မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ
(၂၀၀၆) ႎႀစ္ခဵႂပ္ သံုးသပ္ခဵက္ အပိုင္း (၈) ေနာက္ဆံုးပိုင္း
ႎႀစ္ခဵႂပ္ သံုးသပ္ခဵက္ အပိုင္း (၈) ေနာက္ဆံုးပိုင္း အဴဖစ္ လူမႁေရးႎႀင့္ အေထၾေထၾ သံုးသပ္ခဵက္ကို စုစည္း တင္ဴပေပးမႀာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
လူမႁေရးနဲႛ အေထၾေထၾ ႎႀစ္ခဵႂပ္ သုံးသပ္ခဵက္ အတၾက္ ကုန္ဆုံး သၾားတဲ့ ႎႀစ္ေဟာင္းကုိ သမင္ လည္ဴပန္ ဆန္းစစ္ ဳကည့္လုိက္တဲ့ အခၝ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံ သားေတၾဟာ တႎႀစ္ထက္ တႎႀစ္ ပုိ႓ပီးေတာ့ ပၾင့္ပၾင့္ လင္းလင္း ေဴပာရဲ ဆုိရဲ ဴဖစ္လာတယ္ ဆုိတဲ့ အခဵက္ကုိ သတိ ထားမိ ပၝတယ္။ အရင္ ႎႀစ္ေတၾနဲႛ စာရင္ ဘယ္ေလာက္ အထိ ေဴပာရဲ လာသလဲ ဆုိတာကုိ ေသာတရႀင္တုိႛ ခန္ႛမႀန္း ႎုိင္ဖုိႛ အတၾက္ ဒီႎႀစ္ အေစာပုိင္း ဇန္နဝၝရီ (၁၅) ရက္ေနႛက အစီအစဥ္ တခုကုိ နမူနာ တင္ဴပ လုိပၝတယ္။
"လူႛ အဖၾဲႛ အစည္း တခုဟာ ဘာနဲႛ ေမာင္းႎႀင္ ေနသလဲ။ အေဳကာက္ တရားနဲႛ ေမာင္းႎႀင္ ေနသလား။ အသိ တရားနဲႛ ေမာင္းႎႀင္ ေနသလား။ တကယ္ ယဥ္ေကဵးမႁ ဴမင့္တဲ့ လူႛအဖၾဲႛ အစည္း ဆိုတာက ကဵေနာ္ နားလည္ တာက တရားနဲႛ ေမာင္းႎႀင္ ေနတာ။ ဘာဟာ ဴဖင့္ရင္ လုပ္သင့္တယ္၊ ဘာဟာ ဴဖင့္ရင္ မလုပ္သင့္ဘူး။ ဒီ ဥပေဒ ဟာဴဖင့္ရင္ တိုႛအတၾက္ လိုက္နာ ရမယ္။ ဆိုတာကို ဒီ ဥပေဒကို ဴပႉာန္း ရမယ္၊ မဴပႉာန္းဘူး ဆိုတာက အစ လူထုရဲႛ ပၝဝင္မႁ အခန္း ကၸက ဴမင့္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အသိ တရားနဲႛ ေမာင္းႎႀင္တဲ့ လူႛအဖၾဲႛ အစည္း ေပၝ့ဗဵာ။ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲနဲႛ လူႛအဖၾဲႛ အစည္းက ဒၝလုပ္၊ ဒၝမလုပ္နဲႛ ဆိုတဲ့ဟာ အဲဒီဟာ အေပၞမႀာ အေဳကာက္ တရားနဲႛ ေမာင္းႎႀင္ ေနတယ္ ဆိုရင္ ဒီလူႛအဖၾဲႛ အစည္းရဲႛ ယဥ္ေကဵးမႁ တန္ဖိုးဟာ နိမ့္ကဵ ေနတာ ပဲလိုႛ ကဵေနာ္ ကေတာ့ ဒီလုိပဲ သတ္မႀတ္ မႀာပဲ။ အဲဒီေတာ့ ဘာသၾား ေတၾႛရ သလဲ ဆိုေတာ့ အထက္ အဆင့္ ဆိုရင္ ေဳကာက္ကို ေဳကာက္ရမယ္၊ ဘာမႀကို သူ ဴပန္ေဴပာ စရာ မလိုဘူး။ ခိုင္းရင္ လုပ္လိုက္ေတာ့ ဆိုတဲ့ ဟာ႒ကီးက ဒၝ႒ကီးက အသားကဵ ေနတယ္။ ေခၝက္႟ိုး ကဵႂိးေနတယ္။ ဆိုေတာ့ ကဵေနာ္ ဴမင္ရတာ ကေတာ့ ေဳကာက္လိုက္တဲ့ အေဳကာက္ဟာ ဘယ္ေလာက္ ေဳကာက္လာလဲ ဆိုေတာ့ ကားေပၞမႀာ စပယ္ယာက နင္ပဲ ငဆ ေဴပာတာ ေတာင္မႀ တခၝ တေလ ကဵရင္ 'ဟာ ေတာ္ေတာ္ မဵားမဵားက ေဴပာမေန ပၝနဲႛ မထူး ပၝဘူး' ဆုိ႓ပီးေတာ့ တခၝတည္း အဲဒီ ေလာက္ထိ ေဳကာက္သၾား တဲ့ဟာ ကဵေနာ္လဲ ေတာ္ေတာ္ စိုးရိမ္တယ္။ အဲဒီေတာ့ အခု ကဵေနာ္တိုႛ ေဴပာႎိုင္၊ ဆိုႎိုင္ သေလာက္ကို ကဵန္တဲ့ သူေတၾလဲ ေဴပာရဲ၊ ဆိုရဲ ဴဖစ္ဖိုႛ ကဵေနာ္လဲ ေမ႖ာ္လင့္တယ္။"
လၾတ္လပ္စၾာ ထုတ္ေဖာ္ ေဴပာဆုိ ေရးဟာ လူႛအခၾင့္ အေရး တခု ဴဖစ္တယ္ ဆုိတဲ့ အေဳကာင္း ပၾင့္ပၾင့္ လင္းလင္း ေဝဖန္ ခဲ့သူ (၈၈) မဵႂိးဆက္ ေကဵာင္းသား ကုိကုိ႒ကီး ဴဖစ္ပၝတယ္။
ႎုိင္ငံေရး သမားေတၾ၊ ေကဵာင္းသား ေတၾက ေဴပာရဲ ဆုိရဲ ဴဖစ္ေန တာဟာ သိပ္ မထူးဆန္း ဘူးလုိႛ တခဵႂိႚက ေဝဖန္ေကာင္း ေဝဖန္ ႎုိင္ပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ ဒီလို ေဴပာရဲ သူေတၾ ထဲမႀာ အႎုပညာရႀင္နဲႛ သာမန္ ဴပည္သူ ေတၾပၝ ပၝဝင္ လာေန႓ပီ ဆုိရင္ေတာ့ ဒၝဟာ ဒီႎႀစ္ရဲႚ ထူးဴခားမႁ လုိႛကုိ မႀတ္တမ္း တင္ရမႀာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
"ကဵေနာ္က သ႒ကႆန္ တၾင္းတုန္းက ဘီဘီစီ အင္တာဗဵႃး လုပ္တယ္ေလ။ အဲဒီ ဘီဘီစီ အင္တာဗဵႃးနဲႛ လုပ္တဲ့ ဟာကို သူက အစာ မေဳကဘူး ေပၝ့ဗဵာ။ ကဵေနာ္ ေဴပာတာ ဆိုတာ ေတၾကတဲ့ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ႟ုပ္ရႀင္က ထုတ္ေဝ ထားတဲ့ ဆင္ဆာ ဥပေဒ ထဲမႀာ ပၝတဲ့ သ႟ုပ္ေဆာင္ မဵားရဲႚ ေဴပာရမယ္၊ ဆိုရမယ္၊ ေနရ၊ ထိုင္ရမဲ့ ပံုစံ ကိုတဲ့ ကဵေနာ္က ခဵႂိးေဖာက္႓ပီး ေဴပာတဲ့ အတၾက္ေဳကာင့္ အေရး ယူရ ပၝတယ္တဲ့။ အဲဒီလို ေဴပာတယ္ဗဵ။ ကဵေနာ္ ကေတာ့ နားမလည္ဘူး။ ႟ုပ္ရႀင္ ဆင္ဆာ ထဲက အတိုင္း ကဵေနာ္ တိုႛက အဴပင္မႀာ ေနရမႀာ လားတိုႛ ကဵေနာ္ တိုႛက အဴပင္မႀာ ဘယ္လို ေနရ မလဲ။ အဴပင္မႀာ ေနတဲ့ အတိုင္းပဲ ကဵေနာ္ တိုႛက ေဴပာရ မႀာေပၝ့။ ႟ုပ္ရႀင္ ထဲက အတိုင္းေတာ့ ကဵေနာ္တိုႛ လိုက္ကဵင့္႒ကံ မေနႎိုင္ ဘူးေလ။ ဒၝေပမဲ့ အဲဒၝကို ခဵႂိးေဖာက္တယ္ ဆို႓ပီးေတာ့ ကဵေနာ့္ကို အဲလို အေရး ယူတာပဲ။ ပၝေသးတယ္၊ ေနာက္ တခုက ႟ုပ္ဴမင္ သံဳကား ေဳကာ္ဴငာ မႀာတဲ့ ထိုင္ဝမ္ကို ကဵေနာ္က သံုးထား လိုႛတဲ့။ ထိုင္ဝမ္ ဆိုတဲ့ ဟာကို ေပၝ့ဗဵာ။ ဴမန္မာဴပည္ရဲႛ ႎိုင္ငံဴခားေရး ေပၞလစီကို ေစာ္ကား တာတဲ့။ တ႟ုတ္ တႎိုင္ငံ ထဲရဲႛ မူကို ဗမာဴပည္က လက္ခံတာ။ ကဵေနာ္က လုပ္တာမႀ မဟုတ္တာ။ ကမၲာ့ ေဴမပံုမႀာ ထိုင္ဝမ္ ပၝေနတာ၊ ကဵေနာ္ ဘယ္လို လုပ္ႎိုင္မလဲ၊ ဟုတ္တယ္ မဟုတ္လား။ ကမာၲႚ ေဴမပံုက ထုိင္ဝမ္႒ကီး ကဵေနာ္က သၾားဖဵက္ လိုႛမႀ မရတာ။ ဘယ္လိုလုပ္ လုပ္လိုႛ ရမလဲ။ ကဵေနာ္ ႒ကိႂက္တာေတၾ ခဵည္းပဲ ကဵေနာ္က ေဴပာမိေတာ့ သူတိုႛ မ႒ကိႂက္တာေတၾ ခဵည္းပဲ ဴဖစ္သၾားတာ ေနမႀာ ေပၝ့ဗဵာ။"
ဆင္ဆာ ဴပႍနာနဲႛ သူ ယုံဳကည္ရာကုိ ရဲဝံ့စၾာ ေဴပာမိလိုႛ ႟ုပ္ရႀင္ ႟ုိက္ခၾင့္ အပိတ္ခံ လုိက္ရသူ ဒၝ႟ုိက္တာ ေမာင္သူရ သုိႛမဟုတ္ ႎုိင္ငံေကဵာ္ ဟာသ ပညာရႀင္ ကိုဇာဂနာ ေမလ (၁၅) ရက္ေနႛက ေဴပာဳကား ခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ကုိဇာဂနာ အပၝအဝင္ ယုံဳကည္ခဵက္ ခုိင္မာတဲ့ ပညာတတ္ လူတန္းစား တခဵႂိႚက ဒီလို ေဴပာရဲ ဆုိရဲ ဴဖစ္လာ ေပမဲ့လဲ အမဵားစု ကေတာ့ စစ္အစိုးရ ခုိင္းတဲ့ အတုိင္း မႀန္ပၝ့ ဘုရား လုပ္ေန ရဆဲ ဴဖစ္ပၝတယ္။
"လူေတၾက ပညာကို သူတိုႛ မသင္ႎိုင္ ေတာ့ဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဘာလုပ္ မလဲ။ ခဵဲ ထိုးမယ္၊ အေလာင္း အစား လုပ္မယ္။ ေဘာလံုးပၾဲ ေလာင္းမယ္။ ဒၝမႀမဟုတ္ လစ္ရင္ ခိုးမယ္၊ မိရင္ ဴပန္ေပးမယ္။ တေယာက္ အေပၞ တေယာက္ လိမ္မယ္၊ စားမယ္။ အဲဒီလို ဘက္ေတၾကို အေခဵာင္သား လိုင္းေတၾကို လုိက္သၾားတဲ့ အခၝမႀာ မႀန္တာကို သမၳာ ဝၝစာ ဆိုတဲ့ အကဵင့္ေကာင္း ေတၾကို သူတိုႛ လဵစ္လဵႃ ႟ႁလာတယ္။ သတၨိ ေသၾးေတၾ၊ အမႀန္ကို ဴမင္ရမဲ့ ဟာေတၾကို ရဲရဲ မဴမင္ရဲဘူး။ ရဲရဲ မေဴပာရဲဘူး။ ရဲရဲ မေတၾးရဲဘူး ဆိုတဲ့ အဲဒီလို ဟာေတၾ ဴဖစ္လာတယ္။ ေနာက္ တခုက လူ အမဵားစုဟာ တကယ္တမ္း ကဵေတာ့ အသိဉာဏ္က တကယ္တမ္း ကဵရင္ မပၾင့္ဳကဘူး။ အဲဒီေတာ့ မႀား၏၊ မႀန္၏၊ ဆိုတာကို မတၾက္ဘူး။ ကိုယ္သည္ မတရား အလုပ္ခံ ေနရ ပၝတယ္၊ ကိုယ့္ကို မတရား အသံုးခဵ ေနပၝတယ္ ဆိုတာ ကိုေတာင္မႀ ဴမင္ေအာင္ မဳကည့္ရဲတဲ့ သူေတၾ ရႀိတယ္။ တခဵႂိႛ သိသည့္ တိုင္ေအာင္ ေတာင္မႀ ေခတ္ကို ေမ႖ာ႓ပီး ေတာ့မႀ အေခဵာင္သမား၊ အခၾင့္ အလမ္းေလး နည္းနည္း ရလို ရဴငား၊ ငၝမဵား အခၾင့္ အလမ္းေလး ပိုု႓ပီး လုံ႓ခံႂေသာ္ လုံ႓ခံႂဴငား ဆုိ႓ပီးေတာ့ စိတ္က ႒ကီးစိုးတဲ့ အခၝကဵေတာ့ မူလ တကယ္ ရႀိခဲ့တဲ့ ဴမန္မာ ဆိုတဲ့ တကယ့္ ဗီဇ စိတ္ဟာ တဴဖည္းဴဖည္းနဲႛ ပဵက္သုဥ္း လာလိုက္တာ ဴပန္ မေဴပာရဲ အဆင့္ကို အလို လိုကို ေရာက္သၾားတာ။ ဒၝ က႗န္စိတ္ပဲ။ အရႀင္ သခင္ မဟုတ္ဘဲနဲႛ အရႀင္ သခင္ ဆို႓ပီးေတာ့ ေဳကာက္႓ပီးေတာ့ ငံုႛခံတယ္။ ဘာမႀ ဴပန္ မေဴပာဘူး။ ဒီဟာ ေတၾဟာ ကဵေနာ္တိုႛ ဆီမႀာ အမဵား႒ကီး ဴပႂဴပင္ ရမယ္။ ဒီဟာ ေတၾဟာ ဘာသာေရး နဲႛလဲ ဆိုင္တယ္။ ဘာသာေရးမႀာ ဘုန္း႒ကီး ေတၾက မုသား မေဴပာနဲႛ ဆို႟ံုနဲႛ မ႓ပီးဘူး။ သမၳာ ဝၝစာ ဆိုတဲ့ အမႀန္တရား ကိုလဲ ေဴပာရမယ္ ဆိုတဲ့ ဘုရား ဗုဒၭက ေဟာတဲ့ တရားကို လူေတၾ ေခၝင္းထဲကို ေရာက္သၾားေအာင္ သူတိုႛ မလုပ္ဘူး။ ဘုန္း႒ကီးပဲ ဴဖစ္ဴဖစ္၊ စာေရး ဆရာပဲ ဴဖစ္ဴဖစ္ ကဵေနာ္တိုႛ လိုခဵင္ တာက လူထုကို မဵက္စိ ဖၾင့္ေပး ရမယ္။"
စစ္ အစိုးရရဲႛ မတရား လုပ္ရပ္ ေတၾကို ေရႀႛဆုံး ကေန ေဝဖန္ ေနတဲ့ ဥပေဒ သမား ေတၾထဲက ေရႀႚေန တဦး ဴဖစ္သူ ဦးတင္ဝင္းရဲႛ ဒီေနႛ လူမႁေရး အေဴခအေန အေပၞ အကဲ ဴဖတ္ခဵက္ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီႎႀစ္ အတၾင္း ေနာက္ထပ္ ေတၾႚရတဲ့ ထူးဴခားခဵက္ တခု ကေတာ့ စစ္အစုိးရရဲႚ ဖမ္းဆီးဴခင္းကုိ အ႒ကိမ္႒ကိမ္ ခံရ႓ပီး ဴပန္လၾတ္ လာသူ ေတၾဟာ စစ္ အစိုးရကို ေဳကာက္ရၾံႚ မသၾားတဲ့ အဴပင္ ပုိ႓ပီး ေတာ့ေတာင္ ေဴပာရဲ ဆုိရဲ ဴဖစ္လာ ေနတဲ့ အခဵက္ ဴဖစ္ပၝတယ္။
"ေထာင္က လၾတ္လာေတာ့ ကဵမ ေပၝ့၊ အရင္ ေဴပာထားတဲ့ အတိုင္းပဲ ကဵမတိုႛ ေပၝ့ေနာ္၊ ေထာင္ထဲကို ေရာက္တယ္။ ေဳကာက္ေတာ့ ေဳကာက္တာ ေပၝ့ေနာ္။ မဵက္စိ ဖၾင့္႓ပီး ေဳကာက္ပၝတယ္။ ဴမန္မာ ဴပည္သူ ဴပည္သား အားလံုးနဲႛ ကမာၲသူ၊ ကမာၲသား အားလံုးကို ကဵမ ေဴပာခဵင္ ပၝတယ္။ အရာရာမႀာ ကိုယ့္ အခၾင့္အေရး အတၾက္ ကိုယ္ ေတာင္းဆိုတဲ့ အခၝမႀာ မဵက္စိ ဖၾင့္႓ပီး ေဳကာက္ဳက ပၝလိုႛ။ ေထာင္ ဆိုတာ ကဵမတိုႛ ဴပန္လာ ရမဲ့ ေနရာလိုႛ။ ဒီမိုကေရစီ မရမခဵင္း ကဵမ တိုႛဟာ ေထာင္ထဲကို ဴပန္လာ ရမႀာလိုႛ၊ ကဵမ အဴဖႃကို ဴပန္ယူ ရပၝ မယ္လိုႛ ေဴပာခဲ့ ပၝတယ္။"
"ကဵေနာ္တုိႛ စုစုေႎၾးတိုႛ လၿတ္ေပး လိုက္တဲ့ ကိစၤက မလၿတ္ ေပးရင္ ေနပၝေစ။ အေရး႒ကီး တာက ဗမာဴပည္မႀာ စစ္တပ္ ကေန အဓမၳ လုပ္အားေပး ခံေနရတဲ့ လူေတၾကို ေဖၞထုတ္ဖိုႛ၊ ကမာၲက သိေအာင္၊ အဴပည္ဴပည္ ဆိုင္ရာက သိေအာင္ ဆိုတာက တကယ့္ တန္ဖိုး ရႀိတဲ့ အခဵက္ ဴဖစ္တဲ့ အတၾက္ ကဵေနာ္ တိုႛကို လၿတ္ေပး တာသည္ ရာခိုင္ႎႁန္း အားဴဖင့္ ဆိုရင္ေတာ့ (၁၀) ရာခိုင္ႎႁန္း ေလာက္ပဲ တိုးတက္မႁ ရႀိလိမ့္မယ္။ (၉၀) ရာခိုင္ ႎႁန္းက အဓမၳ လုပ္အား ေပးဟာ ဗမာဴပည္မႀာ ရႀိေန ပၝေသးတယ္ ဆိုတဲ့ အခဵက္ကို ေပၞလၾင္ ေစခဵင္တယ္။ တကယ္လဲ ရႀိေနတယ္။ တတိုင္း ဴပည္လံုးမႀာ ရႀိတဲ့ လူေတၾ တိုင္ဳကပၝ။ မတိုင္ ရဲရင္ ကဵေနာ့္ဆီ လာဳကပၝ။ ကဵေနာ္ တိုင္ေပး ပၝမယ္။ ဖမ္းပၝ ေစဦး။ အမႀန္ တရားကို တိုင္ရတာ ေဳကာက္စရာ မလိုပၝဘူး။ လာပၝ။ ကဵေနာ့္ဆီ လာပၝ၊ သတင္းပိုႛပၝ။ ကဵေနာ္ ေရာက္ေအာင္ သၾားမယ္။"
လုပ္အားေပး ကိစၤ ေတၾကို ILO အဖၾဲႚဆီ တုိင္ဳကား မႁနဲႛ ေထာင္ခဵ ခံရ႓ပီး ဇၾန္လနဲႛ ဇူလုိင္ လေတၾ အတၾင္းက ဴပန္လည္ လၾတ္ေဴမာက္ လာတဲ့ မစုစုေႎၾးနဲႛ ေရႀႚေန ဦးေအးဴမင့္ တုိႛရဲႛ တပ္လႀန္ႛ သံေတၾ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ေဴပာရဲ ဆုိရဲ ရႀိတဲ့ သူတုိႛ (၂) ဦးကို အခုလုိ ဴပန္လၿတ္ေပး လုိက္ေပ မဲ့လဲ မီဒီယာဆီ ေဴပာခၾင့္ မရမီ ဖမ္းဆီး ခံလုိက္ ရတဲ့ ဧရာဝတီတုိင္း ဘုိကေလး ႓မိႂႚနယ္ ကဵည္စု ကဵႂံဖား ေကဵးရၾာက လယ္သမား (၂) ဦး ကေတာ့ အခုခဵိန္ထိ ဖဵာပုံ ေထာင္မႀာ ထိမ္းသိမ္း ခံေန ရဆဲ ဴဖစ္ပၝတယ္။
"ကဵေနာ္ ကဵႂံဖား ကဵည္စု ေကဵးရၾာမႀာ လယ္ (၉) ဧက လုပ္တဲ့ ေတာင္သူ လယ္သမား ဦးစံထၾန္းေအး ဴဖစ္ပၝတယ္။ ကဵေနာ္တိုႛ ဆီမႀာ (၂၀၀၂) ခုနစ္ ကေန စ႓ပီး (၂၀၀၅) ခုႎႀစ္ အထိ တႎႀစ္ကို (၂၅၀၀၊ ၂၀၀၀၊ ၃၀၀၀) ႎႁန္း အထိ ႎႀစ္အလိုက္ အစားစား ေကာက္ခံ ခဲ့ရ ပၝတယ္။ သူက (၁) ဧက ကို ဘယ္ေလာက္ ရယ္လိုႛေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေငၾ (၅) ေသာင္း ထုတ္တဲ့ သူကို (၃၀၀၀) ကဵပ္ႎႁန္း ေကာက္ပၝတယ္။ (၄) ေသာင္းကို (၂၅၀၀) ေကာက္ပၝတယ္။ (၂) ေသာင္းခၾဲကို (၂၀၀၀) ေကာက္ပၝတယ္။ အဲဒီ ဴဖတ္ေတာက္တဲ့ ေငၾေတၾ အေပၞမႀာ ဘာမႀ အေဳကာင္း အရာ မရႀိဘဲနဲႛ ဴဖတ္ေတာက္ တာမိုႛ ကဵေနာ္တိုႛ ေတာင္သူ လယ္သမား မခံစား ႎိုင္လိုႛ အထက္ အဖၾဲႚ အစည္း မဵားကို တိုင္ဳကား ရပၝတယ္။ ကဵေနာ္ တိုႛရဲႛ မခံစား ႎိုင္တဲ့ အေဳကာင္းကို ကဵေနာ္ တင္ဴပ ရတာပၝ၊ တုိင္ဳကား ရတာပၝ။"
ကဵည္စု ကဵႂံဖားက လယ္သမား (၂) ဦး ဴဖစ္သူ ေကဵာင္းဆရာ ဦးေအးဝင္းနဲႛ ႒ကံ့ဖၾံႚ အဖၾဲႚဝင္ ဦးဝင္းႌၾန္ႛတုိႛ ဖမ္းဆီး ခံရ႓ပီး (၁) လ အတၾင္း လယ္သမား႒ကီး တဦး ကိုယ္တုိင္ တယ္လီဖုန္း ရႀိတဲ့ ႓မိႂႚေပၞအထိ လာ႓ပီး ဒီဗီၾဘီကို တုိင္ဳကား ခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
လယ္သမားေတၾ ကိုယ္တုိင္ ဒီလုိမဵႂိး ေဴပာရဲ ဆုိရဲ ဴဖစ္လာ တာဟာ ဒီေနႛ ဴမန္မာ့ လူႛအဖၾဲႚ အစည္းရဲႛ ထူးဴခားမႁ ဴဖစ္႓ပီး ဒၝဟာ အေနာက္ ႎုိင္ငံ ေတၾမႀာ လူေဴပာ မဵားေနတဲ့ (Citizen Journalism) ေခတ္ဆီ ေရာက္လာ ေန႓ပီလုိႛ ဝၝရင့္ အသံလၿင့္ သတင္း သမား ေဒၝက္တာ ေအာင္ခင္က ဇူလုိင္ လလယ္မႀာ အခုလို မႀတ္ခဵက္ ေပးခဲ့ပၝတယ္။
"သူတုိႛ ခံစားခဵက္ကို အသိအမႀတ္ ဴပႂတယ္ေပၝ့။ ခင္ဗဵားတိုႛ မီဒီယာ ကေန အသိအမႀတ္ ဴပႂတယ္။ ဴပန္ေဴပာေတာ့ အကုန္ သိသၾားတယ္။ အရင္တုန္း ကေတာ့ သူတုိႛ ႓မိႂႚေလာက္ပဲ သိခဵင္ သိမယ္၊ ရပ္ကၾက္ ေလာက္ပဲ သိခဵင္ သိမယ္၊ အဲဒၝနဲႛ ပတ္သက္႓ပီး တခု သတိရ လုိႛပၝ။ (၈၈) အေရး အခင္း ဴဖစ္တုန္းက ဘီဘီစီ သတင္းေထာက္ ခရစ္တုိဗာ ဂၝးနက္က ဴမန္မာဴပည္ ေရာက္ေနတယ္။ ေရာက္ေနေတာ့ သူက ေကဵာင္းသားေတၾ ေဴပာတဲ့ သတင္းေပၝ့ ဘယ္လုိ ႎႀိပ္စက္ ခံရတယ္၊ သတ္ဴဖတ္ ခံရတယ္။ ဒီ သတင္း ေတၾက ဴမန္မာဴပည္မႀာ ဗမာ ေတၾက သိ႓ပီးသားပဲ၊ အားလုံးက။ ဒၝေပမဲ့ သိတာ ရန္ကုန္ ေလာက္ပဲ သိတာကိုး။ ခရစ္ ဂၝးနက္က ဴမန္မာပုိင္း ဘီဘီစီက ဴပန္လၿင့္တဲ့ အခၝ ကဵေတာ့ တဴပည္လုံး သိသၾားတယ္။ ဆုိေတာ့ ဴပည္သူ ဘက္က ကုိက ေထာက္ခံတယ္၊ ကူညီတယ္ ဆုိတဲ့ သေဘာလဲ ပၝတာေပၝ့။ ဥပမာ ေနာ္ေဝက လၿင့္တဲ့ မစုစုေႎၾး ကိစၤ ဆုိရင္ သူ တေယာက္ထဲ လုပ္တဲ့ ကိစၤပဲ။ ဒၝေပမဲ့ ဒၝ႒ကီးကို ေရဒီယုိက လၿင့္တဲ့ အခၝ ကဵေတာ့ လႁပ္ရႀားမႁ တခုလုိ ဴဖစ္လာ ႓ပီးေတာ့ ေတာ္ေတာ္ ႒ကီးကို လႁပ္လႁပ္ ရႀားရႀား ဴဖစ္သၾားတာ ေတၾႚရ တယ္ေလ။ ဒီလုိ လုပ္ေပး တာက ဴပည္သူ ဘက္ကေန ႓ပီးေတာ့ စာနယ္ဇင္းက လုပ္ေပး တာဟာ ဒီမုိကေရစီ ထူေထာင္တဲ့ ေနရာမႀာ အမဵား႒ကီး အကဵႂိး ရႀိတယ္။ ဘာလုိႛ လဲဆုိ ဴပည္သူက ကုိယ္ထူ ကုိယ္ထ လုပ္သၾားတာ။ ဒီမုိကေရစီ ဆုိတာ ကုိယ့္ ဴပႍနာ ကုိယ္ရႀင္း တာပဲ။ ဒီမုိကေရစီက သူမဵား ဆီမႀာ သၾားေတာင္းလုိႛ မရဘူး။ ဒီမုိကေရစီကို စစ္တပ္ ကလဲ မေပး ႎုိင္ဘူး၊ အေမရိကန္ ကလဲ မေပး ႎုိင္ဘူး၊ ဘယ္သူ ကမႀ မေပး ႎုိင္ဘူး။ ကုိယ္ဟာနဲႛ ကုိယ္ လုပ္ယူရ ပၝ့မယ္။ ကုိယ့္ ရပ္ကၾက္က ကိစၤ ကုိယ္ဟာကုိယ္ ရႀင္းလုိႛ မရရင္ ဒၝကို စာနယ္ဇင္း အကူအညီ ယူ႓ပီး၊ ေရဒီယုိ ကေန ေဴပာမယ္၊ ဟစ္မယ္။ လႁပ္ရႀားမႁ တခု ဴဖစ္ေအာင္ လုပ္မယ္။ လုပ္႓ပီးေတာ့ ကုိယ့္ရပ္ကၾက္ ကိစၤကို ကုိယ္ရေအာင္ လုပ္မယ္ ဆုိတာ ကုိယ္ထူ ကုိယ္ထ ကုိယ္ကိစၤ ကုိယ္ လုပ္တဲ့ ကိစၤက ဒီမုိကေရစီ ပဲ။"
ဴမန္မာ လူထုဟာ သူတုိႛ ကုိယ္တုိင္ သတင္း ေပး႓ပီး သူတုိႛရဲႚ ဴပႍနာကုိ သူတုိႛ ကိုယ္တုိင္ ေဴဖရႀင္းဖုိႛ ကဵႂိးစား လာေနတဲ့ Citizen Journalist ေတၾ ဴဖစ္လာ ေနတဲ့ အေဳကာင္း ေဒၝက္တာ ေအာင္ခင္ရဲႛ မႀတ္ခဵက္ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီလို မႀတ္ခဵက္ ေပးမႁ ေတၾရဲႛ ေနာက္ပုိင္း မႀာေတာ့ စစ္အစိုးရ ကုိယ္တုိင္ ကလဲ ဴပည္ပ ေရဒီယုိ ေတၾနဲႛ ႓ပိႂင္ႎုိင္ေအာင္ ဆုိ႓ပီး ဝန္ထမ္းေတၾ ဘက္က မေကဵ နပ္တာ ရႀိတာ ေတၾကို သူတုိႛရဲႛ ဝန္႒ကီး ႟ံုးေတၾ ကိုလဲ လၾတ္လပ္စၾာ တုိင္ဳကား ႎုိင္ပၝတယ္ ဆုိ႓ပီး သတင္းစာထဲ ထည့္ ေဳကညာတဲ့ အထိ ဴဖစ္လာ ခဲ့ပၝတယ္။
ဒၝေပမဲ့ လက္ေတၾႚ မႀာေတာ့ အတုိင္ ခံရ သူကို အေရး မယူဘဲ တုိင္ဳကားတဲ့ သူကုိသာ အေရးယူ ေနဆဲ ဴဖစ္ပၝတယ္။ စစ္အစိုးရရဲႚ အတၾင္းစိတ္ကုိ ႒ကိႂသိ ေနတဲ့ မစုစုေႎၾးတုိႛ ေဒသမႀ ေဒၞခင္ဝင္းက သူကို မဖမ္းခင္ ကတည္းက ဒီဗီၾဘီကို ႒ကိႂတင္ သတင္းေပး ခဲ့တာကို ေထာက္ရင္ Citizen Journalism ရဲႚ အားေကာင္း လာမႁကို ခန္ႛမႀန္း ႎုိင္ပၝတယ္။
"(၇၊ ၅၊ ၂၀၀၆) ေနႛက မႎႀစ္ (၂၀၀၅) မုိးက မေခဵး ခဲ့တဲ့ ဟာကို မယက ဥကၠႉ ဆီကို သၾားပၝတဲ့။ ဘဏ္ မန္ေနဂဵာက ေဴပာလုိႛ ကဵမတုိႛ ႟ုံးကို သၾားဳက ပၝတယ္။ ဥကၠႉ ႒ကီးရယ္ ကဵမကို ဘဏ္ေငၾ မႎႀစ္ ကလဲ မေပး ေခဵးဘူး၊ ဘာဴဖစ္ လိုႛတုန္း ဆုိေတာ့၊ ဒီႎႀစ္လဲ မေပးဘူး ဆုိေတာ့၊ ခင္ဗဵား တုိင္ခဵင္ ရာကို တုိင္ ကဵန္တဲ့ လူ (၅) ဦးကို ေခဵးမယ္၊ ခင္ဗဵားကို မေခဵးဘူး ဆုိ႓ပီး ဒီလုိ ေဴပာပၝတယ္။ ေဴပာတဲ့ အခၝ ကဵေတာ့ ကဵမက ေဴပာတယ္။ ဥကၠႉ႒ကီး ကဵမမႀာ ဘာ အဴပစ္ ရႀိလုိႛလဲ ဆုိေတာ့ မယက ဥကၠႉက ေဴပာပၝတယ္။ ကဵႂပ္တုိႛမႀာ အာဏာပုိင္ အဖဲၾႛအစည္းတဲ့ ခင္ဗဵားကို လုပ္ခဵင္ရာ လုပ္မယ္။ ခင္ဗဵား တရား႟ုံးမႀာ တရား စၾဲ႓ပီးေတာ့ ကဵႂပ္တုိႛ အာဏာကို ေကဵာ္လၾန္လိုႛ မရဘူး။ ခင္ဗဵားကို ေထာင္ခဵ ပစ္မယ္ ေဴပာ႓ပီးေတာ့ သက္ေသ အခုိင္အမာေတၾ ရႀိပၝ လဵက္နဲႛ မစစ္ ေဆးဘဲနဲႛ ေမႀာင္ခုိ သမားနဲႛ လယ္ အေရာင္း အဝယ္ သမားကို စစ္ေဆး႓ပီး ကဵမမႀာ တရား႟ုံးမႀာ လုပ္႒ကံ စၾပ္စၾဲ ႓ပီးေတာ့ ခံစား ေနရ ပၝတယ္။ ေထာင္ ကဵခဵင္လဲ ကဵမယ္။ ကဵမ အမႀန္တရား ေပၞေပၝက္ေအာင္ ဆက္လက္ ႓ပီးေတာ့ ရင္ဆုိင္ သၾားမႀာ ပၝပဲ။"
အာဏာပိုင္ေတၾ လာဘ္စား မႁကို တုိင္ဳကား မိလိုႛ ေထာင္ဒဏ္ (၁) ႎႀစ္ ခဵခံ လုိက္ရသူ ေကာ့မႀႃး ႓မိႂႚနယ္ ပိႎၮဲကုန္း ေကဵး႟ၾာမႀ လယ္သူမ႒ကီး ေဒၞခင္ဝင္း ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီအမႁဟာ ေရႀႚလာမဲ့ ႎႀစ္အတၾက္ အစမ္းသပ္ခံ ဥပေဒ အား႓ပိႂင္ပဲၾဲ တခု ဴဖစ္သလုိ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံသားေတၾ ဘယ္ေလာက္ အထိ ပုိေဴပာရဲ ဦးမလဲ ဆုိတဲ့ အခဵက္ အတၾက္ အစမ္းသပ္ခံ ပုစာၥ တပုဒ္လဲ ဴဖစ္လာ ႎိုင္ပၝတယ္။ ဘယ္လိုပဲ ဖိႎႀိပ္မႁေတၾ ရႀိေန ပၝေစ အမႀန္တရား အတၾက္ ေဴပာရဲ သူေတၾ တေနႛထက္ တေနႛ တႎႀစ္ထက္ တႎႀစ္ ပုိတုိး လာလိမ့္ မယ္လုိႛ ေမ႖ာ္လင့္ရင္း ဒီႎႀစ္ အတၾက္ အေဴပာရဲဆုံး ပုဂိၢႂလ္ေတၾ ထဲက ဟာသ ဆရာ ကုိဇာဂနာရဲႚ ပဵက္လုံး ေလးနဲႛပဲ လူမႁေရး အေဴခအေန သုံးသပ္ခဵက္ကုိ အဆုံးသတ္ လုိက္ရပၝတယ္။
"ဴပက္လုံးေတၾ ရန္ကုန္ပဲ ေရာက္ေရာက္၊ မႎၩေလးပဲ ေရာက္ေရာက္၊ နယ္ပဲ ေရာက္ေရာက္ ေတၾႛတဲ့ အခၝ ကဵရင္ ဴပက္လုံး ေလးေတၾ စိတ္ကူး ရတဲ့ ပဵက္လုံး ေလးေတၾ ေဴပာေဴပာ ဴပတာေပၝ့။ ကုိယ့္ အခဵင္းခဵင္းေလ။ အဲဒီလုိ ေဴပာဴပတဲ့ ဴပက္လုံးေတၾက ပဵံႚကုန္တာေလ။ ဥပမာ စုိးဝင္း လက္ဖက္ေဴခာက္ရယ္၊ ေမာင္ေအးရယ္၊ ေ႟ၿမန္း ႎုိႛဆီရယ္ မစၾံပၝဘူး ဆုိတာေလ။ စုိးဝင္း လက္ဖက္ေဴခာက္က သိမ္ဴဖႃ လမ္းမႀာ ရႀိတယ္၊ ေမာင္ေအးက ေရေကဵာ္မႀာ ရႀိတယ္၊ ေ႟ၿမန္း ႎုိႛဆီ ကလဲ ဗုိလ္တေထာင္ ထိပ္မႀာ ရႀိတယ္။ မစံၾံဘူး ဆုိတာ အဲဒၝမဵႂိး အလုံးေတၾက ဘယ္လုိလုပ္ ပဵံႚလာလဲ မသိဘူး။ တေလာတုန္း ကဆုိရင္ ဴပက္လုံး တလုံး ရႀိတယ္။ အဲဒီ ဴပက္လုံးက အေမရိကန္ တေယာက္ရယ္၊ အဂႆလိပ္ တေယာက္ရယ္၊ ဗမာ တေယာက္ရယ္၊ (၃) ေယာက္ ေတၾႚေတာ့ ႐ကၾားဳက တယ္ေပၝ့။ အေမရိကန္ တေယာက္က ႐ကၾားတယ္ေပၝ့၊ ငၝတုိႛ အေမရိကန္ ကၾတဲ့ ေဴခေထာက္ ႎႀစ္ေခဵာင္း မရႀိဘဲနဲႛ ဧဝရက္ ေတာင္ေပၞကို တက္႓ပီး သၾား႓ပီတဲ့၊ အဲဒီေတာ့ အဂႆလိပ္က မင္းတုိႛ ေလာက္ကေတာ့ အခဵဥ္ ပၝတဲ့ ငၝတုိႛ အဂႆလိပ္ ကကၾာတဲ့၊ လက္ႎႀစ္ဖက္ မရႀိဘူး ပစၤဖိတ္ သမုဒၬရာကို ႎႀစ္ေခၝက္ ရႀိ႓ပီ ဴဖတ္ကူး တာတဲ့။ အဲဒီေတာ့ ဗမာ ကေန မင္းတိုႛ ေလာက္ကေတာ့ အခဵဥ္ ပဲတဲ့ ဘာလုိႛလဲ ဆုိေတာ့။ ငၝတုိႛကို၊ ေခၝင္းကို မရႀိဘူးတဲ့ အုပ္ခဵႂပ္ ေနတာ (၁၈) ႎႀစ္ ရႀိ႓ပီတဲ့။"