မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ
(၂၀၀၆) ႎႀစ္ခဵႂပ္ သံုးသပ္ခဵက္ အပိုင္း (၆)
ႎႀစ္ခဵႂပ္ သံုးသပ္ခဵက္ အပိုင္း (၆) အဴဖစ္ ဴမန္မာ့ စာနယ္ဇင္းႎႀင့္ သတင္း မီဒီယာမဵား တုိးတက္မႁ၊ ဆုတ္ယုတ္မႁႎႀင့္ ထူးဴခားမႁ အေဴခအေန ေတၾကို စုစည္း တင္ဴပ ေပးမႀာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
(၂၀၀၆) ခုႎႀစ္ အတၾင္း ဴမန္မာ ႎိုင္ငံရဲႛ စာေပနဲႛ စာနယ္ဇင္း နယ္ပယ္ရဲႛ ထူးဴခားမႁ၊ တုိးတက္မႁ၊ ဆုတ္ယုတ္မႁ ေတၾထဲမႀာ အဓိက သတိဴပႂမိ စရာေတၾ ကေတာ့ စစ္အစိုးရ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲ ေတၾနဲႛ ဴပည္တၾင္း စာနယ္ဇင္း သမားေတၾ၊ အားကစား ဂဵာနယ္၊ သတင္း ဂဵာနယ္ေတၾ ေစာင္ေရ အေတာ္မဵားမဵား အ႓ပိႂင္ အဆိုင္ ထုတ္ေဝ လာဳကတာေတၾ၊ ဒီမိုကေရစီ စနစ္ရဲႛ ထိန္းညိၟ ယႎၩယား တခု ဴဖစ္တဲ့ စာနယ္ဇင္း လၾတ္လပ္ခၾင့္ အေဴခအေန ကေတာ့ ဆိုး႟ၾား႓မဲ ဆိုး႟ၾား ေနတာေတၾ ေတၾႛဴမင္ ရမႀာပၝ။
ပထမ ဦးဆုံး နအဖ သတင္းစာ ေတၾမႀာ မဳကာခဏ ဴမင္ေတၾႛ လာရတာ ကေတာ့ မီဒီယာကို မီဒီယာနဲႛ တိုက္ရမယ္ ဆိုတဲ့ စစ္သား စကားလုံးေတၾ ပၝပဲ။ တခဵိန္တည္း မႀာပဲ ကုလ သမဂၢ ေအဂဵင္စီ ဴဖစ္တဲ့ UNICEF က စာနယ္ဇင္း သင္တန္းေတၾ၊ ႒ကံဖၾံႛ အဖၾဲႛ ကေန မီဒီယာ သင္တန္း ေပးတယ္ ဆိုတာေတၾ မဳကာမဳကာ ဴဖစ္ခဲ့ ပၝတယ္။
အရင္ ကေတာ့ လူထု အေလးထား မဖတ္တဲ့ သတင္းစာ ထဲက အစိုးရ အာေဘာ္ ေဆာင္းပၝး ေတၾကို သတင္း ဂဵာနယ္ ေတၾမႀာ တမဵက္ႎႀာ အဓမၳ ထည့္ခုိင္း ေနရာ ကေန ဴပည္တၾင္း စာနယ္ဇင္း သမားေတၾ ကိုပၝ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲေတၾ တက္ခုိင္း႓ပီး သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲ အေဳကာင္း သတင္း ေရးခုိင္း လာတဲ့ ဗဵႃဟာကို ေဴပာင္းလာ တာပၝပဲ။
အစိုးရ စရိတ္နဲႛ ေလ့လာေရး ခရီးေတၾ ထၾက္ခၾင့္ ရတာ ကုိေတာ့ သတင္း ဂဵာနယ္ တခုက လူငယ္ အယ္ဒီတာ တေယာက္က တိုးတက္မႁလုိႛ ဴမင္ပၝတယ္။
"တိုးတက္တယ္ လိုႛပဲ ေဴပာပၝ ေတာ့ဗဵာ။ ဘာဴပႂ လိုႛလဲ ဆိုရင္ ကဵေနာ္တိုႛ အခု သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲေတၾ ဖိတ္တာတိုႛ၊ တက္ခၾင့္ ရတာတိုႛ၊ ေလ့လာေရး ခရီးေတၾ သၾားရ တာတိုႛ အဲဒၝ မဵႂိးေလး ေတၾေတာ့ ရႀိတာ ေပၝ့ေနာ္။ ကဵန္တဲ့ မူဝၝဒ ေရးရာ ဆိုင္ရာ ကေတာ့ ထံုးစံ အတိုင္း။"
သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲမႀာ လိုခဵင္တဲ့ အေဴဖ ရတာ မရတာထက္ သက္ဆုိင္ရာ ဝန္႒ကီးကို ေတ့ေတ့ဆုိင္ဆိုင္ ေမးဴမန္းခၾင့္ ရလာတယ္ ဆိုတာကို အဴပႂ သေဘာ ဴမင္သူ ကေတာ့ စီးပၾားေရး ေဆာင္းပၝးေတၾ ေရးသားသူ ေဒၝက္တာ ခင္ေမာင္ညိႂပၝ။
"ဝန္႒ကီး တေယာက္ကို မဵက္ႎႀာခဵင္း ဆုိင္႓ပီးေတာ့ ခင္ဗဵား ဌာနမႀာ လာဘ္စားမႁ ရႀိလား ဆုိတဲ့ ေမးဖုိႛ ဆုိတာ နဂုိတုန္းက ဘယ္လုိမႀ စဥ္းစားလုိႛ ရတဲ့ ကိစၤမဵႂိး မဟုတ္ဘူးေလ။ သိုႛေပမဲ့လဲ နည္းနည္းခဵင္း၊ နည္းနည္းခဵင္း ေပၝ့ေလ။ ေသၾးတိုႛစမ္း စမ္း႓ပီးေတာ့ မေလ႖ာက္ရဲ ေလ႖ာက္ရဲနဲႛ ေလ႖ာက္ေနတဲ့ သေဘာပဲ။ အဲဒီ အေဴခအေန ေလးကို မပဵက္စီး ေစခဵင္ဘူး။ ဒီကေန ေနာက္ဆုတ္ မသၾားေစ ခဵင္ဘူး။ ေရႀႛဆက္ သၾားေစ ခဵင္တယ္။"
ဒၝေပမယ့္ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲ ဆိုတာ စစ္အစိုးရ ေဴပာခဵင္တာ ေဴပာဖုိႛေခၞတာ သက္သက္ ပၝပဲလိုႛ ဴမင္သူ ေတၾလဲ ရႀိပၝတယ္။
"သိပ္ေတာ့ မထူးပၝဘူး။ လူ႒ကီးေတၾက သိပ္မေဴပာရဲ ဳကဘူး။ ပၾင့္ပၾင့္ လင္းလင္း သိပ္မရႀိ ဳကပၝဘူး။ သူတိုႛ ေဴပာလိုက္တဲ့ဟာ မႀားသၾားမႀာကို သူတိုႛက အဲလိုမဵႂိး စိုးရိမ္႓ပီးေတာ့ မေဴဖရဲ၊ ေဴဖရဲ ေဝ့လည္ ေဳကာင္ပတ္ေလးနဲႛ ဒုတိယ တေခၝက္မႀာ ဆိုရင္လဲ အဲလိုပဲ။ အလုပ္သမား ဒုဝန္႒ကီးဆို ေမးတာ ေတၾက တဴခား၊ သူ ေဴပာသၾားတာ၊ ေဴဖသၾားတာ ေတၾက တဴခား။ ေခၞ႓ပီးေတာ့ ရႀင္းဳက တာပၝပဲ။ ေမးတာ ဴမန္းတာ သိပ္မ႒ကိႂက္ဘူး။ သူတိုႛ လုပ္တာကို ေခၞ႓ပီး ရႀင္းဴပတာ။ ဒၝပၝပဲ။"
ေနာက္တခၝ လူထုက သိခဵင္ ေနမယ့္ သတင္း အဴဖစ္ အပဵက္ ေတၾကို သတင္းေထာက္ ေတၾက ေမးဴမန္းတဲ့ အခၝ ပၾင့္ပၾင့္လင္းလင္း ေဴပာဖိုႛ ကုိလဲ စစ္အစိုးရ ဝန္႒ကီး ေတၾက အဆင္သင့္ ဴဖစ္ပုံ မရ ပၝဘူး။
"ပညာေရးနဲႛ ပတ္သက္လိုႛ ေမးတဲ့ အေမးမႀာ ဝန္႒ကီး ေဒၝက္တာ ခဵမ္း႓ငိမ္း ဴပန္ေဴဖ သၾားတာ ေပၝ့ေနာ္၊ ဆယ္တန္း စာေမးပၾဲေတၾ ေစာလုပ္မယ္၊ ဘာညာေပၝ့။ အဲဒၝ ဟုတ္ပၝသလား ဆိုေတာ့ ေမးတာကို ခင္ဗဵားတိုႛ အဲဒၝေတၾ ပဲတဲ့၊ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲကို ေကာလာဟလေတၾ သယ္သယ္ လာ႓ပီးေတာ့ ေမးတယ္ ေပၝ့ေလ။ အဲလို မဵႂိး႒ကီး ေဒၝနဲႛ ေမာနဲႛ သူက ဴပန္ရႀင္းတယ္။ ေကာလာ ဟလကို အမႀန္ သိခဵင္ လိုႛမႀ ေမးတာကို။ သူက အဲဒၝမဵႂိး ဴပန္ေဴပာတာ။ မီဒီယာနဲႛ Family ဴဖစ္တဲ့ ဴပန္ဳကားေရး ဝန္႒ကီး ေတာင္မႀ ဟိုတေခၝက္က သူလဲ ေဒၝခၾီး သၾားေသး တာပဲ။ သူ အဲဒီမႀာ ေတာ္ေတာ္ကို သိသိ သာသာပဲ ႟ုပ္ပဵက္ ဆင္းပဵက္ ဴပန္ေအာ္ ႓ပီးမႀ ေဒၝသ တ႒ကီး ဴပန္ေဴဖတာ။ တကယ္ အေဴဖ တခုကို မသၾားႎိုင္ ဴဖစ္ေနေတာ့ မရႀင္း တာဘဲ ေကာင္းမယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာမဵႂိး ရႀိတယ္။"
သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲ ေတၾက တဆင့္ သတင္း မီဒီယာ ေတၾနဲႛ စစ္အစိုးရ ဳကားမႀာ ဆက္ဆံေရး ပိုမို ေကာင္းမၾန္ လာေအာင္ ႒ကိႂးပမ္း လာတာကို အဴပႂ သေဘာ ေဆာင္တဲ့ လကၡဏာ ဴဖစ္ေပ မယ္လိုႛ တဴခား အေဴခအေန ေတၾကေတာ့ ဆိုးရၾား ေနဆဲ ပၝပဲလိုႛ နယ္ဴခားမ့ဲ သတင္းေထာက္ RSF အဖၾဲႛက အာရႀ ဆိုင္ရာ ဒၝ႟ိုက္တာ ဗင္းဆင့္ ဘေရာက္ဆဲလ္က ေဝဖန္ ပၝတယ္။
"ဒၝဟာ အဴပႂ သေဘာ ေဆာင္တဲ့ လကၡဏာပၝ။ ဒၝေပမဲ့ တခဵိန္တည္း မႀာပဲ ဝၝရင့္ သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး ဦးဝင္းတင္လို စာနယ္ဇင္း ဆရာေတၾ ေထာင္ထဲမႀာ ရႀိေန ေသးတာေတၾ၊ စာနယ္ဇင္း သမား ေတၾကို ေစာင့္ဳကည့္ ေနတာေတၾ၊ ထိန္းခဵႂပ္ ကန္ႛသတ္ ေနတာေတၾ၊ စာေပ စိစစ္ေရးက ဴဖတ္ေတာက္ ေနတာေတၾ ကေတာ့ အေဴခအေန ဆိုး႟ၾား ေနဆဲ ပၝပဲလိုႛ ေဴပာပၝတယ္။"
ေဒၝက္တာ ခင္ေမာင္ညိႂ ကေတာ့ အရင္ ဴပည္ထဲေရး ဌာန လက္ေအာက္က ေထာက္လႀမ္းေရးေတၾ ခဵႂပ္ကိုင္ ေနတဲ့ စာေပ စိစစ္ေရး ဌာနဟာ ဴပန္ဳကားေရး ဝန္႒ကီး ဌာနေအာက္ ေရာက္သၾား ႓ပီးတဲ့ေနာက္ အရင္ကထက္ ပို႓ပီး ခၾင့္ဴပႂ လာပၝတယ္လိုႛ သုံးသပ္ ပၝတယ္။
"မီဒီယာက ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီး ဌာန ကေန ႓ပီးေတာ့ ဴပန္ဳကားေရး ဝန္႒ကီး လက္ထဲကို ဴပန္ေရာက္ သၾားတယ္။ အဲဒီ အခၝမႀာ ရဲ အမႁနဲႛ မီဒီယာနဲႛ ခၾဲလိုက္တဲ့ သေဘာမဵႂိး ခံစား ရတယ္။ အခုေနခၝ စာေပ စိစစ္ေရး ဆိုလိုႛ ရႀိရင္ ေဴပာလိုႛ ရတယ္။ အေလ႖ာ့ အတင္း ေလးေတၾ ရႀိတာ ေပၝ့ေနာ္။ အေလ႖ာ့ အတင္း ေလးေတၾ လုပ္ေန ဳကတဲ့ သေဘာေပၝ့။ သူတိုႛ ေလ႖ာ့လာတဲ့ အခၝ ကိုလဲ ခရက္တစ္ ေပးခဵင္တယ္။ လုံးဝ စာေပ လၾတ္လပ္ခၾင့္ ရႀိေန တာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။"
တဴခား သတင္း ဂဵာနယ္ တခုက လူငယ္ အယ္ဒီတာ ကေတာ့ စိစစ္ေရး အေဴခအေန ဆိုး႟ၾား႓မဲ ဆုိး႟ၾား ေနဆဲလိုႛ ေဴပာပၝတယ္။
"စိစစ္ေရး ဆိုင္ရာေပၝ့။ ေလ႖ာ့ေပးတဲ့ အပိုင္းမဵႂိးေတာ့ မရႀိပၝဘူး။ သူတိုႛလဲ သူတိုႛ ခဵမႀတ္ ထားတဲ့ မူဝၝဒ ေတၾနဲႛ ဴဖတ္တာေတၾ၊ ေတာက္တာ ေတၾေတာ့ ရႀိတာ ေပၝ့ဗဵာ။ ထံုးစံ အတိုင္း ရႀိေနတာ ပၝပဲ။ ေလဵာ့မသၾား ပၝဘူး။"
စာေပ စိစစ္ေရးက အရာရႀိေတၾ ကိုယ္တုိင္ ကေရာ အရင္နဲႛ အခု အေဴခအေနကို ဘယ္လုိ သုံးသပ္ ခဵင္ပၝ သလဲလိုႛ စာေပ စိစစ္ေရး ႟ုံးရဲႚ ႌၿန္ဳကားေရးမႀႃးကို ေမးဴမန္း ဳကည့္ဖိုႛ ႒ကိႂးစားတဲ့ အခၝ အခုလို တုန္ႛဴပန္ ပၝတယ္။
"ဟုတ္ကဲ့ အမိန္ႛရႀိပၝ။"
ဒီဗၾီဘီ ။ ။ ဟဲလို စာေပစိစစ္ေရး ကလားခင္ဗဵ၊
"ဟုတ္ကဲ့ပၝ ခင္ဗဵ"
ဒီဗၾီဘီ ။ ။ ဆရာေရ ကဵေနာ္က ေနာ္ေဝ အသံလၿင့္ ဌာန ကပၝ။
"ဗဵာ"
ေဳကာက္လန္ႛ တဳကား အာေမဋိတ္သံ တခဵက္သာ ေပး႓ပီး ဖုန္းခဵ သၾားေတာ့ တာပၝပဲ။
ေနာက္တခၝ ဒီတႎႀစ္ အတၾင္း ရန္ကုန္ စာနယ္ဇင္း အသိုင္းအဝိုင္းမႀာ ဂဵာနယ္ အသစ္ေတၾ တိုးပၾား လာတာ ထုတ္ေဝခၾင့္ အသစ္ေတၾ ပိုမဵား႓ပီး ေစာင္ေရ (၁၀၀) ေကဵာ္ လာတာ ေတၾလဲ ရႀိခဲ့ ပၝတယ္။ အားကစား ဂဵာနယ္၊ ဴပည္တၾင္း သတင္း ဂဵာနယ္ ေတၾက ေစာင္ေရ အမဵားဆုံး ထိပ္ဆုံးမႀာ ရႀိေနဳက႓ပီး၊ တဴခား ႎိုင္ငံ တကာ ေရးရာ၊ မႁခင္း၊ ႟ုပ္ရႀင္နဲႛ ဂီတ၊ စီးပၾားေရး၊ သိပံၯနဲႛ နည္းပညာ၊ ကေလး စာေပ၊ ဂမီႝရနဲႛ ဘာသာေရး ဆို႓ပီး လုိင္း အသီးသီးမႀာ အ႓ပိႂင္အဆိုင္ ႒ကီးမား လာခဲ့ သလုိ လူငယ္ စာနယ္ဇင္း သမား ေတၾလဲ တမဟုတ္ခဵင္း တိုးပၾား လာေန ပၝတယ္။ ဒီလုိ စာနယ္ဇင္း ေလာကရဲႛ အေရ အတၾက္ တိုးပၾာ လာေန တာကို ဝၝရင့္ သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး လူထု ဦးစိန္ဝင္းက ႒ကိႂဆို ပၝတယ္။
"စာေစာင္၊ သတင္းစာ တေစာင္ ထၾက္လာဴခင္း ဟာတဲ့ အကဵဥ္းေထာင္ တံခၝး တခဵပ္ ပိတ္သၾားဴခင္းနဲႛ တူတယ္ဆိုတဲ့ ေရႀးလူ႒ကီး ေတၾရဲႛ အဆိုအမိန္ႛ ရႀိပၝတယ္။ သတင္းစာ တေစာင္ တိုးလာဴဖင့္ဟာ ဆရာ ကေတာ့ အကဵဥ္းေထာင္ တံခၝး တခဵပ္ ပိတ္တယ္လိုႛ ယူဆတဲ့ အဴပင္ ေကာင္းတဲ့ လကၡဏာပဲ။ ဒၝေတၾကို ဆရာတုိႛက ႒ကိႂဆို ရမႀာပဲ ဴဖစ္တယ္။ အေဴခခံ အားဴဖင့္၊ အႎႀစ္သာရ အားဴဖင့္ေတာ့ စာေပ လၾတ္လပ္ခၾင့္ အဴပည့္ အ၀ ဆရာ တိုႛမႀာ မရႀိဘူး။ သိုႛေသာ္လဲပဲ ႎိႁင္းယႀဥ္ခဵက္ အားဴဖင့္ ေဴပာမယ္ ဆိုရင္ ခင္ႌၾန္ႛ ေထာက္လႀမ္းေရး လက္ထက္ ကထက္ စာလိုႛရႀိရင္ အခု ဴပန္ဳကားေရး လက္ေအာက္ ေရာက္လာတဲ့ စာေပ စိစစ္ေရးဟာ နည္းနည္းေတာ့ ေခဵာင္ခဵိ လာပၝတယ္။ အဴဖတ္ အေတာက္ေတၾ ခင္ႌၾန္ႛ ေထာက္လႀမ္းေရး လက္ထက္ ကေလာက္ မမဵားဘူး။ ဒၝမဵႂိး ကဵေတာ့ ဆရာ တိုႛက ႒ကိႂဆို ရမယ္ေလ။ သူတိုႛ အစိုးရနဲႛ မကင္းရာ မကင္းေဳကာင္း ပုလိပ္က ထုတ္တာ၊ ဒၝမဵႂိးေတၾလဲ ရႀိပၝတယ္။ သူတိုႛက တခဵိန္တည္း မႀာပဲ ပုဂၢလိက ေပၝ့ေနာ္။ လၾတ္လၾတ္ လပ္လပ္ ထုတ္တဲ့ စာေစာင္ ေတၾလဲ ေပၞလာ ပၝတယ္။ ရႀိပၝတယ္။ အဲဒၝေတၾ ဟာက ေကာင္းတဲ့ လကၡဏာပၝ။ ဒၝမဵႂိးကို ဆရာ တိုႛက ႒ကိႂဆို ရမႀာပဲ။"
စစ္အစိုးရပိုင္ မီဒီယာ ေတၾမႀာလဲ လက္ရႀိ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံရဲႛ စာနယ္ဇင္း အေရအတၾက္ကို ဂုဏ္ေဖာ္ ေရးသားေလ့ ရႀိတတ္ သလို တကယ့္ အႎႀစ္သာရ အေဴခအေန အရ စာေပ လၾတ္လပ္ခၾင့္ မရႀိေသး တာကိုလဲ ဆရာ လူထု ဦးစိန္းဝင္းက အခုလုိ ေဝဖန္ ပၝတယ္။
"အသၾင္ သၸာန္ အားဴဖင့္ေတာ့ တိုးတက္မႁေတၾ အမဵား႒ကီး ေတၾႛရပၝတယ္။ အေပၞယံ ဳကည့္မယ္ ဆိုရင္။ ဂဵာနယ္ေတၾ တိုးတိုး႓ပီး ထုတ္ခၾင့္ ေပးလာတယ္။ မဂၢဇင္းေတၾ တိုးတိုး႓ပီး ထုတ္ခၾင့္ ေပးလာတယ္။ အႎႀစ္ သာရ အားဴဖင့္ေတာ့ တယ္႓ပီးေတာ့ မထူးဴခားဘူးလိုႛ ဆရာ ေဴပာခဵင္တယ္။ ႎိုင္ငံေရး လၾတ္လပ္ခၾင့္မႀ မရႀိေသးတဲ့ အေဴခအေနမႀာ စာနယ္ဇင္း လၾတ္လပ္ခၾင့္ ဆိုတာ ေဴပာေနတာ ဟာဆိုရင္ စိတ္ကူးရင္ အိပ္မက္ တာပဲ ဴဖစ္မယ္လိုႛ ဆရာ ေဴပာခဲ့ ဖူးတယ္ေလ။ အခုလဲ အဲဒီ အတိုင္းပဲ ဆရာ ထပ္ေဴပာရ မႀာပၝပဲ။"
နယ္ဴခားမဲ့ သတင္းေထာက္ အဖၾဲႛက ဗင္းဆင့္ ဗေရာက္ဆဲလ္က စာေပ လၾတ္လပ္ခၾင့္ မေဴပာနႛဲ သတင္းစာ ထဲက နာေရး သတင္းေတၾ မႀာေတာင္ ကန္ႛသတ္ ပိတ္ဆိုႛ မႁေတၾ ရႀိေန တာကို ေဝဖန္ ေဴပာဆို ပၝတယ္။
"သတင္းစာ ထဲက နာေရး ေဳကာ္ဴငာ မႀာေတာင္ ႎိုင္ငံေရး အတိုက္အခံ ပုဂၢႂိလ္ေတၾ ဴဖစ္ေနခဲ့ရင္ ကန္ႛသတ္ ပိတ္ဆိုႛ ေနတာ ေတၾက တုန္လႁပ္ အံဳသ စရာပၝ။ ဒၝ့အဴပင္ အသက္ (၉၁) ႎႀစ္ အရၾယ္ ဝၝရင့္ သတင္းစာ ဆရာမ႒ကီး လူထု ေဒၞအမာ ေမၾးေနႛပၾဲကို ကန္ႛသတ္ ပိတ္ပင္ မႁေတၾ လုပ္ခဲ့တာ ကလဲ အံဳသ တုန္လႁပ္ စရာ ပၝပဲ။"
နယ္ဴခားမဲ့ သတင္းေထာက္ အဖၾဲႛက ေဝဖန္ သလုိ နာေရး ေဳကာ္ဴငာ ကိုေတာင္ ပိတ္ပင္တယ္ ဆိုတာ ဟုတ္ မဟုတ္ ေဳကးမုံ သတင္းစာ တိုက္ကို ေမးဳကည့္တဲ့ အခၝ တာဝန္ကဵ ဝန္ထမ္း တေယာက္က ခုလို ေဴဖပၝတယ္။
"ကဵမတိုႛ ေသစာရင္း မိတၨႃ ပၝရင္ ကဵမတိုႛ ထည့္ပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ ထူးဴခားတဲ့ ဟာေတၾ ကဵရင္ေတာ့ ကဵမ တိုႛက သ/က ဆီ တင္ပၝတယ္။ သာေရးပဲ ဴဖစ္ဴဖစ္၊ နာေရးပဲ ဴဖစ္ဴဖစ္ေလ။ အရမ္း လူသိမဵားတဲ့ ပုဂၢိႂလ္တိုႛ ဘာတိုႛ ေပၝ့ေနာ္။ ႎိုင္ငံေရးနဲႛ ပတ္သက္တဲ့ ပုဂၢိႂလ္တိုႛ ဆိုရင္ေပၝ့။"
ကဵန္တဲ့ စစ္အစိုးရ သတင္းစာ ေတၾကလဲ လူထု မဖတ္ခဵင္ေအာင္ ဴဖစ္ေန႓ပီး စစ္ ေခၝင္းေဆာင္ေတၾ ခရီး ထၾက္တာပဲ ဦးစားေပး ေနရ တာေတၾ၊ လူထု သိခဵင္၊ သိသင့္တဲ့ သတင္းေတၾ မေဖာ္ဴပ တာေတၾနဲႛ ပတ္သက္လုိႛ ဴမန္မာ့ အလင္း သတင္းတုိက္ရဲႚ တာဝန္ ရႀိသူ တဦးက အခုလို ေဴပာဴပ ပၝတယ္။
"အစည္း အေဝး ေတၾမႀာ ဆံုးဴဖတ္တာ။ ေနႛတိုင္း (၃) နာရီမႀာ အစည္း အေဝး ရႀိတယ္။ အဲဒီမႀာ သူတိုႛ ဆံုးဴဖတ္ ဳကတာ။ ဘယ္သတင္း ထည့္မယ္၊ ဘယ္သတင္း ထည့္မယ္၊ ဆိုတာကို။ ႎိုင္ငံေတာ္က ေပၞလစီနဲႛေလ၊ မူနဲႛ ႓ငိတဲ့ ဟာမဵႂိး၊ အဲဒၝမဵႂိး ကဵေတာ့့ လာလဲ မသံုးဘူး။ ပယ္လိုက္ တာေပၝ့။ ဒၝေတၾ သံုးလိုႛမႀ မရတာ။ သံုးခၾင့္ မေပးဘူးေလ။ ဥပမာဗဵာ၊ ေအာင္ဆန္းစုဳကည္ သတင္း လာတယ္ ဆိုပၝေတာ့၊ သူတိုႛက ဒၝလုပ္၊ ဒီဟာလုပ္၊ ဒၝထည့္ ဆိုရင္ေတာ့ ထည့္ေပး ရတာေပၝ့။ မထည့္ေပး ရင္လဲ ကိုယ္ ဒုကၡ ေရာက္မႀာကိုး။ ထည့္လိုက္ရင္လဲ ဒုကၡ ေရာက္ဦး မႀာေလ။"
ဴမန္မာ စာနယ္ဇင္း ေလာကရဲႛ အေထၾေထၾ အေဴခအေန ထဲမႀာ မဳကာေသးခင္က အဴဖစ္အပဵက္ တခု ကေတာ့ ပဵဥ္းမနား ဳကပ္ေဴပး ေနဴပည္ေတာ္မႀာ ဴပႂလုပ္တဲ့ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲ ေတၾကို သတင္းေထာက္ေတၾ ကိုယ့္စရိတ္နဲႛကိုယ္ သၾားခဲ့ရ တာပဲ ဴဖစ္ပၝတယ္။ စစ္အစိုးရက ေရးေစခဵင္တဲ့ သတင္းေတၾ၊ ေပးခဵင္တဲ့ သတင္းေတၾကို နားေထာက္ဖိုႛ ေလာက္ကို သတင္းေထာက္ ေတၾက ေလယာဥ္ စရိတ္ အပၝအဝင္ ကဵပ္ (၄) ေသာင္းေလာက္ အကုန္အကဵခံ သင့္ေသးရဲႚလား စဥ္းစားစရာ ဴဖစ္လာတယ္လုိႛ သိရပၝတယ္။ ဒီအေဳကာင္း ကမာၲႚ စီးပၾားေရး ဂဵာနယ္မႀာ ေဆာင္းပၝး တေစာင္ ေရးခဲ့တဲ့ ေဒၝက္တာ ခင္ေမာင္ညိႂက အခု အေဴခအေနကို ရႀင္းဴပ ပၝတယ္။
"ဝန္႒ကီး ဌာန ဘက္ကေရာ၊ စာနယ္ဇင္း ဘက္က ေရာက ကိုယ္လိုခဵင္တဲ့ သတင္းနဲႛ ကိုယ့္ ေပးတဲ့ သတင္းနဲႛက အဲဒီႎႀစ္ခုကို ခဵိန္ဆရတယ္။ အဲဒီႎႀစ္ခုက ကတိနဲႛ အကဵႂိးအဴမတ္ကို တင္ရမယ္။"
အခုလို အေထၾေထၾ အဳကပ္ အတည္းေတၾ ဘယ္လိုပဲ ရႀိေန ရႀိေန ဘယ္ေခတ္နဲႛမႀ မတူေအာင္ ဆင္းရဲ ဳကပ္တည္း ေနဳကတဲ့ လူထု ဘက္က ရပ္တည္ဖိုႛ ဝၝရင့္ သတင္းစာ ဆရာမ႒ကီး အေမ လူထု ေဒၞအမာက အခုလုိ မႀာဳကား ပၝတယ္။
"အေမ အသက္ (၉၀) ေကဵာ္ ႓ပီေနာ္။ အေမ့ တသက္ ဒီေခတ္ေလာက္ ဆင္းရဲတာ၊ လူေတၾ ဒုကၡ ဴဖစ္တာ မ႒ကံႂဖူးဘူး။ သတင္းစာ ဆရာေတၾ၊ စာေရး ဆရာေတၾက တႎိုင္ငံလံုး ဆင္းရဲ ေနတဲ့ ဴပည္သူကို ကိုယ္စား ဴပႂမယ္ ဆိုရင္ မင္းတိုႛ ဘာလုပ္လုပ္ မႀန္မႀာပဲကၾ။"
သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး လူထု ဦးစိန္ဝင္း ကလဲ စာနယ္ဇင္း သမားေတၾ အေနနႛဲ ဴပည္သူ လူထုကို တာဝန္ ခံဖိုႛ လုိအပ္မဲ့ အေဳကာင္း ေဴပာဳကား ခဲ့ပၝတယ္။
"စာနယ္ဇင္းဟာ ဴပည္တၾင္း ဴပည္ပ မႀာေရာ လူငယ္ ေတၾဟာ ႒ကိႂးစား ေနဳကတာ ဆရာ အင္မတန္ အားရ ပၝတယ္။ ဴပည္တၾင္း မႀာလဲ လူငယ္ သတင္းေထာက္ ကေလးေတၾ ႒ကိႂးစား ေနဳကပၝတယ္။ ဴပည္ပ မႀာလဲ ႒ကိႂးစား ေနဳကပၝတယ္။ ဆရာ အားရပၝတယ္။ အားရတာနဲႛ တခဵိန္တည္း မႀာပဲ ဆရာ တခုပဲ ေဴပာခဵင္ပၝတယ္။ စာနယ္ဇင္း သမား ဆိုတာဟာ ဴပည္သူ လူထုကို တာဝန္ ခံရမဲ့ ပုဂၢိႂလ္ေတၾ ဴဖစ္ပၝတယ္။ သတင္း အမႀန္၊ အခဵက္ အလက္ အမႀန္ကိုု ဴပည္သူ လူထု သိေအာင္ ေဖာ္ဴပ ေပးရမဲ့ တာဝန္မႀ တပၝး ဆရာ တိုႛမႀာ ဘာ တာဝန္မႀ မရႀိ ပၝဘူး။"