အေဳကာင္းအရာသိုႚ ေကဵာ္ဴဖတ္ရန္ ကူးသန္းဳကည့္႟ႁဴခင္းသိုႚ ေကဵာ္ဴဖတ္ရန္
အပိုင္းေတၾ
သီးသန္းပစၤည္းေတၾ
ကူသန္းဳကည့္႟ႁရန္
"ဒီမိုကေရစီ အဓိပၯၝယ္မႀာ . . . . . . ဴပည္သူႛအာဏာ ရႀင္းရႀင္းေလးပဲ။"
"အာဏာသံုးရပ္ လူထုပိုင္ . . . . . . စစ္တပ္နဲႛမဆိုင္ ႓မဲ႓မဲမႀတ္ဳက။"
 
မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ

စာထဲ ေပထဲက သီဟသူ

". . . ကုန္းေဘာင္ မတုိင္မီ ေခတ္ကေသာ္ သီဟသူ၏ ဂုဏ္သတင္းသည္ ထုိသုိႚ မဟုတ္ခဲ့ေခဵ။ ယခုအခၝ အေနာ္ရထာ ဘုရင့္ေနာင္ အေလာင္းဘုရား တုိႚကုိ ခဵီးမၾမ္းအားရ ေဴပာဆုိဳကသည့္ နည္းတူ ႟ုိ႟ုိေသေသ ေလးေလးဴမတ္ဴမတ္ အခဵီးမၾမ္း ခံရသည့္ မင္းတပၝး ဴဖစ္သည္။ ေကဵာက္စာတုိႚတၾင္ လည္းေကာင္း၊ ဧခဵင္း ကဗဵာတုိႚတၾင္ လည္းေကာင္း သီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ ထုတ္ဆုိ ခဲ့ဳကသည္။ ဤစာတမ္းတၾင္ ထုိသုိႚ ေကဵာက္စာ ဧခဵင္း ကဗဵာတုိႚတၾင္ သီဟသူ ဂုဏ္သတင္း ႒ကီးခဲ့ပုံ အေရးအဖၾဲႚ တုိႚကုိ ေဖာ္ဴပ စိစစ္ ေလ့လာသၾားရန္၊ ထုိသုိႚ စိစစ္ ေလ့လာရင္းက အတိတ္သမုိင္းတၾင္ သီဟသူ၏ ေနရာကုိ အတတ္ႎုိင္ဆုံး ဴမင္လာေအာင္ အားထုတ္ရန္ႎႀင့္ အဘယ္ေဳကာင့္ ယခုအခၝ ေမႀးမႀိန္လဵက္ ရႀိရေဳကာင္း ဆင္ဴခင္ဳကည့္ရန္ ရည္႟ၾယ္ပၝသည္။ . . ." [ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္း ၇၅ ႎႀစ္ဴပည့္ ေမၾးေနႚ စိန္ရတု အထိမ္းအမႀတ္ စာအုပ္မဵား ထုတ္ေဝေရး အဖၾဲႚ (၁၉၉၆)၊ ပထမႎႀိပ္ဴခင္း၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီ၊ ၁၉၉၉၊ အင္းဝ စာေပတုိက္ထုတ္ 'သန္းထၾန္း ၇၅ ေမၾးေနႚလက္ေဆာင္၊ ရႀာရႀာေဖၾေဖၾ ဴမန္မာ သမိုင္း အတၾဲ - ၂၊' စာအုပ္ ကေန ကူးယူထားတဲ့ ဆရာ ေစာလူရဲႚ "စာထဲ ေပထဲက သီဟသူ" သမိုင္း စစ္တမ္းမႀ . . .]

စာထဲ ေပထဲက သီဟသူ

အင္းဝ နန္း႓မိႂႚေဟာင္း အ႓ပိႂ အပဵက္ေတၾ ဳကားက ဗုဒၭ ဆင္းတု တဆူကို ေတၾႚဴမင္ရပံု။


စာထဲ ေပထဲက သီဟသူ


ေ႟ႀးေဟာင္း ဴမန္မာ့ သမုိင္းေဳကာင္းတၾင္ အေနာ္ရထာသည္ ပုဂံေခတ္ကုိ ဦးေဆာင္ ထူေထာင္ခဲ့သူ အဴဖစ္ ထင္ရႀားသည္။ ဘုရင့္ေနာင္သည္ အင္းဝ အပဵက္တၾင္ ဴမန္မာ နန္းဆက္ကုိ တဖန္ ထူေထာင္ခဲ့သူ အဴဖစ္ ထင္ရႀားသည္။ အေလာင္းဘုရားသည္ ဒုတိယ အင္းဝ အပဵက္တၾင္ ကုန္းေဘာင္ နန္းဆက္ကုိ ထူေထာင္ႎုိင္ခဲ့သူ အဴဖစ္ ထင္ရႀားသည္။


သုိႚလဵက္ ပုဂံအပဵက္ ဴမင္စုိင္း ပင္းယ စစ္ကုိင္း အင္းဝ မင္းဆက္ကုိ ထူေထာင္ႎုိင္ခဲ့သူ သီဟသူကား မထင္ရႀားဘဲ ရႀိေနသည္။ ဘုရင့္ေနာင္ အေလာင္းဘုရားတုိႚ ကဲ့သုိႚ စစ္အင္ပၝယာ ခဵဲႚထၾင္ႎုိင္စၾမ္း မရႀိခဲ့လင့္ ကစား သီဟသူ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္မႀာ ေသးေသးမၿာမၿား မဟုတ္။ မၾန္ဂုိတုိႚ၏ ကဵႃးေကဵာ္စစ္ကုိ ေနာင္ေတာ္ မင္းႎႀစ္ပၝးႎႀင့္ ရင္ဆုိင္ ေဴဖရႀင္း ခဲ့ရသည္။ ပင္းယ႓မိႂႚ နန္းတည္ ခဲ့ရသည္။ စစ္ကုိင္း ထီးနန္း ထူေထာင္ ခဲ့ရသည္။ ပင္းယ ထီးနန္းသည္ သီဟသူ အပၝအဝင္ မင္းေဴခာက္ဆက္ အုပ္စုိး၍ နန္း႓မိႂႚသက္ ႎႀစ္ေပၝင္း ၅၀ ေကဵာ္ ဳကာပၝသည္။ စစ္ကုိင္း ထီးနန္းသည္ သီဟသူ၏ သားေတာ္ အသခႆယာ ေစာယၾန္းမႀ စလဵက္ မင္းခုနစ္ဆက္ နန္း႓မိႂႚသက္ ႎႀစ္ေပၝင္း ေလးဆယ္ေကဵာ္ ဳကာပၝသည္။ ေနာင္ႎႀစ္ေပၝင္း ၁၆၀ ေကဵာ္ နန္း႓မိႂႚေတာ္ ဴဖစ္လာသည့္ အင္းဝ ထီးနန္း တည္ေထာင္သူ သတုိးမင္းဖဵား သည္လည္း သီဟသူ၏ မဵႂိး႟ုိးထဲက ဴဖစ္ပၝသည္။


ထုိမ႖ အေရးပၝပၝလဵက္ သမုိင္းတၾင္ ခဵီးခဵီးပပ မႀတ္တမ္း အတင္ မခံရသည္မႀာ အေဳကာင္း အမဵႂိးမဵႂိး ရႀိပၝသည္။ ပင္းယ နန္း႓မိႂႚသက္ ငၝးဆယ္ေကဵာ္ အနက္ သီဟသူ၏ နန္းသက္မႀာ ဆယ္ႎႀစ္ေကဵာ္ မ႖သာ ဳကာရႀည္ရာ မမဵားလႀပၝ။ သီဟသူ အေဳကာင္းကုိ ဴမန္မာ့ ေရႀးေဟာင္း ရာဇဝင္ ကဵမ္းမဵားက မဵားမဵားဴပားဴပား မဴပသာ။ ထုိအခဵက္သည္ သီဟသူ ေမႀးမႀန္ ေနရသည့္ အေဳကာင္း တရပ္ ဴဖစ္ႎုိင္ပၝသည္။


ႎုိင္ငံရပ္ဴခားသားမဵားက ဴမန္မာ့ သမုိင္းကဵမ္းမဵား စတင္ ဴပႂစုသည့္ အခၝတၾင္လည္း မႀီဴငမ္း ဴပႂရသည့္ စာမႀာ မဟာရာဇဝင္႒ကီးသာ ဴဖစ္ဴပန္ရာ ရာဇဝင္႒ကီးတၾင္ ဖတ္မႀတ္ ရသည္ထက္ ေဖာ္ဴပႎုိင္စၾမ္း မရႀိဴပန္ပၝ။ တဖန္ အေနာက္တုိင္း သမုိင္း ဆရာ တုိႚသည္ သမုိင္းကုိ ဴဖစ္စဥ္သက္သက္ မဴပဘဲ သုံးသပ္ခဵက္မဵားႎႀင့္ ဴပႂစုသည့္ အခၝ ညီေနာင္ သုံးပၝးတုိႚ အာဏာ ရလာသည့္ အခဵိန္မႀ ေတာင္ငူေခတ္ ထူေထာင္လာသည့္ ကာလ အထိကုိ ရႀမ္းေခတ္ဟု သတ္မႀတ္ ဳကဴပန္သည္။ ၁၈၈၃ တၾင္ ထုတ္ေဝသည့္ ဆာအာသာဖယ္ရာ၏ ဴမန္မာႎုိင္ငံ သမုိင္း စာအုပ္တၾင္ ယင္းေကာက္ခဵက္ကုိ အစ ဴပႂလုိက္ရာ ထုိေကာက္ခဵက္ကုိ အစဥ္အဆက္ လက္ခံ ဳကေတာ့သည္။ ဟာေဗး၊ ေဟာလ္ စေသာ ႎုိင္ငံရပ္ဴခား သမုိင္းဆရာမဵား အဴပင္ ဦးဘသန္း ဦးဖုိးကဵား အစရႀိေသာ ဴမန္မာ သမုိင္း ဆရာမဵား ကပၝ ထုိအတုိင္း ယူမႀတ္ ေဖာ္ဴပ ဳကေတာ့သည္။ ထုိႚဴပင္ အစိတ္စိတ္ အမၿာမၿာ အစည္းအေဴပလဵက္ ဖ႟ုိဖရဲ ဴဖစ္ေနေသာ ကာလ အဴဖစ္ ထုိသမုိင္း ပညာရႀင္တုိႚ တညီတည္း ဆက္လက္ ဆုိခဲ့ဳကသည္။ ထုိသုိႚ ဗမာမင္းဟု မယူဆဴခင္း၊ စည္းလုံး စည္ပင္ေသာ ေခတ္ကုိ ထူေထာင္ႎုိင္သည့္ မင္းဟု မယူဆဴခင္း တုိႚသည္ ယခုအခၝ ဴမန္မာ့ သမုိင္းေဳကာင္းကုိ ေဴပာရာတၾင္ သီဟသူ၏ အမည္ ေမႀးမႀိန္ ေနရသည့္ အေဳကာင္းတရပ္ ဴဖစ္ႎုိင္ပၝသည္။


ကုန္းေဘာင္ မတုိင္မီ ေခတ္ကေသာ္ သီဟသူ၏ ဂုဏ္သတင္းသည္ ထုိသုိႚ မဟုတ္ခဲ့ေခဵ။ ယခုအခၝ အေနာ္ရထာ ဘုရင့္ေနာင္ အေလာင္းဘုရား တုိႚကုိ ခဵီးမၾမ္းအားရ ေဴပာဆုိဳကသည့္ နည္းတူ ႟ုိ႟ုိေသေသ ေလးေလးဴမတ္ဴမတ္ အခဵီးမၾမ္း ခံရသည့္ မင္းတပၝး ဴဖစ္သည္။ ေကဵာက္စာတုိႚတၾင္ လည္းေကာင္း၊ ဧခဵင္း ကဗဵာတုိႚတၾင္ လည္းေကာင္း သီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ ထုတ္ဆုိ ခဲ့ဳကသည္။ ဤစာတမ္းတၾင္ ထုိသုိႚ ေကဵာက္စာ ဧခဵင္း ကဗဵာတုိႚတၾင္ သီဟသူ ဂုဏ္သတင္း ႒ကီးခဲ့ပုံ အေရးအဖၾဲႚ တုိႚကုိ ေဖာ္ဴပ စိစစ္ ေလ့လာသၾားရန္၊ ထုိသုိႚ စိစစ္ ေလ့လာရင္းက အတိတ္သမုိင္းတၾင္ သီဟသူ၏ ေနရာကုိ အတတ္ႎုိင္ဆုံး ဴမင္လာေအာင္ အားထုတ္ရန္ႎႀင့္ အဘယ္ေဳကာင့္ ယခုအခၝ ေမႀးမႀိန္လဵက္ ရႀိရေဳကာင္း ဆင္ဴခင္ဳကည့္ရန္ ရည္႟ၾယ္ပၝသည္။


သီဟသူႎႀင့္ ပတ္သက္၍ အတိတ္ေခတ္က အထူး ဂုဏ္ယူဳကသည္မႀာ မၾန္ဂုိစစ္ကုိ ႎုိင္ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ မၾန္ဂုိ စစ္ကုိ ႎုိင္ဴခင္းႎႀင့္ စပ္လဵဥ္း၍ အေရးအဖၾဲႚ မဵားဴပား လႀသည္ ဴဖစ္ရာ မၾန္ဂုိစစ္ အေဳကာင္းကုိ ေ႟ႀးဦး ဳကည့္ဳကမည္။ မၾန္ဂုိ စစ္အေဳကာင္းကုိ ဴမန္မာ ရာဇဝင္တၾင္ အကဵယ္မဆုိ။ ပုဂံ ေကဵာ္စၾာမင္းအား ညီေနာင္သုံးပၝး နန္းခဵသည့္ အခၝ ေကဵာ္စၾာ၏ သားေတာ္ ေစာနစ္သည္ မၾန္ဂုိတုိႚ ဆီက အကူအညီ ေတာင္းသဴဖင့္ စစ္သူ႒ကီး ေလးေယာက္ ဴမင္းသည္ ေဴခာက္သိန္း၊ ေဴခသည္ ႎႀစ္သန္းႎႀင့္ ၁၃၀၂ ေအဒီတၾင္ ခဵီလာေဳကာင္း ဆုိသည္။ က႗မ္းသမားတုိႚႎႀင့္ တုိင္ပင္ရာ က႗မ္းသမားတုိႚ ဆုိေသာ ကာခဵင္းကုိ နိမိတ္ယူလဵက္ ေကဵာ္စၾာကုိ သတ္ေဳကာင္း၊ ေကဵာ္စၾာ ေသေဳကာင္း သိသည့္ အခၝ မၾန္ဂုိတုိႚ ပဏၧာကာရ ယူ၍ ဴပန္ေဳကာင္း၊ ညီေနာင္သုံးပၝးက ေဴမာင္းတူး ခုိင္းသဴဖင့္ ေဴမာင္းတူး ေပးခဲ့ေဳကာင္း မ႖သာ ဆုိသည္။ သုိႚေသာ္ ဂဵီအီး ဟာေဗး၏ ႎုိင္ငံ သမုိင္းတၾင္မူ တ႟ုတ္ မႀတ္တမ္းမဵား ကုိပၝ ကုိးကား ေရးသားရာ ပုိမုိ ကဵယ္ဴပန္ႚ ဴပည့္စုံ လာသည္။ ေကဵာ္စၾာအား နန္းခဵရသည္မႀာ ဇင္းမယ္က စစ္သည္ေတာ္မဵား အကူအညီ ေတာင္းခံဴခင္း၊ ပဲခူးက မၾန္ဂုိတုိႚထံ ေစလၿတ္သည့္ သံတုိႚကုိ ေႎႀာင့္ယႀက္ဴခင္း တုိႚေဳကာင့္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ညီေနာင္ သုံးဦးတုိႚက အေဳကာင္းဴပသည္ ဆုိ၏။ သုိႚေသာ္ တကယ့္ အဴဖစ္အပဵက္မႀာ ထုိသုိႚမဟုတ္။ မၾန္ဂုိ သစၤာခံမည္ ဴပႂ၍ ေကဵာ္စၾာႎႀင့္ အေပၝင္းအပၝ တုိႚကုိလည္း သတ္၊ ပုဂံကုိလည္း မီးတုိက္၊ ပုဂံေန မၾန္ဂုိ လူမဵႂိးတိုႚ အားလည္း သတ္ဴဖတ္႓ပီး မၾန္ဂုိ ပုိင္နက္တၾင္း သုိႚလည္း ရႀမ္းညီေနာင္တုိႚ ကဵႃးေကဵာ္ ခဲ့ဳကသည္ဆုိ၏။ ယနန္ ဘုရင္ခံက စစ္သည္ ေဴခာက္ေထာင္ဴဖင့္ ခဵီတက္မည္ ဴပႂရာ မၾန္ဂုိဘုရင္၏ ဆႎၬအရ စစ္သည္ တစ္ေသာင္း ႎႀစ္ေထာင္ဴဖင့္ ဴမင္စုိင္းသုိႚ ၁၃၀၀ တၾင္ ခဵီတက္ခဲ့သည္။ ႓မိႂႚတၾင္း၌ ရႀိေသာ ညီေနာင္ သုံးဦးကုိ ဝုိင္းရံ တုိက္ခုိက္သည္။ ညီေနာင္ သုံးဦး ကလည္း ႓မိႂႚတၾင္းမႀ ဴပန္လႀန္ တုိက္ခုိက္သည္။ ႓မိႂႚ႟ုိးေပၞမႀ ေလးဴမား၊ ေလာက္လၿဲ၊ ေကဵာက္တုံး စသည္တုိႚဴဖင့္ ခုခံရာ မၾန္ဂုိတုိႚ ႓မိႂႚတၾင္းသုိႚ မဝင္ႎုိင္။ တုိက္ပၾဲငယ္ တခုတၾင္ မၾန္ဂုိတုိႚဘက္မႀာ အကဵအဆုံး ငၝးရာထိ ရႀိသည္။ ေနာက္ဆုံးတၾင္ ညီေနာင္ သုံးဦးက မၾန္ဂုိစစ္ အ႒ကီးအကဲမဵားအား ေ႟ၿေငၾ လက္ေဆာင္ေပး၍ စစ္႟ုပ္ေစေဳကာင္း ဆုိသည္။ ၁၃၀၁ ဇန္နဝၝရီလ ၂၅ ရက္တၾင္ ဴမင္စုိင္းသုိႚ ေရာက္၍ ဧ႓ပီလ ၆ ရက္ႎႀင့္ ၈ ရက္တၾင္ မၾန္ဂုိတပ္မဵား စတင္ ဆုတ္ခၾာ သၾားဳကသည္ဟု ဆုိသည္။ တ႟ုတ္သမုိင္း မႀတ္တမ္း ေရးသားသူ၏ အမည္ကုိ မသိရ ေသာ္လည္း ထုိစဥ္ အခၝက စစ္ခဵီရာတၾင္ ကုိယ္တုိင္ ပၝဝင္ခဲ့ရသူ ဴဖစ္ေဳကာင္း စကား အသၾားအလာ အရ ထင္ရႀားသည္။


ဴမန္မာ ရာဇဝင္ကဵမ္းႎႀင့္ တ႟ုတ္ မႀတ္တမ္းတုိႚ အဆုိ ႎႀစ္ရပ္မႀာပင္ ညီေနာင္သုံးဦးတုိႚ မၾန္ဂုိ အေရးကုိ ေဴဖရႀင္းႎုိင္ေဳကာင္း တညီတည္း ဆုိဳကသည္။ ကၾာဴခားခဵက္ အနည္းအကဵဥ္း ရႀိသည္။ ဴမန္မာ ရာဇဝင္ ကဵမ္းစကားမႀာ အေသးမစိတ္။ ညီေနာင္ သုံးဦးတုိႚ ခုခံ တုိက္ခုိက္ ခဲ့ရသည့္ အဴဖစ္ကုိ ထင္ထင္ရႀားရႀား မဴပ။ ေကဵာ္စၾာ ေသဆုံး႓ပီ ဴဖစ္ေဳကာင္း သက္ေသ ထင္ရႀားေစလဵက္ လက္ေဆာင္ပၸာ ေပးကာ မၾန္ဂုိစစ္ကုိ ေဴဖရႀင္း ခဲ့ေလဟန္သာ ဆုိသည္။ မၾန္ဂုိ စစ္အင္အားကုိမူ မဵားစၾာ ခဵဲႚ၍ ဆုိသည္။ တ႟ုတ္ မႀတ္တမ္း အရ ဴမင္စုိင္းသုိႚ ခဵီတက္ လာေသာ စစ္သည္မႀာ ၁၂,၀၀၀ သာ ဴဖစ္ေသာ္လည္း မဟာ ရာဇဝင္က ဴမင္းသည္ ေဴခာက္သိန္း ေဴခသည္ ႎႀစ္သန္းဟု မဵားစၾာခဵဲႚ၍ ဆုိသည္။ တ႟ုတ္ မႀတ္တမ္းက စစ္သည္ဦးေရ အနည္းအကဵဥ္းမ႖သာ ဴပေသာ္လည္း ရႀမ္းညီေနာင္ သုံးဦး၏ ခုခံအားကုိ ေလးစားေလာက္ဖၾယ္ ေဖာ္ဴပသည္။


ဴမင္စုိင္း ေခတ္ဦးက ဳကႂံရေသာ မၾန္ဂုိတုိႚ ဝန္းရံ တုိက္ခုိက္လာသည့္ စစ္ႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ဴမန္မာ ေကဵာက္စာ တုိႚတၾင္ မည္သုိႚ မႀတ္တမ္း တင္ပၝသနည္း။ သီဟသူႎႀင့္ တကၾ ညီေနာင္ သုံးပၝးသည္ မိမိတုိႚ အသက္ထင္ရႀား ရႀိစဥ္ ထုိစစ္ကုိ အေရးတယူ မေဖာ္ဴပ။ ၁၃၀၂ မႀ သီဟသူ နတ္႟ၾာစံခဵိန္ထိ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္ ေကဵာက္စာ ၅၂ ခဵပ္ ေတၾႚရသည့္ အနက္ ဴမင္စုိင္း ပင္းယ ေဒသ ေကဵာက္စာ ၁၄ ခဵပ္သာ သတိထား မိသည္။ သီဟသူႎႀင့္ တုိက္႟ုိက္ ဆက္စပ္ေသာ ေကဵာက္စာမႀာ တခဵပ္သာ ရႀိသည္။ ၁၃၁၂ မတ္လ ရက္စၾဲ ရႀိေသာ ထုိေကဵာက္စာ၌ "ပင္းယဴပည္ အားလုံးကုိ အစုိးရေသာ သီရိ႒တိဘဝန ဒိတဵာ သီဟသူ" ဟုသာ ဆုိသည္။ သီဟသူ၏ ဂုဏ္အထူးကုိ အသီးအဴခား မေဖာ္ဴပ။ ထုိႚေနာက္ ၁၃၁၃ မတ္လ ရက္စၾဲ ပၝေသာ ေတာင္ခၾင္ေကဵာင္း ေကဵာက္စာ၌ သီဟသူ၏ အမတ္႒ကီး ေတာင္ခၾင္ေကဵာင္းႎႀင့္ ဘုရားကုိ လယ္လႀႃပုံ ေဖာ္ဴပထားသည္။ ထုိအခၝ၌လည္း "သီဟသူရ ဓမၳရာဇာ ဆင္ဴဖႃသခင္ တရားမင္း အမတ္" ဟုသာ ေဖာ္ဴပသည္။ ထုိႚေဳကာင့္ မၾန္ဂုိတုိႚအား ေအာင္ႎုိင္ပၾဲသည္ သီဟသူ သက္ရႀိထင္ရႀား အုပ္ခဵႂပ္ခဲ့စဥ္က ေကဵာက္စာ မႀတ္တမ္းမဵားတၾင္ ေရႀႚတန္းသိုႚ မေရာက္ခဲ့ေဳကာင္း သိအပ္သည္။


ဤတၾင္ ေစာဒနာဖၾယ္ ရႀိသည္မႀာ ၁၂၉၃ ေဖေဖာ္ဝၝရီ ၁၆ ရက္စၾဲပၝေသာ အသခႆယာ အုတ္ေကဵာင္း ေကဵာက္စာလာ ေအာက္ပၝ စကား ဴဖစ္သည္။


သိရိ႒တိဘဝနာ ဒိတဵ ပဝရပၸိတ ဓမၳရာဇာ မည္ေသာ၊ အရိမဒၬနပုရ္ မည္ေသာ ပုဂံမင္း႒ကီး၏ ကုိယ္တူ ဴဖစ္ထေသာ အတုမဲ့ထေသာ စစ္သူ႒ကီး ဴဖစ္ထေသာ သိရိအသခႆယာ ရာဇာ သီဟူသူ မည္ေသာ တ႟ုတ္စစ္ကုိ ႎႀိမ္နင္းႎုိင္ေသာ၊ ညီအကုိ ၃ ေယာက္တၾင္ အ႒ကီး ဴဖစ္ေသာ သိရိအသခႆယာ မည္ေသာ မင္းသည္


ထုိေကဵာက္စာတၾင္ ၁၂၉၃ ရက္စၾဲ ပၝေသာ္လည္း ထုိႎႀစ္က ေရးထုိးခဲ့ေသာ ေကဵာက္စာ မဟုတ္တန္ရာ။ ထုိစကားသည္ ညီေနာင္ သုံးဦး၏ စကားလည္း မဟုတ္။ ၁၂၉၃ ခုက စကားလည္း မဟုတ္။ ထုိမတုိင္မီ ကုိးႎႀစ္ ၁၂၈၄ က မၾန္ဂုိတုိႚစစ္ တ႒ကိမ္ ခဵီလာခဲ့ဖူး ေသာ္လည္း ထုိစဥ္က မၾန္ဂုိတုိႚကုိ တၾန္းလႀန္ႎုိင္ခဲ့ဴခင္း မရႀိ။ နရသီဟပေတ့သည္ပင္ မၾန္ဂုိ ရန္ေဳကာင့္ ဴပည္သုိႚ ထၾက္ခၾာ ခဲ့ရေသာ စစ္ဴဖစ္သည္။ ထုိႚေနာက္ ေကဵာ္စၾာ လက္ထက္ မၾန္ဂုိတုိႚႎႀင့္ စစ္ထပ္မံ ဴဖစ္ေသးသည္ ဟုလည္း မႀတ္တမ္းမရႀိ။ ၁၂၉၃ သည္ ေကဵာ္စၾာ နန္းမကဵမီ ၇ ႎႀစ္ခန္ႚက ဴဖစ္ရာ "ပုဂံမင္း႒ကီး၏ ကုိယ္တူ" ဟု သုံးသည္ကုိ ေကဵာ္စၾာက ႎႀစ္သက္ လက္ခံရန္ အေဳကာင္းမဴမင္။ ေကဵာ္စၾာမင္း လက္ထက္က အသခႆယာ ဴပႂခဲ့ေသာ အလႀႃကုိ ေနာင္တၾင္ တဦးဦးက ဴပန္လည္ မႀတ္တမ္းတင္သည့္ အခၝမႀ ဤသုိႚ ေရးခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္ရာသည္။


ေရႀးက ဴပႂခဲ့ေသာ အလႀႃကုိ ေနာင္တၾင္မႀ မႀတ္တမ္း တင္ဴခင္းမႀာ ဤတ႒ကိမ္ တခၝသာ မဟုတ္။ ၁၂၉၆ ခု ရက္စၾဲ ပၝေသာ ဴမင္စုိင္းသီဟသူ ကုလားေကဵာင္း ေကဵာက္စာ ကုိလည္း ဳကည့္ပၝ။ "သကၠရာဇ္ ၆၅၈ ခု ဳကတုိက္ႎႀစ္ နတ္ေတာ္လဆုတ္ ၇ ရက္ စေန၊ ဘုန္းတန္ခုိး အသေရႎႀင့္ ဴပည့္စုံစၾာေသာ သီဟသူရ မည္ေသာ မင္း႒ကီး" ဟု ဆုိသည္။ ထုိအခဵိန္က ဘုန္းတန္ခုိး အသေရႎႀင့္ ဴပည့္စုံရန္ ေဝးစၾ။ သီဟသူသည္ မင္းပင္ မဴဖစ္ေသး။ တဖန္ ၁၃၀၃ ခု ရက္စၾဲပၝေသာ ဴမင္စုိင္း အသခႆယာေကဵာင္း ေကဵာက္စာ ကိုလည္း ဳကည့္ပၝဦး။


ကာလယုတ္ အခၝႎႁိက္ ဘုရားသခင္ သာသနာကုိ အခၝခပ္သိမ္း တည္စိမ့္ေသာႎႁိက္ အတုမဲ့ေသာ တတ္အားဴခင္းလည္း ရႀိထေသာ၊ လုႚံလပညာ သဒၭၝ တန္ခုိး ဟူေသာ တန္ဆာလည္း ဆင္ထေသာ၊ ဇမၱႃဒိပ္ထက္ ရႀိေသာ အလၿံႚေသာ မင္းတိုႚသည္လည္း မေအာင္ႎုိင္ထေသာ ၁၂,၀၀,၀၀၀ ေသာ ခန္းမင္း႒ကီး၏ စစ္သည္ကုိလည္း၊ ေအာင္စင္႓ပီး ထေသာ၊ သိရိ႒တိဘာဝနာ ဒိတဵပဝရ သီဟသူရ ဓမၳရာဇာလည္း မည္ထေသာ တရားမင္း႒ကီး၏ တဝမ္း အစ္ကုိလည္း ဴဖစ္ထေသာ၊ ရတနာ သုံးပၝးႎႁိက္ အတုမဲ့ေသာ ဳကည္ညိႂဴခင္းဴဖင့္ ႌၾတ္ေသာ ႎႀလုံးလည္း ရႀိထေသာ။ အမည္ဴဖင့္ကား အတုိင္း မသိေသာ ရန္သူတုိႚကို ေအာင္စင္ ႓ပီးေသာေဳကာင့္ အသခႆယာလည္း မည္ထေသာ၊ ေယာက္ကဵား တကာထက္ ဴမတ္စၾာ ထေသာ တရားမင္း႒ကီး၏ အကိုသည္ ဴမင္စုိင္းမည္ေသာ အရပ္ႎႁိက္ ေ႟ၿအတိေသာ စလင္းေကဵာင္း႒ကီးကုိ ဴပႂ၍

ဟု ဆုိထားသည္။ အသခႆယာ၏ေကာင္းမႁကုိ ေဖာ္ဴပဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ထုိေကဵာက္စာ၌ ေနာင္ေတာ္႒ကီး အသခႆယာ အေဳကာင္းကုိ ဆုိရာတၾင္ ညီသီဟသူ မင္း႒ကီး၏ တဝမ္းထၾက္ အကုိ အဴဖစ္ ခဵီးေဴမၟာက္ ဖၾဲႚဆုိရသည္။ အသခႆယာ ရႀိစဥ္က ညီသီဟသူလည္း အသခႆယာကုိ ေကဵာ္၍ တန္ခုိး မထၾားခဲ့ေသး။ သီဟသူကုိ မႀီမႀ အသခႆယာ ဂုဏ္သတင္း ႒ကီးဴမင့္မည့္ အခၝမဵႂိးလည္း မဟုတ္ခဲ့။ ထုိအလႀႃတၾင္ ညီႎႀစ္ေယာက္ ဴဖစ္ေသာ ရာဇသ႒ကႅႎႀင့္ သီဟသူ တုိႚက ပၝဝင္ လႀႃဒၝန္းပုံကုိ ေဖာ္ဴပသည့္ အခၝ၌ သီဟသူကုိ ေဳကာင္းေရ ၂၆ တၾင္ "ဆင္ဖ႞ႃအသိၡင္" ဟုပင္ ရည္ႌၿန္း ေဖာ္ဴပထားလုိက္ ေသးသည္။ သီဟသူသည္ ထုိစဥ္က ဆင္ဴဖႃရဖုိႚ ေဝးစၾ၊ မင္းပင္ မဴဖစ္ေသး။ ေနာင္ေတာ္႒ကီး အသခႆယာကုိ ေႎႀာင္းလူ တုိႚက ဴပန္လည္ မႀတ္တမ္း တင္သည့္ အခၝ ေရးထုိးထားေသာ ေကဵာက္စာသာ ဴဖစ္သည္။ ေကဵာက္စာ၏ ေကဵာဘက္သည္ ၁၄၁၇ က စာဴဖစ္ရာ ထုိအခဵိန္မႀ မႀတ္တမ္း တင္ဴခင္းလည္း ဴဖစ္ေကာင္း ဴဖစ္ႎုိင္သည္။ သီဟသူ လက္ထက္ ေရးထုိးေသာ ေကဵာက္စာ ဴဖစ္ရန္ အေဳကာင္း မရႀိေပ။


မည္သုိႚပင္ ဴဖစ္ေစ ေနာင္ေတာ္ ႎႀစ္ပၝးႎႀင့္ သီဟသူ လက္ထက္တၾင္ ေကဵာက္ထက္ အကၡရာတင္၍ ဤစစ္ပၾဲ အေဳကာင္း ဥဒၝန္း မကဵႃးေသာ္လည္း သီဟသူ၏ မဵႂိးဆက္ ဴဖစ္ေသာ ပင္းယ စစ္ကုိင္း ဆက္တၾင္မူ ေဴပာစမႀတ္ ဴပႂေန ဳက႓ပီး ဤေနရာတၾင္ သီဟသူ၏ ပင္းယ စစ္ကုိင္း မဵႂိးဆက္မင္းမဵားကုိ ဇယားတၾင္ ဳကည့္ႎုိင္ပၝသည္။ မင္းဆက္ ဇယားကုိ ဳကည့္လ႖င္ ပင္းယတၾင္ ဥဇနာ၊ စစ္ကုိင္းတၾင္ တရာ့ဖဵား၊ တရာ့ဖဵားသား ေ႟ၿေတာ္တက္ႎႀင့္ ေနာက္ဆုံး မင္းေဴပာက္တုိႚမႀ တပၝး အဴခားမင္း တုိႚမႀာ သီဟသူ၏ အဆက္အႎၾယ္မဵားသာ ဴဖစ္သည္ကုိ အလၾယ္ ဴမင္ႎုိင္သည္။


ပင္းယ ဥဇနာသည္ သီဟသူ ရႀိစဥ္ကပင္ အ႟ုိက္အရာကုိ ဆက္ခံရန္ နန္းလဵာထားဴခင္း ခံရသူ ဴဖစ္သည္။ သုိႚေသာ္ ဥဇနာသည္ သီဟသူ၏ သားရင္း မဟုတ္။ သီဟသူ တန္ခုိး အာဏာ ရလာသည့္ အခၝ နန္းကဵ ေကဵာ္စၾာ၏ မိဖုရား မိေစာဦးကုိ မိဖုရား ဆက္ေဴမၟာက္သည္။ ထုိစဥ္က မိေစာဦးမႀာ ကုိယ္ဝန္ သုံးလႎႀင့္ မလၾတ္မလပ္ ဴဖစ္သည္။ ထုိႚေဳကာင့္ မိေစာဦး၏ ပထမသား ဴဖစ္ေသာ ဥဇနာကုိ သီဟသူ၏ သားရင္း မဟုတ္ဟု ဆုိရဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ဥဇနာေနာက္ ပင္းယကုိ စုိးစံဳကေသာ အဴခား မင္းမဵားသာ သီဟသူႎႀင့္ မိေစာဦး၏ အဆက္အႎၾယ္မဵား ဴဖစ္သည္။


စစ္ကုိင္းတၾင္လည္း တရာ့ဖဵားမႀာ နန္းလဵာ မဟုတ္။ သီဟသူ၏ သားအရင္း မဟုတ္။ သီဟသူ၏ အဴခား မိဖုရား တပၝး ဴဖစ္ေသာ ရတနာပုံသည္ မိဖုရား မဴဖစ္မီက ၂ ႎႀစ္႟ၾယ္ သားတစ္ေယာက္ ရႀိႎႀင့္႓ပီးေသာ ေကဵး႟ၾာသူ မုဆုိးမ တဦး ဴဖစ္သည္။ သီဟသူႎႀင့္ ေရႀးဦးရေသာ သားမႀာ အသခႆယာ ေစာယၾန္း ဴဖစ္သည္။ မိဖုရား မဴဖစ္မီက ပၝလာေသာ သားမႀာ ေနာင္တၾင္ တရာ့ဖဵား ဴဖစ္လာသည္။ သီဟသူ ရႀိစဥ္က အသခႆယာအား စစ္ကုိင္းတၾင္ တထီးတနန္း ဴဖစ္ေအာင္ စီမံခဲ့သည္မႀာ သားရင္း တေယာက္ဴဖစ္၍ ဇနီးပၝ သားဴဖစ္သူ တရာ့ဖဵားကုိ ေကဵာ္၍ စီမံေပးဴခင္း ဴဖစ္ရာသည္။ အမိတူ အဖကၾဲညီ အသခႆယာ ေစာယၾန္း လၾန္သည့္ အခၝ၌ကား စစ္ကုိင္း ထီးနန္းကုိ တရာ့ဖဵား ရသည္။ ထုိတရာ့ဖဵားႎႀင့္ တရာ့ဖဵားသား ေ႟ၿေတာင္တက္တုိႚမႀ တပၝး စစ္ကုိင္းကုိ အုပ္စုိး ခဲ့သူတုိႚမႀာ သီဟသူႎႀင့္ ရတနာပုံ မိဖုရားတုိႚ၏ မဵႂိးဆက္ ဴဖစ္သည္။ မင္း႟ုိး မဟုတ္သူ ေနာက္ဆုံးမင္း မင္းေဴပာက္၏ မိဖုရားသည္ပင္ ရတနာပုံ မိဖုရား၏ သမီး စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီး ဴဖစ္ရာ သီဟသူ၏ မဵႂိး႟ုိး မတိမ္ေကာ ေသးဟု ယူလုိက ယူႎုိင္ရာသည္။


ပင္းယ စစ္ကုိင္း မင္းဆက္ ကာလအတၾင္း မၾန္ဂုိတုိႚအား ေအာင္ႎုိင္သည့္ ပၾဲကုိ ခဵီးပ ေရးဖၾဲႚသည့္ ေကဵာက္စာ ရႀစ္ခဵပ္မ႖ ေတၾႚရကာ အေစာဆုံး ဖၾဲႚဳကသည္မႀာ စစ္ကုိင္းတၾင္ တရာ့ဖဵား လက္ထက္ႎႀင့္ ပင္းယတၾင္ ဥဇနာ လက္ထက္ ဴဖစ္သည္။


ပုဂံ အႎၾယ္ မိဖုရား ေစာဦးႎႀင့္ မင္းမဵႂိးမင္းႎၾယ္ မဟုတ္သူ ရတနာပုံတုိႚ၏ ဆက္ဆံေရးမႀာ မည္သုိႚ ရႀိမည္ မသိသာ။ ပင္းယတၾင္ မိဖုရား ေစာဦး၏သား ဥဇနာသည္ အိမ္ေရႀႚ အရာ ရခဲ့ပၝလဵက္ မိမိ၏သား တရာ့ဖဵားသည္ မည္သည့္ ထီးနန္း အ႟ိုက္အရာမ႖ မရခဲ့သည္ကုိ ေကဵနပ္ေကာင္းမႀ ေကဵနပ္ခဲ့မည္။ သီဟသူ မင္းလည္း နတ္႟ၾာလားခဲ့၊ သား အသခႆယာ ေစာယၾန္းလည္း မရႀိေတာ့၍ တရာ့ဖဵား စစ္ကုိင္း ထီးနန္းကုိ ရလာသည့္ အခၝ သားေတာ္ တရာ့ဖဵား၏ ဂုဏ္ကုိ ဴမၟင့္တင္ ေပးလုိသည့္ ဆႎၬ ရႀိခဲ့မည္မႀာ ရတနာပုံ၏ ေကဵာက္စာ ႎႀစ္ခဵပ္တၾင္ ထင္ရႀားလဵက္ ရႀိသည္။ ပထမ ေကဵာက္စာမႀာ ၁၃၂၆ ခု ေ႟ၿဳကက္ယက္ ဘုရားကုိ မၾမ္းမံစဥ္က ဴဖစ္သည္။ ဳကက္ယက္ ဘုရားတၾင္ ေကဵာက္စာ စုိက္ထူသည့္ အခၝ ဳကက္ယက္ ဘုရား၏ ထင္ရႀားရာ နယ္ပယ္ကုိ "အညာသုိႚ လားသကား တ႟ုတ္ဴပည္ ေရာက္ေအာင္၊ အေဳကသုိႚ လားသကား မတၨမ တုိင္ေအာင္" ဟု ဴမန္မာ နယ္နိမိတ္ ကုိလည္း ေဖာ္ဴပသည္။ ထုိမ႖ႎႀင့္ အားမရ၊ ခင္ပၾန္းသည္ မင္းသီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ လည္းေကာင္း၊ မိမိ၏ သားအရင္း ဴဖစ္ေဳကာင္းကုိ လည္းေကာင္း ေဖာ္ဴပလဵက္ သားေတာ္ စစ္ကုိင္းမင္း႒ကီး တရာ့ဖဵားကုိ ဂုဏ္တင္သည္။ "ေ႟ၿေတာင္ တက္ခဲ့႓ပီးေသာ သီဟသူရဟု အမည္ ထင္ေသာ ဆင္ဴဖႃ သခင္ မင္းဴခေသႆ့၏ သား႒ကီး ဴဖစ္ထေသာ စစ္ကုိင္းမင္း႒ကီး တရာႚဖဵား" ဟုဆုိသည္္။ သီဟသူ၏ သား႒ကီးဟု ေ႔ကးေဳကာ္သည္မႀာ ထူးဴခားလဵက္ ရႀိသည္။ ထုိႚေနာက္ မိမိကုိယ္ကုိ ေဖာ္ဴပရာ တၾင္လည္း တရာ့ဖဵား၏ မိခင္ အဴဖစ္ကုိ ဂုဏ္ယူ ေဖာ္ဴပသည္။ မိဖုရား ဴဖစ္ရာမႀာပင္ "ဆင္ဴဖႃအရႀင္ ပထမ မယား႒ကီး" ဟု ေရးထုိးသည္။ ပုဂံ မိေစာဦးထက္ မိမိက ေစာ၍ သီဟသူ၏ မိဖုရား ဴဖစ္ေလဟန္ ဆုိလုိရိပ္ ရႀိသည္။ ဤေကဵာက္စာမႀာ သားေတာ္ တရာ့ဖဵား စစ္ကုိင္း ထီးနန္းကုိ ရစ ၁၃၂၆ ခုက ဴဖစ္သည္။ ေနာင္ ေဴခာက္ႎႀစ္ အဳကာတၾင္မူ သားေတာ္၏ ဂုဏ္ကုိ ယခုထက္ ပုိ၍ ဆုိေတာ့သည္။ တစ္ခဵိန္တည္း မႀာပင္ ခင္ပၾန္း သီဟသူ၏ ဘုန္းေတာ္ကုိလည္း ယခုထက္ ပုိ၍ ဆိုေတာ့သည္။ မၾန္ဂုိကုိ ေအာင္ႎုိင္ လုိက္သည့္ ပၾဲအေဳကာင္း ရည္ႌၿန္း ေဴပာဆုိသည့္ ေကဵာက္စာတုိႚတၾင္ ေဖာ္ဴပမည့္ ေကဵာက္စာသည္ အေစာဆုံးဴဖစ္ရာသည္။


"၁၂,၀၀,၀၀၀ ေသာ ခန္းမင္း႒ကီး စစ္သည္ကုိဝ္ မိမိ -----လပညာဴဖင့္ ဖဵက္ဘိလတ္၍ ေရႀးဴပႂေသာ ေကာင္းမႁ အကဵႂိး အားဴဖင့္ ဆင္တကာ ----- စၾာေသာ ဆင္ဴဖႃ အသိၡင္ သီဟသူရ မည္ေသာ ဳတဵာမင္း႒ကီး၏ သားအ႒ကီး ဴဖစ္ေသာ တရာ့ဖဵား"

ဟု ေရးထားသည္။ ခန္းမင္း႒ကီး၏ စစ္သည္ အေရအတၾက္ကုိ ၁၂ သိန္းဟု ဴပသည္။ ထုိႚေနာက္လည္း သား တရာ့ဖဵားက အမိ ရတနာပုံကုိ "အဖမင္း႒ကီး" မိမိအား ေပးခဲ့ေသာ စားေကဵးက႗န္ အားလုံး ေပးလဵက္ ႎုိႚဖုိး ဆပ္သည့္ အေဳကာင္းလည္း တေနရာတၾင္ ေဖာ္ဴပ ထားေသးသည္။ ရတနာပုံ၏ ေကဵာက္စာသည္ သား တရာ့ဖဵား၏ ဂုဏ္ကုိ ဴမၟင့္တင္ရန္ ရည္႟ၾယ္ခဵက္ ပၝေသာ စာဴဖစ္သည္။


ထုိေကဵာက္စာကုိ စစ္ကုိင္းတၾင္ ရတနာပုံ မိဖုရားက ၁၃၃၂ ခုတၾင္ ေရးသည္။ ေနာက္ေလးလ အဳကာတၾင္ အလားတူ ေကဵာက္စာမဵႂိး ပင္းယ ဥဇနာမင္း အာဏာ သက္ေရာက္ရာ သင္းေတာင္ ေတာင္တၾင္ ေပၞေပၝက္သည္။ ေရးသူမႀာ ဥဇနာ အမတ္႒ကီး အထကႆပိစည္ ဴဖစ္သည္။ ထုိအမတ္႒ကီးက ေကဵာက္စာ ေရးရာတၾင္ သီဟသူႎႀင့္ ဥဇနာကုိ ေဆၾမဵႂိး စပ္မဴပ ေသာ္လည္း သီဟသူ၏ ဂုဏ္ပုဒ္ကုိ ေအာက္ေမ့ ဴပန္သည္။


ကုိးသိန္းေသာ တ႟ုတ္ခန္း မင္း႒ကီး၏ စစ္႒ကီးတုိႚကို လက္႟ုံးေတာ္ အားဴဖင့္ ေအာင္လစ္၍ ဴမံမာအလုံ အေဳကအညာ အလုံးစုံ ေအာင္ေသာ သီဟသူရ မည္ေသာ ဆင္ဴဖႃသခင္ တရားမင္း႒ကီး


ဤေကဵာက္စာတၾင္ ခန္းမင္း႒ကီး၏ စစ္သည္အေရ အတၾက္မႀာ ကုိးသိန္း ဴဖစ္သည္။


၁၃၃၂ ခုႎႀစ္ အတၾင္း ေရးထုိးဳကေသာ ရတနာပုံ၏ စစ္ကုိင္း ေကဵာက္စာႎႀင့္ အထကႆ ပိစည္၏ သင္ေတာင္ ေကာင္းမႁ ေကဵာက္စာတုိႚမႀာ မၾန္ဂုိတုိႚ စစ္ကုိ သီဟသူ ေအာင္သည့္ အေဳကာင္း ခဵီးကဵႃး ဖၾဲႚဆုိရာတၾင္ ေစာဳကသည္။ သီဟသူ၏ ဘုန္းဂုဏ္ကုိ ဖၾဲႚဆုိရာ၌ မိဖုရား ရတနာပုံသည္ စၾဲစၾဲ႓မဲ႓မဲ ရႀိသည္။ စစ္ကုိင္း နန္းေတာ္၌ ေရာက္ေနရလင့္ ကစား မိမိ ခင္ပၾန္း သီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ ေအာက္ေမ့တသ ေနဟန္ ရႀိသည္။ ၁၃၂၃ ခုမႀ ၁၃၃၅ ခု အတၾင္း ဴပႂခဲ့သည့္ အလႀႃအတန္းမဵားႎႀင့္ ပတ္သက္သည့္ မႀတ္တမ္း ေကဵာက္စာ တခဵပ္ ေရးထုိးရာ၌လည္း သီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ ႌၿန္းဆုိ ေရးသားသည္။


ေကာင္းေသာ ဴဖစ္လ႖င္းတည္း၊ ကာလယုတ္ ဟုေသာ အခၝႎႁိက္ ပဵက္ခဲ့႓ပီးေသာ ဘုရင္း သခင္ သာသနာကုိ တည္စိမ့္ေသာငႀာ၊ အတုမဲ့ေသာ တတ္အားဴခင္းလည္း ရႀိထေသာ၊ လုံႚလ ပညာ သဒၭၝ တန္ခုိးလည္း ရႀိထေသာ ဇမၱႃဒိပ္ထက္ ရႀိေသာ မင္းတုိႚသည္လည္း မေအာင္ႎုိင္ထေသာ၊ တစ္သန္း ႎႀစ္သိန္းေသာ ခန္းမင္း႒ကီး၏ စစ္သည္ကုိလည္း ေအာင္စင္႓ပီးေသာ၊ သိရိ႒တိ ဘာဝနာ ဒိတဵပဝရ သီဟသူရ ဓမၳရာဇာ မည္ေသာ တရား မင္း႒ကီး၏ မယား ဴဖစ္ထေသာ


မိမိကုိယ္ကုိယ္ သီဟသူ မင္း႒ကီး၏ မယား၊ တရာ့ဖဵားကုိ "ဴပညာ သဒၭာ လုံႚလလည္း ရႀိထေသာ၊ သူတပၝးလည္း မေအာင္ႎုိင္ထေသာ၊ ခၾန္အားလည္း ရႀိထေသာ၊ သားတရာ့ဖဵား မင္း႒ကီး" ဟု ထုိေကဵာက္စာတၾင္ ထပ္ဆင့္ ဆုိထားရာ ဤအဖၾဲႚသည္ တရာ့ဖဵားအား ဴမၟင့္တင္ ေပးရာ ေရာက္သည္။


ထုိအခဵိန္ ကာလ စစ္ကုိင္းႎႀင့္ ပင္းယ ႎႀစ္ဌာနတၾင္ အုပ္ခဵႂပ္ ေနဳကေသာ မင္းႎႀစ္ပၝးလုံးသည္ သီဟသူ၏ သားအရင္းမဵား မဟုတ္ဳကသည့္ အခဵက္မႀာ ဤအေရးအဖၾဲႚမဵႂိး ေပၞလာရာတၾင္ အေရးပၝေသာ အခဵက္ တခဵက္ ဴဖစ္ေကာင္း ဴဖစ္မည္။ သားရင္း အသခႆယာ ေစာယၾန္းေနာက္ ေနာင္ေတာ္ တရာ့ဖဵား နန္းတက္လာသည့္ အခၝ ထီးနန္း ဆက္ဆံေရး ဴပႍနာ ရႀိေကာင္း ရႀိခဲ့ႎုိင္သည္။ တရာ့ဖဵားသည္ သီဟသူ လက္ထက္တၾင္ စားေကဵး က႗န္႟ၾာ မ႖ကုိသာ ရခဲ့သူ ဴဖစ္သည္။ အဴခား သားရင္း မဟုတ္သူ ဥဇနာကမႀ အိမ္ေရႀႚ အရာကုိ ရခဲ့ေသးသည္။ ထုိႚေဳကာင့္ သီဟသူ လက္ထက္က အေရးေပး မခံရေသာ တရာ့ဖဵား စစ္ကုိင္း ထီးနန္းကုိ ဆက္ခံမည့္ အခၝ မလုိလားသူတုိႚ ဧကန္ ရႀိခဲ့ရာသည္။ သုိႚရာတၾင္ တရာ့ဖဵား၏ အားကုိးရာ မိခင္ ရတနာပုံ မိဖုရား ရႀိေသးသည္။ ရတနာပုံသည္ နတ္႟ၾာ စံလၾန္ သၾားေသာ အသခႆယာ ေစာယၾန္း၏ မယ္ေတာ္လည္း ဴဖစ္ေပရာ စစ္ကုိင္း နန္းေတာ္ ေလာက၌ ဳသဇာတိကၠမ ရႀိခဲ့ေပမည္။ စစ္ကုိင္းနန္းကုိ တရာ့ဖဵား ရခဲ့ရာ၌ မယ္ေတာ္ ရတနာပုံ၏ အစီအမံႎႀင့္ မကင္းတန္ရာ။ သားႎႀင့္ အမိတိုႚ တဦး ေကဵးဇူးကုိ တဦး အထူး ထုတ္ဆုိ ေနဳကရာတၾင္ ထုိအခဵက္သည္ အေဳကာင္းတေဳကာင္း ဴဖစ္ရာသည္။ တရာ့ဖဵားအား အမဵားက ႎႀစ္သက္ ဳကည္ညိႂ လက္ခံေရးသည္ ရတနာပုံ၏ ပဓာန လုိလားခဵက္ ဴဖစ္ေပလိမ့္မည္။ ထုိႚေဳကာင့္ တရာ့ဖဵားကုိ အေရာင္ တင္ေပးဖုိႚ စဥ္စားမိရာက ဤသုိႚ သီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ ေဖာ္ကဵႃး ေရးဖၾဲႚခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္ေပလိမ့္မည္။ ရတနာပုံ စလုိက္ေသာ အဖၾဲႚသည္ ထုိႎႀစ္မႀာပင္ ပင္းယ ဥဇနာ အာဏာ သက္ရာနယ္သုိႚ ဴပန္ႚႎႀံႚရာ၌မူ သားရင္းမဟုတ္ေသာ ဥဇနာ၏ ပေယာဂ ပၝေကာင္းမႀ ပၝခဲ့မည္။ ဥဇနာသည္ သီဟသူ လက္ထက္ ကတည္းက အေရးေပး ခံခဲ့ရေသာေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။


ရတနာပုံ အဖၾဲႚ ကုိ အထူး ႎႀစ္သက္ ေလးစားသူမႀာ သားတရာ့ဖဵား ဴဖစ္ဟန္ ရႀိသည္။ ေနာင္ ၂ ႎႀစ္ အဳကာ မိမိကုိယ္တိုင္ စစ္ကုိင္းတၾင္ ေ႟ၿကဵင္းေကဵာင္း ေဆာက္လုပ္ လႀႃဒၝန္း ေကဵာက္စာ ေရးထုိးသည့္ အခၝ မယ္ေတာ္၏ အဖၾဲႚကုိ အေဴခခံ ထားေလသည္။ နန္းတၾင္း ပညာရႀိတုိႚ၏ အမၾမ္း အေရးအသားေဳကာင့္ကား အေရးအဖၾဲႚ ပုိမုိ ခမ္းနား ထည္ဝၝ လာေတာ့သည္။


ကာလဝိပတၨိ ဟူေသာ ညည္ႎႁိက္ မပၾင္တတ (သ) ဂၝသနာ ဟူေသာ ဳကာေတာ္ကုိ ပၾင္ေစတတ (သ) ေနႎႀင့္လည္ တူကဵည္ထေသာ၊ တာဴမဒိပ္ႎႁိက္ေယာက္ (သ) ဂၝသနာ ဟူေသာ ဳကာအုိင္ကုိဝ္ ဖဵက္ဆီေစငႀာ ေစလစ္ေသာ ၁၂၀၀၀၀၀ ခန္မင္႒ကီ၏ စစ္သည္ ဟူေသာ ဆင္အေပၝင္ကုိဝ္ လုံမ္လဴပည္ာရယ္ဴဖင္ ဟူေသာ ဴခင္ေသသံဴဖင့္ ေဴပေစႎုိင္ေသာ ဴခင္ေသမင္ႎႀင့္ ရယ္ဴခင္ တူေသာ ေဂၾတကုႌၦ႟ၦပတိ ႓ဂီ႒တိဘဝနာ ဒိတဵ ပဝရ သီဟသူရ မည္ေသာ ဆင္ဖ႞ႃသိၭင္ မင္႒ကီ၏ သာ႒တိဖ႞စ္ေသာ တန္ခုိင္သိတင္ ရယ္ဴခင္ သဒၭၝ ဴပည္ာ႒တိေသာ မင္း႒ကီး ဳတဵာဖဵာသည္


ခန္းမင္း႒ကီး စစ္ကုိ ႎႀိမ္နင္းႎုိင္ေသာ သီဟသူဟု သာမန္ မဆုိေတာ့။ သာသနာေတာ္ကုိ ထၾန္းလင္း ေစေသာ သီဟသူ ဟုလည္း သာသနာႎႀင့္ ဳကာေတာ၊ သီဟသူႎႀင့္ ေနကုိ ႟ူပက ဖၾဲႚ၍ စၾပ္စၾဲသည္။ ထုိႚေနာက္ သီဟသူ ကုိကား ထုိဆင္မဵားကုိ အသံဴဖင့္ပင္ ထၾက္ေဴပး ေစႎုိင္ေသာ ဴခေသႆ့မင္းဟု တင္စားသည္။ မၾန္ဂုိစစ္ကုိ တၾန္းလႀန္ တုိက္ခုိက္ ေအာင္ဴမင္ခဲ့ဴခင္း မဟုတ္ဘဲ မၾန္ဂုိတုိႚ မိမိတုိႚ သေဘာ အေလဵာက္ တပ္ခၾာသၾားဴခင္း ဴဖစ္ရာ သင့္ေလဵာ္ေသာ တင္စားခဵက္ ဴဖစ္သည္။ ထုိႚေနာက္ကား မိမိကုိယ္ကုိယ္ ထုိဆင္ဴဖႃ သခင္ မင္း႒ကီး၏ သား႒ကီးဟု ေ႔ကးေဳကာ္ ဴပန္သည္။ စစ္ကုိင္း ထီးနန္းႎႀင့္ မိမိ ထုိက္တန္ေဳကာင္း ထင္ရႀား ေစလုိဟန္မႀာ မဵားစၾာ သိသာသည္။


တရာ့ဖဵား လက္ထက္ စတင္ ေရးသား ခဲ့သည့္ သီဟသူ၏ ေအာင္ပၾဲ အဖၾဲႚကုိ ဆက္ခံသူမႀာ စစ္ကုိင္းမင္း တုိႚတၾင္ အသခႆယာ ေစာယၾန္း၏သား ကဵစၾာႎႀင့္ စစ္ကုိင္း ေနာက္ဆုံးမင္း မင္း႟ုိး မဟုတ္သူ မင္းေဴပာက္တုိႚ ဴဖစ္သည္။ ကဵစၾာက မိမိကုိယ္ကုိယ္

"အသိန္းမကေသာ တ႟ုတ္စစ္ကုိ ေအာင္စင္႓ပီး၍ ဴမန္မာဴပည္အလုံး အစုိးရေသာ ဆင္ဴဖႃသခင္ မင္းတရား ေဴမးဴဖစ္ေသာ စစ္ကုိင္း မည္ေသာ ဴပည္ႎႁိက္ ရန္ခပ္သိမ္းကုိလည္း ေအာင္စင္႓ပီးေသာ သိရိ႒တိ ဘဝနာ တိတဵာ ပဝရ ဓမၳရာဇာ ကဵစၾာမင္း႒ကီး"

ဟု ဆုိသည္။ ကဵစၾာ ကသာ မဟုတ္။ ကဵစၾာ၏ စစ္သူ႒ကီး သုဖရစ္ ကလည္း မိမိဂုဏ္ကုိ ေဖာ္လုိသဴဖင့္ မိမိ အရႀင္သခင္ မဵႂိး႟ုိးကုိ ေဖာ္ဴပရာ၌

"ေမာဓိပင္ကုိ အႌၾန္ႚ ထၾက္ေပး တတ္ထေသာ၊ ပစၤႂန္မည္ေသာ မုိးနတ္သားႎႀင့္ တူထကဵင္ေသာ၊ ေသတကုဥၤရ ရာဇာဓိပတိတဵာ ပဝရ သီဟသူရ ဓမၳရာဇာ မည္ေသာ ဆင္ဴဖႃ သခင္ တရားမင္း႒ကီးကုိ ဖဵက္ဆီးခဵႂိးဴခမ္း စိမ့္ေသာ ငႀာလာ လစ္ထေသာ ခန္းမင္း႒ကီး၏ စစ္သည္ အေပၝင္း သုံးသိန္း ႎႀစ္ေသာင္းေသာ စစ္သည္ တုိႚကုိလည္း၊ ရဲလႀစ္ တုိက္လၿင့္ႎုိင္ထ ႓ပီးေသာ"

သီဟသူ မင္း႒ကီးဟု အ႟ုိအေသ ဴပႂဴပန္သည္။ ကဵစၾာမင္း ကုိယ္ေတာ္တုိင္၏ ေကဵာက္စာ၌ လည္းေကာင္း၊ စစ္သူ႒ကီး၏ ေကဵာက္စာ၌ လည္းေကာင္း မိမိ ေရႀးက စစ္ကုိင္းနန္းကုိ စုိးစံခဲ့ေသာ တရာ့ဖဵားမင္းႎႀင့္ ေဆၾမဵႂိးစပ္ မဴပေခဵ။ အသခႆယာ၏သား ဴဖစ္သည္ကုိသာ ေဖာ္ဴပသည္။


မင္း႟ုိး မဟုတ္သူ မင္းေဴပာက္ ကလည္း မင္း႟ုိး မင္းမဵႂိး ဴဖစ္လုိဟန္ ရႀိသည္။ စစ္ကုိင္း စည္းခုံ႒ကီးတၾင္ ေကာင္းမႁ ဴပႂသည့္ အခၝ

"တမၯဒိပ္တုိင္း ႎႁိက္ေရာက္ေသာ ခန္းမင္း႒ကီး၏ ၉ သိန္း မ႖ေလာက္ေသာ စစ္သည္ကုိ ေအာင္လုိက္႓ပီး၍ ႒သိ႒တိ ဘာဝနာ ဒတၨဵာပဝရ ဓမၳရာဇာ သီဟသူရ မည္ေသာ ဆင္ဴဖႃ သခင္ တရားမင္း႒ကီး၏ ေဴမးတမူလည္း ဴဖစ္ထေသာ ရဲဴခင္း တန္ခုိး လုံႚလ ပညာ သဒၭၝအားႎႀင့္ ဴပည္စုံထေသာ ေလးမဵက္ႎႀာေသာ အရပ္ႎႁိက္ ေနလ ကဲ့သုိႚ ထင္ရႀားစၾာ ထေသာ သီဟပတိ"

ဟု သီဟသူကုိ မႀီလဵက္ ကုိယ္ရည္ေသၾးသည္။ ၁၃၅၅ ခုတၾင္ ေနာက္ထပ္ တ႒ကိမ္ အလားတူ ေရးခဲ့ေသာ္လည္း အပဵက္မဵား၍ အေဳကာင္းအရာ အဴပည္အစုံ မဖတ္သာ။ သီဟပတိမင္းက မိမိကုိယ္ကုိယ္ သီဟသူ၏ ေဴမးဟု ဆုိထားေသာ္လည္း မည္သုိႚမ႖ မေတာ္စပ္။ သီဟပတိ၏ မိဖုရား စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီးသာ သီဟသူ၏ ေဴမးဴဖစ္သည္ မိဖုရား စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီးႎႀင့္ ဆက္စပ္လဵက္ မိမိလည္း အေလးစား ခံရရန္ တရာ့ဖဵား နည္းတူ သီဟသူ၏ ဘုန္းဂုဏ္ကုိ ခုိလႁံဴခင္းသာ ဴဖစ္ေပမည္။


ပင္းယ မင္းတုိႚတၾင္ ဥဇနာ လက္ထက္၌ မင္းအမတ္က သီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ ထုတ္ေဖာ္ ခဲ့ေသာ္လည္း သားေဴမးတုိႚ လက္ထက္တၾင္ မေဖာ္ဴပ။ ဥဇနာ၏ ညီ၊ သီဟသူ၏ သားရင္း ေကဵာ္စၾာသည္ ဖခမည္းေတာ္ထက္ တန္ခုိး ထၾားလဵက္ ဆင္ဴဖႃ ငၝးစီး ရခဲ့ရာ ထုိအခဵက္သည္ အေဳကာင္း တေဳကာင္း ဴဖစ္ႎုိင္သည္။ သုိႚေသာ္ သား ေကဵာ္စၾာမင္း လက္ထက္ မိဖုရားေတာင္မင္းသည္ ေကဵာင္းေဆာက္ လႀႃဒၝန္း ေကဵာက္စာ ေရးထုိးသည့္ အခၝတၾင္ကား သီဟသူ၏ ဘုန္းဂုဏ္ကုိ ဖၾဲႚဖၾဲႚႎၾႚဲႎၾႚဲ ေရးသည္။


ဘုရားသခင္ သာသနာ ဟူေသာ ဳကာေတာကုိ ပၾင့္ေစတတ္ေသာ ေနႚလည္း ဴဖစ္ထေသာ ပစၤည္းေလးပၝး ဟူေသာ အလႀႃမုိး ရည္သၾန္းသဴဖင့္ သာသနာ ဟူေသာ သစ္ပင္ဴမတ္ကုိ စီးပၾား ေစတတ္ထေသာ ပစၤႂန္ နတ္လည္း ဴဖစ္ထေသာ၊ ၁၂,၀၀,၀၀၀ ေသာ ခန္းမင္း႒ကီး၏ စစ္သည္ကုိ ၊ လုံႚလ သဒၭၝ ပညာ တန္ခုိးဴဖင့္ လၿင့္လုိက္ႎုိင္ေသာ သိရိ႒တိဘဝနာ ဒိတဵာ ပဝရ သီဟသူရ ဓမၳရာဇာ မည္ေသာ ဆင္ဴဖႃသခင္ မင္း႒ကီး၏ ေဴမးဖၾားလည္း ဴဖစ္ထေသာ အဖမည္တူ ပဝရပၸိတ သီဟသူရ ဓမၳရာဇာ မည္ေသာ ဆင္ဴဖႃသခင္ မင္း႒ကီး


ဘုရား သာသနာႎႀင့္ ဳကာေတာ၊ သီဟသူ မင္း႒ကီးႎႀင့္ ေန။ သာသနာႎႀင့္ သစ္ပင္၊ ပစၤည္း ေလးပၝးႎႀင့္ မုိးေရ၊ ပစၤႂန္ နတ္ႎႀင့္ သီဟသူ တုိႚကုိ အထပ္ထပ္ ႟ူပက ဴပႂထားသည္။ စစ္ကုိင္းဘက္က အဖၾဲႚႎႀင့္ ရည္႟ၾယ္ခဵက္ခဵင္း တူေသာ္လည္း စိတ္ကူးပုံ ကၾဲဴပားသည္။


သီဟသူ၏ မဵႂိးဆက္ စစ္ကုိင္း ပင္းယမင္း တုိႚ၏ လက္ထက္တၾင္ မင္းဆက္ တည္ေထာင္သူ သီဟသူ၏ အမည္ကုိ ဂုဏ္ယူ ဝင့္႔ကား ဆုိခဲ့ဳက ေလ႓ပီ။ မၾန္ဂုိ စစ္သည္တုိႚအား ေအာင္ႎုိင္ခဲ့သည္ ဟူေသာ ဥဒၝန္း စကားကုိ အေဳကာင္းဴပႂလဵက္ ေဒသ ႎႀစ္ရပ္ စလုံးတၾင္ ထီးနန္း ဆက္ခံသူတုိႚသည္ အေဳကာင္း တုိက္ဆုိင္သည့္ အခၝမဵားတၾင္ စၾမ္းအား အေလဵာက္ ေရးသား ဖၾဲႚႎၾဲႚ ခဲ့ဳကေလ႓ပီ။


ပင္းယ စစ္ကုိင္း ပဵက္႓ပီးေနာက္ အင္းဝနန္း တည္ေထာင္သူ သတုိး မင္းဖဵားလည္း သီဟသူ၏ မဵႂိးဆက္ ဴဖစ္သည္။ အသခႆယာ ေစာယၾန္ သမီး စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီးႎႀင့္ တေကာင္း သတုိးတုိႚ သင့္ရာတၾင္ ဴမင္ေသာသား ဴဖစ္သည္။ ထုိႚေဳကာင့္ သီဟသူ၏ ဴမစ္ေတာ္သည္။ တဖန္ သတုိး မင္းဖဵားကုိ ဆက္ခံေသာ မင္း႒ကီးစၾာမႀာလည္း သီဟသူ၏ ေဴမးဴဖစ္ေသာ တစီးရႀင္ သီဟသူ သမီး ေစာပုလဲ၏ အဆက္အႎၾယ္ ဴဖစ္သည္။ ထုိႚေဳကာင့္ အင္းဝမင္းမဵား လက္ထက္တၾင္လည္း အခၝ အားေလဵာ္စၾာ ဘုိးေတာ္ သီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ ထုတ္ဆုိဳကသည္။ အကဵယ္တဝင့္ ဖၾဲႚဖၾဲႚႎၾဲႚႎၾဲႚ မဆုိလ႖င္ပင္ အမည္မ႖ကုိ ေဖာ္ဴပ ေဆၾမဵႂိး စပ္ဴပ တတ္ဳကသည္။


သီဟသူ၏ ဂုဏ္ကုိ ေဖာ္ထုတ္ရာ၌ ပင္းယ စစ္ကုိင္း ေခတ္က ရတနာပုံ မိဖုရားသည္ သၾက္သၾက္လက္လက္ ရႀိသကဲ့သုိႚ အင္းဝေခတ္၌ ထုိရတနာပုံ မိဖုရား၏ ေဴမး စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီးႎႀင့္ အဆက္အႎၾယ္ တုိႚသည္ သၾက္သၾက္လက္လက္ ရႀိလႀသည္။ စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီး၏ အလႀႃ မႀတ္တမ္း ေကဵာက္စာ တခဵပ္မႀာ ခမည္းေတာ္ အသခႆယာ လက္ထက္မႀ သတုိးမင္းဖဵား လက္ထက္တုိင္ စစ္ကုိင္း မဟာဝိဟာရ ေကဵာင္း၌ မိမိ အလႀႃ ဴပႂခဲ့ပုံကုိ မႀတ္တမ္း တင္ထားဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ဖၾဲႚဖၾဲႚႎၾဲႚႎၾဲႚ မဟုတ္ေသာ္လည္း သီဟသူ မင္း႒ကီး အမည္ကုိ မေမ့မခဵန္ ဆုိသည္။ ထုိႚအတူ စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီး၏ သား သတုိးမင္းဖဵားသည္ ၁၃၆၅ တၾင္ ထုိမဟာဝိဟာရ ေကဵာင္း၌ အလႀႃ ဴပႂသည့္အခၝ "သိရိ႒တိ ဘဝနာဒိတဵာ ပဝရ သီဟသူရ ဆင္ဴဖႃသခင္" ၏ အမည္ကုိ ေဖာ္လဵက္ ေဆၾစဥ္ မဵႂိးဆက္ စာရင္းကုိ မေမ့မခဵန္ ေဖာ္ဴပသည္။ စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီး၏ သမီး အေစာရင္း၏ သင္ပန္းေဴမ ေကဵာင္း႒ကီး အလႀႃ မႀတ္တမ္းတၾင္ ဘုိးေတာ္ သီဟသူကုိ "သိဳကားအား ေပးေသာ ခန္းစဳတဝေတး တ႟ုတ္ မင္း႒ကီးကုိ ထုိးဘက္မူေသာ ႓ဂီ႒တိဘဝနာ ဒိတဵ ပဝရ ဓမၳရာဇာ သီဟသူရ မင္း႒ကီး" ဟု အတန္အသင့္ ခဵီးကဵႃး ေဖာ္ဴပသည္။ မၾန္ဂုိ မင္း႒ကီးကုိ စဳတဝေတးမင္းဟု သေဘာထားပုံကုိ ေတၾႚႎုိင္သည္။


သီဟပတိႎႀင့္ စုိးမင္း ကုိယ္ေတာ္႒ကီးတုိႚမႀ ဴမင္ေသာ သမီး ေစာေတာ္ဦးသည္ မင္း႒ကီးစၾာ၏ မိဖုရား တပၝး ဴဖစ္သည္။ ထုိမိဖုရားက ေကာင္းမႁ မႀတ္တမ္း ေကဵာက္စာ ေရးထုိးသည့္ အခၝ၌မူ ပုိ၍ ဖၾဲႚဖၾဲႚႎၾဲႚႎၾဲႚ ရႀိလာသည္။


"၉,၀၀,၀၀၀ ေသာ ခန္မင္႒ကီ၏ စစ္သည္တုိဝ္ကုိဝ္ လက္႟ုံမ္တ္ဖ႞င္ ဳသင္လတ္႟ုယ္ ဴမံမာဴပည္ သဵံဴပည္ အလုံမ္စုံမ္ကုိဝ္၊ အစုိဝ္ရေသာ သီဟသူရ မည္ေသာ ဆင္ဖ႞ႃအသိၭင္ ဳတဵာမင္႒ကီ ေမ႞တ္ ဖ႞စ္ထေသာ။ သိရိ႒တိ ဘဝနာတိတဵ ပဝရ၊ ဓမၳရာဇာ ဖုန္တန္ခုိဝပ္ ကဵက္သေရ ေနလကဲ့သုိဝ္ ေတာက္ပစၾာထေသာ၊ ဓမၳရာဇာ ေ႟ၿေက႞ာင္၏ ဒၝယကာ အလၾန္ သဒၭၝစၾာထေသာ ဆင္ဖ႞ႃသၭိင္ မင္႒ကီ႒တဵာဖဵာသည္"


မိမိ ခင္ပၾန္း မင္း႒ကီးစၾာႎႀင့္ သီဟသူ မင္း႒ကီးတုိႚ ေဆၾမဵႂိး စပ္ဴပထားသည္။ ထုိေကဵာက္စာ၌ပင္ မိမိ ကုိယ္ကုိလည္း "သီရိ သီဟပတ္ မည္ေသာ စစ္ကုိင္း မင္း႒ကီး၏ သမီးရင္" ဟု ေ႔ကးေဳကာ္ထားရာ မဵႂိး႟ုိးဂုဏ္ ေဖာ္ေရးကုိ ထုိကာလက မည္မ႖ အာ႟ုံ စုိက္ခဲ့ေဳကာင္း မႀန္းဆႎုိင္သည္။ မင္း႒ကီးစၾာ လက္ထက္မႀာပင္ အမည္မသိ အမဵႂိးသမီး႒ကီး တဦးသည္ မင္း႒ကီးစၾာထံမႀ အလႀႃအတန္း အေထာက္အပံ့ ရသည့္ အခၝ ဝမ္းေဴမာက္ဝမ္းသာ ေကဵာက္စာ ေရးထုိး ခဲ့ဖူးသည္။ ထုိေကဵာက္စာ၌ မင္း႒ကီးစၾာကုိ အ႟ုိအေသ ဴပႂ၍ မႀတ္တမ္း တင္ရာ၌ "သီဟသူရ မည္ေသာ ဆင္ဴဖႃငၝးစီး အရႀင္မင္း႒ကီး၏ ေဴမးဴမစ္" ဴဖစ္ေဳကာင္း အဴခားေသာ မင္းတုိႚကုိ ခဵန္ကာ သီဟသူႎႀင့္ ေဆၾမဵႂိးဆက္ စပ္ဴပသည္။ မင္း႒ကီးစၾာ၏ မိဖုရား တပၝး ဴဖစ္ေသာ ေစာဝလာ၏ အမိ ေစာနႎၬာသည္ ၁၃၇၇ ခုတၾင္ ပင္းယရႀိ သီဟသူ၏ ေကာင္းမႁေတာ္ ေတာင္ဘက္တၾင္ သိမ္ႎႀင့္ ေကဵာင္းေဆာက္သည္။ ထုိအခၝ၌လည္း သီဟသူကုိ "ဖိုးေလာင္းေတာ္ ဆင္ဴဖႃ တစီးရႀင္" ဟု ရည္ႌၿန္း ေဖာ္ဴပသည္။ မင္း႒ကီးစၾာကုိ သီဟသူ၏ အေဴမး အဴဖစ္ ေရးထုိးေသာ အစဥ္အလာမႀာ မင္း႒ကီးစၾာကုိ ဆက္ခံေသာ မင္းေခၝင္၊ အေနာ္ရထာေစာႎႀင့္ မုိးညၟင္းမင္း တုိႚ၏ လက္ထက္မဵား မႀာလည္း တည္ေနဆဲ ဴဖစ္သည္။ မင္းေခၝင္ လက္ထက္ နာဂသမန္း အမတ္၏ ေကဵာက္စာတၾင္လည္း မင္းေခၝင္သည္ သီဟသူ၏ ေဴမးေတာ္စပ္ပုံကုိ ေဖာ္ဴပသည္။ အေနာ္ရထာေစာ လက္ထက္ မိဖုရားေစာ ကမူ မိမိ မဵႂိး႟ုိးကုိ မဵားစၾာ ထင္ရႀား ေစလုိဟန္ ရႀိသည္။ သီဟသူကုိ "ဖုိးေလာင္းေတာ္ မင္း႒ကီး တစီး အရႀင္" ဟု အစခဵီကာ အေနာ္ရထာေစာ အထိ စစ္ကုိင္း အင္းဝ မင္းစဥ္ မင္းဆက္ကုိ အဴပည့္အစုံ ေဖာ္ဴပသည္။ ၁၄၃၀ ဴပည့္တၾင္ မုိးညၟင္းမင္း ရတနာ ေစတီကုိ တည္သည့္ အခၝ၌လည္း မိမိကုိယ္ကုိ သီဟသူမင္း၏ ေဴမးေတာ္ဟု ေ႔ကးေဳကာ္သည္။ မုိးညၟင္းမင္း၏ ေကဵာက္စာ ေရးသူသည္ အဖၾဲႚအႎၾဲႚ ဝၝသနာရႀိသူ ဴဖစ္ရကား "၉,၀၀,၀၀၀ မ႖ေလာက္ လာေသာ ဥေဒစစ္သည္ကိုဝ္ အ႔ကင္မဲ ေအာင္လုိက္ေသာ ဆင္ဖ႞ႃတစီသ႖င္သာ ငၝစိသိခင္မင္ ႒ကီး၏ ေဴမရင္လည္ ဖ႞စ္ေသာ" စသည္ဴဖင့္ ေရႀးတုန္းက ေကဵာက္စာမဵား နည္းတူ မၾန္ဂုိစစ္သည္ အေရအတၾက္ ကိုပၝ ေဖာ္ဴပသည္။


အင္းဝ မင္းဆက္သည္ သီဟသူ၏ အဆက္အႎၾယ္မဵား ဴဖစ္သည္ကုိ ဂုဏ္ယူ ခဲ့ေဳကာင္းမႀာ ေကဵာက္စာမဵားတၾင္ သာမက ကာခဵင္းမဵားႎႀင့္ ရႀင္သူရဲႚ၏ ဧခဵင္း တုိႚတၾင္လည္း ထင္ရႀားဴပန္သည္။


ကာခဵင္းမႀာ ပင္းယ မင္းဆက္ သီဟသူ၏ သားရင္း ငၝးစီးရႀင္ ေကဵာ္စၾာ စပ္ဆုိေသာ ကာခဵင္း ဴဖစ္သည္ဟု ဆုိဳကသည္။ သီဟသူ၏ စၾမ္းရည္ သတၨိကုိ သီးဴခားခၾဲထၾက္ ခဵီးကဵႃးေသာ စာ မဟုတ္ ေသာ္လည္း ဴမင္စုိင္း၏ ဂုဏ္ကုိ ဖၾဲႚဆုိေသာ စာဴဖစ္သည္။ စစ္သည္တုိႚ ကာ ကရာတၾင္ သီဆုိေသာ စစ္သီခဵင္း တပုဒ္ ဴဖစ္သည့္ အေလဵာက္ ဴမင္စုိင္းကုိ မၾန္ဂုိတုိႚ လာေရာက္ ဝုိင္းစဥ္က ဴမင္ကၾင္းကုိလည္း တပုိင္းတစ ေဖာ္ကဵႃးထားသည္။ မၾန္ဂုိတုိႚ ေရာက္လာစဥ္က ငႀက္လင္းတမဵား ဴပည့္ေနသည့္ စစ္ေဴမဴပင္သည္ လည္းေကာင္း၊ ပဵားပန္းခပ္မ႖ ဝုိင္းဝန္းေနေသာ ဴမင္းသည္ အသိန္းအသန္းကုိ လည္းေကာင္း ကဗဵာတၾင္ ေကာင္းေကာင္း ပုံရိပ္ ထင္ေနသည္။ ကဗဵာ ေနာက္ပုိင္းတၾင္ကား ရာသီဥတုေဳကာင့္ မၾန္ဂုိတုိႚ ဆုတ္ခၾာ သၾားပုံကုိ ဴပံႂးေပဵာ္စရာ ေရးဖၾဲႚထားသည္။ "မၾန္ဂုိလာသည္ ႟ုိင္႟ုိင္ေလာ၊ ႟ုိင္႟ုိင္။ ဴမားမုိး႟ၾာသည္ ႓ဖိႂင္႓ဖိႂင္ေလာ၊ ႓ဖိႂင္႓ဖိႂင္" အစခဵီေသာ ကာခဵင္းသံမႀာ ထုိစဥ္က ညံေနခဲ့ရာသည္။


အင္းဝေခတ္က ဧခဵင္းမႀာ သခင္ေထၾး ဧခဵင္း ဴဖစ္သည္။ ဧခဵင္း ကဗဵာသည္ နန္းတၾင္း မင္းသားငယ္ မင္းသမီးငယ္တုိႚ မဵႂိး႟ုိး ဇာတိမာန္ တက္႔ကေနေအာင္ ဖၾဲႚဆုိေသာ စာဴဖစ္သည့္ အေလဵာက္ သီဟသူ၏ အေဳကာင္းမႀာ ဧခဵင္း ဆရာ အာ႟ုံစုိက္စရာ အေဳကာင္း ဴဖစ္လာေတာ့သည္။ ၁၄၇၆ ခုဖၾား မင္းသမီး သခင