"ရႀက္ဖၾယ္" ဘာသာဴပန္ အက္ေဆး

႟ူဘီ စစ္ဆန္သည္ သူမကို ဘယ္ေတာ့ လာသတ္မလဲဟု တထိတ္ထိတ္ႎႀင့္ ေစာင့္ဆိုင္း ေနခဲ့သည္။ လၾန္ခဲ့ေသာ လ အနည္းငယ္က က႗န္ေတာ္သည္ ကီဒၝပၝဝမ္ရႀိ သခဵႇႂင္း တခုတၾင္ စစ္ဆန္ႎႀင့္ ေတၾႚခဲ့ ရပၝသည္။ ထို႓မိႂႚသည္ ဖိလစ္ပိုင္ ႎိုင္ငံ မင္ဒၝနာအိုရႀိ ဥပေဒ စိုးမိုးမႁ အားနည္း လၾန္းေသာ ႓မိႂႚဴဖစ္သည္။ က႗န္ေတာ္တိုႛက လူႚအခၾင့္အေရး အတၾက္ လႁပ္ရႀား တက္႔က သူမဵားႎႀင့္ စာနယ္ဇင္း သမားမဵားကို အေလး ဴပႂခဲ့ဳကသည္။ ထိုအထဲတၾင္ ေဂဵာ့ႎႀင့္ မာရီဆယ္ဗီဂို တိုႛလည္း ပၝသည္။ သူတိုႛမႀာ ဇၾန္လက ေသနတ္ႎႀင့္ ပစ္သတ္ ခံရ၏။ ေနႛခင္း ေဳကာင္ေတာင္႒ကီး၌ ေမာ္ေတာ္ ဆိုင္ကယ္စီး လူသတ္သမား မဵားက သူတိုႛ ႎႀစ္ဦးကို ပစ္သတ္ သၾားဴခင္း ဴဖစ္၏။ သူတိုႛတၾင္ ကေလး ၅ ေယာက္ ကဵန္ရႀိ ခဲ့ေလသည္။ ယေနႛ အခဵိန္ထိ ထို လူသတ္သမား မဵားကို ဖမ္းဆီးႎိုင္ဴခင္း မရႀိေပ။ သူတိုႛသည္ လၾတ္ေဴမာက္ ေနဆဲ ဴဖစ္၏။ ထိုသတင္းကို ေရးေသာ ေဒသ ဆိုင္ရာ သတင္းေထာက္မဵား ကိုလည္း ထိုလူဆိုးမဵားက ႓ခိမ္းေဴခာက္ ထား၏။ စစ္ဆန္မႀာ သူမ၏ မိတ္ေဆၾ တေယာက္ လက္ဝဲ အယူအဆ ရႀိသူ တေယာက္ႎႀင့္ အတူ သတိ ေပးခံ ထားရသည္။ သူမသည္ စာနယ္ဇင္းသမား တေယာက္လည္း ဴဖစ္၍ လူသတ္သမား မဵားက သူမကို သတ္မည္ဟု ႓ခိမ္းေဴခာက္ စာမဵား ေရးပိုႛ ထား၏။ "က႗န္မ အသတ္ ခံရလ႖င္ ကဵန္တဲ့ သူေတၾက ဆက္လုပ္စရာ ရႀိတာေတၾကို လုပ္ဳက ပၝလိမ့္မယ္" ဟု က႗န္ေတာ့္ကို ေဴပာဴပ ေလသည္။

က႗န္ေတာ္ႎႀင့္ စကား ေဴပာခဲ့ေသာ စစ္ဆန္မႀာ ယခုထိ အသက္ရႀင္ ေနပၝ ေသးသည္။ သိုႛေသာ္ ဖိလစ္ပိုင္မႀ သတင္းေထာက္မဵား၊ လက္ဝဲ သမားမဵား၊ ေရႀႚေနမဵား၊ အလုပ္သမား ေခၝင္းေဆာင္မဵား၊ ဘုန္းေတာ္႒ကီးမဵား၊ ေကဵာင္းသား မဵားႎႀင့္ လူႛအခၾင့္အေရး လုပ္သားမဵားကို သတ္ဴဖတ္ ေနဴခင္းသည္ ယခုတိုင္ ဆက္လက္ ဴဖစ္ပၾား ေန႓ပီး ဖာဒီနန္မားကိုႛစ္၏ အေမႀာင္ဆံုး ေနႛရက္ မဵားအား ေဒၝသဴဖင့္ ဴပန္လည္ အမႀတ္ရ ေစေပသည္။ သမၳတ ဂလိုရီယာမာကာ ပၝဂယ္လ္အာ႟ိုယို အာဏာရ႓ပီး ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္က စ၍ ယေနႛ အထိ လူေပၝင္း ၈၀၀ နီးပၝး အသတ္ ခံခဲ့ရသည္ဟု ကာရာပက္တန္ရႀိ လူႚအခၾင့္အေရး လႁပ္ရႀားသူ အုပ္စု၏ သတင္း ေပးပိုႛခဵက္မဵား အရ သိရႀိ ရသည္။ ႎိုင္ငံတကာ လူႚအခၾင့္အေရး အဖၾဲႚ (AI) ႒ကီး၏ မႀတ္တမ္းအရ ဆိုလ႖င္ ယခုႎႀစ္ ပထမ ေဴခာက္လ အတၾင္း လူ ၅၁ ေယာက္ အသတ္ ခံရေသာ အမႁမဵားကို ေတၾႚရႀိသည္။ ထိုအမႁမဵားမႀာ "ႎိုင္ငံေရး လူသတ္မႁမဵား" ဴဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။ ၂၀၀၅ ခုႎႀစ္ တႎႀစ္လံုး လူ ၆၆ ေယာက္ အသတ္ ခံရသည့္ အေရအတၾက္ႎႀင့္ ႎိႁင္းယႀဥ္ ဳကည့္ႎိုင္သည္။ အာ႟ိုယို ေစာင့္ေနသည့္ ကာလ အတၾင္းမႀာပင္ သတင္းစာဆရာေပၝင္း ၄၆ ေယာက္ အသတ္ခံခဲ့ရသည္။ ထိုသိုႛ သတင္းစာ သမားမဵား အသတ္ ခံရေသာ ႎႁန္းမႀာ ကမာၲ ေပၞတၾင္ အီရတ္ ႓ပီးလ႖င္ ဒုတိယ လိုက္ေသာ ႎႁန္းဴဖစ္၏။ လၾန္ခဲ့ေသာ အပတ္က အေမရိကန္ ကုမၯဏီ႒ကီး ၇ ခုသည္ ဖိလစ္ပိုင္ ႎိုင္ငံတၾင္ လုပ္ငန္း လာလုပ္ဳကရာ ေဝၝလ္မတ္ (Wal Mart) ႎႀင့္ ဂက္ပ္ (Gap) တိုႛလည္း ပၝဝင္သည္။ ထို ကုမၯဏီ႒ကီး ႎႀစ္ခုက ဖိလစ္ပိုင္ရႀိ သူတိုႚ ကုမၯဏီ၏ အလုပ္သမား မဵားကို အစိုးရ အကာအကၾယ္ ေပးပၝရန္ သမၳတ အာဂိုယိုထံ စာေရး ေတာင္းဆိုသည္။ အထူးသဴဖင့္ အလုပ္သမား သမဂၢ အဖၾဲႚဝင္ မဵား၏ လံုဴခံႂေရးႎႀင့္ အသက္ အႎၩရာယ္ကို အကာအကၾယ္ ေပးရန္ ဴဖစ္သည္။

ဖိလစ္ပိုင္တၾင္ အသက္ ခံရေသာ သားေကာင္ အမဵားစုမႀာ လက္ဝဲ သမားမဵား ဴဖစ္ေပသည္။ အထက္တန္း အစိုးရ အရာရႀိ႒ကီး မဵားႎႀင့္ စစ္တပ္ အရာရႀိမဵားက ထို လက္ဝဲသမား လႁပ္ရႀား တက္႔က သူမဵားကို "ႎိုင္ငံေတာ္၏ ရန္သူမဵား" အဴဖစ္ သတ္မႀတ္ ထားသည္။ အဘယ္ေဳကာင့္ ဆိုေသာ္ သူတိုႛသည္ မတရားသင္း ေဳကညာ ထားေသာ "ဴပည္သူႚ တပ္မေတာ္သစ္" (N. P. C) ႎႀင့္ အဆက္အသၾယ္ ရႀိေနဴခင္းေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။ ထို NPC အဖၾဲႚသည္ မနီလာ အစိုးရကို လက္နက္ကိုင္ သူပုန္ ထေန ခဲ့သည္မႀာ ဆယ္စုႎႀစ္ ေလးစု နီးပၝး ရႀိခဲ့သည္။ ထိုသိုႛ "အနီ တံဆိပ္ ထားဴခင္း" Redlabeling မႀာ ဖိလစ္ပိုင္ စစ္တပ္ႎႀင့္ တဴခား လံုဴခံႂေရး အဖၾဲႚမဵား၏ နည္းဗဵႃဟာ အရ အခဵက္ ဴပဴခင္းသာ ဴဖစ္သည္ဟု လၾတ္႓ငိမ္း ခဵမ္းသာခၾင့္ အဖၾဲႚ႒ကီးက ေဴပာသည္။ ထိုသိုႛ တံဆိပ္ တပ္ဴခင္းသည္ ႎိုင္ငံေရး သတ္ဴဖတ္မႁ မဵားကို အဴမင္ ေကာင္းေအာင္ အေဳကာင္း ဴပခဵက္သာ ဴဖစ္သည္ဟု ဖိလစ္ပိုင္ လူမဵႂိး အမဵားစုက ယံုဳကည္ ဳကေလသည္။

ထို လုပ္ဳကံ သတ္ဴဖတ္မႁ မဵားတၾင္ ဖိလစ္ပိုင္ စစ္တပ္က ပၝဝင္ ပတ္သက္ ေနသည္ ဆိုဴခင္းကို ဖိလစ္ပိုင္ တပ္မေတာ္ ကာကၾယ္ေရး ဦးစီးခဵႂပ္ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး ဟာမိုဂဵင္းစ္ အက္စ္ပၝ႟ၾန္က ေဒၝသတ႒ကီး ဴငင္းဆို ခဲ့ေလသည္။ သူက ထိုသိုႛ လုပ္ဳကံ စၾပ္စၾဲမႁ မဵားမႀာ NPA လိုလား သူမဵား၏ လက္ခဵက္ ဴဖစ္သည္။ သူတုိႛ၏ ဝၝဒ ဴဖန္ႛခဵက္ မဵားသာ ဴဖစ္႓ပီး ဖိလစ္ပိုင္ ဴပည္သူမဵားကို အမႀန္တကယ္ သတ္ဴဖတ္ ေနသူမဵားမႀာ NPA သာ ဴဖစ္သည္၊ ၁၉၈၀ ခုႎႀစ္ မဵားမႀ ယခု အထိ အက္စ္ပၝ႟ၾန္၏ စစ္သားမဵားႎႀင့္ ဴပည္သူ ရာေပၝင္း မဵားစၾာကို သတ္ဴဖတ္ ခဲ့သည္ဟု တံုႛဴပန္ စၾပ္စၾဲ ခဲ့ေလသည္။ သိုႛေသာ္ ဳသဂုတ္လက အသတ္ ခံရေသာ မက္သဒစ္ ဘုန္းေတာ္႒ကီး အိုင္ဆားအစ္စ္ ဆန္တာဂိုဆာ အမႁ ဆိုလ႖င္ လ႖ႂိႚဝႀက္ လူသတ္ တပ္ဖၾဲႚ လက္ခဵက္ေဳကာင့္ ဴဖစ္႓ပီး ထိုအဖၾဲႚ ေနာက္ကၾယ္တၾင္ ဖိလစ္ပိုင္ စစ္တပ္ ေထာက္လႀမ္းေရး ရႀိသည္ဟု လူမဵားက ေဴပာေနသည္။ လၾန္ခဲ့ေသာ ႎႀစ္က သူ အသတ္ မခံရခင္ အခဵိန္တၾင္ လက္ဝဲ လိုလားသူ အက္ဒီဆင္ လာပတ္ဇ္က သူႚကို ေစာင့္ဳကည့္ ေနသည္ဟု သူႚ မိတ္ေဆၾမဵားကို ေဴပာခဲ့ ဖူးသည္။ သတင္းစာ ဆရာ ေဂဵာ့ဗီဂို ကလည္း သူ အသတ္ မခံရမီ ရက္ပိုင္း အလိုက အစိုးရ အမႁထမ္း သူႚမိတ္ေဆၾမဵား ထံမႀ သူ သတင္း ရသည္။ သူႚနာမည္ကို "တိုက္ခိုက္ေရး အမိန္ႛ" Order of Battle (OB) ထဲ ထည့္သၾင္း ထားေဳကာင္း သိရႀိ ရသည္ဟု လုပ္ေဖာ္ ကိုင္ဖက္ သတင္းေထာက္ မဵားကို ေဴပာခဲ့၏။ OB ဆိုသည္မႀာ လႁပ္ရႀား တက္႔က သူမဵားကို ရႀင္းလင္း ပစ္ရမည့္ စာရင္း ဴဖစ္သည္။ စစ္တပ္ကမူ ထိုအမိန္ႛ ဆိုသည္မႀာ မရႀိေဳကာင္း ဴငင္းထား ေလသည္။

ဖိလစ္ပိုင္၏ သတင္းစာ သမားမဵား အသတ္ ခံေနရေသာ သတင္းမႀာ ႎိုင္ငံတကာတၾင္ နာမည္ဆိုး ထၾက္ေနေသာေဳကာင့္ သမၳတ အာ႟ိုယိုက အဖၾဲႚဝင္ ေဴခာက္ဦး ပၝဝင္ေသာ မယ္လို ေကာ္မရႀင္ကို ဖၾဲႚစည္း၍ စံုးစမ္း စစ္ေဆး ေစသည္။ ထိုေကာ္မရႀင္ကို အ႓ငိမ္းစား တရား႟ံုးခဵႂပ္ တရားသူ႒ကီး တဦးက ဦးေဆာင္ ခဲ့သည္။ လၾတ္လပ္စၾာ စံုစမ္း စစ္ေဆးခၾင့္ ရႀိသည္။ တခဵႂိႚ မိသားစု မဵားမႀာ အသက္ အႎၩရာယ္ စိုးရိမ္ ဳကသဴဖင့္ ဴမင္ေတၾႚ သိရႀိမ႖ကို တရား႟ုံးတၾင္ သက္ေသ ထၾက္ရဲဴခင္း မရႀိ။ ေမးဴမန္း သမ႖ကို မေဴဖဆို ရဲဳကေပ။ ေကာ္မရႀင္ ထၾက္ခဵက္ မဵားကို မေပၝက္ဳကားေအာင္ ထိန္းသိမ္း ထားဖိုႛ တာဝန္ ယူသည္။ သမၳတ အာ႟ိုယိုမႀာ ထိုသိုႛ လူႚအခၾင့္အေရး ခဵႂိးေဖာက္မႁ လုပ္ရပ္မဵားေဳကာင့္ လူတိုႛ၏ ယံုဳကည္မႁ ကဵဆင္း ေနကာ ေရပန္း မစားေတာ့ေပ။ သူမ မိသားစု၏ အဂတိ လိုက္စားမႁ မဵားေဳကာင့္ သူမကို ယံုဳကည္မႁ ကဵဆင္း လာသည္။

မစၤအာ ႟ုိယိုသည္ ထိုလုပ္ဳကံ သတ္ဴဖတ္မႁ မဵားကို ဆန္ႛကဵင္ ႟ႁတ္ခဵသည္။ ထိုသတ္ဴဖတ္မႁ မဵားတၾင္ သူမ ပၝဝင္ ပတ္သက္ဴခင္း မရႀိေပ။ စစ္တပ္က ပတ္သက္ သည္ဟု စၾပ္စၾဲ ခံေနရသည္။ ဒၝဗာအို ေခၞ အဳကမ္းဖက္မႁ တိုက္ဖဵက္ေရး တပ္ဖၾဲႚမႀ တပ္မႀႃး ဴဖစ္သူ ဗိုလ္မႀႃး႒ကီး အက္ဒၾာဒိုဒဲလ္႟ုိို ဆာရီယိုက တခဵႂိႚ တပ္မႀႃးေတၾရဲႚ ပုဂၢလိက လုပ္ေဆာင္မႁ မဵားသာ ဴဖစ္ေဳကာင္း ထိုသူမဵား တၾင္သာ သတ္ဴဖတ္မႁ အတၾက္ တာဝန္ ရႀိသည္ဟု စစ္တပ္မႀ ပၝဝင္ ပတ္သက္မႁ ရႀိေဳကာင္း ယခုႎႀစ္ အေစာပိုင္းက ဝန္ခ ံေဴပာဆို သၾားခဲ့သည္။

သတင္းစာ ဆရာမဵား လုပ္ဳကံ သတ္ဴဖတ္ ခံေနရဴခင္းႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး ဖိလစ္ပိုင္ ႎိုင္ငံတၾင္ စံုစမ္း စစ္ေဆးမႁမဵား ဴပႂလုပ္ ခဲ့ေသာ္လည္း လံုေလာက္ေသာ အခဵက္အလက္မဵား မရ ရႀိခဲ့ေပ။ ရဲ အထူး တပ္ဖၾဲႚ၏ မႀတ္တမ္း အရ ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္က စ႓ပီး ယေနႛ အထိ ႎိုင္ငံေရး အရ လုပ္ဳကံ သတ္ဴဖတ္မႁေပၝင္း ၁၁၄ မႁ ဴဖစ္ပၾား ခဲ့သည္။ ဖမ္းဆီး ရမိသည့္ အမႁ ၃ မႁသာ ရႀိသည္ဟု ဆိုသည္။ ထိုအမႁ မဵားမႀာ လူသတ္ တရားခံ မဵားကို တရားစၾဲ ဴပစ္ဒဏ္ ခဵမႀတ္ ႎိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း သူတိုႛကို ခိုင္းေစသည့္ သူတိုႛ ေနာက္ကၾယ္မႀ ႒ကိႂးကိုင္ ခိုင္းေစေသာ ဆရာ႒ကီး မဵားကို မေဖာ္ထုတ္ ႎိုင္ခဲ့ေပ။ ထိုသူမဵားကို မထိ ႎိုင္သလို သိလည္း မသိႎိုင္ ေသးေပ။ လၾန္ခဲ့ေသာ လက တရားခံ သံုးေယာက္ကို လူသတ္မႁမဵား အတၾက္ တသက္တက႗န္း ဴပစ္ဒဏ္ ခဵမႀတ္ခဲ့သည္။ သူတိုႛသည္ ၂၀၀၅ ခုႎႀစ္က လာဘ္စားမႁ ဆန္ႛကဵင္ေရး သတင္းစာ ဆရာမ မာလင္း အက္စ္ပၝရက္ကို ကေလးမဵားႎႀင့္ ညစာ စားေနစဥ္ ပစ္သတ္ ခဲ့မႁေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။ အက္စ္ပၝရက္၏ သမီး ဴဖစ္သူ အသက္ ၂၄ ႎႀစ္ရႀိ ရင္းေခဵဂၝစီ ယာအာကိုနက္စ္က "က႗န္မတိုႚ ကေတာ့ ေနာက္ကၾယ္က ႒ကိႂးကိုင္သူကို လိုခဵင္ ပၝတယ္" ဟု တိုတိုဴပတ္ဴပတ္ ေဴပာဳကားခဲ့သည္။ ဖိလစ္ပိုင္ ဴပည္သူမဵားမႀာ ဆင္းရဲ မၾဲေတဴခင္း၊ အဂတိ လိုက္စားဴခင္း၊ အလုပ္လက္မဲ့ မဵားဴခင္း ေရာဂၝ မဵားကို ခံစား ေနဳကရသည္။ ယေနႛ အခဵိန္တၾင္လည္း မားကိုႛစ္ ေခတ္ကလို ညစ္ပတ္ေသာ စစ္ပၾဲ မဵႂိးကို ရင္ဆိုင္ ေနရဆဲဟု ယူဆ ေနဳက၏။ ထိုႛေဳကာင့္ သူတိုႚ ႎိုင္ငံမႀာ ေခတ္ေနာက္ဴပန္ ဆၾဲေနသလားဟု ဖိလစ္ပိုင္ ဴပည္သူမဵားက ေမးခၾန္းထုတ္ စူးစမ္း ေနဳက ေလသည္။