ဴမန္မာ ဴပည္သူေတၾ သိပ္ဳကာဳကာ မေစာင့္ႎိုင္ ေတာ့႓ပီ
ဒီမိုကေရစီႎႀင့္ ဖၾံႚ႓ဖႂိး တိုးတက္ေရး အင္အားစု၊ သုေတသနႎႀင့္ မႀတ္တမ္းတင္ ဌာန၊ Documentation and Research Department (Network for Democracy and Development) မႀ ၂၀၀၇ ခု၊ မတ္ (၉) ရက္ ေသာဳကာေနႚမႀာ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵိ ခဲ့တဲ့ အပတ္စဥ္ ဴပည္တၾင္း သံုးသပ္ခဵက္ အမႀတ္စဥ္ (၂၈၆)၊ "ဴမန္မာ ဴပည္သူေတၾ သိပ္ဳကာဳကာ မေစာင့္ႎိုင္ ေတာ့႓ပီ" ကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဴမန္မာ ဴပည္သူေတၾ သိပ္ဳကာဳကာ မေစာင့္ႎိုင္ ေတာ့႓ပီ
လၾန္ခဲ့တဲ့ ႎႀစ္ ေမလ (၂၃) ရက္ေနႛ ထုတ္ အင္တာ ေနရႀင္နယ္ ဟာရယ္ ထရီ႑ဗၾန္း သတင္းစာ ႒ကီးမႀာ သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး ဦးစိန္ဝင္းက 'ဴမန္မာ ဴပည္သူေတၾ သိပ္ဳကာဳကာ မေစာင့္ ႎိုင္ေတာ့' ဆိုတဲ့ ေခၝင္းစဥ္နဲႛ ေဆာင္းပၝး တပုဒ္ ေရးသား ေဖာ္ဴပ ခဲ့ဖူး ပၝတယ္။ ဆရာ႒ကီးရဲႚ ရႁဴမင္ သံုးသပ္ခဵက္ေတၾ လံုးဝ မႀန္ကန္ေဳကာင္း ဒီကေနႛ ဴမန္မာ ဴပည္သူ ေတၾရဲႚ လႁပ္ရႀားမႁ ေတၾက သက္ေသခံ ေန႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။
မေနႛ (မတ္လ-၈ရက္) က အသက္ (၆၅) ႎႀစ္ အ႟ၾယ္ သာမန္ အရပ္သား တဦး ဴဖစ္တဲ့ ဦးသိန္းဇံကို အမႀန္ကို အမႀန္ အတိုင္း၊ အရိႀကို အရိႀ အတိုင္း ေရးသား ေဖာ္ဴပ ခဲ့လိုႛ နအဖ အာဏာပိုင္ ေတၾက ႓ငိမ္ဝပ္ ပိဴပားေရးနဲႛ အမဵား ဴပည္သူ အကဵိႂး ပဵက္စီးေအာင္ ႒ကံစည္ လံႁႛေဆာ္မႁ ပုဒ္မ - ၅ဝ၅ (ခ) နဲႛ ရန္ကုန္႓မိႂႚ သဃႆန္းက႗န္း ႓မိႂႚနယ္ တရား႟ံုးမႀာ ႟ံုးထုတ္ စစ္ေဆး ခံခဲ့ ပၝတယ္။ သေဘႆာသား ေဟာင္းတဦး ဴဖစ္႓ပီး ေရဒီယို၊ ကက္ဆက္ဴပင္တဲ့ လုပ္ငန္းနဲႛ ႟ိုး႟ိုးသားသား အသက္ေမၾး ဝမ္းေဳကာင္း ဴပႂေနတဲ့ ဦးသိန္းဇံဟာ သူႚ မိသားစု ေနႛစဥ္ ရင္ဆိုင္ ေနရတဲ့ ကုန္ေစဵးႎႁန္း ေတၾနဲႛ နအဖ သတင္း မီဒီယာေတၾ ထဲက ဝၝဒဴဖန္ႛ ေဖာ္ဴပ ေနတဲ့ အခဵက္အလက္ေတၾ လံုးဝ ကၾဲဴပား ဴခားနားေနတဲ့ အေပၞ မခံ မရပ္ႎိုင္ ဴဖစ္႓ပီး သူႚရင္ထဲက ခံစားခဵက္ ေတၾကို ထုတ္ေဖာ္ ေရးသားကာ ေဖေဖာ္ဝၝရီ (၂၃)ရက္ေနႛက သူႚ ေနအိမ္ ႓ခံစည္း ႟ိုးမႀာ ခဵိတ္ဆၾဲ ခဲ့တာေဳကာင့္ မတ္လ (၇) ရက္ေနႛမႀာ နအဖရဲႚ ဖမ္းဆီး အေရးယူ မႁကို ခံခဲ့ရတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
သာမန္ ဴပည္သူ တဦးရဲႚ အမႁ ဴဖစ္ေပမဲ့ ဴပည္သူ လူထု ကိုယ္စား အမႀန္တရားကို ေဖာ္ထုတ္ ခဲ့သူမိုႛ တရား႟ံုးကို ေရႀႚေန႒ကီး ဦးေအာင္သိန္း ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဥပေဒ အေထာက္အကူဴပႂ အဖၾဲႚဝင္ေတၾ၊ ပဲခူးက ေရႀႚေန႒ကီး ဦးေအးဴမင့္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ လမ္းဴပဳကယ္ အကဵိႂးေဆာင္ အဖၾဲႚက အဖၾဲႚဝင္ေတၾ၊ ေဒၞေနာ္အုန္းလႀ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ အဂႆၝေနႛ ေ႟ၿတိဂံု ဝတ္ဴပႂ ဆုေတာင္း အဖၾဲႚဝင္ေတၾ၊ မင္းကိုႎိုင္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ ၈၈ မဵိႂးဆက္ ေကဵာင္းသား ေခၝင္းေဆာင္ ေတၾနဲႛ ဒီမိုကေရစီေရး တက္႐ကၾ လႁပ္ရႀား ေနသူေတၾ အဴပင္ မိသားစု အဖၾဲႚဝင္ေတၾ၊ ဦးသိန္းဇံကို ေလးစား စာနာတဲ့ ဴပည္သူေတၾ၊ တရား႟ံုး အဴပည့္ တက္ေရာက္ အားေပး ခဲ့ေဳကာင္း သိရိႀ ရပၝတယ္။ နအဖ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေတၾရဲႚ ခိုင္းေစမႁ ေဳကာင့္သာ လက္ခံ႓ပီး တရား စၾဲဆို ခဲ့ရတဲ့ တရား သူ႒ကီး ေတၾနဲႛ တရားေရး ဦးစီး ဌာနက ဝန္ထမ္းေတၾ၊ ရဲတပ္ဖၾဲႚ ဝင္ေတၾ ဟာလည္း လူထုရဲႚ အင္အားနဲႛ ခံစားခဵက္ ေတၾကို စိုးရိမ္ ထိတ္လန္ႛ႓ပီး တုန္လႁပ္ ေဴခာက္ဴခား ေနဳကေဳကာင္း ဳကားသိ ရပၝတယ္။
တရား႟ံုးကို ကိုယ္တိုင္ မသၾားေရာက္ ႎိုင္ေပမဲ့ ဒီ အမႁကို ဴပည္ပ အသံလၿင့္ ဌာနေတၾ ကတဆင့္ ဳကားသိ ခဲ့ရတဲ့ ဴပည္တၾင္း ဴပည္ပရိႀ ဴမန္မာ ဴပည္သူေတၾ ကလည္း ဦးသိန္းဇံရဲႚ မႀန္ကန္ မၾန္ဴမတ္တဲ့ လုပ္ရပ္ အတၾက္ ဂုဏ္ယူ ဝမ္းေဴမာက္ ေနဳက သလို စစ္အာဏာရႀင္ ေတၾရဲႚ တရား လက္လၾတ္ လုပ္ရပ္ေတၾ အေပၞမႀာ ေဒၝသ အမဵက္ ပိုမို ထၾက္ေန ဳကတာကို ေတၾႚရ ပၝတယ္။ အဲဒီ ေနႛမႀာပဲ ဴပည္သူေတၾ ခံစား ေနရတဲ့ ဆင္းရဲ ဒုကၡ ေတၾကို ဴပည္တၾင္း ဴပည္ပက သိရိႀေအာင္ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲ လုပ္ခဲ့ ဳကတဲ့ အမဵိႂးသားေရး ဦးဝင္းႎိုင္နဲႛ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ ဖၾံႚ႓ဖိႂး တိုးတက္ေရး ေကာ္မတီ (MDC) ရဲႚ ေခၝင္းေဆာင္ ကိုထင္ေကဵာ္ တိုႛကိုလည္း ရဲသတင္း တပ္ဖၾဲႚက လာေရာက္ ဖမ္းဆီး ေခၞေဆာင္ သၾားခဲ့ ပၝတယ္။ နအဖ စစ္ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေတၾဟာ ဇန္နဝၝရီလ (၃၀)၊ (၃၁) နဲႛ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၁) ရက္ေနႛ ေတၾမႀာ ကိုေအးလၾင္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ လူတစုကို ရန္ကုန္ ႓မိႂႚလည္က အေမရိကန္နဲႛ ႓ဗိတိသ႖ သံ႟ံုးေတၾ ေရႀႚမႀာ (၃) ရက္ ဆက္တိုက္ လူစု လူေဝးနဲႛ စီတန္း လႀည့္လည္ ဆႎၬ ဴပတာကို လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္ ခၾင့္ဴပႂ ခဲ့တဲ့ အဴပင္ လံု႓ခံႂေရး တာဝန္ ရိႀသူေတၾ ကိုယ္တိုင္ ေဘးက ဝန္းရံ႓ပီး ကာကၾယ္ေစာင့္ ေရႀာက္ေပး ခဲ့ဳက ပၝတယ္။ နအဖ သတင္း မီဒီယာေတၾ ကလည္း ဒီဆႎၬ ဴပပၾဲ ေတၾဟာ ဴပည္သူ လူထုရဲႚ ဆႎၬ အစစ္အမႀန္ကို ေဖာ္ထုတ္ ဴပသတာ ဴဖစ္လိုႛ အားေပး ေထာက္ခံ ရမယ္လိုႛ ေရးသား ေဖာ္ဴပ ခဲ့ဳက ပၝတယ္။ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၉) ရက္ေနႛ ကလည္း ကိုေအးလၾင္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ အဖၾဲႚ၊ ေဒၝက္တာ စိုးလင္း ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ အဖၾဲႚနဲႛ နအဖ ေညာင္ႎႀစ္ပင္ ညီလာခံ ကိုယ္စားလႀယ္ တခဵႂိႚ ပူးေပၝင္း႓ပီး ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု ေတၾရဲႚ လုပ္ရပ္ေတၾ အေပၞ ဆန္ႛကဵင္ ႟ံႁႚခဵတဲ့ ေဆၾးေႎၾးပၾဲ တရပ္ကို ရန္ကင္း ႓မိႂႚနယ္ ေကဵာင္းကုန္း ေကဵာင္း႒ကီး တိုက္မႀာ လၾတ္လၾတ္လပ္လပ္ ဴပႂလုပ္ခၾင့္ ေပးခဲ့ ဴပန္ပၝတယ္။ လၾန္ခဲ့တဲ့ ႎႀစ္ ဒီဇင္ဘာ (၅) ရက္ေနႛ ကလည္း ကိုေအးလၾင္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ လူတစုကို ရန္ကုန္ ႓မိႂႚလည္ရိႀ YMBA ခန္းမမႀာ အေနာက္ ႎိုင္ငံေတၾရဲႚ စီးပၾားေရး ပိတ္ဆိုႛမႁ အေပၞ ဆန္ႛကဵင္တဲ့ ေဟာေဴပာ ပၾဲေတၾ လုပ္ခၾင့္ ေပးခဲ့ ပၝတယ္။ လမ္းေပၞမႀာ သၾားလာ ေနတဲ့ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ေတၾမႀာလည္း လံႁႚေဆာ္တဲ့ စာတမ္းေတၾ အတင္းအကဵပ္ လိုက္လံ ကပ္တာကို နအဖ အာဏာပိုင္ေတၾက လက္ပိုက္ ဳကည့္ေန ခဲ့ဳက ပၝတယ္။ ဴပည္တၾင္းဴပည္ပ သတင္းေထာက္ေတၾ ကိုလည္း ဒီေဆၾးေႎၾး ပၾဲေတၾ၊ ေဟာေဴပာပၾဲ ေတၾကို လၾတ္လၾပ္လပ္လပ္ တက္ေရာက္႓ပီး သတင္း ယူခၾင့္ ေပးခဲ့ ပၝတယ္။
ဒၝေပမဲ့ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၂၅) ရက္ေနႛက ရန္ကုန္ ႓မိႂႚလည္ သိမ္ေတာ္႒ကီး ေကဵာင္းတိုက္ အနီး မဟာ ဗႎၭႂလ လမ္းေပၞမႀာ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ ဖၾံႚ႓ဖိႂး တိုးတက္ေရး ေကာ္မတီ (MDC) က ဦးေဆာင္႓ပီး ဴမန္မာ ဴပည္သူ လူထုရဲႚ ခံစားခဵက္ အစစ္အမႀန္ ေတၾကို ႓ငိမ္းခဵမ္းစၾာ ေဖာ္ထုတ္ ဴပသတာ ကိုေတာ့ နအဖ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေတၾက ဖမ္းဆီး အေရးယူ မႁေတၾ ခဵက္ခဵင္း ဴပႂလုပ္ ခဲ့ဳက ပၝတယ္။ သတင္းေထာက္ ေတၾကိုပၝ ဖမ္းဆီး ခဲ့ပၝတယ္။ ႎိုင္ငံေရးနဲႛ ပတ္သက္ဖူးဴခင္း လံုးဝ မရိႀ ခဲ့တဲ့ ဦးသိန္းဇံလို သာမန္ ဴပည္သူ တဦးက သူႚရဲႚ ခံစားခဵက္ ေတၾကို သူႚ အိမ္ေရႀႚမႀာ ႓ငိမ္းခဵမ္းစၾာ ေဖာ္ထုတ္ ဴပသ ခဲ့တာ၊ အမဵိႂးသားေရး ဦးဝင္းႎိုင္က ဴပည္သူေတၾ လက္ရိႀ ခံစား ေနရတဲ့ ဆင္းရဲ ဒုကၡ အစစ္အမႀန္ ေတၾကို ဴပည္သူေတၾ ကိုယ္စား သတင္းစာ ဆရာ ေတၾကို ရႀင္းလင္း တင္ဴပ တာေတၾ ကိုေတာ့ နအဖ စစ္ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေတၾက လက္မခံတဲ့ အဴပင္ ဖမ္းဆီး အေရးယူ တာေတၾ ဴပႂလုပ္ ခဲ့ဳကပၝတယ္။ တရား ဥပေဒ အထက္မႀာ ဘယ္သူမႀ မရိႀဘူးလိုႛ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး ေ႟ၿမန္းက တခဵိန္က ေဴပာဆို ခဲ့ဖူး ေပမဲ့ ဒီေနႚ ဴဖစ္ရပ္ ေတၾဟာ တရား ဥပေဒ အထက္မႀာ စစ္အာဏာရႀင္ေတၾ ရိႀေနတယ္ ဆိုတာကို ထင္ထင္ရႀားရႀား ဴပသ လိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဴမန္မာ ဴပည္သူ အမဵားစုရဲႚ ဘဝဟာ ေသမထူး၊ ေနမထူး အေဴခအေနကို ေရာက္ရိႀ ေန႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဴပည္သူ ေတၾဟာ အေဳကာက္တရား ေတၾကို တေဴဖးေဴဖးနဲႛ ဴဖတ္ေကဵာ္ ခဵီတက္ လာေန႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ေနာင္လာ ေနာက္သားေတၾ အကဵိႂးနဲႛ အမႀန္ တရား အတၾက္ မိမိတိုႛရဲႚ အသက္ေသၾးေတၾ၊ ဘဝ ေတၾကို စၾန္ႛလၿတ္ ေပးဆပ္ သၾားရ လိမၳယ္လိုႛ လကၡံ ယံုဳကည္သူ ေတၾလည္း တေနႛတဴခား မဵားဴပား လာေန႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဴမန္မာ ဴပည္သူ ေတၾဟာ သိပ္ဳကာဳကာ မေစာင့္ႎိုင္ ေတာ့တာ ေသခဵာ ေနပၝ႓ပီ။
နအဖ စစ္ အာဏာရႀင္ေတၾ အေန နဲႛလည္း ဴပည္သူ ေတၾရဲႚ ခံစားခဵက္ ေတၾနဲႛ ေဒၝသ ေတၾကို သေဘာ ေပၝက္႓ပီး စိုးရိမ္ ထိတ္လန္ႛ လာတာ ေတၾႚရ ပၝတယ္။ ရဟန္း သံဃာေတၾ၊ ေကဵာင္းသားေတၾ၊ ဝန္ထမ္းေတၾ၊ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားေတၾ၊ ေခၝင္း႟ၾက္ ဗဵတ္ထိုး ေစဵးသည္ေတၾ၊ ကုန္သည္ ပၾဲစားေတၾ အပၝအဝင္ အလၿာ အသီးသီးက ဴပည္သူ လူထု အားလံုးဟာ သူတိုႛကို ေဴပာင္ေဴပာင္ တင္းတင္း ရင္ဆိုင္ ဆန္ႛကဵင္ လာေန ဳက႓ပီ ဆိုတာ သူတိုႛ ကိုယ္တိုင္ ေတၾႚဴမင္ လာေန ဳကရ႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။ မဳကာခင္ ရန္ကုန္ ႓မိႂႚကို ဗဟို ဴပႂ႓ပီး လူထု အံု႐ကၾမႁ႒ကီး တရပ္ ေပၞေပၝက္ လာေတာ့ မယ္လိုႛ သံုးသပ္႓ပီး ရန္ကုန္မႀာ ရိႀတဲ့ အဓိက႟ုဏ္း ႎႀိမ္နင္းေရး လံုထိန္း တပ္ေတၾကို အခဵိန္မီ အင္အား ဴဖည့္တင္း ႎိုင္ဖိုႛ ေဳကာက္လန္ႛ တဳကားနဲႛ ဴပင္ဆင္ လုပ္ေဆာင္ ေနဳက တာကို ေတၾႚလာ ရပၝတယ္။
ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီး ဌာန ေအာက္မႀာ ရိႀတဲ့ အဓိက႟ုဏ္း ႎႀိမ္နင္းေရး တပ္ဖၾဲႚ ေတၾကို အခဵိန္မီ တိုးခဵဲႚ ဖၾဲႚစည္း ႎိုင္ဖိုႛ အတၾက္ တဴပည္လံုးမႀာ ရိႀတဲ့ ရဲတပ္ရင္း (၁၆) ရင္းနဲႛ တိုင္းနဲႛ ဴပည္နယ္ ရဲတပ္ဖၾဲႚ ေတၾက အိမ္ေထာင္ မရိႀတဲ့ တပ္ဖၾဲႚဝင္ (၁၀) ဦးစီကို ေ႟ၿးခဵယ္ ေစလၿတ္ ေပးဖိုႛ ဳကပ္ေဴပး ရဲခဵႂပ္႟ံုးက မတ္လ (၂) ရက္ေနႛမႀာ ႌၿန္ဳကားခဵက္ေတၾ အေရးတ႒ကီး ထုတ္ဴပန္ ခဲ့ပၝတယ္။ ဒၝ့အဴပင္ အဖဵက္အေမႀာင့္ လုပ္ရပ္ ေတၾနဲႛ အဳကမ္းဖက္တဲ့ လုပ္ငန္း ေတၾမႀာ အသံုးဴပႂ ႎိုင္ဖိုႛ တပ္ဳကပ္ အဆင့္ ကေန တပ္ဳကပ္႒ကီး အဆင့္ အထိ ရိႀသူ (၅) ဦးစီ ကိုလည္း စီစစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ ထားဖိုႛ မတ္လ (၇)ရက္ေနႛမႀာ ထပ္မံ ႌၿန္ဳကား ခဲ့ပၝတယ္။
ရဲ တပ္ရင္းမဵား ကၾပ္ကဲမႁ အဖၾဲႚမႀႃး ရဲမႀႃးခဵႂပ္ သန္းဟန္ (ဒီပဲယင္း လူသတ္ေကာင္ - ခယက ဥကၠဌ ဗိုလ္မႀႃး႒ကီး သန္းဟန္) ကလည္း သူႚ လက္ေအာက္က ရဲတပ္ရင္း ေတၾကို တပ္ရင္းပိုင္ သယ္ယူ ပိုႛေဆာင္ေရး ယာဥ္ေတၾ အသင့္ ဴပင္ထား ဖိုႛနဲႛ အဓိက႟ုဏ္း ႎႀိမ္နင္းေရး နည္းလမ္း ၁/၄ ကို ေလ့ကဵင့္ ထားဳကဖိုႛ ႌၿန္ဳကား ေနရ႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ရဲတပ္ရင္း ေတၾမႀာ လၾန္ခဲ့တဲ့ ႎႀစ္ ေအာက္တိုဘာလ ကတည္းက ႒ကိႂတင္ ေဆာက္လုပ္ ခိုင္းထားတဲ့ ယာယီ အခဵႂပ္ခန္း ေတၾကိုလည္း အသင့္ ဴဖစ္ေနေအာင္ စီစဥ္ ထားဖိုႛ ႌၿန္ဳကား ထားပၝတယ္။ ဒီ အခဵႂပ္ခန္း ေတၾဟာ လၾန္ခဲ့တဲ့ ႎႀစ္ကုန္ပိုင္း အတၾင္း ၈၈ မဵိႂးဆက္သစ္ ေကဵာင္းသားေတၾ ဦးေဆာင္ လႁပ္ရႀား ခဲ့တဲ့ ဴပည္လံုးက႗တ္ ဴပည္သူႚ ဆႎၬ လက္မႀတ္ ေကာက္ခံ မႁေတၾနဲႛ အဴဖႃေရာင္ လႁပ္ရႀားမႁ ေတၾမႀာ လူထု အံု႐ကၾမႁေတၾ ေပၞေပၝက္ လာရင္ ဆႎၬ ဴပသူ ေတၾကို ယာယီ ခဵႂပ္ေႎႀာင္ ထားဖိုႛ အတၾက္ ရဲတပ္ရင္း ေတၾမႀာ ရိႀတဲ့ လူေန ေဆာင္ေတၾကို သံဆူး ႒ကိႂးေတၾနဲႛ ကာ႓ပီး ဴပႂဴပင္ ထားတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္း ေမႀာ္ဘီ အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၅) ရဲတပ္ရင္း၊ ေကဵာက္တန္း အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၇) ရဲတပ္ရင္း၊ မႎၩေလးတိုင္း ပုသိမ္႒ကီး အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၄) ရဲတပ္ရင္း၊ ပလိပ္ အေဴခစိုက္ အမႀတ္(၁၄) ရဲတပ္ရင္း ေတၾမႀာ ဘားတိုက္ (၂) လံုးစီ။ စစ္ကိုင္း အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၁၆) ရဲတပ္ရင္း၊ ရခိုင္ ဴပည္နယ္ ေမာင္ေတာ အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၂) ရဲတပ္ရင္း၊ စစ္ေတၾ အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၁၂) ရဲတပ္ရင္းနဲႛ ဘူးသီးေတာင္ အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၁၃) ရဲတပ္ရင္း၊ ပဲခူးတိုင္း ေညာင္ေလးပင္ အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၉) ရဲတပ္ရင္း၊ ဴပည္႓မိႂႚ အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၁၀) ရဲတပ္ရင္းနဲႛ ေတာင္ငူ အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၁၁)ရဲတပ္ရင္း၊ မၾန္ဴပည္နယ္ ကဵိႂက္မေရာ အေဴခစိုက္ အမႀတ္ (၁၅) ရဲတပ္ရင္း ေတၾမႀာေတာ့ ဘားတိုက္ (၁) လံုး စီကို ဆူးသံ႒ကိႂး ေတၾနဲႛ ကာရံ႓ပီး ယာယီ အကဵဥ္း စခန္းေတၾ အဴဖစ္ ဴပႂလုပ္ ထားခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
နအဖ အေနနဲႛ လူထု အံု႐ကၾမႁ ေတၾကို ႎႀိမ္နင္း ရာမႀာ လံုထိန္း ရဲေတၾကို ခဵက္ခဵင္း အသံုးဴပႂမႀာ မဟုတ္ဘဲ အင္အားဴပ ေဴခာက္လႀန္ႛတဲ့ အေနနဲႛ စတင္ လုပ္ေဆာင္ဖိုႛ စီစဥ္ ထားပၝတယ္။ လူထု လႁပ္ရႀားမႁေတၾ စတင္ ဴဖစ္ေပၞ ခဵိန္မႀာ စၾမ္းအားရႀင္ အမည္ခံ လူေပ လူေတ ေတၾနဲႛ ႒ကံ့ဖၾံႚ အမာခံ ေတၾကို အသံုးခဵ႓ပီး လူထုခဵင္း ထိပ္တိုက္ ေတၾႚတဲ့ ပံုစံမဵိႂး ဴဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖိုႛ စီစဥ္ ထားပၝတယ္။ ဒီ အဆင့္နဲႛတင္ ထိန္းသိမ္း မရရင္ ရဲသတင္း တပ္ဖၾဲႚနဲႛ အဳကမ္းဖက္ တပ္ဖၾဲႚ ဝင္ေတၾကို အဖဵက္အေမႀာင့္ လုပ္ငန္းေတၾ လ႖ိႂႚဝႀက္ လုပ္ကိုင္ ခိုင္း႓ပီး ေနာက္ဆံုးမႀာ လံုထိန္း တပ္ေတၾနဲႛ အင္အားသံုး ႓ဖိႂခၾဲတာ ေတၾကို ဆက္လုပ္မႀာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ တပ္မေတာ္ကို အသံုး မဴပႂဘိုႛ စီစဥ္ ထားေပမဲ့ မလၿဲမေရႀာင္ ႎိုင္တဲ့ ေနာက္ဆံုး အေဴခအေန မဵိႂးမႀာေတာ့ သံုးေကာင္း သံုးဖိုႛ ဆံုးဴဖတ္ ႎိုင္ပၝတယ္။
ေရၿတိဂံု ဘုရားေပၞမႀာ အပတ္စဥ္ အဂႆၝေနႛတိုင္း ႓ငိမ္းခဵမ္းစၾာ ဝတ္ဴပႂ ဆုေတာင္း ေနသူ ေတၾကို ဒီႎႀစ္ ဇန္နဝၝရီလ (၁၆) ရက္ေနႛနဲႛ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၆၊ ၁၃၊ ၂၀) ရက္ေနႛ ေတၾမႀာ အင္အားသံုး ေႎႀာက္ယႀက္ ခဲ့သူ ေတၾဟာ ရန္ကုန္ အေနာက္ပိုင္းနဲႛ အေရႀႚပိုင္း ႓မိႂႚနယ္ ေတၾက စုေဆာင္း ေခၞယူ ထားတဲ့ ႒ကံ့ဖၾံႚ အမာခံေတၾ ဴဖစ္႓ပီး ဒီ စစ္ဆင္ေရးကို ရန္ကုန္ ႓မိႂႚေတာ္ဝန္ ဗိုလ္မႀႃးခဵႂပ္ ေအာင္သိန္းလင္း က ကၾပ္ကဲ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့တာ ဴဖစ္ေဳကာင္း စံုစမ္း သိရိႀ ရပၝတယ္။ အေမရိကန္ သံ႟ံုးနဲႛ ႓ဗိတိန္ သံ႟ံုးေတၾ ေရႀႚမႀာ (၃) ရက္ ဆက္တိုက္ ဆႎၬ ဴပခဲ့တဲ့ စၾမ္းအားရႀင္ အမည္ခံ လူဆိုးလူေပ ေတၾကိုေတာ့ သဃႆန္းက႗န္း ႓မိႂႚနယ္၊ ေဒၝပံု ႓မိႂႚနယ္နဲႛ လိႁင္သာယာ ႓မိႂႚနယ္ ေတၾကေန ေငၾေပး႓ပီး ငႀားရမ္း ခဲ့တာ ဴဖစ္ေဳကာင္း သိရိႀ ရပၝတယ္။ သခင္ သိန္းေဖရဲႚ အသုဘ႟ႁ ဖိတ္ဳကားလၿာ အတု ေတၾကို လိုက္လံ ေဝငႀ သူေတၾ အသံုး ဴပႂခဲ့တဲ့ Nissan Atlas ေငၾမႀင္ အဴဖႃေရာင္ (၂ခ/၆၈၈၈) ကေတာ့ ရန္ကုန္တိုင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္က ဗိုလ္႒ကီး ဴမတ္ကို ဆိုသူ အသံုး ဴပႂေနတဲ့ ကားဴဖစ္ေဳကာင္း စံုစမ္း သိရိႀ ရပၝတယ္။
ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၂၂) ရက္ေနႛ သိမ္ေတာ္႒ကီးေရႀႚ ဆႎၬ ဴပပၾဲဟာ ဴပည္သူ ေတၾရဲႚ ဆႎၬ အစစ္အမႀန္ ေတၾကို ေဖာ္ထုတ္ ေတာင္းဆိုတာ ဴဖစ္တဲ့ အတၾက္ ဴပည္သူ ေတၾရဲႚ အားေပး ေထာက္ခံ မႁကို အ႒ကီးအကဵယ္ ရရိႀ ခဲ့ပၝတယ္။ ဒီဆႎၬ ေ ဴပပၾဲမဵိႂး ရန္ကုန္႓မိႂႛမႀာ ေနာက္ တ႒ကိမ္ ထပ္မံ ဴဖစ္ပၾား လာရင္ ဴပည္သူ တရပ္လံုး ပူးေပၝင္း ပၝဝင္ လာမႀာ ေသခဵာ ေနတဲ့ အတၾက္ နအဖ စစ္ အာဏာရႀင္ေတၾ အ႒ကီးအကဵယ္ စိုးရိမ္ ထိတ္လန္ႛ ေနပၝတယ္။ သံ႟ံုးေတၾ ေရႀႚက ဆႎၬ ဴပပၾဲ ေတၾကိုေတာ့ အေရး မယူပဲ သိမ္ေတာ္႒ကီး ေရႀႚက ဆႎၬ ဴပပၾဲကို ေ႟ၾး႓ပီး အေရး ယူတယ္ ဆိုရင္ ႎိုင္ငံဴခား သံတမန္ေတၾ အဴမင္ မေကာင္းမႀာ စိုးရိမ္တဲ့ အတၾက္ ဖမ္းထား သူေတၾကို ဴပန္လၿတ္ ေပးဖိုႛ နအဖ ဝန္႒ကီးခဵႂပ္ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး စိုးဝင္းက ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီးကို အမိန္ႛ ေပးခဲ့ တယ္လိုႛ ဆိုပၝတယ္။ ဒၝေပမဲ့ ဒီလူ ေတၾကို အေရးယူ မဴပရင္ ေနာက္ထပ္ အလားတူ ဆႎၬ ဴပပၾဲေတၾ တဴပည္လံုးမႀာ ေပၞေပၝက္ လာႎိုင္တဲ့ အတၾက္ ထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူ ႎႀိပ္ကၾပ္ ဴပဖိုႛ နအဖ ဥကၠဌ ဗိုလ္ခဵႂပ္မႀႃး႒ကီး သန္းေ႟ၿက ဴပည္ထဲေရး ဝန္႒ကီးကို တိုက္႟ိုက္ ႌၿန္ဳကား ခဲ့တာေဳကာင့္ မဖမ္းဘဲ ထားသူ ေတၾကို ဴပန္ဖမ္း ေနတာ ဴဖစ္တယ္လိုႛ အတည္ မဴပႂ ႎိုင္ေသးတဲ့ သတင္း ေတၾလည္း ဳကပ္ေဴပးမႀာ ေပၞထၾက္ ေနပၝတယ္။
ရန္ကုန္တိုင္း တယက ဥကၠဌ ဗိုလ္မႀႃးခဵႂပ္ လႀေဌးဝင္းရဲႚ ႌၿန္ဳကားခဵက္ အရ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၂၆) ရက္ေနႛမႀာ ရန္ကုန္ ႓မိႂႚလယ္ရိႀ ႓မိႂႚနယ္ အသီးသီးက မယက ဥကၠဌ ေတၾဟာ သက္ဆိုင္ရာ ရယက ဥကၠဌ ေတၾကို ေခၞယူ ေတၾႚဆံု ခဲ့႓ပီး မိမိတိုႛ ႓မိႂႚနယ္ေတၾ အတၾင္းမႀာ အလားတူ ဆႎၬ ဴပပၾဲ မဵိႂးေတၾ ေနာက္ထပ္ မေပၞေပၝက္ ရေအာင္ ႒ကိႂတင္ ဴပင္ဆင္ ေဆာင္႟ၾက္ ထားဳကဖိုႛ ႌၿန္ဳကား ခဲ့ပၝတယ္။ ဆႎၬဴပမဲ့ သတင္း ေတၾကို ႒ကိႂတင္ ရရိႀေအာင္ စုံစမ္း ေထာက္လႀမ္း တင္ဴပ ဳကဖိုႛ၊ ဆႎၬ ဴပပၾဲေတၾ ဴဖစ္ပၾား ခဲ့ရင္ အရပ္ဝတ္ ေတၾနဲႛ လႁပ္ရႀားမဲ့ ရဲ၊ ႒ကံ့ဖၾံႚနဲႛ စၾမ္းအားရႀင္ အဖၾဲႚ ေတၾကို ရယက အဖၾဲႚဝင္ ေတၾက ပူးေပၝင္း ကူညီ ဳကဖိုႛ၊ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကၾက္ အလိုက္ အမာခံ စၾမ္းအားရႀင္ (လူမိုက္) (၃) ဦးစီကို စီစစ္ ေ႟ၾးခဵယ္႓ပီး ရိုက္ႎႀက္ လူစုခၾဲတဲ့ သင္တန္းေတၾ ႒ကိႂတင္ ေလ့ကဵင့္ ေပးထား ဳကဖိုႛ မႀာဳကား ခဲ့ဳကေဳကာင္း စံုစမ္း သိရိႀ ရပၝတယ္။ ဒီ ႌၿန္ဳကားခဵက္ေတၾ အရ မတ္လ (၃) ရက္ေနႛ ကစ႓ပီး ရန္ကုန္ အေရႀႚပိုင္း ခ႟ိုင္႟ံုးမႀာ ရဲ မႀတ္တမ္းဝင္ လူဆိုး လူမိုက္ ေတၾကို စုေဆာင္း႓ပီး အဳကမ္းဖက္မႁ သင္တန္းေတၾ ေပးေနေဳကာင္း သိရိႀ ရပၝတယ္။
စစ္ အာဏာရႀင္ေတၾ အေနနဲႛ ေဳကာက္လန္ႛ တဳကားနဲႛ အခုလို စီစဥ္ လုပ္ေဆာင္ ေနေပမဲ့ ဴမန္မာ ဴပည္သူေတၾ ကေတာ့ ဒီလို ႓ခိမ္းေဴခာက္မႁ ေတၾေဳကာင့္ ေနာက္တၾန္ႛ သၾားမႀာ မဟုတ္ ပၝဘူး။ နအဖက ရန္ကုန္ ႓မိႂႚေပၞမႀာ ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္ ေမ (၃၀) ဒီပဲယင္း လူသတ္ပၾဲလို ေနာက္ထပ္ လူသတ္ပၾဲ တခုကို ေသၾးေအးေအးနဲႛ ထပ္လုပ္ ရဲဖိုႛ လက္ေတၾႚမႀာ မလၾယ္လႀ ပၝဘူး။ ဒီပဲယင္းမႀာ တုန္းက ဘာမသိ ညာမသိ လူဆိုး လူမိုက္ ေတၾကို အရက္ ကိုးေမာင္း တိုက္႓ပီး ညေမႀာင္ေမႀာင္ လူဴပတ္တဲ့ ေနရာမႀာ ေခဵာင္း႟ိုက္ ခိုင္းခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ႎိုင္ငံ တကာရဲႚ ဖိအားနဲႛ ရႀစ္ေလးလံုး ကာလ အတၾင္း ရန္ကုန္ လူထုရဲႚ သတၨိကို ေဳကာက္လန္ႛ ေနတဲ့ စစ္အာဏာရႀင္ ေတၾဟာ ႎိုင္ငံ တကာ သံတမန္ ေတၾနဲႛ ႎိုင္ငံဴခား သားေတၾ ရိႀေနတဲ့ ရန္ကုန္ ႓မိႂႚလယ္ေခၝင္မႀာ ဒုတိယ ဒီပဲယင္း လူသတ္ပၾဲ မဵႂိးကို ထပ္မံ ကဵႃးလၾန္ရဲ လိမ့္မယ္လိုႛ မယူဆ ပၝဘူး။ အာဏာ ယစ္မူး ေနဳကတဲ့ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး တခဵႂိႚက ဒီလို လုပ္ဖိုႛ အမိန္ႛ ေပးခဲ့ ရင္ေတာင္ မဵိႂးခဵစ္စိတ္ ရိႀတဲ့ တပ္မႀႃး႒ကီး ေတၾနဲႛ စဥ္းစားဉာဏ္ ရိႀတဲ့ ဝန္ထမ္း အဖၾဲႚအစည္းေတၾ ကေတာ့ ဒီ အမိန္ႛမဵိႂးကို ဒီလို အေဴခအေန မဵိႂးမႀာ ၁၉၈၈ တုန္းကလို နာခံ ဳကေတာ့မႀာ မဟုတ္ဘူးလိုႛ ယူဆ ပၝတယ္။
ဒီေနႛ ဴမန္မာဴပည္ရဲႚ အေဴခအေနနဲႛ ကမာၲ႒ကီးရဲႚ အေဴခအေန ေတၾဟာ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္က အေဴခအေန ေတၾနဲႛ အမဵား႒ကီး ကၾာဴခား ေဴပာင္းလဲ ေန႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဴမန္မာ ဴပည္သူ ေတၾကို ႎိုင္ငံေရး အရ ဦးေဆာင္မႁ ေပးႎိုင္ သူေတၾနဲႛ ႎိုင္ငံေရး ပၝတီ ေတၾလည္း အဆင္သင့္ ရိႀေန႓ပီ ဴဖစ္သလို၊ ဴမန္မာ ဴပည္သူေတၾ အေနနဲႛလည္း စစ္အာဏာရႀင္ ေတၾရဲႚ လႀည့္ကၾက္ ေတၾနဲႛ လုပ္နည္း လုပ္ဟန္ေတၾကို ဴဖတ္သန္းမႁ အေတၾႛအ႒ကံႂ အရ နားလည္ သိရိႀ ေနဳက႓ပီ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဴမန္မာ ဴပည္သူ ေတၾကို စာနာ ေထာက္ခံ သူေတၾလည္း တကမာၲလံုးမႀာ အဆင္သင့္ ရိႀေန ဳက႓ပီမိုႛ ဒီတ႒ကိမ္ လူထု အံု႐ကၾမႁ ႒ကီးသာ ရန္ကုန္ကို ဗဟိုဴပႂ ေပၞေပၝက္ လာမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ဴမန္မာဴပည္ရဲႚ စစ္အာဏာရႀင္ စနစ္ ဇာတ္သိမ္းပၾဲ ဴဖစ္မႀာ ေသခဵာေဳကာင္း သံုးသပ္ တင္ဴပ လိုက္ရ ပၝတယ္။