ႎၾယ္ေခၾလူ

စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ေခဵာင္းဦး ႓မိႂႚနယ္၊ ႎၾယ္ေခၾ႟ၾာရဲႚ အေနာက္ေဴမာက္ဘက္ တမိုင္ ခၾဲေလာက္ ကၾာတဲ့ ေနရာမႀာ ေ႟ၿဴမင္တင္ ေတာင္တန္း ရႀိတယ္။ အဲဒီ ေတာင္တန္းရဲႚ ေတာင္ဘက္စၾန္း ဒဂႆၝးကုန္း ေခၞတဲ့ တေနရာမႀာ ၁၂ ဧ႓ပီ ၁၉၇၈ ေနႛက မႎၩေလး တကၠသိုလ္ ဘူမိေဗဒ ေကဵာင္းသားေတၾ ကၾင္းဆင္း ေလ့လာေရး အဖၾဲႚ ေခၝင္းေဆာင္ ပၝေမာကၡ ဘေမာ္က ဘယ္ဘက္ အံသၾား ႎႀစ္ခုနဲႛ ေမး႟ိုး အစိတ္အပိုင္းငယ္ကို ေတၾႚတယ္။ အဲဒီ ေမး႟ိုးနဲႛ အံသၾားကို ဆက္လက္ သုေတသန ဴပႂလိုက္တဲ့ အခၝ အဲဒီ ေမး႟ိုးရႀင္ဟာ အမဵႂိးသား ဴဖစ္တယ္။ အရပ္ ၅ ေပ ၁ လက္မေလာက္ အဴမင့္ ရႀိရမယ္။ အသက္ ၃၀ အ႟ၾယ္ ေယာကဵ္ား ဴဖစ္တယ္။ သူႚရဲႚ ေခတ္ကို ခန္ႛမႀန္း ရမယ္ ဆိုရင္ အရင္ အႎႀစ္ သံုးသိန္း ေလာက္က ဴဖစ္ပၝတယ္။ အ႒ကိႂ သမိုင္းမႀာ ထင္ရႀား႓ပီး လူသိ မဵားတဲ့ ပီကင္းလူ၊ ဂဵားဗား လူေတၾနဲႛ တေခတ္တည္း ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီလူေတၾရဲႚ သတၨေဗဒ နာမည္ကို ဟိုမိုအီရက္တပ္စ္ (Homo erectus) 'မတ္ရပ္လူ' ဴဖစ္တယ္။

ဟိုမိုဟဗိလစ္ Homo habilis

ဟိုမုိဟဗိလစ္ (စၾမ္းလူ) ဟာ ကိုယ္သံုးတဲ့ လက္နက္ကို ကိုယ္တိုင္ ဴပႂလုပ္ ႎိုင္သူ ဴဖစ္လိုႛ အစၾမ္း ရႀိတဲ့ အေကာင္လိုႛ ေခၞတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ အရင္ႎႀစ္ ၂ သန္းက စ႓ပီး၊ ၁ သန္း ၃ သိန္း အတၾင္း ေနသၾားတဲ့ လူေပၞဦးစ ဴဖစ္တယ္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အလယ္ပိုင္းမႀာ ေနသၾားတဲ့ အညာသား ဴဖစ္မယ္။

ဟိုမို အီရက္တပ္စ္ Homo erectus

ဟိုမို အီရက္တပ္စ္ (မတ္ရပ္လူ) က အခု မဵႂိးတံုး သၾား႓ပီ။ အရင္ အႎႀစ္ ၁ သန္း ၃ သိန္းက၊ အႎႀစ္ ၃ သိန္း အထိ ေနသၾားတဲ့လူ ဴဖစ္တယ္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အလယ္ပိုင္း ေဴမဴပန္ႛ ေနသၾားတဲ့ ႎၾယ္ေခၾလူနဲႛ တူတယ္လိုႛ ေဴပာရမႀာ ဴဖစ္တယ္။

ဟိုမို ဆက္ပီယဲန္ (ေခတ္ဦး) Early Homo sapiens

ဟိုမို ဆက္ပီယဲန္ (လူလိမ္မာ) က အရင္ အႎႀစ္ ၃ သိန္းက စ႓ပီး ေပၞလာ ခဲ့တယ္။ ေဴခႎႀစ္ဖက္နဲႛ လမ္းေလ႖ာက္တယ္။ ဓေလ့ စ႟ိုက္ ပီပီဴပင္ဴပင္ ရႀိေန႓ပီ၊ အိုးအိမ္၊ သားမယား၊ အေပၝင္းအသင္း ဖၾဲႚစည္း ရႀိတဲ့ အဴပင္၊ သားငၝး၊ အသီး၊ အရက္ ရသမ႖ စားသံုးသူ ဴဖစ္တယ္။

ေခတ္ဦးလူ သတၨဝၝ Early Modern Human

က႟ိုမန္ေယာင္ Cro. Magnon

က႟ို မန္ေယာင္ (Cro.Magnon) ေခၞတဲ့ ဴပင္သစ္က လူေတၾဟာ အရင္ အႎႀစ္ ၄ ေသာင္းက ၁ ေသာင္း အထိ ေနသၾားတယ္။ ေကဵာက္ေဟာင္း ေႎႀာင္းကာလ ဴဖစ္တယ္။ နံရံမႀာ အမဲ လိုက္တဲ့ အ႟ုပ္မဵႂိး ေတၾကို ေရးဆၾဲ တတ္တယ္။ အသက္ေမၾး ဝမ္းေကဵာင္း ကေတာ့ မုဆိုး၊ တံငၝ ဘဝ မႀာပဲ ရႀိပၝ ေသးတယ္။ ရႀမ္းကုန္းဴပင္ဴမင့္ အေနာက္ဘက္ ေတာင္ေစာင္း ပဒတ္လိုင္မႀာ ေနသၾားတဲ့ ေဴမလတ္သား ေတၾနဲႛ ေခတ္႓ပိႂင္ ဴဖစ္မယ္ ထင္ရပၝတယ္။

ေခတ္လူ Modern Man

ေခတ္လူက က႟ိုမန္ေယာင္နဲႛ မတူပၝ။ ေကာက္ပဲသီးႎႀံ စိုက္တယ္။ သိုး၊ ဆိတ္၊ က႗ဲ၊ ႎၾား ေမၾးတယ္။ ေကဵး႟ၾာ ထူေထာင္႓ပီး အေဴခစိုက္ ေနတတ္႓ပီ။ လူ႟ိုင္း၊ လူဳကမ္း ဘဝကို လၾန္ေဴမာက္႓ပီး လူယဥ္မဵား ဴဖစ္လာဳက ပၝ႓ပီ။ (ဴမန္မာႎိုင္ငံ အပၝအဝင္ အာရႀတိုက္ အေရႀႚေတာင္နဲႛ အေရႀႚဘက္ လူေတၾ ကေတာ့ ဒီမႀာ ဴပထားတဲ့ ေခတ္လူ ေတၾေလာက္ ထၾားမယ္ မဟုတ္ပၝ။)