ကမၲာ႒ကီးကုိလည္ေစခဲ့ေသာ အေတၾးအဴမင္မဵား

ကမာၲ႒ကီးကုိလည္ေစခဲ့ေသာ အေတၾးအဴမင္မဵား

ေဇာ္လင္္းထင္

ကမာၲ႒ကီးကုိလည္ေစခဲ့ေသာ အေတၾးဴမင္သစ္မဵား၏ တၾန္းအားေပးမႁေဳကာင့္ သိပံၯပညာ ထၾန္းကားခဲ့သည္မႀာ ႎႀစ္ေပၝင္း (၅ဝဝ) ေကဵာ္ခဲ့သည္ ဴဖစ္သည္။ ထုိအေတၾးဴမင္သစ္မဵားမႀာ ရာစုႎႀစ္ ငၝးစုအတၾင္း ႎုိင္ငံေပၝင္းမဵားစၾာသုိႚ ဴပန္ႎႀံခဲ့၏။ လုပ္ငန္းနယ္ပယ္ေပၝင္း မဵားစၾာသုိႚ သက္ေရာက္ေစခဲ့၏။ ဘဝေပၝင္းမဵားစၾာကုိလည္း ဂယက္ရုိက္္ခတ္ ခဲ့ပၝသည္။ ထုိသုိႚ ကၾဲဴပားဴခားနားေသာ ႎုိင္ငံမဵား လုပ္ငန္းနယ္ပယ္မဵားႎႀင့္ ဘဝမဵားစၾာဆီသုိႚ မတူေသာ သၸန္အမဵႂိးမဵႂိးႎႀင့္ ေရာက္႟ႀိ ဴပန္ႚပၾားခဲ့သည္တုိင္ ထုိအေတၾးအဴမင္သစ္မဵားတၾင္ တူညီေသာ အေဴခခံတရပ္ ႟ႀိေနခဲ့ပၝသည္။ ၎မႀာ ထုိအေတၾးဴမင္သစ္မဵား အားလံုးအေနႎႀင့္ (Struggle) ‘လႁပ္႟ႀား႟ုန္းကန္' ခဲ့ရဴခင္းပင္ ဴဖစ္သည္။

အေတၾးဴမင္သစ္မဵားအေနႎႀင့္ အယူအဆေဟာင္း၊ ယုံဳကည္မႁေဟာင္း၊ အစၾဲလမ္းေဟာင္း စသည့္ အေဟာင္းမဵားစၾာကုိ ‘လႁပ္႟ႀား႟ုန္းကန္' ပယ္လႀန္ခဲ့ရသည္။ တစ္ခဵိန္ထဲတၾင္ စိန္ေခၞမႁေပၝင္း မဵားစၾာကုိ ရင္ဆုိင္ ‘လႁပ္ရႀားရုန္းကန္' ဳကရသည္။ စမ္းသပ္မႁေပၝင္း မဵားစၾာကုိလည္း ‘လႁပ္ရႀားရုန္းကန္' ရင္း ဴဖတ္သန္းဳကရေလ့ ရႀိသည္။ ထုိသုိႚ လႁပ္႟ႀား ႟ုန္းကန္ဳကရသည့္ ေခတ္ေပၝင္းမဵားစၾာကုိ ဴဖတ္သန္းဳကရာတၾင္ “သတၩိ” (Courage) ႟ႀိဳကရန္လည္း အေရး႒ကီး ပၝသည္။ သတၩိဟုဆုိရာ၌ ႟ုပ္ပုိင္းဘဝဆုိင္ရာ သတၩိ႟ႀိ႟ုံမ႖ဴဖင့္ မလုံေလာက္ပၝ။ ယုံဳကည္မႁ ဴပတ္သား ႒ကံခုိင္ေသာ စိတ္ဓၝတ္ေရးရာ “သတၩိ” ရႀိရန္လည္း အထူးလုိအပ္ပၝသည္။ ယေနႚ အေတၾးဴမင္သစ္စသည့္ မေနႚက အေတၾးဴမင္ေဟာင္းမဵားကုိ ေဝဖန္သုံးသပ္ရဲေသာ သတၩိ ႟ႀိရပၝမည္။ လမ္းသစ္ကုိ လမ္းေဟာင္းမႀ ခၾဲထၾက္ရဲေသာ သတိၩ ႟ႀိရပၝမည္။ အေဟာင္း၏ စိန္ေခၞမႁကုိ အသစ္က တုန္ႚဴပန္ရင္ဆုိင္ရဲေသာ သတၩိရႀိရန္လည္း လုိအပ္ပၝလိမ္မည္။ ထုိေဳကာင့္ပင္ အေတၾးအဴမင္သစ္မဵား ဴဖတ္သန္းခဲ့ရေသာ လမ္းသည္ ပန္းခင္းလမ္း မဟုတ္ခဲ့ပၝ။ ဆူးမဵား ႕ပန္းတီးေနေသာ ခေယာင္းလမ္း ဴဖစ္ခဲ့ရပၝသည္။

စင္စစ္အားဴဖင့္ ထုိခယာင္းလမ္းေပၞ၌ အေတၾးဴမင္သစ္မဵားကုိ ယုံဳကည္ခဵက္ေဴခလႀမ္းဴဖင့္ ပင္ပန္းဆင္းရဲစၾာ ထမ္းပုိး ဴဖတ္သန္းခဲ့ဳကေသာ ပုဂၢႂိလ္႒ကီးမဵား၏ ေကဵးဇူေဳကာင့္ လူႚအဖၾဲအစည္း တုိးတက္ထၾန္းကားခ့ဲဴခင္း ဴဖစ္ပၝသည္။ ထုိပုဂၢႂိလ္႒ကီးမဵား အေနႎႀင့္ တန္ဖုိး႒ကီးစၾာေပး၍ အေတၾးဴမင္သစ္မဵားကုိ ထိန္းသိမ္း ကာကၾယ္ ေစာက္ေရႀာက္ ေဴမေတာင္ေဴမၟာက္ေပးခဲ့၍ ဖၾံႚ႓ဖႂိးစည္ပင္ေသာ ေခတ္သစ္ လူႚအဖၾဲႚစည္း ေပၞေပၝက္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ထုိပဂၢႂိလ္႒ကီးမဵားသည္ ယေနႚေခတ္ လူႚအဖၾဲႚအစည္း၏ စစ္မႀန္ေသာ သူရဲေကာင္႒ကီးမဵားပင္ ဴဖစ္သည္။

တနည္းအားဴဖင့္ ထုိလူႚအဖၾဲႚစည္း သူရဲေကာင္း႒ကီးမဵား၏ အေတၾးဴမင္သစ္မဵားေဳကာင့္ပင္ ဤကမႝာသစ္ဳကီး လည္ပတ္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္ပၝသည္။ တကယ္တမ္း ကမႝာ႒ကီးလည္ေအာင္ အေတၾးဴမင္သစ္မဵားက တၾန္းအားေပးခဲ့သည့္ ဴဖစ္စဥ္မႀာလည္း မလၾယ္ကူလႀပၝ။ အလၾန္ပင္ပန္း ဆင္းရဲခက္ခဲ လႀပၝသည္။

၁၅၄၃ ခု ေမလ ၂ဝ ရက္ေနႚက ပုိလန္ႎုိင္ငံ ကေရာဘက္ ဘုရား႟ႀစ္ခုိးေကဵာင္းအတၾင္း႟ႀိ အခန္းတခန္းထဲတၾင္ အသက္ ၇ဝ ေကဵာ္ အဖုိးအုိတဦး လဲေလဵာင္းေန၏။ ထုိအဖုိးအုိ၏ မိတ္ေဆၾအေပၝင္းသင္း တခဵႂိလည္း ဤကမႝာေကဵာ္ သိပၯံပညာရႀင္၊ သခဵာႆရႀင္၊ နကၡတ္ပညာရႀင္႒ကီး၏ ေနာက္ဆုံး အခဵိန္ကုိ ေစာင့္ဳကပ္ ဳကည့္႟ႁေနဳက သည္။ သူတုိႚ အားလုံးက ေဴခဴမန္ေတာ္တဦးကုိ ေစာင့္ေမ႖ာ္ေနဳကဴခင္း ဴဖစ္သည္။

မဳကာမီ ေဝးလံလႀသည့္ ႎုရင္ဘတ္႓မႂိႚမႀ လာခဲ့ရေသာ ေဴခဴမန္ေတာ္သည္ စာအုပ္တအုပ္ကုိ သယ္ယူ ေရာက္ရႀိလာခဲ့၏။ အခန္းတၾင္း႟ႀိ လူမဵားအားလုံးသည္ စာအုပ္ဆီသုိႚ အာ႟ုံ ေရာက္သၾားဳကေတာ့၏။ စာအုပ္၏ အမည္ကုိ ဝုိင္းဝန္း ဖတ္႟ႁဳကရင္း အံဳသ ဴမည္တမ္းသံမဵားဴဖင့္ တခန္းလုံး ဴပည့္လ႖ံ သၾားေတာ့သည္။ ထုိအခၝ သူငယ္ခဵင္းတဦးဴဖစ္သူ အုိဆီးရင္ဒၝး (Oseinder) က စာအုပ္ကုိအသုံးဴပႂ၍ ဳကယ္တာရာမဵား၏ လႁပ္ရႀားမႁကုိ ဆက္လက္ ေလ့လာသည္။

ေသာဳကာ႓ဂႂိလ္တၾင္လည္း လကဲသုိႚ လဆန္း၊ လဆုပ္ရက္မဵား ရႀိႎုိင္သည္ဟု ကုိးပၝးနီးကပ္က ေဟာကိန္း ထုတ္ခဲ့ဖူးသည္။ လက္ေတၾႚတၾင္လည္း ေသာဳကာ႓ဂႂိလ္တၾင္ အဆန္း၊ အဆုပ္မဵား ရႀိေနေဳကာင္း နကၡတ္ဳကည့္ မႀန္ေဴပာင္းမႀတဆင့္ ဂယ္လီလီယုိ ေတၾႚလာခဲ့ရသည္ ထုိဴပင္ ေန၏ မဵက္ႎႀာဴပင္ေပၞရႀိ အစက္အေဴပာက္မဵားကုိ ေလ့လာရင္း ေနသည္လည္း တသတ္မတ္တည္း တည္႓ငိမ္ေနသည္ မဟုတ္ဘဲ လည္ပတ္ လႁပ္႟ႀားေနဳကာင္း သိ႟ႀိလာခဲ့သည္။ ၎ဴပင္ ဂဵႃပီတာ႓ဂႂိလ္တၾင္လည္း လကဲ့သုိႚေသာ အရံ႓ဂႂိလ္ ႟ႀိေနေဳကာင္း ရႀာေဖၾေတၾ ႟ႀိခဲ့သည္။ ဤသုိႚဴဖင္ႚ စ႒ကႆဝဠာ၏ အံခဵီးဖၾယ္ရာ ကိစၤမဵားကုိ ဂယ္လီလီယုိ ေဖာ္ထုတ္တင္ဴပ ႎုိင္ခဲ့သည္။

ထုိသုိႚေသာ စ႒ကႆဝဠာဆုိင္ရာ အမႀန္တရားမဵားကုိ ေဖာ္ထုတ္ တင္ဴပခဲ့ဴခင္းေဳကာင့္ ဂယ္လီလီယုိကုိ အသက္ ၇ဝ အ႟ၾယ္တၾင္ မိစာၥဒိႉိခုံ႟ံုးသုိႚ တင္႓ပီး စုံစမ္းစစ္ေဆးခဲ့သည္။ ထုံစံအတုိင္းပင္ သူ၏ မိစာၥဒိႉိ အယူအဆမဵားကုိ စၾန္ႚလၾတ္ရန္ ဘုန္း႒ကီးမဵားက ဝုိင္းဝန္း နားခဵခဲ့၏။ ထုိအခဵိန္၌ ဂယ္လီလီယုိတၾင္ မဵက္စိ ကၾယ္သၾားခဲ့ေသာ္လည္း အမႀန္တရား ကၾယ္ပဵာက္မသၾားခဲ့ေပ။ သုိႚဴဖင့္ သူႚကုိ ေရာမ႓မႂိႚေတာ္႟ႀိ ေဴမတုိက္ အခဵႂပ္ခန္းထဲတၾင္ ခဵႂပ္ေႎႀာင္ ထားခဲ့သည္။ ထုိအမႀန္တရား ဴမတ္ႎုိးသူ မဵက္မဴမင္ နကၡတ္ေဗဒပညာရႀင္႒ကီးခမဵာ အခဵႂပ္ခန္းထဲတၾင္ ဆယ္ႎႀစ္ နီးပၝးမ႖ ဒုကၡမဵႂိးစုံ ခံစား႓ပီးမႀ ကၾယ္လၾန္အနိစၤ ေရာက္သၾားခဲ့ရသည္။ ေနာက္ဆုံး ထၾက္သက္တၾင္ ဂယ္လီလီယုိက ဤသုိႚ ဴမည္တမ္း ေရ႟ၾတ္သၾားခဲ့သည္ဟု ဆုိပၝသည္။

“Epure si muove”

(အရာခပ္သိမ္းသည္ လႁပ္ရႀားေန႓မဲပင္တည္း)