မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ
မုန္တိုင္း ႒ကိႂတင္ သတိေပး စနစ္ မရႀိ သဴဖင့္ ေထာင္ခဵီ ေသဆံုးရဟု ကပ္ေဘး အႎၩရာယ္ ပၝရဂူမဵား ေဴပာဆို
လူေပၝင္း ေသာင္းႎႀင့္ ခဵီ၍ ေသဆုံး ခဲ့ရေသာ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္း ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသိုႚ ဝင္ေရာက္ ဖဵက္ဆီးဴခင္း မဴပႂမီ ဘဂႆလား ပင္လယ္ေအာ္တၾင္ စတင္ ဴဖစ္ေပၞ ေနကတည္းက ဴမန္မာ အစုိးရ သိရႀိ ခဲ့႓ပီး မုန္တိုင္း ႒ကိႂတင္ သတိေပး စနစ္ မရႀိေသာေဳကာင့္ နာရီပိုင္း အလို အထိ ႒ကိႂတင္ သတိေပး ႎိုင္ခဲ့ဴခင္း မရႀိဟု သိရသည္။ အိႎိၬယ မိုးေလဝသ ဌာနက ဴမန္မာ အာဏာပိုင္ မဵားထံ ဧ႓ပီလ ၂၆ ရက္ေနႚ ကတည္းက ဆိုင္ကလုန္း သတင္း ကနဦး အေဳကာင္းဳကားစာ ေပးပိုႚ ခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။
သတင္းစာပၝ နအဖ စစ္အစိုးရရဲႚ နာဂစ္ မုန္တုိင္း သတိေပး ထုတ္ဴပန္ခဵက္၊ မုန္တုိင္း မလာမီက ဴမန္မာႎိုင္ငံ ေအာက္ပိုင္းနဲႚ မုန္တုိင္း အ႓ပီး ေရေတၾ လၿမ္းမိုး သၾားတဲ့ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ေအာက္ပိုင္း။
မဇ႙ိမ ၊ ၇ ၊ ေမ ၊ ၂၀၀၈
ယင္းမႀာ ဘဂႆလား ပင္လယ္ေအာ္တၾင္ မုန္တိုင္း ဴဖစ္ေပၞဴခင္း မရႀိမီ ၂ ရက္ အလို၊ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္းသိုႚ မုန္တိုင္း ဝင္ေရာက္ ဖဵက္ဆီးဴခင္း မဴပႂမီ တပတ္နီးပၝး အလိုတၾင္ သတိ ေပးခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။
"ကဵေနာ္တိုႚ ၃ နာရီဴခား တခၝ ဴမန္မာ အာဏာပိုင္ ေတၾကို မုန္တိုင္း ေနာက္ဆံုး သတင္းေတၾ ပိုႚေပး ေနပၝတယ္။ ဧ႓ပီလ ၃၀ ရက္ေနႚ ကေတာ့ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္းရဲႚ လမ္းေဳကာင္း၊ ေလတိုက္ႎႁန္း၊ မုန္တိုင္း ေနာက္ဆံုး ေရာက္ရႀိေနတဲ့ ေနရာ၊ ဘယ္ေနရာ ေတၾကို ဝင္ေရာက္ ဖဵက္ဆီး ႎိုင္တယ္ ဆိုတာေတၾ အေသးစိတ္ ေပးပိုႚ ခဲ့ပၝတယ္" ဟု အိႎၬိယ မိုးေလဝသ ဌာန ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃး ဘီပီယာဒပ္ဗ္ (B.P. Yadav) က ေဴပာသည္။
ဴမန္မာ့ မိုးေလဝသႎႀင့္ ဇလ ေဗဒ ဌာနက မုန္တိုင္း အေဳကာင္း ယင္းတိုႚ၏ ဝဘ္ဆိုဒ္တၾင္ ဧ႓ပီလ ၂၇ ရက္ေနႚက လၿင့္တင္ သတိ ေပးခဲ့ေသာ္လည္း လူထု အဳကား ကဵယ္ဴပန္ႚစၾာ ဴဖန္ႚခဵိႎိုင္ခဲ့ဴခင္း မရႀိပၝ။ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တုိင္း ဘဂႆလား ပင္လယ္ေအာ္တၾင္ စတင္ ဴဖစ္ေပၞ ေန႓ပီး ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသိုႚ ဦးတည္ ေ႟ၾႚလဵား ေနသည္ဟုသာ ေဖာ္ဴပ ခဲ့သည္။
အစိုးရ မီဒီယာမဵားက ေမလ ၂ ရက္ေနႚ ေသာဳကာေနႚ မၾန္းလၾဲပိုင္း အထိ မုန္တိုင္း သတိ ေပးခဵက္မဵား ထုတ္ဴပန္ ေဳကညာဴခင္း မလုပ္ခဲ့ပၝ။ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္းသည္ ေသာဳကာေနႚ မၾန္းလၾဲပိုင္းတၾင္ ဧရာဝတီ ဴမစ္ဝက႗န္းေပၞ ေဒသသိုႚ စတင္ ဝင္ေရာက္ခဲ့႓ပီး စေနေနႚ အေစာပိုင္းတၾင္ ရန္ကုန္သိုႚ ဝင္ေရာက္ လာခဲ့သည္။
အစိုးရ တီဗီၾ၊ ေရဒီယို မဵားသည္ အစိုးရ ဝၝဒဴဖန္ႚခဵိေရး သတင္းမဵားသာ လၿင့္ထုတ္ေလ့ ရႀိဴခင္းေဳကာင့္ ရန္ကုန္႓မိႂႚခံ အမဵားအဴပားက ထိုသတိေပး ေဳကညာခဵက္ကို မဳကားလိုက္ဘဲ လၾတ္သၾား ဳကသည္ဟု ဆိုသည္။
"ကဵေနာ့္ သမီးေတၾ ကေတာ့ ဒီေဳကညာခဵက္ အေဳကာင္း သိေပမဲ့ ကဵေနာ္က ဆိုင္ကလုန္း အေဳကာင္း လံုးလံုး မသိလိုက္ ဘူးဗဵ။ ဘာလိုႚလဲ ဆိုေတာ့ ကဵေနာ္က တီဗီ သတင္းလည္း စိတ္မဝင္ စားဘူးဗဵာ။ ရပ္ကၾက္ ထဲေတာ့ လူထု သိေအာင္ လိုက္ေဳကညာတာ မရႀိပၝဘူး" ဟု သစ္ပင္ လဲကဵ သဴဖင့္ ေနအိမ္ ပဵက္စီး သၾားေသာ ရန္ကုန္႓မိႂႚခံ တဦးက ေဴပာသည္။
အခဵိန္ႎႀင့္ တေဴပးညီ မုန္တိုင္း သတိ ေပးခဵက္မဵား မထုတ္ဴပန္ ႎိုင္ခဲ့ဴခင္းေဳကာင့္ အဴပစ္မဲ့ အရပ္သား အသက္ေပၝင္း မဵားစၾာ ေသဆံုး ခဲ့ရဴခင္း ဴဖစ္သည္ဟု ထိုင္းႎိုင္ငံ မိုးေလဝသ ထိပ္တန္း ပၝရဂူ တဦးက ေဴပာဆိုသည္။
ဴမန္မာ အစိုးရ၏ တံုႚဴပန္ ေဆာင္႟ၾက္မႁသည္ လံုေလာက္မႁ မရႀိေဳကာင္း ထိုင္းႎိုင္ငံ အမဵႂိးသား သဘာဝ ေဘးအႎၩရာယ္ ႒ကိႂတင္ သတိေပး ဌာန ဥကၠႉ ေဒၝက္တာ စမစ္ ဒၝမာဆာ႟ိုဂဵာ (Dr. Smith Dharmasaroja) က ေဴပာသည္။
"အစိုးရ အေနနဲႚ ႒ကိႂတင္ သတိ ေပးခဵက္ေတၾ ထုတ္ဴပန္ ရမယ္။ မုန္တိုင္းဒဏ္ ခံရမဲ့ ေဒသက လူေတၾကို ေ႟ၿႚေဴပာင္း ေပးဖိုႚ မုန္တိုင္း အတၾက္ ႒ကိႂတင္ ဴပင္ဆင္တဲ့ အေနနဲႚ လူေတၾ လၿတ္ရမယ္" ဟု ေဒၝက္တာ စမစ္က မဇ႙ိမကို ေဴပာသည္။
၂၀၀၄ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလက အိႎၬိယ သမုဒၬရာမႀ ေဳကာက္မက္ဖၾယ္ လိႁင္းလံုး႒ကီးမဵား ထိုင္းႎိုင္ငံ ကမ္းေဴခသိုႚ ဝင္ေရာက္ ဖဵက္ဆီး လိမ့္မည္ဟု အခဵိန္ ေစာစီးစၾာ ကတည္းကပင္ ႒ကိႂတင္ သတိ ေပးခဲ့ေသာေဳကာင့္ ေဒၝက္တာ စမစ္မႀာ ထင္ရႀားသူ တဦး ဴဖစ္သည္။ သိုႚေသာ္ သူႚ ခန္ႚမႀန္း သတိ ေပးခဵက္ကို လဵစ္လဵႃ ႟ႁခဲ့ဳကသည္။
အစိုးရ အေနႎႀင့္ ေဳကညာခဵက္ ထုတ္ဴပန္ရန္ အေရး႒ကီး သလို အဆိုပၝ သတိေပးခဵက္ကို ေကာင္းမၾန္ ကဵယ္ဴပန္ႚစၾာ ဴဖန္ႚခဵိရန္လည္း အေရး႒ကီး သည္ဟု ေဒၝက္တာ စမစ္က ဆိုသည္။ အာဏာပိုင္မဵား အေနႎႀင့္ မုန္တိုင္း ကဵေရာက္မည္ဟု ခန္ႚမႀန္း ထားေသာ လမ္းေဳကာင္း တေလ႖ာက္ရႀိ ေကဵး႟ၾာမဵားမႀ လူမဵားအား ေရလၾတ္မည့္ ကုန္းဴမင့္ ေဒသမဵားသိုႚ ေ႟ၿႚေဴပာင္း ေပးဴခင္းမဵား အပၝအဝင္ ႒ကိႂတင္ ကာကၾယ္မႁ လုပ္ငန္းမဵား လုပ္ေဆာင္ ထားရန္ လိုအပ္ေဳကာင္းလည္း သူက ေဴပာဆိုသည္။
ထိုင္းႎိုင္ငံတၾင္ အပူပိုင္း ေဒသ မုန္တိုင္း မဵားႎႀင့္ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္း ကဲ့သိုႚေသာ သဘာဝ ေဘးအႎၩရာယ္မဵား အတၾက္ ႒ကိႂတင္ သတိေပး စနစ္မဵား ဖန္တီး တည္ေဆာက္ ထားေဳကာင္း၊ ႓ဂိႂဟ္တုမႀ ရရႀိေသာ အခဵက္အလက္ မဵားကို စုစည္း တၾက္ခဵက္႓ပီး မီဒီယာ မဵႂိးစံုဴဖင့္ သဘာဝ ေဘးအႎၩရာယ္ သတင္းမဵားကို ဴဖန္ႚခဵိ ေပးေဳကာင္း သူက ေဴပာသည္။ မိုဘိုင္းဖုန္း မဵားသိုႚ စာတုိပိုႚ စနစ္ဴဖင့္ ဆက္သၾယ္ ေပးပိုႚဴခင္းမဵား၊ ကမ္း႟ိုးတန္း ေဒသမဵားတၾင္ သတိေပး တာဝၝတိုင္မဵား ထားရႀိ႓ပီး ႒ကိႂတင္ သတိေပး လုပ္ငန္းမဵား ဴပႂလုပ္ေဳကာင္း သူက ေဴပာသည္။
သဘာဝ ေဘးအႎၩရာယ္ ကာကၾယ္ တားဆီးေရး လုပ္ငန္းမဵားတၾင္ ေဘးအႎၩရာယ္ ကဵေရာက္ေသာ ေဒသမဵားသိုႚ ကယ္ဆယ္ေရး အဖၾဲႚမဵား ေစလၿတ္ဴခင္း၊ ေဒသခံ ဴပည္သူမဵားကို လံုဴခံႂ စိတ္ခဵရေသာ ေနရာမဵားသိုႚ ေ႟ၿႚေဴပာင္း ေပးဴခင္း၊ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္း ဒဏ္မႀ ကင္းလၾတ္ ေစရန္ ခိုေအာင္းမည့္ ေနရာမဵား တည္ေဆာက္ ထားဴခင္းတိုႚ ပၝဝင္သည္။
"ဴမန္မာ အစိုးရမႀာ ဆိုင္ကလုန္း ခဵဥ္းကပ္ ဝင္ေရာက္ လာတာကို သိႎိုင္တဲ့ ကမ္းေဴခ ေရဒၝေတၾ ေကာင္းေကာင္း မရႀိဘူးလိုႚ ကဵေနာ္ေတာ့ ယံုတယ္။ ဒၝေဳကာင့္ အခဵိန္မီ ဴပင္ဆင္မႁ လုပ္ငန္းေတၾ မလုပ္ႎိုင္ တာေပၝ့" ဟု ေဒၝက္တာ စမစ္က ဆက္ေဴပာသည္။
ဘန္ေကာက္ရႀိ အာရႀ သဘာဝ ေဘးအႎၩရာယ္ ႒ကိႂတင္ ဴပင္ဆင္ေရး ဌာန (ADPC) ကလည္း နာဂစ္ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္း ဝင္ေရာက္မည္ကို ဴမန္မာ အာဏာပိုင္ မဵားထံ အေဳကာင္းစာ ေပးပိုႚ သတိ ေပးခဲ့ ေသးသည္ဟု ဆိုသည္။ ADPC သည္ ေဒသ တၾင္းရႀိ ႎိုင္ငံမဵားႎႀင့္ ႎႀစ္ေပၝင္း ၂၀ ေကဵာ္ လက္တၾဲ အလုပ္လုပ္ လာခဲ့႓ပီး ဆိုင္ကလုန္း ကဲ့သိုႚေသာ သဘာဝ ေဘးအႎၩရာယ္ မဵားမႀ ကာကၾယ္ေရး အတၾက္ ဴပင္ဆင္မႁ လုပ္ငန္းမဵား ေဆာင္႟ၾက္ႎိုင္ရန္ အကူအညီ ေပးခဲ့သည္။
ထုိအေတာ အတၾင္း အေမရိကန္ သမၳတ ကေတာ္ ေလာ္ရာဘုရႀ္ ကလည္း မုန္တိုင္း ႒ကိႂတင္ သတိေပးခဵက္မဵား ထုတ္ဴပန္ဴခင္း မဴပႂခဲ့သည့္ အတၾက္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရကို ဴပစ္တင္ ေဴပာဆုိ လိုက္သည္။
"မုန္တိုင္း ႓ခိမ္းေဴခာက္မႁ အႎၩရာယ္ကို သိေပမဲ့ မုန္တိုင္း ဝင္ေရာက္ရာ လမ္းတေလ႖ာက္မႀာ ရႀိတဲ့ ဴပည္သူေတၾကို အခဵိန္မီ သတိ ေပးခဵက္ေတၾ အစိုးရ မီဒီယာ ေတၾက ထုတ္ဴပန္ ေဳကညာတာ လုပ္မေပး ႎိုင္ခဲ့ဘူး" ဟု ဝၝရႀင္တန္တၾင္ ကဵင္းပသည့္ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲတၾင္ ေဴပာဆို သၾားသည္။
ဆိုင္ကလုန္း မုန္တိုင္း ဴဖစ္ေပၞရန္ အနည္းဆံုး အခဵိန္ ၂ ရက္ခန္ႚ ဳကာတတ္႓ပီး မုန္တိုင္း ဴဖစ္ေပၞသည္ကို ႒ကိႂတင္ သိရႀိဴပီး ႒ကိႂတင္ သတိ ေပးခဵက္မဵား အခဵိန္မီ ဴဖန္ႛေဝ ေပးႎိုင္ပၝက အသက္ေပၝင္း မဵားစၾာ ကယ္ႎိုင္႓ပီး ပဵက္စီးမႁ ပမာဏ ကိုလည္း ေလ႖ာ့ခဵ ႎိုင္ေဴကာင္းဴဖင့္ အိႎၬိယ မိုးေလဝသ အသင္း႒ကီး၏ အတၾင္းေရးမႀႃးေဟာင္း ေဒၝက္တာ အာကီလက္ရႀ္ ဂုပ္တား (Dr. Akilesh Gup) က ေဴပာသည္။
"နာဂစ္ ဆိုင္ကလုန္း မုန္တုိင္းက ပထမ ေတာင္တ႟ုတ္ ပင္လယ္မႀာ စ ဴဖစ္တာ။ ဘဂႆလား ပင္လယ္ေအာ္မႀာ စုစည္း ဴဖစ္ေပၞ မလာခင္ ကတည္းက ကဵေနာ္တိုႚ ေတၾႚခဲ့တာ။ ဴမန္မာ အာဏာပိုင္ေတၾ ကိုလည္း အေဳကာင္းဳကား စာေတၾ ေပးပိုႚ ခဲ့ပၝတယ္" ဟု မစၤတာ ဂုပ္တားက ေဴပာဆိုသည္။