရမႁမဵားႎႀင့္ လူသားတိုႚအတၾက္ လိုအပ္သည့္ အေဴခခံ ေထာက္ပံ့ေပးမႁမဵား ယိုယၾင္းပဵက္စီးေနသည္မဵား အဳကားတၾင္ အသက္ရႀင္သန္ ႒ကီးဴပင္းလာခဲ့ဳကရပၝသည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံရႀိ ကေလးငယ္မဵားႎႀင့္ ၎တိုႚ၏ မိသားစုမဵားသည္ ထိုသိုႚေသာ အေဴခအေနမဵားတၾင္ ၎တိုႚ အသက္ရႀင္ ေနထိုင္ေရးအတၾက္ နည္းလမ္းမဵားကို ရႎိုင္သေရၾႚ ႒ကိႂးစားရႀာေဖၾဳကရလဵက္ ရႀိသည္။ ႎိုင္ငံအတၾင္းတၾင္ ထိုသိုႚ အသက္ရႀင္သန္ေရးအတၾက္ ႒ကိႂးစား႟ုန္းကန္လဵက္ ရႀိေနစဥ္မႀာပင္ ေထာင္ေပၝင္း ရာႎႀင့္ခဵီေသာသူမဵားသည္ ၎တိုႚ၏ အိမ္နီးနားခဵင္းႎိုင္ငံမဵားသိုႚ တိမ္းေရႀာင္လဵက္ တရားမဝင္ အလုပ္သမားမဵားအဴဖစ္ႎႀင့္ဴဖစ္ေစ၊ ဒုကၡသည္မဵားအဴဖစ္ႎႀင့္ဴဖစ္ေစ အသက္ရႀင္သန္ ေနထိုင္ရလဵက္ ရႀိပၝသည္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ ဒုကၡသည္မဵားႎႀင့္ ေရၿႚေဴပာင္းအလုပ္သမားမဵား၏အေဴခအေန

            “ဴမန္မာႎိုင္ငံႎႀင့္ ထိစပ္လဵက္ရႀိေသာ ထိုင္းႎိုင္ငံနယ္စပ္တေလ႖ာက္တၾင္ရႀိသည့္ ဒုကၡသည္ စခန္းမဵားတၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ ဒုကၡသည္ အနည္းဆံုး တသိန္းငၝးေသာင္းခန္ႚ မႀတ္ပံုတင္ကာ ခိုလံႁလဵက္ရႀိပၝသည္။ တိုင္းရင္းသားလူမဵိႂးစုမဵားႎႀင့္ အစိုးရစစ္တပ္မဵားအဳကား ဴဖစ္ပၾားလဵက္ရႀိေသာ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡစစ္ပၾဲမဵား၏ အကဵိႂးဆက္ေဳကာင့္ဴဖစ္ေစ၊ စီးပၾားေရး ကဵပ္တည္းမႁတိုႚေဳကာင့္ ဴဖစ္ေစ အိုးအိမ္ပစ္၍ ထၾက္ေဴပးတိမ္းေရႀာင္လာခဲ့ဳကေသာ ေနာက္ထပ္လူဦးေရ သံုးသိန္းေလးေသာင္းခန္ႚမႀာလည္း ထိုင္း-ဴမန္မာ နယ္စပ္တေလ႖ာက္ႎႀင့္ ထိုင္းႎိုင္ငံအတၾင္းတၾင္ ဴပန္ႚကဵဲစၾာ ေနထိုင္လဵက္ရႀိသည္။” ဟု ကုလသမဂၢ ကေလးမဵားရန္ပံုေငၾအဖၾဲႚ၏ အေရႀႚအာရႀပစိဖိတ္ ေဒသဆိုင္ရာ႟ံုးမႀ ၂၀၀၀ ခုႎႀစ္ အစီရင္ခံစာတၾင္ ေဖာ္ဴပထားပၝသည္။

ႎိုင္ငံအတၾင္းရႀိ အေဴခတကဵမေနႎိုင္ဘဲ လႀည့္လည္ေနထိုင္ေနရသူမဵားအေဴခအေန

            ၁၉၈၀ ခုႎႀစ္ ေႎႀာင္းပိုင္းကာလမဵားမႀစ၍ စစ္အစိုးရသည္ တိုင္းရင္းသားလူမဵိႂးစုမဵား အမဵားဆံုးေနထိုင္လဵက္ရႀိသည့္ ေဒသမဵားကို ထိန္းခဵႂပ္ႎိုင္ရန္ ရည္ရၾယ္ခဵက္ဴဖင့္ ဴဖတ္ေလးဴဖတ္ စစ္ဆင္ေရးမဵားကို အရႀိန္ဴမၟင့္တင္ ေဆာင္ရၾက္ခဲ့မႁေဳကာင့္ ႎိုင္ငံအတၾင္း အေဴခတကဵ မေနႎိုင္ဘဲ လႀည့္လည္ေနထိုင္ရသူမဵား ဴဖစ္ေပၞလာခဲ့သည္။

            ဤ စစ္အစိုးရ၏ စစ္ဆင္ေရးဒဏ္ကို အေရႀႚဘက္နယ္စပ္ေဒသမဵားရႀိ ကရင္၊ ကရင္နီ၊ ရႀမ္းႎႀင့္ မၾန္ လူမဵိႂးစုအုပ္စုမဵားသာမက ဘဂႆလားေဒ့ရႀ္ႎႀင့္ အိႎၬိယနယ္စပ္ ေဒသမဵားရႀိ အဴခားေသာ လူနည္းစု အုပ္စုမဵားကိုပၝ ထိခိုက္ခံစားခဲ့ရသည္ဟု နယ္ဴခားမဲ့ဆရာဝန္မဵားအဖၾဲႚ၏ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္၊ မတ္လထုတ္ အစီရင္ခံစာတၾင္ ေဖာ္ဴပထားသည္။ ထိုသိုႚ ႎိုင္ငံတၾင္း အေဴခတကဵ မေနႎိုင္ဘဲ လႀည့္လည္ေနထိုင္ရသူမဵား အေရအတၾက္ကို လက္ရႀိအေနဴဖင့္ တိတိကဵကဵ မသိရေသးေသာ္လည္း ရရႀိထားေသာ ကိန္းဂဏန္းေဖာ္ဴပခဵက္မဵားအရ ဴမန္မာႎိုင္ငံအတၾင္း အေဴခတကဵ မေနႎိုင္ဘဲ လႀည့္လည္ေနထိုင္ရသူမဵား ဦးေရစုစုေပၝင္းမႀာ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္ အေစာပိုင္းတၾင္ ၆ သိန္းမႀ ၁၀ သိန္း အဳကား ရႀိႎိုင္သည္ဟု ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူမဵိႂးစုတိုင္းရင္းသားမဵား သုေတသနအဖၾဲႚ၏ ၂၀၀၀ ခုႎႀစ္၊ စက္တဘႆာလထုတ္ အစီရင္ခံစာတၾင္ ခန္ႚမႀန္းထားသည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံအလယ္ပိုင္းရႀိ ႓မိႂႚဴပေဒသမဵား၌ ေနထိုင္သူမဵားသည္ပင္ ႎိုင္ငံအတၾင္း အေဴခတကဵ မေနႎိုင္ဘဲ လႀည့္လည္ေနထိုင္ရသူမဵား ဴဖစ္လဵက္ရႀိသည္ဟု ထိုအစီရင္ခံစာ၌ ေဖာ္ဴပထားသည္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံအတၾင္း အေဴခတကဵမေနႎိုင္ဘဲ လႀည့္လည္ေနထိုင္သူမဵား အမဵားဆံုးရႀိေသာေဒသမဵား

(ဇန္နဝၝရီ-၂၀၀၂)

ကုလသမဂၢ လူႚအခၾင့္အေရးေကာ္မရႀင္ထံသိုႚ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္၊ ဇန္နဝၝရီ ၁၀ ရက္တၾင္ တင္သၾင္းခဲ့သည့္ ကမႝာလံုးဆိုင္ရာ ႎိုင္ငံအတၾင္း အေဴခတကဵ မေနႎိုင္ဘဲ လႀည့္လည္ေနထိုင္သူမဵား အစီရင္ခံစာကို ကိုးကားေဖာ္ဴပထားပၝသည္။