သီေပၝမင္းႎႀင့္ ေ႟ၿဘို ကိစၤ
၂၀၀၂ ခုႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ ပထမအ႒ကိမ္ ဴမန္မာ့ ရတနာ စာေပက ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵီ ခဲ့တဲ့ မဳကန္ရဲႚ 'သမိုင္း ရႀာပံုေတာ္ ခရီးႎႀင့္ အဴခား စာတမ္းမဵား' စာအုပ္မႀ "သီေပၝမင္းႎႀင့္ ေ႟ၿဘို ကိစၤ" သမိုင္း ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
သီေပၝမင္းႎႀင့္ ေ႟ၿဘို ကိစၤ
ေငၾတာရီ မဂၢဇင္း အမႀတ္ ၂၂၃၊ ဇန္နဝၝရီ ၁၉၇၉ ခု ထုတ္တၾင္ ဴမင့္ေဆၾ၏ "ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးႎႀင့္ စေလဒင္" ဟူေသာ ေဆာင္းပၝးကို ဖတ္ရ ပၝသည္။ ယင္း ေဆာင္းပၝးတၾင္ "ဦးေကာင္း လိမ္ထုတ္ သီေပၝဴပႂတ္" ဟူေသာ အဆိုႎႀင့္ စပ္လဵဥ္း၍ ဦးေကာင္း လိမ္သေလာ၊ သိုႛမဟုတ္ ဦးေကာင္း အလိမ္ ခံရ သေလာဟု စဥ္းစားဖၾယ္ တင္ဴပ ထားသည္။ တဆက္တည္း မႀာပင္ သီေပၝမင္း ေ႟ၿဘိုသိုႛ တိမ္းေရႀာင္ သၾားရန္ အစီအစဥ္ကို ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးႎႀင့္ ဆင္ဴဖႃ မရႀင္ မိဖုရား႒ကီးတိုႛ ဖဵက္၍ ပဵက္သၾားေဳကာင္း သမိုင္း ကၾင္းဆက္မဵား ေဖာ္ဴပ ထားသည္။ ယင္း ကိစၤႎႀင့္ စပ္လဵဥ္း၍ ထည့္သၾင္း စဥ္းစား သင့္သည့္ သမိုင္း ကၾင္းဆက္ တခုကို ဴဖည့္စၾက္ လိုပၝသည္။
႓ဗိတိသ႖ တပ္မဵား ခဵီတက္၍ ေနဴပည္ေတာ္ႎႀင့္ နီးကပ္ လာေသာ အခၝ သီေပၝမင္းသည္ ေနဴပည္ေတာ္မႀ ထၾက္ခၾာ တိမ္းေရႀာင္၍ အေရးသင့္ ႒ကံရန္ အစီအစဥ္ ရႀိခဲ့ေဳကာင္း သိသာသည္။ ေ႟ၿဘို သိုႛဟု တိတိကဵကဵ မဆို ေသာ္လည္း ေနဴပည္ေတာ္မႀ တိမ္းေရႀာင္ေရး ကိစၤကို ကုန္းေဘာင္ဆက္ မဟာ ရာဇဝင္ေတာ္႒ကီး တတိယတၾဲ၊ စာမဵက္ႎႀာ ၇၁၅ တၾင္ ေအာက္ပၝ အတိုင္း ေဖာ္ဴပ ထားသည္။
"ယင္းသည့္ လဴပည့္ေကဵာ္ ေလးရက္ေနႛ၊ ေတာင္ငူေဳကာင္း ခဵီတက္ ေစရန္၊ ရန္ထားယင္း အဝ ခံ႓မိႂႚရႀိ ဗိုလ္မႀႃး အတၾင္းဝန္ ႓မိႂႚသစ္ ႓မိႂႚစား မင္း႒ကီး မင္းလႀ မဟာ ေဇယ သ႒ကႆန္က ယခု အဂႆလိပ္တပ္ သေဘႆာ အမဵား ဧရာဝတီ ဴမစ္ေဳကာင္း အတိုင္း ခဵီတက္ လာေသာ အေရးကို ခဵင့္ခဵိန္ေသာ္ ဧရာဝတီ ေဳကာင္းခဵီ ဗိုလ္မႀႃး အတၾင္းဝန္ ေလႀသင္းဝန္ စေလ ႓မိႂႚစားလည္း မခံ မရပ္ ႎိုင္ဘဲ ဆုတ္ခၾာ ရေလသည္။ က႗န္ေတာ္ မဵႂိးမဵားလည္း ေဝ၊ စစ္ကိုင္း၊ သေဴပတန္း ခံ႓မိႂႚ သံုးဌာနက အမႁေတာ္ကို အားထုတ္႓ပီး ႒ကိႂးပမ္း ထမ္း႟ၾက္မည့္ အရာ ဴဖစ္ပၝသည္။ သိုႛရာတၾင္ ဘဝရႀင္ မင္း တရာ႒ကီးမႀာ စံေနေတာ္ မူရင္း ေ႟ၿ႓မိႂႚေတာ္မႀ ထၾက္ေတာ္ မူ၍ သင့္ရာ ဌာနက အရပ္အေန ဴပႂလုပ္ စံေနေတာ္ မူ႓ပီးလ႖င္ ႒ကံႂ႒ကိႂက္ေတာ္ မူရာ ႒ကံစည္ေတာ္မူ သင့္ေဳကာင္းႎႀင့္ ေလ႖ာက္ထား လိုက္သည္တၾင္ အခဵႂိႚေသာ မႀႃးမတ္ အရာရႀိ တိုႛက အရႀင္ ဘဝရႀင္ မင္းတရား႒ကီး ဘုရား ေနဴပည္ေတာ္က ထၾက္၍ သင့္ရာ ဌာနတၾင္ အရပ္အေန ဴပႂလုပ္ စံေနေတာ္ မူ႓ပီးမႀ ႒ကံစည္ေတာ္ မူေသာ္လည္း ခဵက္ဴဖႂတ္ လဵင္စၾာ အေရးေတာ္ ႓ပီးမည္ မဟုတ္၊ အသ႖င္ နန္းမေတာ္ မိဖုရား ေခၝင္႒ကီး ဘုရားလည္း ကဵန္းခန္ႛေတာ္ မူဴခင္း မရႀိ၊ သမီးေတာ္ဴမတ္ တိုႛလည္း ငယ္႟ၾယ္ လႀ၍ ပင္ပန္းေတာ္ မူဳကမည့္ အေရး အရာ ရႀိသည္ မဵားကို ေထာက္ထားေတာ္ မူ႓ပီးလ႖င္ ေနဴပည္ေတာ္မႀ ထၾက္ေတာ္ မူရန္ မသင့္ေဳကာင္းႎႀင့္ ေလ႖ာက္ထား ဳကသည္။ ဘဝရႀင္ မင္းတရား႒ကီး ဘုရားလည္း သာသနာေရး၊ တိုင္းေရး ဴပည္မႁႎႀင့္ စပ္လဵဥ္းေသာ အေရး ကိစၤ႒ကီး ဴဖစ္၍ ဝန္ရႀင္ေတာ္ ေသနတ္ဝန္ ကင္းဝန္ လယ္ကိုင္း ႓မိႂႚစား၊ အတၾင္းဝန္ ေ႟ၿတိုက္ဝန္ ေပၝက္႓မိႂင္ ႓မိႂႚစား၊ ဝန္ေထာက္ ဝက္မစၾတ္ ႓မိႂႚစားတိုႛ အစံုအညီတၾင္ ယခု ႎိုင္ငံေတာ္ အတၾင္း အဂႆလိပ္တပ္ သေဘႆာမဵား ကဵႃးလၾန္ ခဵီတက္ လာေသာ အေရးကို မည္ကဲ့သိုႛ သင့္မည္ အမိန္ႛ ရႀိလ႖င္ အရႀင္ ဘဝရႀင္ မင္းတရား႒ကီး ဘုရား စံေတာ္ မူရင္း ေ႟ၿ႓မိႂႚေတာ္က သင့္ရာ ဌာနသိုႛ ထၾက္ေတာ္ မူ၍ ကဵယ္ကဵယ္ လၾန္ႛလၾန္ႛ ႒ကံႂ႒ကိႂက္ေတာ္ မူရာ ႒ကံစည္ေတာ္ မူရလ႖င္ သာလၾန္ သင့္ဴမတ္ ဖၾယ္ရာ ရႀိေဳကာင္းႎႀင့္ ဝန္ရႀင္ေတာ္ ကင္းဝန္ ေသနတ္ဝန္ လယ္ကိုင္း ႓မိႂႚစား မင္း႒ကီးက တင္ေလ႖ာက္သည္။ ယင္းသည့္ အခၝ အသက္ အ႟ၾယ္ေတာ္ ႒ကီးရင့္ လႀေသာ မယ္ေတာ္ ဆင္ဴဖႃမရႀင္ ဘုရားႎႀင့္ ကဵန္းမာေတာ္ မူဴခင္း မရႀိေသာ စုဖုရား႒ကီး၊ နန္းမေတာ္ မိဖုရား ေခၝင္႒ကီး တိုႛကို ထားခဲ့ ႓ပီးလ႖င္ ထၾက္ေတာ္ မူမည့္ အေရးလည္း သင့္ေတာ္ ႎိုင္ရန္ အေဳကာင္း မဴမင္ ဴဖစ္သည္ အမိန္ႛေတာ္ ရႀိသဴဖင့္ …"
အထက္ပၝ ကုန္းေဘာင္ဆက္၏ အဆိုအမိန္ႛ အရေသာ္ ေနဴပည္ေတာ္မႀ ထၾက္ခၾာ တိမ္းေရႀာင္ ေရးကို ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးက လိုလား ေထာက္ခံေဳကာင္း၊ မႀႃးမတ္ အခဵႂိႚက ထၾက္ခၾာေတာ္ မူရန္ မသင့္ဟု ေလ႖ာက္ထားေဳကာင္း၊ သီေပၝမင္း ကိုယ္တိုင္က မိဖုရားကို ငဲ့ညာ၍ သင့္ေတာ္ရန္ အေဳကာင္း မဴမင္ဟု ဆံုးဴဖတ္ေဳကာင္း ေပၞလၾင္သည္။
ဂဵင္နရယ္ ပရင္ဒၝဂတ္ ဦးေဆာင္သည့္ ႓ဗိတိသ႖ တပ္မဵားသည္ ရတနာပံု ေနဴပည္ေတာ္ ဆိပ္ကမ္းသိုႛ ၁၈၈၅ ခု ႎိုဝင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေနႛ နံနက္ ၁၀ နာရီတၾင္ ဆိုက္ေရာက္ ဳကသည္။ သေဘႆာမဵား ဆိုက္ကပ္၍ မဳကာမီ အတၾင္း မႀာပင္ ေနဴပည္ေတာ္ရႀိ ဥေရာပသား အခဵႂိႚသည္ ဂဵင္နရယ္ ပရင္ဒၝဂတ္ စီးနင္း လိုက္ပၝ လာသည့္ ဓူဝံ သေဘႆာသိုႛ ဆင္းလာ ဳကကာ သီေပၝမင္းသည္ နံနက္ ၉ နာရီ အခဵိန္ အထိ ေ႟ၿနန္းေတာ္ အတၾင္း၌ ရႀိေသးေဳကာင္း၊ သိုႛေသာ္ ေနဴပည္ေတာ္မႀ တိမ္းေရႀာင္ သၾားရန္ အသင့္ဴပင္ ထားေဳကာင္း စိတ္ခဵ ရသူ ရဲမက္မဵား၊ ငယ္က႗န္ မဵားသည္ ရႀိမ္းမကားတၾင္ ဆင္ ၅၀ ႎႀင့္ အသင့္ ေစာင့္လဵက္ ဘုရင္ကို ေအာင္ေဴမ ဴဖစ္ေသာ မုဆိုးဘိုသိုႛ ပိုႛေဆာင္ရန္ အသင့္ ဴပင္ထား႓ပီး ဴဖစ္ေဳကာင္း၊ ေနဴပည္ေတာ္ တၾင္မူ ႓ငိမ္႓ငိမ္ သက္သက္ပင္ ရႀိေဳကာင္း သတင္း ပိုႚဳကသည္။ ထိုႛေနာက္ ၁၀ နာရီ ခန္ႛတၾင္ ဂဵင္နရယ္ ပရင္ဒၝဂတ္၏ အမိန္ႛအရ ကာနယ္ စေလဒင္သည္ စစ္ဌာနခဵႂပ္ သေဘႆာ ဓူဝံ ေပၞမႀ ေန၍ ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးထံ စာတေစာင္ ပိုႚလိုက္သည္။ ယင္းစာတၾင္ သီေပၝမင္းသည္ ႓ဗိတိသ႖ အာဏာပိုင္ တိုႚထံ လက္နက္ ခဵ၍ ေနဴပည္ေတာ္ကို ေပးအပ္ ရမည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း၊ စာကို ရလ႖င္ ရခဵင္း ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးသည္ စစ္ဌာနခဵႂပ္ သေဘႆာသိုႛ အဴမန္ဆံုး ဆင္းလာ ခဲ့ေစ လိုေဳကာင္း၊ သီေပၝမင္း ကိုပၝ စစ္ဦးစီးခဵႂပ္ထံ တပၝတည္း ေခၞလာလ႖င္ ကိစၤ အရပ္ရပ္ကို အခက္အခဲ မရႀိ ေအးခဵမ္းစၾာ ေဴဖရႀင္း ႎိုင္မည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ၊ ေနမၾန္း မတည့္မီ အေဳကာင္း တစံုတရာ ဴပန္ဳကားခဵက္ မရ ပၝက ႓ဗိတိသ႖ တပ္မဵားသည္ ေ႟ၿနန္းေတာ္ အေရာက္ ခဵီတက္၍ လိုအပ္ သလို ဆက္လက္ ေဆာင္႟ၾက္မည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ပၝရႀိသည္။
စေလဒင္ ေရးလိုက္ေသာ စာကား ကင္းဝန္ မင္း႒ကီး အေပၞတၾင္ ပိုင္စိုး ပိုင္နင္း ရႀိလႀသည္။ ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးက ၃ နာရီတၾင္ သေဘႆာသိုႛ ဆင္းလာ မည္ဟု အေဳကာင္း ဴပန္သည္။ သိုႛေသာ္ ယင္းစာသည္ စေလဒင္တိုႛ လက္သိုႚ အခဵိန္မီ မေရာက္ သဴဖင့္ ေနႛလယ္ ၁:၃၀ နာရီတၾင္ ႓ဗိတိသ႖ တပ္မဵား ခဵီတက္ရန္ စိုင္းဴပင္းလဵက္ ၂ နာရီတၾင္ တပ္မဵား ေ႟ၿနန္းေတာ္သိုႛ စတင္ ခဵီတက္သည္။ ေရႀႚေဴပး တပ္ဖၾဲႚ တခုႎႀင့္ အတူ ကာနယ္ စေလဒင္ ကိုယ္တိုင္ ေတာင္ဴပင္ တံခၝး ဘက္သိုႛ ခဵီတက္ လိုက္ပၝ လာသည္။ လမ္း ခရီးတၾင္ သေဘႆာ ဆိပ္သိုႛ ဆင္းလာ ေနေသာ ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးကို ဴမင္၍ ေတာင္ဴပင္ တံခၝးသိုႛ ဴမန္ႎိုင္ သမ႖ အဴမန္ဆံုး လာေရာက္၍ ကာနယ္ စေလဒင္ႎႀင့္ ေတၾႚဆံုရန္ ဴမင္းသည္ေတာ္ ေစလၿတ္ကာ ဆင့္ဆိုသည္။
ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးသည္ ကာနယ္ စေလဒင္ႎႀင့္ ေတၾႚလ႖င္ ေတၾႚခဵင္း နန္း႓မိႂႚေတာ္ တၾင္းသိုႛ အဂႆလိပ္ တပ္မဵား မည္သည့္ နည္းႎႀင့္မ႖ မဝင္ ေစရန္ ေတာင္းပန္၍ ကာနယ္ စေလဒင္ တဦးတည္း သူႎႀင့္ လိုက္ပၝရန္ ေမတၨာ ရပ္ခံသည္။ ဘုရင္ ထၾက္ခၾာ တိမ္းေရႀာင္ရန္ အစီအစဥ္ ရႀိေဳကာင္း စကားရိပ္ ေပးလဵက္ အဂႆလိပ္ တပ္မဵား နန္း႓မိႂႚ တၾင္းသိုႛ ႟ုတ္တရက္ ဝင္လိုက္လ႖င္ မည္သိုႚ မည္ပံု ဴဖစ္ပဵက္ ကုန္မည္ကို မသိႎိုင္ဟု ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးက ရႀင္းဴပ လိုက္ေသာ အခၝ ကာနယ္ စေလဒင္သည္ ကင္းဝန္ မင္း႒ကီး၏ အစီအစဥ္ကို လက္ခံသည္။ ကာနယ္ စေလဒင္သည္ အေဳကာင္း တစံုတရာ သူႚထံမႀ မဳကား မခဵင္း နန္း႓မိႂႚ တၾင္းသိုႛ တပ္မဵား မဝင္ ေစလိုေဳကာင္း ဂဵင္နရယ္ ပရင္ဒၝဂတ္ထံ စာတို ကေလး ေရး၍ တံခၝးဝတၾင္ ထားခဲ့သည္။ ယင္း အခဵိန္အထိ ကာနယ္ စေလဒင္သည္ ေ႟ၿနန္းေတာ္ အတၾင္း၌ သီေပၝမင္း ရႀိမႀ ရႀိပၝ ေသး၏ေလာ ဟူေသာ စိုးရိမ္ စိတ္ဴဖင့္ ရင္ တထိတ္ထိတ္ ရႀိေနသည္။ လၿတ္ေတာ္သိုႚ ေရာက္၍ သီေပၝမင္း ရႀိေသးေဳကာင္း ၊ သီေပၝမင္းက သူႚအား အေတၾႚ ခံမည္ဟု မိန္ႛေတာ္ မူေဳကာင္း သိရေသာ အခၝမႀ ဘဝင္ ကဵ၍ ရင္ေအး သၾားရ သည္ဟု ဆိုသည္။
ကာနယ္ စေလဒင္သည္ သီေပၝမင္းႎႀင့္ ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾး ႓ပီးေနာက္ ထိုေနႛ ညေန ၅ နာရီခန္ႛတၾင္ ေ႟ၿနန္းေတာ္ အတၾင္းမႀ ဴပန္ထၾက္ လာသည္။ နန္းရင္ဴပင္တၾင္ အသင့္ ေစာင့္ေနသည့္ ဂဵင္နရယ္ ပရင္ဒၝဂတ္ႎႀင့္ ေတၾႚေသာ အခၝ သီေပၝမင္းသည္ ႎိုင္ငံေတာ္ႎႀင့္ တကၾ သူႚထံ လက္နက္ ခဵအပ္မည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း၊ ေနာက္ေနႛတၾင္ ဂဵင္နရယ္ ပရင္ဒၝဂတ္ထံ ကိုယ္တိုင္ လက္နက္ ခဵအပ္မည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း အစီရင္ ခံသည္။ ထိုအခၝ ႓ဗိတိသ႖ တပ္မဵား ေရဆိပ္သိုႚ ဴပန္လည္ ထၾက္ခၾာ သၾားဳကသည္။ ထိုည အတၾက္ ေ႟ၿနန္းေတာ္ကို ေစာင့္ဳကပ္ရန္ ဟင္ပရႀား ရဲဂဵိမင္း မဒရပ္ပိုင္ အိုနီးယား တပ္ႎႀင့္ ဟာဇရာ အေဴမာက္ တပ္ တိုႛသာ ဘရိ ေဂဒီယား ဂဵင္နရယ္ ဝိႁက္၏ ကၾပ္ကဲမႁ ေအာက္တၾင္ ကဵန္ခဲ့ ဳကသည္။ ထို ၂၀ ရက္ေနႛ ည အတၾင္း ဘုရင္ လၾတ္ေဴမာက္ တိမ္းေရႀာင္ မသၾားႎိုင္ ေစရန္ အနီးရႀိ ဝန္႒ကီး မႀႃး႒ကီး တိုႛကို ကာနယ္ စေလဒင္က တာဝန္ ယူေစသည္။ ယင္း ဝန္႒ကီး မႀႃး႒ကီး မဵားက ေနာက္ေနႛ နံနက္ ကာနယ္ စေလဒင္ထံ ဘုရင္ မင္းဴမတ္ကို မေပးအပ္ ႎိုင္ပၝက သူတိုႚ၏ အသက္ကို အဆံုး စီရင္ ခံပၝ မည္ဟု ကတိ ခံဝန္ ဳကသည္။
ကာနယ္ စေလဒင္ ကိုယ္တိုင္ ထိုညက လၿတ္ေတာ္ အတၾင္းတၾင္ ေန၍ သီေပၝမင္း လၾတ္ေဴမာက္ တိမ္းေရႀာင္ မသၾား ႎိုင္ေစရန္ ေစာင့္ဳကပ္သည္။ ထိုသိုႛ ေစာင့္ဳကပ္ ရာ၌ ကာနယ္ စေလဒင္ကို တိုင္တား မင္း႒ကီးက အစၾမ္းကုန္ ကူညီသည္။ တိုင္တား မင္း႒ကီးသည္ ထုိညက သီေပၝမင္း လၾတ္ေဴမာက္ တိမ္းေရႀာင္ မသၾား ႎိုင္ေစရန္ ေ႟ၿနန္းေတာ္ အတၾင္း တညလံုး ဓားထမ္း ေစာင့္သည္ ဆို၏။ ၂၉ ရက္ေနႛ ဂဵင္နရယ္ ပရင္ဒၝဂတ္ႎႀင့္ အရာရႀိမဵား ေရာက္လာေသာ အခၝ တိုင္တား မင္း႒ကီးပင္ အားလံုးကို ဦးေဆာင္၍ မင္း မိဖုရားတိုႛ ရႀိရာ ေတာင္ဥယဵာဥ္ စံအိမ္ေတာ္သိုႛ ေခၞေဆာင္ သၾားေလသည္။ ယင္း ကိစၤ တိုႚကို ကာနယ္ စေလဒင္၏ ၁၈၈၅ ခု ဒီဇင္ဘာလ ၁၆ ရက္ေနႛ စၾဲပၝ အစီရင္ ခံစာတၾင္ တိတိကဵကဵ ေဖာ္ဴပ ထားသည္။
ထိုႛေဳကာင့္ ႓ဗိတိသ႖ ဆန္ႛကဵင္သူ စစ္လို လားသူဟု လၾန္စၾာ နာမည္ ႒ကီးခဲ့သည့္ တိုင္တား မင္း႒ကီးကို ကာနယ္ စေလဒင္က လၾန္စၾာ ယံုဳကည္ စိတ္ခဵ သၾားေလသည္။ တိုင္တား မင္း႒ကီး၏ ေနာက္လိုက္ အင္အား ေကာင္းမႁ၊ ဳသဇာ တိကၠမ ရႀိမႁ တိုႛကို ႓ဗိတိသ႖ တိုႛ၏ အကဵိႂး အတၾက္ အသံုး ခဵရန္ စီမံ ခဲ့သည္။ ေရႀးက မည္ကဲ့ သိုႛပင္ ရႀိေစ ကာမူ ႓ဗိတိသ႖ သစၤာကို ေစာင့္သိသူ၊ ႓ဗိတိသ႖ အမႁေတာ္ကို ထမ္း႟ၾက္မည့္ သူဟု အသိအမႀတ္ ဴပႂ၍ ယာယီ လၿတ္ေတာ္တၾင္ ခန္ႛထား ခဲ့သည္။ မဟာ ဝန္ရႀင္ေတာ္ မင္း႒ကီး ဘားနဒ္က တိုင္တား မင္း႒ကီးကို ဒီဇင္ဘာလ ၂၇ ရက္ေနႛ ဖမ္းဆီး၍ အိႎိၬယသိုႛ ပိုႛလိုက္ စဥ္က ကာနယ္ စေလဒင္သည္ တိုင္တား မင္း႒ကီး ဘက္မႀ ရပ္တည္၍ ဴပင္းဴပင္းထန္ထန္ ကန္ႛကၾက္ ခဲ့သည္။ ႎိုဝင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေနႛ ညက သီေပၝမင္း လၾတ္ေဴမာက္ တိမ္းေရႀာင္ မသၾား ႎိုင္ဘဲ အရာရာ ေအးေအးခဵမ္းခဵမ္း လၾယ္လၾယ္ကူကူ ဴဖစ္ခဲ့ သည္မႀာ တိုင္တား မင္း႒ကီး၏ စၾမ္းေဆာင္မႁ ကူညီ မႁေဳကာင့္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ေဖာ္ဴပလဵက္ တိုင္တား မင္း႒ကီး အေပၞ သက္ညၟာ သင့္ေဳကာင္း ခုခံ ေဴပာဆိုသည္။ ထိုႛေဳကာင့္ တိုင္တား မင္း႒ကီးသည္ အိႎိၬယသိုႛ ပိုႛထား ခံရ ေသာ္လည္း အခဵႂပ္ အေႎႀာင္ မခံရ၊ လၾတ္လပ္စၾာ ေနထိုင္ခၾင့္ ရသည္။ ႓ဗိတိသ႖ အစိုးရ၏ လစဥ္ ေထာက္ပံ့ေငၾ ပင္စင္ ၂၅၀ ကဵပ္ ရသည္။ ယခင္က ဴပစ္မႁမဵားကို အေရး မယူ ေတာ့ဘဲ အားလံုး ေလ႖ာ္ပစ္ကာ ခဵမ္းသာခၾင့္ ေပးသည္။
အဂႆလိပ္တပ္ သေဘႆာမဵား ဆန္တက္ လာသည္ကို တားဆီးရန္ ဴမန္မာ တိုႛသည္ အဝ အနီး ယင္းရဲ ေရေဳကာင္းတၾင္ ေလႀသမၱန္ သေဘႆာမဵား ႎႀစ္ဴမၟႂပ္၍ ဧရာဝတီ ဴမစ္ေဳကာင္းကို ပိတ္ဆိုႚ ခဲ့ဳကသည္။ သိုႛေသာ္ အခဵိန္အခၝ မဟုတ္ဘဲ ဴမစ္ေရ တိုး၍ ေရေဳကာင္း ပၾင့္သၾားသည္။ ယင္းသိုႛ ယင္း ရဲေရေဳကာင္း ပၾင့္သၾား သည္ကို အဝ႓မိႂႚ ယင္းရဲ ေကဵာက္ေဆာင္ စခန္းရႀိ ေတာင္ခၾင္ ႓မိႂႚစား႒ကီးက လၿတ္ေတာ္သိုႛ ေဳကးနန္းဴဖင့္ အေဳကာင္း ဳကားလိုက္သည္။ ထိုႛေဳကာင့္ ေဳကးနန္းကို ဳကားလ႖င္ ဘုရင္ ထၾက္ေဴပးရန္ အ႒ကံ ဴပႂေသးသည္။ မထၾက္ မသၾားရန္ တိုင္တား မင္း႒ကီးက ေစာင့္ေရႀာက္ ရသည္ဟု ဴမန္မာမင္း အုပ္ခဵႂပ္ပံု စာတမ္းကို ဴပႂစု ခဲ့သူ ပုဂံ ဝန္ေထာက္ ဦးတင္က ဆိုသည္။ (အုပ္ခဵႂပ္ပံု စာတမ္း၊ ပႏၤမတၾဲ၊ ၈၆-၇)
သိုႚဴဖစ္၍ သီေပၝမင္း ေနဴပည္ေတာ္မႀ ထၾက္ခၾာ တိမ္းေရႀာင္မည့္ ကိစၤတၾင္ ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးႎႀင့္ တိုင္တား မင္း႒ကီး ႎႀစ္ဦးလံုး တာဝန္ မကင္း သူမဵားဟု ဆိုရ ေပမည္။ ကင္းဝန္ မင္း႒ကီးသည္ ဘုရင္ မင္းဴမတ္ ေ႟ၿဘိုသိုႛ ထၾက္ခၾာေရး အ႒ကံအစည္ကို ဖဵက္ဆီး ခဲ့သည္ ဆိုလ႖င္ တိုင္တား မင္း႒ကီး ကလည္း သီေပၝမင္း တိမ္းေရႀာင္ လၾတ္ေဴမာက္ မသၾား ႎိုင္ေစရန္ ဓားထမ္း ေစာင့္လဵက္ စေလဒင္ကို ကူညီ ခဲ့သည္။ စင္စစ္ေသာ္ ဴပႍနာ တရပ္ကို ဦးပဲ့ လ႖ိႂထမ္း ခဲ့သူ ႎႀစ္ဦးဟု ဆိုရ ေပမည္။ ထိုႛေဳကာင့္ သီေပၝမင္းႎႀင့္ ေ႟ၿဘို ကိစၤတၾင္ တိုင္တား မင္း႒ကီး၏ အခန္း ကၸ ကိုလည္း ခ႗င္းခဵန္ မထားသင့္။ ထည့္သၾင္း စဥ္းစား ရမည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း သမိုင္း ကၾင္းဆက္ ကေလး တခု ဴဖည့္စၾက္ လိုက္ပၝသည္။