ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားဴပႂ ေကာ္မတီ [Committee Representing People's Parliament (CRPP)]
ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံ အမဵႂိးသား ႌၾန္ႚေပၝင္း အစိုးရ ( National Coalition Government of the Union of Burma, NCGUB) ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာ www.ncgub.net မႀ CRPP နဲႚ ပတ္သက္တဲ့ အခဵက္အလက္ ေတၾကို အေဴခခံ႓ပီး "ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားဴပႂ ေကာ္မတီ [Committee Representing People's Parliament (CRPP)] ႎႀင့္ အဖၾဲႚဝင္မဵား" အေဳကာင္း အကဵဥ္းခဵႂပ္ စုစည္း တင္ဴပထားတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ေရႀႚတန္း - (ဦးလၾင္၊ ဦးေအးသာေအာင္၊ ဦးေအာင္ေ႟ၿ၊ ဦးသန္းထၾန္း၊ ဦးတင္ဦး)။ ေနာက္တန္း - (ဦးလႀေဖ၊ ဦးစိုးဴမင့္၊ ဦးလၾန္းတင္၊ ဦးႌၾန္ႚေဝ၊ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္)။
ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားဴပႂ ေကာ္မတီ [Committee Representing People's Parliament (CRPP)]
၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ေမလ (၂၇) ရက္ေနႛတၾင္ ပၝတီစံု ဒီမိုကေရစီ အေထၾေထၾ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ကဵင္းပ ခဲ့႓ပီးေနာက္ ႟ႀစ္ႎႀစ္ေကဵာ္ ဳကာလာသည့္တိုင္ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ရလဒ္အား နဝတ/ နအဖ မႀ အသိအမႀတ္ဴပႂ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေပးဴခင္း မ႟ႀိခဲ့သည့္ အတၾက္ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ အႎိုင္ ရ႟ႀိ ခဲ့ဳကသည့္ ႎိုင္ငံေရး ပၝတီမဵား အေနဴဖင့္ ဴပည္သူလူထုမႀ ေပးအပ္ခဲ့သည့္ တာဝန္အား ဦးလည္မသုန္ ေဆာင္႟ၾက္ ဳကမည္ဟု သံႎၮိဌာန္ ခဵမႀတ္ ထား႓ပီး ဴဖစ္သည္ႎႀင့္ အညီ ၁၉၉၈ ခုႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၁၆) ရက္ေနႛတၾင္ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ ေအာင္ဴမင္ ခဲ့ေသာ မဲဆႎၬ နယ္ေဴမ အေရအတၾက္ အရ ပထမ၊ ဒုတိယႎႀင့္ တတိယ ေနရာမဵား ရ႟ႀိ ခဲ့ဳကသည့္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္၊ ႟ႀမ္းတိုင္းရင္းသားမဵား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္၊ ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ တိုႛႎႀင့္ အတူ မၾန္အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚ၊ ဇိုမီး အမဵိႂးသား ကၾန္ဂရက္တိုႛ လက္တၾဲလ႖က္ ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ (၂၅၁) ဦးတိုႛမႀ လၿဲအပ္ ေပးထားသည့္ လုပ္ပိုင္ခၾင့္ အရ စစ္မႀန္သည့္ ဒီမိုကေရစီ ဴပည္ေထာင္စု ေပၞေပၝက္ေရးကို ေမ႖ာ္ကိုး႓ပီး ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ေခၞယူေရးကို ေ႟ႀႛ႟ႁကာ 'ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားဴပႂ ေကာ္မတီ' 'Committee Representing People's Parliament (CRPP)' အား တရားဝင္ ဖၾဲႚစည္း ခဲ့သည္။
မူလ စတင္ ဖၾဲႚစည္း စဥ္က အဖၾဲႚဝင္ (၁၀) ဦး ပၝဝင္ ခဲ့႓ပီး၊ ယခုအခၝ အဖၾဲႚဝင္ (၁၉) ဦး အထိ တိုးခဵဲႚ ပၝဝင္ လာခဲ့သည္။
ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားဴပႂ ေကာ္မတီ၏ မဲဆႎၬနယ္ ကိုယ္စားဴပႂမႁမႀာ
၁။ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ (National League for Democracy, NLD) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၃၉၂ နယ္
၂။ ႟ႀမ္း တိုင္းရင္းသားမဵား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ (Shan National League for Democracy, SNLD) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၂၃ နယ္
၃။ ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ (Arakan League for Democracy , ALD) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၁၁ နယ္
၄။ မၾန္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚ (Mon National Democratic Front, MNDF) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၅ နယ္
၅။ အမဵိႂးသား လူႚအခၾင့္အေရး ဒီမိုကရက္တစ္ ပၝတီ (Human Rights and Democratic Party, HRDP) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၄ နယ္
၆။ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ ပၝတီ (National Democracy Party, NDP) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၃ နယ္
၇။ ဇိုမီး အမဵိႂးသား ကၾန္ဂရက္ (Zomi National Congress, ZNC) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၂ နယ္
၈။ ဴပည္ေထာင္စု တိုင္းရင္းသား လူမဵိႂးမဵား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ (United National League for Democracy, UNLD) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၁ နယ္
၉။ မဵိႂးခဵစ္ ရဲေဘာ္ေဟာင္းမဵား အဖၾဲႚ (Patriotic Old Comrades League, POCL) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၁ နယ္
၁၀။ ရႀမ္းဴပည္ ကိုးကန္ႛ ဒီမိုကရက္တစ္ ပၝတီ (Shan State Kokang Democratic Party, SSKDP) ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၁ နယ္
၁၁။ တသီး ပုဂၢလ (Independent) မဲဆႎၬနယ္ ၁ နယ္
စုစုေပၝင္း ကိုယ္စားဴပႂသည့္ မဲဆႎၬနယ္ ၄၄၄ နယ္
ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားဴပႂ ေကာ္မတီ [Committee Representing People's Parliament (CRPP)] အဖၾဲႚဝင္မဵား
(၁) ဦးေအာင္ေ႟ၿ (အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္) ဥကၠႉ
ဦးေအာင္ေ႟ၿသည္ မရမ္းကုန္း ႓မိႂႚနယ္ မဲဆႎၬနယ္ အမႀတ္ (၁) တၾင္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္အား ကိုယ္စားဴပႂ၍ ဝင္ေရာက္ ယႀဥ္႓ပိႂင္ခဲ့ရာ ခိုင္လံုမဲ (၂၀၇၁၂) မဲ၊ စုစုေပၝင္း မဲရာခိုင္ႎႁန္း(၆၆.၆၂) ဴဖင့္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၁၈ ခုႎႀစ္၊ ေမလ (၁၉) ရက္ေနႛဖၾား ဴဖစ္သည္။ ဦးဖိုးကၾန္း၏ သား ဴဖစ္သည္။ ဦးေအာင္ေ႟ၿသည္ ၁၉၄၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မႀ ဘီေအဘဲၾႚ ရ႟ႀိ ခဲ့သည္။ ၁၉၄၂ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၄၅ ခုႎႀစ္ အထိ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္ေသာ ဗမာ့ လၾတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (ဘီအိုင္ေအ)၊ ဗမာ့ ကာကၾယ္ေရး တပ္မေတာ္ (ဘီဒီေအ) ႎႀင့္ ဗမာ့ မဵိႂးခဵစ္ တပ္မေတာ္ (ပီဘီအက္ဖ္) တိုႛတၾင္ ပၝဝင္ ခဲ့၍ လၾတ္လပ္ေရး ႒ကိႂးပမ္းမႁတၾင္ ႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚႎႀင့္ ဂဵပန္ ဖက္ဆစ္ တိုႛကုိ ေတာ္လႀန္ ခဲ့သည္။ ၁၉၄၅ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္ အထိ တပ္မေတာ္ (ဳကည္း) တၾင္ ကိုယ္ပိုင္ အမႀတ္ (၃၅၀၅) ဴဖင့္ ဗိုလ္႒ကီး အဆင့္မႀ စ၍ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ရာ ဗိုလ္မႀႃး႒ကီး၊ စစ္ေထာက္ခဵႂပ္၊ ဗိုလ္မႀႃးခဵႂပ္၊ တုိင္းမႀႃး အဆင့္ အထိ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။ ၁၉၅၉ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၂၅) ရက္ေနႛမႀ ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၁၅) ရက္ေနႛ အတၾင္း ေတာင္ပိုင္းတုိင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္တၾင္ တုိင္းမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ေနစဥ္ ေ႟ၾးေကာက္ပဲၾ၌ ဘက္လိုက္ ခဲ့ေဳကာင္း စိစစ္ ေတၾႚရႀိ ရသဴဖင့္ဟု ဆိုကာ ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၁၃) ရက္ေနႛ ရာထူး ခန္ႛထားေရး အဖဲၾႚ အစည္းအေဝးမႀ တပ္မေတာ္တၾင္ စစ္မႁ ထမ္းဴခင္းမႀ အ႓ငိမ္းစား ယူခၾင့္ ဴပႂခဲ့သည္။ ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၇၅ ခုႎႀစ္ အထိ ဴမန္မာႎုိင္ငံ ဆိုင္ရာ သံအမတ္႒ကီး ဳသစေဳတးလဵ၊ (နယူးဇီလန္) ပၝ ပူးတၾဲ၍၊ အီဂဵစ္၊ ဴပင္သစ္၊ (စပိ္န္ႎႀင့္ ယူနက္စကုိ) အဖဲၾႚ တုိႛပၝ ပူးတၾဲ တာဝန္ ယူ၍၊ ၁၉၇၅ ခုႎႀစ္တၾင္ အ႓ငိမ္းစား ယူခဲ့သည္။ မဵိိႂးခဵစ္ ရဲေဘာ္ေဟာင္းမဵား အဖၾဲႚႎႀင့္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ တိုႛတၾင္ ဗဟို ၁၉၉၁ ခုႎႀစ္က စ႓ပီး ဥကၠႉ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။ ဴမန္မာဴပည္ အႎႀႚံ စည္း႟ံုးေရး ခရီး လႀည့္လည္ ေနဳကသည့္ ဦးတင္ဦးႎႀင့္ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ ဦးေဆာင္သည့္ အဖၾဲႚခဵႂပ္ အဖၾဲႚဝင္မဵားႎႀင့္ ေထာက္ခံသူမဵားကို ဒီပဲယင္း ႓မိႂႚအနီး စစ္အာဏာပိုင္မဵားက စနစ္တကဵ တင္႒ကိႂ ဴပင္ဆင္ တိုက္ခိုက္ ခဲ့သည့္ ဒီပဲယင္း အဳကမ္းဖက္ ေသၾးေခဵာင္းစီး လုပ္႒ကံ သတ္ဴဖတ္ တိုက္ခိုက္မႁ အ႓ပီးတၾင္ ၂၀၀၀ ခုႎႀစ္ စက္တင္ဘာလ ကေန ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လ အထိ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္ အဖမ္းခံ ခဲ့ရသည္။
(၂) ဦးသန္းထၾန္း (အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္) အတၾင္းေရးမႀႃး
ဦးသန္းထၾန္းသည္ ေတာင္သာ ႓မိႂႚနယ္ မဲဆႎၬနယ္ အမႀတ္ (၂) တၾင္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္အား၏ ကိုယ္စားဴပႂ၍ ဝင္ေရာက္ ယႀဥ္႓ပိႂင္ခဲ့ရာ ခုိင္လံုမဲ (၃၀၀၈၆) မဲ၊ စုစုေပၝင္း မဲရာခိုင္ႎႁန္း (၇၀.၃၈) ဴဖင့္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံခဲ့ ရသည္။ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ကဵင္းပေရး ေကာ္မရႀင္မႀ ၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ဇၾန္လ (၆) ရက္ေနႛတၾင္ ေ႒ကညာခဵက္ အမႀတ္ (၆၀၉) ဴဖင့္ မႎၨေလးတုိင္း၊ ေတာင္သာ ႓မိႂႚနယ္ ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ မဲဆႎၬနယ္ အမႀတ္ (၂) မႀ ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမၟာက္ဴခင္း ခံရေသာ ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလႀယ္ ဴဖစ္ေဳကာင္း၊ ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ (၄၁)၊ ပုဒ္မခၾဲ (၈) ႎႀင့္ အညီ ေဳကညာ အပ္ပၝသည္ဟု ေဖာ္ဴပ ေဳကညာ ခဲ့သည္။ ၁၉၂၂ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၁၀) ရက္ေနႛဖၾား ဴဖစ္သည္။ ဦးဖိုးမင္း၏ သား ဴဖစ္သည္။ ဦးသန္းထၾန္းသည္ ၁၉၃၇ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၄၁ ခုႎႀစ္ အထိ (၁၀)တန္း ေကဵာင္းသား၊ ဴမင္း႓ခံ ေကဵာင္းသား သမဂၢ အမႁေဆာင္၊ ၁၉၄၂ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္ အထိ ဗမာ့ လၾတ္လပ္ေရး တပ္မေတာ္ (ဘီ၊ အုိင္၊ ေအ) အုပ္ခဵႂပ္ေရးဝင္ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး ဴမင္း႓ခံ ခ႟ိုင္ တာဝန္ခံ၊ ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္ အထိ ဴမင္း႓ခံ ခ႟ိုင္ ဖ-ဆ-ပ-လ အတၾင္းေရးမႀႃး၊ ၁၉၄၇ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၅၈ ခုႎႀစ္ အထိ တုိင္းဴပႂ ဴပည္ဴပႂ လၿတ္ေတာ္ အမတ္၊ ပၝလီမန္ အမတ္၊ ပၝလီမန္ အတၾင္းဝန္၊ ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၆၂ ခုႎႀစ္ အထိ အလုပ္သမား အစည္းအ႟ံုးမဵား အဖဲၾႚခဵႂပ္ - ဗမာႎိုင္ငံ (တီယူစီဘီ) အတၾင္းေရးမႀႃး၊ ၁၉၆၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာ့ ဆို႟ႀယ္လစ္ လမ္းစဥ္ ပၝတီဝင္၊ ၁၉၆၄ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၇၅ ခုႎႀစ္ အထိ ကုန္သၾယ္ေရး (၄) အဖဲၾႚဝင္၊ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဗဟို အလုပ္အမႁေဆာင္၊ အထက္ ဗမာဴပည္ စည္း႟ံုးေရး တာဝန္ခံ၊ ဗဟုို အလုပ္သမား အဖဲၾႚ ေခၝင္းေဆာင္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။
(၃) ဦးေအးသာေအာင္ (ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္) အတၾင္းေရးမႀႃး
ရခိုင္ ဴပည္နယ္၊ မင္းဴပား႓မိႂႚ ဇာတိ ဴဖစ္သည္။ ကာကၾယ္ေရး ဝန္႒ကီး ဌာန၊ အ႒ကီးစား စက္မႁလုပ္ငန္း ေကာ္ပိုေရး႟ႀင္းတၾင္ ဒုအရာခံဗိုလ္ အဴဖစ္ အမႁ ထမ္းခဲ့သည္။ ၁၉၇၄ ခုႎႀစ္၊ အလုပ္သမား အေရးအခင္းတၾင္ ပၝဝင္ ခဲ့သဴဖင့္ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းဴခင္း ခံခဲ့ ရ႓ပီး၊ အလုပ္မႀ ထုတ္ပယ္ ခံခဲ့ ရသည္။ ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္၏ တၾဲဖက္ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ဴဖစ္သည္။ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားဴပႂ ေကာ္မတီတၾင္ မူလက ႟ႀမ္း တိုင္းရင္းသားမဵား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္၊ ရခိုင္ ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္၊ မၾန္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚ၊ ဇိုမီး အမဵိႂးသား ကၾန္ဂရက္ တိုႛ၏ ကိုယ္စားလႀယ္ အဴဖစ္ ပၝဝင္ ခဲ့သည္။ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ဧ႓ပီလ (၂၄) ရက္ေနႛတၾင္ စစ္ေထာက္လႀမ္းေရးမႀ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္းဴခင္း ခံခဲ့ရ႓ပီး ဇၾန္လ (၂၁) ရက္ေနႛ တၾင္ ၁၉၅၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ အေရးေပၞ စီမံမႁ အက္ဥပေဒ၊ ပံုႎႀိပ္ သူမဵားႎႀင့္ ထုတ္ေဝ သူမဵား မႀတ္ပံုတင္ ဥပေဒမဵား အရ ေထာင္ဒဏ္ (၂၁) ႎႀစ္ ခဵမႀတ္ဴခင္း ခံခဲ့ ရသည္။ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လ (၁၆) ရက္ေနႚမႀာ ကဵန္းမာေရး အေဳကာင္း ဴပခဵက္ဴဖင့္ စစ္အစိုးရမႀ ဴပန္လည္ လၿတ္ေပး ခဲ့သည္။
(၄) ဦးတင္ဦး (အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္) အဖၾဲႚဝင္
အဖ ဦးေမာင္႒ကိႂင္၊ အမီ ေဒၞဴမတင္ တိုႛမႀ ၁၉၂၇ ခုႎႀစ္၊ မတ္လ (၁၂) ရက္ [၁၂၈၈ ခုႎႀစ္၊ တေပၝင္း လဆန္း (၁၀) ရက္] ဧရာဝတီတိုင္း၊ ပုသိမ္႓မိႂႚ၊ ေရေကဵာ္႒ကီး ႟ၾာတၾင္ ေမၾးဖၾား ခဲ့သည္။ ပုသိမ္႓မိႂႚ၊ ဗဟို အမဵိႂးသား အထက္တန္းေကဵာင္းတၾင္ မူလတန္းမႀ (၁၀) တန္း ေအာင္သည္ အထိ ပညာ သင္ဳကား ခဲ့သည္။ ဒုတိယ ကမာၲစစ္႒ကီး စတင္ ဴဖစ္ပၾားစဥ္ ေတာ႟ၾာတၾင္ စစ္ေဘးဒဏ္ ေ႟ႀာင္ေနစဥ္ ဖခင္ ကၾယ္လၾန္ ခဲ့သဴဖင့္ ေခတၨ ကိုရင္ ဝတ္႓ပီးေနာက္ (၁၀) တန္း ေအာင္ဴမင္သည္ အထိ ဆက္လက္ ပညာ သင္ဳကား ခဲ့သည္။ ပုသိမ္႓မိႂႚ၊ ဗဟို အမဵိႂးသား အထက္တန္း ေကဵာင္းတၾင္ ပညာ သင္ဳကား ေနစဥ္ ၁၉၃၆/ ၃၈ ခုႎႀစ္၊ တႎိုင္ငံလံုး ေကဵာင္းသား သပိတ္ ဴဖစ္႓ပီး၊ ေကဵာင္းမႀ ဴပႂလုပ္သည့္ စီတန္း လႀည့္လည္ ဆႎၬ ဴပပၾဲမဵားတၾင္ ပၝဝင္ လႁပ္႟ႀား ခဲ့သည္။ ေကဵာင္းမႀ ဦးစီး ဖၾဲႚသည့္ ပင္နီ လူငယ္ တပ္ဖၾဲႚတၾင္ ပၝဝင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၄၃ ခုႎႀစ္ ေနာက္ပိုင္း၊ အသက္ (၁၆) ႎႀစ္ဴပည့္ အ႓ပီးတၾင္ စစ္ထဲ ဝင္ရန္ အတၾက္ ရန္ကုန္႓မိႂႚသိုႛ ေရာက္႟ႀိ ခဲ့႓ပီး၊ ဗမာ့ ကာကၾယ္ေရး တပ္မေတာ္ ၊ စစ္ဝန္႒ကီး႟ုံး၊ ဗဟို ကင္းတပ္ (ယခု ပဒုမၳာကၾင္း ေနရာ) တၾင္ တပ္သား အဴဖစ္ စတင္ ဝင္ေရာက္ ခဲ့သည္။ ဗိုလ္သင္တန္းေကဵာင္း တက္ရန္ အတၾက္ အရည္အခဵင္းစစ္ စာေမးပၾဲႎႀင့္ စစ္ဝန္႒ကီး႟ုံး လူေတၾႚ စစ္ေဆးမႁ ေဴဖဆုိ ခံယူ႓ပီး မဳကာမီ ဝင္ဆာတန္းလဵား (ယခု သမၳတ အိမ္ေတာ္ဝန္း အတၾင္း) တၾင္ ဖၾင့္လႀစ္ ထားသည့္ အခဵက္ဴပ ေလ့ကဵင့္ေရး တပ္ရင္းတၾင္ သင္တန္း တက္ေနစဥ္ မဂႆလာဒုံ တတိယပတ္ ဗိုလ္သင္တန္း ေကဵာင္း (Third Bath of Officer Training School) သိုႛ ဗိုလ္္ေလာင္း သင္တန္း တက္ခၾင့္ ရခဲ့သည္။ ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္၊ ႎုိ၀င္ဘာလ (၃၀) ရက္ေနႛတၾင္ တတိယပတ္ ဗိုလ္သင္တန္း ဆင္႓ပီး ဗမာ့ ကာကၾယ္ေရး တပ္မေတာ္တၾင္ ဴပန္တမ္းဝင္ အရာရႀိ အလုပ္သင္ဗိုလ္ (မီနာ႟ိုက္ ရႀိခန္း)၊ တလုိင္း သုံးပၾင့္ အထူးဳကယ္ဴဖင့္ ရာထူး ခန္ႛအပ္ဴခင္း ခံရသည္။ ထိုေနာက္ မႎၩေလး႓မိႂႚ တုိင္းမႀႃး ဗုိလ္မႀႃး ဗထူး ဦးစီးသည့္ အေနာက္ေဴမာက္တုိင္းတၾင္ သၾားေရာက္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ရသည္။ (၁၉၄၅) ခုႎႀစ္ အစဦး ပုိင္းေလာက္တၾင္ ေဆးမႀႃး ဗုိလ္႒ကီး လႀသမိန္ (ဗုိလ္မႀႃး႒ကီး လႀဟန္) ႎႀင့္အတူ လုိက္ပၝ လာရ႓ပီး ရဲေဘာ္ သုံးကဵိပ္ဝင္ ဗုိလ္႒ကီး ဗလ၏ ပဲခူး ႓မိႂႚရႀိ စခန္းမႀႃး႒ကီး ႟ုံးအဖဲၾႚဝင္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ရသည္။
(၁၉၄၅) ခုႎႀစ္ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး ႒ကီးကုိ ရဲေဘာ္ သုံးကဵိပ္ဝင္ ဗုိလ္မႀႃး႒ကီး ေကဵာ္ေဇာ ဦးစီးသည့္ တုိင္း အမႀတ္ (၄)၊ ပဲခူးေခဵာင္းဖဵား ေဒသ ေတာ္လႀန္ေရး နယ္ေဴမတၾင္ ဗုိလ္မႀႃးေလး ေအာင္ေ႟ၿ (ယခု ဥကၠႉ ဦးေအာင္ေ႟ၿ အမဵႂိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖဲၾႚခဵႂပ္ ) ဗုိလ္႒ကီး ေအးေမာင္၊ ဗုိလ္႒ကီး လႀသမိန္ တုိႛ၏ ကၾပ္ကဲမႁ ေအာက္တၾင္ ပၝဝင္ ဆင္ႎၿဲ ခဲ့သည္။ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး ႓ပီးဆုံးသည္ အထိ ဗုိလ္႒ကီး ေအးေမာင္ ဦးစီးသည့္ တုိင္း (၄)၊ (၁၀၂) တပ္ရင္းတၾင္ ပဲခူးေခဵာင္းဖဵား သနပ္ပင္႓မိႂႚ မင္းရၾာ ေအာက္တကဲက႗န္း႒ကီး၊ ဝဲဴပန္ႛ၊ ကုလားေခဵာင္း႒ကီး စသည့္ စစ္ေတာင္း ဴမစ္ဝႀမ္း ေတာင္ဴခမ္း ေဒသမဵားတၾင္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။
ဗုိလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း၏ သီဟုိဠ္ ႎုိင္ငံ (ယခု သီရိလကႆာ) ကန္ဒီ စာခဵႂပ္ အရ ဴမန္မာ့ တပ္မေတာ္ကို ဴပန္လည္ ဖၾဲႚစည္း ေပးမည့္ အစီအစဥ္ အရ မဵိႂးခဵစ္ တပ္မေတာ္ ဖဵက္သိမ္းသည့္ အခၝ ဇာတိ႟ၾာသိုႛ ဴပန္လာ ခဲ့သည္။ ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္တၾင္ တကၠသိုလ္ ဆက္တက္ရန္ ရန္ကုန္႓မိႂႚသိုႛ ဴပန္လာ ခဲ့သည္။ ရန္ကုန္႓မိႂႚသိုႛ ေရာက္ရႀိ႓ပီး မိဵႂးခဵစ္ တပ္မေတာ္ ဌာနခဵႂပ္ ဖၾင့္လႀစ္ ထားရာ ေလာင္းဝစ္စ္လမ္း (ယခု အင္းယား႓မိႂင္လမ္း၊ မင္းကၾန္း ေတာရ ဘုန္႒ကီးေကဵာင္းဝန္း) တၾင္ ဗမာ့ တပ္မေတာ္ အတၾက္ ဴပန္တမ္းဝင္ အရာရႀိမဵား၊ ကႎၬီ စာခဵႂပ္အရ ေ႟ၾးခဵယ္ ခန္ႛထား ေနသည့္ သတင္း ဳကား၍ သၾားေရာက္ စုံစမ္းရာ မူလ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည့္ ေတာ္လႀန္ေရးတုိင္း အမႀတ္ (၄)၊ တပ္ရင္း (၁၀၂) စာရင္းတၾင္ ေနာင္ ဴပန္လည္ ဖၾဲႚစည္းမည့္ ဗမာ့ တပ္မေတာ္တၾင္ တုိက္႟ုိက္ ဴပန္တမ္းဝင္ အရာရႀိ အဴဖစ္ (သိုႛ) အဂႆလိပ္ ဘုရင့္ စစ္တကၠသို္လ္တၾင္ ဗိုလ္ေလာင္း အဴဖစ္ ေကဵာင္းတက္ရန္ ေထာက္ခံ ထားသဴဖင့္ အရာရႀိ အဴဖစ္ ဴပန္လည္ ေလ႖ာက္ထား ခဲ့ရာ (ဳကည္း ၃၆၅၁) ဒုတိယဗိုလ္ (Second Lieutenant) အဴဖစ္ ခန္ႛအပ္ ခံခဲ့ ရသည္။ ထုိႛေနာက္ ဴမင္း႓ခံ ႓မိႂႚရႀိ ႓ဗိတိသ႖ စစ္တပ္မႀ စစ္အရာရႀိမဵား သင္ဳကား ေပးသည့္ အေဴခခံ စစ္ပညာ သင္တန္း တက္ေရာက္ ရသည္။ ထုိႛေနာက္ ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္ ဆန္းတၾင္ ေမ႓မိႂႚ (ယခု ဴပင္ဦးလၾင္) တၾင္ အရာရႀိငယ္မဵား သင္တန္းသိုႛ တက္ေရာက္ ရသည္။ ၁၉၄၇ ခုႎႀစ္၊ ႎုိဝင္ဘာလတၾင္ စကႆာပူရႀိ ႓ဗိတိသ႖ အေရႀႛဖဵား တပ္မဵား ဆုိင္ရာ ဌာနခဵႂပ္မႀ ဦးစီး ဖၾင့္လႀစ္သည့္ စစ္ဆင္ေရး ေလ့ကဵင့္မႁ သင္တန္းသိုႛ ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္၊ ဇန္နဝၝရီ လလယ္ အထိ တက္ေရာက္ ခဲ့ရသည္။
၁၉၅၀ ခုႎႀစ္တၾင္ တ႟ုတ္ဴပည္ ယူနန္နယ္ ေတာင္ပုိင္းရႀိ တရုတ္ဴဖႃ (ကူမင္တန္) တပ္မဵား၊ တ႟ုတ္ ဴပည္သူႛ တပ္မေတာ္၏ ထုိးစစ္ဆင္ တုိက္ခုိက္မႁေဳကာင့္ ဴမန္မာႎုိင္ငံသိုႛ ကဵႃးေကဵာ္ ဝင္ေရာက္ လာခဲ့ သည္ကို ႟ၾတ္႟ၾတ္ခ႗ံခ႗ံ ခုခံ တုိက္ခိုက္ ခဲ့သည့္ အတၾက္ သူရဘၾဲႚ ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံခဲ့ ရသည္။
၁၉၆၄ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၁၂) ရက္ေနႛတၾင္ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီ ေဳကညာခဵက္ အမႀတ္ (၅၉) ဴဖင့္ အေနာက္ေတာင္တိုင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္ တိုင္းမႀႃး၊ ဗိုလ္မႀႃး႒ကီး တင္ဦးအား ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီဝင္ အဴဖစ္ ခန္ႛအပ္ ခဲ့သည္။ ၁၉၇၂ ခုႎႀစ္၊ ဧ႓ပီလ (၂၀)ရက္ေနႛတၾင္ ေတာ္လႀန္ေရး ေကာင္စီ မႀ ေဳကညာခဵက္ အမႀတ္ (၁၀၀) ဴဖင့္ ဗိုလ္မႀႃးခဵႂပ္ တင္ဦးအား ကာကၾယ္ေရး ဝန္႒ကီး ဌာန၊ ဒုတိယ ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ တာဝန္ ေပးအပ္ ခဲ့သည္။ ၁၉၇၄ ခုႎႀစ္၊ မတ္လ (၃) ရက္ေနႛတၾင္ ဴပည္ေထာင္စု ဆို႟ႀယ္လစ္ သမၳတ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံေတာ္ ဴပည္သူႛ လၿတ္ေတာ္ ပထမ အ႒ကိမ္ အစည္းအေဝးမႀ ဗိုလ္မႀႃးခဵႂပ္ တင္ဦးအား ကာကၾယ္ေရး ဝန္႒ကီး ဌာန၊ ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ တာဝန္ ေပးအပ္ခဲ့သည္။
၁၉၇၄ ခုႎႀစ္၊ ကုလသမဂၢ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃးခဵႂပ္ေဟာင္း ဦးသန္ႛ စဵာပန အေရးအခင္း၊ ၁၉၇၆ ခုႎႀစ္၊ အလုပ္သမား အေရးအခင္း မဵားတၾင္ ဴပည္သူလူထု အထိအခိုက္ နည္းေအာင္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သဴဖင့္ ဴပည္သူလူထု၏ ဳကည္ညိႂ ေလးစားမႁ ခံခဲ့ရသည္။ ၁၉၇၄ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၇၆ ခုႎႀစ္ အထိ ကာကၾယ္ေရး ဦးစီးခဵႂပ္ (၁-၃-၇၄ မႀ ၆-၃-၇၆ ထိ) ႎႀင့္ ကာကၾယ္ေရး ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။
၁၉၇၆ ခုႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၁၀) ရက္ေနႛတၾင္ အင္းစိန္႓မိႂႚ၊ အကဵဥ္းေထာင္ အနီးရႀိ အထူး တရား႟ုံးတၾင္ ရန္ကုန္တုိင္း တရားသူ႒ကီး အဖၾဲႚ ဥကၠႉ ဦးအုန္းေမာင္၊ အဖၾဲႚဝင္မဵား အဴဖစ္ ဦးဴမတ္တုိး၊ ဦးေမာင္ေမာင္ဝင္း တုိႛ ပၝဝင္သည့္ ရန္ကုန္တုိင္း တရားသူ႒ကီး အဖၾဲႚသုိႛ ဴပည္သူႛ ရဲတပ္ဖၾဲႛ၊ သတင္း တပ္ဖၾဲႚမႀႃး႟ုံး၊ ရဲမႀႃး ဦးစိုးဴမင့္က ႎုိင္ငံေတာ္ ေခၝင္းေဆာင္မဵားအား လုပ္႒ကံ သတ္ဴဖတ္ရန္ စီစဥ္ ေဆာင္႟ၾက္မႁ၊ ဴမန္မာ့ ဆုိရႀယ္လစ္ လမ္းစဥ္ ပၝတီအား ဖဵက္ရန္ ႒ကံစည္မႁႎႀင့္ အားေပး ကူညီမႁ တိုႛဴဖင့္ ဗိုလ္႒ကီး အုန္းေကဵာ္ဴမင့္ႎႀင့္ ဗိုလ္႒ကီး ဝင္းသိန္း တိုႛအား ႎိုင္ငံေတာ္ ပုန္ကန္မႁ အဴဖစ္ တရား စၾဲဆိုရာတၾင္ သိလ႖က္ ထိန္ခဵန္ ခဲ့သည္ဟု ဆုိကာ ထည့္သၾင္း တရား စၾဲဆုိဴခင္း ခံခဲ့ရ၍ သက္ေသ အေထာက္အထား မရႀိဘဲ ေထာင္ဒဏ္ (၇) ႎႀစ္ အဴပစ္ေပး ခံခဲ့ ရသည္။ ၁၉၈၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ လၾတ္႓ငိမ္း ခဵမ္းသာခၾင့္ဴဖင့္ ေထာင္မႀ ဴပန္လၿတ္သည္။ လၾတ္႓ငိမ္း ခဵမ္းသာခၾင့္ဴဖင့္ ေထာင္မႀ လၾတ္လာ႓ပီးေနာက္ သာသနာ ေဘာင္သုိႛ (၂) ႎႀစ္ခန္ႛ ဝင္ေရာက္ ခ့ဲသည္။ ထုိႛေနာက္ လူထၾက္႓ပီး ဥပေဒ ပညာ ေလ့လာ သင္ယူ ဆည္းပူး ခဲ့ရာ ၁၉၈၄/၈၆ ခုႎႀစ္မဵား အတၾင္း မႀတ္ပုံတင္ ေရႀႚေန [R.L.] ေအာင္လက္မႀတ္ ရခဲ့သည့္ အဴပင္ ဥပေဒ ပညာဘၾဲႛ [LL.B.] ပၝ ရရႀိ ခဲ့သည္။
ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး သူရ တင္ဦး၏ စစ္မႁထမ္း မႀတ္တမ္း
ေမ႓မိႂႚ (ယခု ဴပင္ဦးလၾင္) ဴမန္မာ့ တပ္မေတာ္ ေလ့ကဵင့္ေရး တပ္ရင္းတၾင္ တပ္စုမႀႃး၊ တပ္ခဲၾမႀႃး တာ၀န္စသည္မႀ အမႀတ္ (၁) ေသနတ္ကုိင္တပ္ရင္း တပ္ခဲၾမႀႃး၊ ဒုတိယ တပ္ရင္းမႀႃး၊ တပ္ရင္းမႀႃး၊ ဒုတိယ ဗုိလ္မႀႃး႒ကီး
(၁၉၅၄/၅၇) ဗုိလ္သင္တန္းေကဵာင္း၊
(၁၉၅၇/၅၈) တပ္မႀႃး ရခုိင္ တပ္ေပၝင္းစု ဌာနခဵႂပ္၊
(၁၉၅၈/၆၀) တပ္မဟာမႀႃး အမႀတ္ (၁၃) တပ္မဟာ ဌာနခဵႂပ္၊
(၁၉၆၀/၆၂) ဒုတိယ တိုင္းမႀႃး အေရႀႚေတာင္တုိင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္။
(၁၉၆၂/၆၃) တုိင္းမႀႃး အေနာက္ေတာင္တုိင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္၊
(၁၉၆၃/၆၄) တုိင္းမႀႃး အလယ္ပုိင္းတုိင္း စစ္ဌာနခဵႂပ္၊
(၁၉၆၄/၁၉၇၂) ဒုတိယ ကာကၾယ္ေရး ဦးစီးခဵႂပ္ (ဳကည္း) ႎႀင့္ ဒုတိယ ကာကၾယ္ေရး ဝန္႒ကီး ဌာန၊
(၁၉၇၂/၇၄) ကာကၾယ္ေရး ဦးစီးခဵႂပ္ႎႀင့္ ကာကၾယ္ေရး ဝန္႒ကီး ဌာန
(၁၉၇၄/၇၆)၊ (၁၉၇၆) မတ္လ (၄) ရက္ေနႛတၾင္ တပ္မေတာ္မႀ ႎႁတ္ထၾက္ ခဲ့ရသည္။
တပ္မေတာ္ တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ရင္း စစ္ေဴမဴပင္တၾင္ တုိက္ခုိက္ရင္း (၃) ႒ကိမ္ ေသနတ္ ဒဏ္ရာ ရခဲ့သည္။
- ပထမ (၁၉၄၉) ခုႎႀစ္ ေမ႓မိႂႚ (ဴပင္ဦးလၾင္) အဝင္ ေကဵာက္ေတာင္ တုိက္ပဲၾတၾင္ ညာဘက္ လက္ေမာင္း အရင္းတၾင္ (၁) ႒ကိမ္။
- ဒုတိယ (၁၉၅၂) ခုႎႀစ္ ပဵဥ္းမနား ႓မိႂႚနယ္ ကဵဥ္ေတာင္ကန္႟ၾာ တိုက္ပဲၾတၾင္ လက္ယာဘက္ ဒူးေခၝင္း အထက္နား ေပၝင္ဖဵားတၾင္ (၁) ႒ကိမ္။
- တတိယ တ႟ုတ္ဴဖႃ ကဵႃးေကဵာ္ အႎၩရာယ္ တၾန္းလႀန္ ေခဵမႁန္း အ႓ပီး အဴပန္ လၾယ္လင္ ႓မိႂႚႎႀင့္ မိုင္းပၾန္႓မိႂႚ အဳကား ႓ခံႂခုိ တုိက္ခုိက္ ခံရသည့္ ဴပင္းထန္ ဒဏ္ရာမဵားဴဖင့္ တင္ပၝး၊ ေပၝင္ရင္း ႎႀစ္ဖက္ တုိႛတၾင္ (၁) ႒ကိမ္တုိႛ ဴဖစ္ပၝသည္။
ရရႀိ ခဲ့သည့္ ဘဲၾႚတံဆိပ္မဵား
- လၾတ္လပ္ေရး ေမာ္ကၾန္းဝင္ ဒုတိယ အဆင့္
- (၁၉၄၉) ခုႎႀစ္ သူရဲေကာင္း မႀတ္တမ္းဝင္ (မႎၩေလး ခ႟ုိင္ ပတ္ဝန္းကဵင္ တဝုိက္ တုိက္ပဲၾမဵား အတၾက္)
- (၁၉၅၄) ခုႎႀစ္ ပဵဥ္းမနား ခ႟ုိင္ အတၾင္းႎႀင့္ လယ္ေဝးနယ္ တဝုိက္ တုိက္ပၾဲမဵား အုပ္ခဵႂပ္ ကၾပ္ကဲမႁ ဆုိင္ရာမဵား အတၾက္ ေဇယဵ ေကဵာ္ထင္ဘဲၾႚ။
- (၁၉၅၅) ခု ကၾန္မင္တန္ တ႟ုတ္ဴဖႃ တုိႛ၏ ကဵႃးေကဵာ္မႁကို တၾန္းလႀန္ေခဵမႁန္း တုိက္ပဲၾမဵား အတၾက္ (၁၉၅၆) ခု သူရဘဲၾႚ။
အဴခား ဆုတံဆိပ္မဵား
- ဗမာ့ ကာကၾယ္ေရး တပ္မေတာ္ဳကယ္ (BDA Star) မဵႂိးခဵစ္ တပ္ေတာ္ဳကယ္ (PBF Star)
- ဒုတိယ ကမာၲစစ္တၾင္ ပၝဝင္ ေအာင္ဴမင္မႁ တံဆိပ္
- (၁၉၃၉/၄၅) ဳကယ္ (1939/45 Star )
- စစ္႒ကီး တံဆိပ္ (War Medal)
- ဘားမား စကား (Burma Star)
အသက္ (၁၆) ႎႀစ္ ေကဵာ္မႀ စ၍ အသက္ (၄၉) ႎႀစ္ အထိ တပ္မေတာ္တၾင္ စစ္သက္ေပၝင္း လုပ္သက္ (၃၂) ႎႀစ္ေကဵာ္ခန္ႛ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္စဥ္ တေလဵာက္လုံး စစ္ေဴမဴပင္တၾင္ အေဴမာက္သံ၊ စိန္ေဴပာင္းသံ၊ လက္နက္မဵႂိးစုံ ပစ္ခတ္သံေတၾ အဳကား ႒ကီးဴပင္း ခဲ့ရသည္ တုိက္ပဲၾေပၝင္း႒ကီး၊ ငယ္၊ လတ္ မေရတၾက္ ႎုိင္ေအာင္ မဵားဴပားသည္။
ဂုဏ္အယူဆုံး တုိက္ပဲၾ႒ကီး (၂) ခု ရႀိခဲ့သည္။
ပထမ - (၁၉၅၄/၅၅) တၾင္ ဗုိလ္မႀႃးခဵႂပ္ ေကဵာ္ေဇာ ဦးစီးသည့္ ဘုရင့္ေနာင္၊ ရန္႒ကီးေအာင္ စစ္ဆင္ေရး႒ကီးဴဖင့္ ႎုိင္ငံေတာ္ အခဵႂပ္အဴခာ အာဏာကုိ ထိပၝး ေစာ္ကား ကဵႃးလၾန္မႁ႒ကီးကို အခက္အခဲ၊ အဳကပ္အတည္း၊ အပင္ပန္းဆုံး ႎုိင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ သံတမန္ေရး နည္းမဵားဴဖင့္ တၾန္းလႀန္ တုိက္ခုိက္ ေခဵမႁန္း ေအာင္ဴမင့္မႁတၾင္ တပ္ရင္းမႀႃး၊ ေသနတ္ကုိင္ တပ္ရင္း (၁) အဴဖစ္ ပၝဝင္ ခဲ့ရဴခင္းႎႀင့္
ဒုတိယ - (၁၉၅၉) ခုႎႀစ္ ဗုိလ္မႀႃးခဵႂပ္ ေအာင္ေရၿ ဦးစီးသည့္ ရခုိင္ ဴပည္နယ္ နတ္ဴမစ္ဖဵားရႀိ က႗န္းမဵားကို ထုိစဥ္က အေရႀႚ ပၝကစၤတန္ ႎုိင္ငံ၏ ကဵႃးေကဵာ္ သိမ္းပုိက္ထားမႁ၊ ႎုိင္ငံေတာ္ အခဵႂပ္အဴခာ အာဏာကို ထိပၝး ကဵႃးေကဵာ္ ေစာ္ကားမႁ႒ကီးကို အခက္အခဲ၊ အပင္အပန္း၊ အဆင္းအရဲ မႁတုိႛဴဖင့္ ႎုိင္ငံေရး၊ စစ္ေရး၊ သံတမန္ေရး တုိႛဴဖင့္ တၾန္းလႀန္ ေခဵမႁန္း တုိက္ခုိက္ ေအာင္ဴမင္႓ပီး ယင္းက႗န္းမဵား အားလုံး နီးပၝးကုိ ႎုိင္ငံေတာ္ပုိင္ အဴဖစ္ ဴပည္လည္ သိမ္းပုိက္ ရသည့္ တုိက္ပၾဲမဵားတၾင္ တပ္မႀႃး၊ ရခုိင္ တပ္ေပၝင္းစုမႀႃး အဴဖစ္ ပၝဝင္ ဆင္ႎၿဲခၾင့္ ရသည့္ အတၾက္ ဂုဏ္ယူ ပၝသည္။
၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ (၂၇) ရက္ေနႛ နံနက္ပုိင္းတၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၊ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္းလမ္း၊ အေထၾေထၾ ေရာဂၝကု ေဆး႟ုံ႒ကီး၊ အေရးေပၞ ဌာန ေရႀႚ၌ လူထု အစည္းအေဝး ပၾဲတၾင္ ဒီမိုကေရစီ ဴပန္လည္ ရ႟ႀိေရး အတၾက္ စည္း႟ံုး ေဟာေဴပာ ခဲ့သည္။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ (၂၉) ရက္ေနႛ နံနက္ (၁၀) နာရီတၾင္ ဗဟန္း႓မိႂႚ၊ ဝဂႆဘာလမ္း၊ ႓ခံအမႀတ္ (၁၀) ေနအိမ္တၾင္ အဖၾဲႚဝင္ (၂၁) ဦးဴဖင့္ ဖၾဲႚစည္း ခဲ့သည့္ ဒီမုိကေရစီႎႀင့္ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး အဖၾဲႚ (ယာယီ) တၾင္ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ ပၝဝင္ ခဲ့႓ပီး၊ စက္တင္ဘာလ (၁၀) ရက္ေနႛတၾင္ ႎုတ္ထၾက္ ခ့ဲသည္။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ (၈) ရက္ေနႛတၾင္ ဖၾဲႚစည္း ခဲ့သည့္ တပ္မေတာ္ တပ္မႀႃး ေဟာင္းမဵားႎႀင့္ ရဲေဘာ္ေဟာင္းမဵား အဖၾဲႚတၾင္ ဒုတိယ ဥကၠႉ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ စက္တင္ဘာလ (၂၄) ရက္ေနႛတၾင္ ဖၾဲႚစည္း ခဲ့႓ပီး၊ (၂၇)ရက္ေနႛတၾင္ တရားဝင္ မႀတ္ပုံ တင္ခဲ့သည့္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္တၾင္ ဒုတိယ ဥကၠႉ ဴဖစ္လာ ခဲ့႓ပီး၊ ထိုႎႀစ္ ဒီဇင္ဘာလ (၁၀) ရက္ေနႛတၾင္ ဥကၠႉ ဴဖစ္သူ ဦးေအာင္႒ကီး ႎႁတ္ထၾက္ သၾားသဴဖင့္၊ ဥကၠႉ ဴဖစ္လာ ခဲ့သည္။
၁၉၈၉ ခုႎႀစ္၊ ဇူလိုင္လ (၂၀) ရက္ေနႛတၾင္ ႎုိင္ငံေတာ္အား ေႎႀာင့္ယႀက္ ဖဵက္ဆီး လုိသူမဵား၏ ေဘးအႎၩရာယ္မႀ ကာကၾယ္ ေစာင့္ေရႀာင္သည့္ ဥပေဒ အရ အေရးယူ ခံခဲ့ ရ႓ပီး ဒီဇင္ဘာလ (၂၂) ရက္ေနႛတၾင္ အထူး စစ္ခုံ႟ုံး အမႀတ္ (၅) မႀ အလုပ္ႎႀင့္ ေထာင္ဒဏ္ (၃) ႎႀစ္ ကဵခံ ေစရန္ ဴပစ္ဒဏ္ ခဵမႀတ္ ခဲ့သည္။ ဴပစ္ဒဏ္ ဴပည့္ကာနီးတၾင္ ေနာက္ထပ္ စစ္ခုံ႟ုံး အတင္ ခံရ႓ပီး ယခင္က စၾဲဆိုခဲ့သည့္ စၾဲခဵက္အတိုင္း ေနာက္ထပ္ ေထာင္ဒဏ္ (၇) ႎႀစ္ ခဵမႀတ္ ခံခဲ့ ရသည္။ ၁၉၉၅ ခုႎႀစ္၊ မတ္လတၾင္ ေထာင္မႀ ဴပန္လၾတ္သည္။
၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ (၂၄) ရက္ေနႛတၾင္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္၊ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ေခၝင္းေဆာင္ႎႀင့္ လူငယ္ အခဵႂိႚ တိုႛႎႀင့္ အတူ၊ ေကာ့မႀႃး႓မိႂႚႎႀင့္ ကၾမ္း႓ခံကုန္း ႓မိႂႚမဵားသိုႛ ပၝတီ စည္း႟ံုးေရး လုပ္ငန္းမဵား လုပ္ေဆာင္ရန္ အသၾား၊ ဒလ႓မိႂႚ အထၾက္တၾင္ အာဏာပိုင္ မဵား၏ တားဴမစ္ ပိတ္ဆိုႛ ဟန္ႛတားဴခင္း ခံခဲ့ ရ၍၊ (၉) ရက္ အဳကာ စက္တင္ဘာလ (၁) ရက္ေနႛ ညဥ့္သန္းေကာင္တၾင္ အတင္း အဓမၳ ခဵႂပ္ေႎႀာင္ ဖမ္းဆီး႓ပီး ေနအိမ္သိုႛ ဴပန္ပိုႛ ခံခဲ့ ရ႓ပီး၊ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္ဴဖင့္ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၁၄ ရက္ေနႛ အထိ ေနခဲ့ ရသည္။
၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၂၂) ရက္ေနႛတၾင္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ ႎႀင့္အတူ မႎၩေလး႓မိႂႚသိုႛ မီးရထားဴဖင့္ ခရီး သၾားရန္၊ ရန္ကုန္ ဘူတာ႒ကီးသိုႛ ေရာက္႟ႀိစဥ္ အာဏာပိုင္မဵားမႀ ဟန္ႛတား႓ပီး၊ ဖမ္းဆီး ခဵႂပ္ေႎႀာင္၍ ရဲမၾန္ တပ္စခန္းတၾင္ ထိန္းသိမ္း ထားခဲ့သည္။ ေနာက္ပိုင္းတၾင္ ေနအိမ္ ဴပန္ပိုႛ၍ အကဵယ္ခဵႂပ္ ခဵထား႓ပီး၊ ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ (၂၆)ရက္ေနႛ ညေနပိုင္း တၾင္မႀ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္ဴဖင့္ ထိန္းသိမ္း ထားဴခင္းကို ဴပန္လည္ ႟ုပ္သိမ္း ေပးခဲ့သည္။
၂၀၀၃ ခုႎႀစ္၊ ေမလ (၃၀) ရက္ေနႛတၾင္ ကခဵင္ဴပည္နယ္ စည္း႟ံုးေရး ခရီးစဥ္ အတၾင္း၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ေ႟ၿဘို ခ႟ိုင္၊ ဒီပဲယင္း ႓မိႂႚအနီး အာဏာပိုင္မဵားမႀ စနစ္တကဵ တင္႒ကိႂ ဴပင္ဆင္ တိုက္ခိုက္ ခဲ့သည့္ ဒီပဲယင္း အဳကမ္းဖက္ ေသၾးေခဵာင္းစီး လုပ္႒ကံ သတ္ဴဖတ္ တိုက္ခိုက္မႁ အတၾင္း အသက္ မေသဘဲ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္း ခံခဲ့ ရ႓ပီး၊ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ ကေလးေထာင္တၾင္ ထိန္းသိမ္း ထားရာမႀ ၂၀၀၄ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္၀ၝရီလ (၁၄) ရက္ေနႛ ညပိုင္းတၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ ေနအိမ္သိုႛ ဴပန္ပိုႛဴခင္း ခံခဲ့ ရ႓ပီး၊ အကဵယ္ခဵႂပ္ဴဖင့္ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းဴခင္း ခံခဲ့ ရသည္မႀာ ယေနႛတိုင္ ဴဖစ္သည္။
(၅) ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ (အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္) အဖၾဲႚဝင္
၁၉၄၅ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လ (၁၉) ရက္ေနႛတၾင္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၌ ေမၾးဖၾား ခဲ့သည္။ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္းႎႀင့္ ေဒၞခင္ဳကည္တိုႛ၏ သမီး ဴဖစ္သည္။ ဖခင္ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း လုပ္႒ကံ ခံရစဥ္က (၂) ႎႀစ္ သမီး အ႟ၾယ္ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၄၉ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၅၇ ခုႎႀစ္အထိ ရန္ကုန္႓မိႂႚ စိန္ႛဖရန္စစ္ ကၾန္ဗင့္ ေကဵာင္းတၾင္ ပညာ သင္ဳကား ခဲ့သည္။ ၁၉၅၇ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၆၀ ဴပည့္ႎႀစ္ အထိ ရန္ကုန္႓မိႂႚ အဂႆလိပ္ မက္သဒစ္ ကၾန္ဗင့္ ေကဵာင္းတၾင္ ဆက္လက္ ပညာ သင္ဳကား ခဲ့သည္။ ၁၉၆၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ မိခင္ ဴဖစ္သူ ေဒၞခင္ဳကည္ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံဆိုင္ရာ ဴမန္မာႎိုင္ငံ သံအမတ္႒ကီး အဴဖစ္ ခန္ႛအပ္ဴခင္း ခံရသဴဖင့္ မိခင္ႎႀင့္ အတူ အိႎၬိယႎိုင္ငံ နယူးေဒလီ ႓မိႂႚသိုႛ လိုက္ပၝ ခဲ့သည္။ ေရ႟ႁႎႀင့္ ေမရီ ကၾန္ဘင့္ေကဵာင္း (Convent of Jesus and Mary) ႎႀင့္ ေလဒီ ႟ႀယ္ရီရမ္ ေကာလိပ္ (Lady Shri Ram College) တိုႛ၌ ဆက္လက္ ပညာ သင္ဳကားသည္။ ၁၉၆၂ - ၆၃ ခုႎႀစ္ မဵားတၾင္ ေဒလီ တကၠသိုလ္၌ ႎိုင္ငံေရး သိပၯံ ဘာသာရပ္ကို ေလ့လာ ဆည္းပူး ခဲ့သည္။ ၁၉၆၄ - ၆၇ ခုႎႀစ္ မဵားတၾင္ ေအာက္စဖိုႛ တကၠသိုလ္႟ႀိဟူႛစ္ ေကာလိပ္၌ ဒႍနိက ေဗဒ၊ ႎိုင္ငံေရး သိပၯံႎႀင့္ စီးပၾားေရး ပညာရပ္ မဵားကို ေလ့လာ ဆည္းပူး ခဲ့႓ပီး ဝိဇၦာ ဂုဏ္ထူးဘၾဲႚကို ရ႟ႀိ ခဲ့သည္။ ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္တၾင္ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ အေ႟ႀႛတိုင္းႎႀင့္ အာဖရိက ေလ့လာေရး ဌာန၊ ႎိုင္ငံေရး သိပၯံ ဌာန၌ သုေတသန လက္ေထာက္ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၆၉ - ၇၁ ခုႎႀစ္ မဵားတၾင္ နယူးေယာက္ ကုလသမဂၢ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃးခဵႂပ္႟ံုး၊ အုပ္ခဵႂပ္ေရးႎႀင့္ ဘၸာေရး ဆိုင္ရာ ကိစၤရပ္မဵား အ႒ကံေပး ေကာ္မတီ (Advisory Committee on Administrative and Budgetary Questions, United Nations Secretariat, New York) တၾင္ လက္ေထာက္ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၇၂ ခုႎႀစ္၊ ဇန္နဝၝရီလ (၁) ရက္ေနႛတၾင္ ေဒၝက္တာ မိုက္ကယ္အဲရစ္ႎႀင့္ လက္ထပ္ ခဲ့သည္။ (ေဒၝက္တာ မိုက္ကယ္ အဲရစ္သည္ ႓ဗိတိသ႖ လူမဵိႂး တဦး ဴဖစ္သည္။ ေအာက္စဖိုႛ တကၠသိုလ္မႀ ပညာ႟ႀင္တဦး ဴဖစ္႓ပီး၊ ေဴမာက္ပိုင္း ဗုဒၭဘာသာ မဟာယန၏ လူမႁေရးႎႀင့္ ယဥ္ေကဵးမႁ ဆိုင္ရာ သမိုင္းေဳကာင္းကို အထူးဴပႂ ေလ့လာ ေနေသာ သုေတသန ပညာ႟ႀင္ ဴဖစ္သည္။ ယင္း ပညာရပ္ႎႀင့္ သက္ဆိုင္ေသာ စာအုပ္ စာတမ္းမဵား ကိုလည္း ေရးသား ဴပႂစု ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။) ေဒၝက္တာ မိုက္ကယ္အဲရစ္ႎႀင့္ သားႎႀစ္ေယာက္ ထၾန္းကား ခဲ့သည္။ သား႒ကီး အလက္ဇန္းဒၝး (ခ) ဴမင့္ဆန္းေအာင္ႎႀင့္ သားငယ္ ကင္မ္ (ခ) ထိန္လင္းတိုႛ ဴဖစ္သည္။
၁၉၇၂ - ၇၃ ခုႎႀစ္မဵားတၾင္ ဘူတန္ႎိုင္ငံ ႎိုင္ငံဴခားေရး ဝန္႒ကီး ႟ုံးတၾင္ ကုလသမဂၢ ကိစၤမဵား ဆိုင္ရာ အ႒ကံေပး အရာ႟ႀိ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၇၅ - ၇၇ ခုႎႀစ္မဵားတၾင္ ေအာက္စဖိုႛ တကၠသိုလ္ ေဘာ့ဒလီယန္ စာဳကည့္တိုက္၌ ဴမန္မာ စာအုပ္ႎႀင့္ ေပပုရပိုဒ္ ကက္တေလာက္ ဴပႂစုသူ ပညာ႟ႀင္ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၈၅ - ၈၆ ခုႎႀစ္မဵားတၾင္ ဂဵပန္ႎိုင္ငံ ကဵိႂတို တကၠသိုလ္ အေ႟ႀႛေတာင္ အာ႟ႀ ဆိုင္ရာ ေလ့လာေရး ဌာနတၾင္ သုေတသန ပညာ႟ႀင္ အဴဖစ္ သၾားေရာက္ သုေတသန ဴပႂခဲ့သည္။ ၁၉၈၇ ခုႎႀစ္တၾင္ အိႎၬိယႎိုင္ငံ ဆင္းမလား ႓မိႂႚ႟ႀိ အထူး ေလ့လာ သုေတသန ဴပႂေရး အိႎၬိယ သိပၯံ ဌာနတၾင္ သုေတသန ပညာ႟ႀင္ အဴဖစ္ သုေတသန ဴပႂခဲ့သည္။ ၁၉၈၇ ခုႎႀစ္တၾင္ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ အေ႟ႀႛတိုင္းႎႀင့္ အာဖရိက ေလ့လာေရး ဌာနတၾင္ တင္သၾင္းရန္ ဘၾဲႚလၾန္ စာတမ္း တေစာင္ကို ဴပႂစုလ႖က္ ႟ႀိသည္။ ယင္းစာတမ္းအမည္မႀာ (၁၉၁၀ - ၁၉၄၀ ခုႎႀစ္ အတၾင္း ဴမန္မာ စာေပတၾင္ ႟ိုးရာ အစဥ္အလာ အသစ္ ဴဖစ္ေပၞ ထၾန္းကားမႁႎႀင့္ အမဵိႂးသားေရး ဝၝဒ) ဟူ၍ ဴဖစ္သည္။
၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ ဴမန္မာဴပည္သိုႛ ဴပန္လာသည့္ အခၝ လန္ဒန္ တကၠသိုလ္ အေ႟ႀႛတိုင္းႎႀင့္ အာဖရိက ေလ့လာေရး ဌာနတၾင္ ေလ့လာဴခင္းကို ရပ္နား လိုက္ရသည္။ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္၊ ဇူလိုင္လ (၂၀) ရက္ေနႛမႀ စ၍ ႎိုင္ငံေတာ္အား ေႎႀာင့္ယႀက္ ဖဵက္ဆီး လိုသူမဵား၏ ေဘးအႎၩရာယ္မႀ ကာကၾယ္ ေစာင့္ေ႟ႀာက္သည့္ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၀ (ခ) အရ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္အား ေနအိမ္တၾင္ တားဆီးမိန္ႛ ထုတ္ဴပန္၍ တားဆီး ထားဴခင္း ခံခဲ့ ရသည္။ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္ဴဖင့္ ထိန္းသိမ္းဴခင္း ခံေန ရစဥ္ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၂၂) ရက္ေနႛတၾင္ ပၝတီစံု ဒီမိုကေရစီ အေထၾေထၾ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ ပၝဝင္ ယႀဥ္႓ပိႂင္မည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ေကဵညာ ခဲ့သည္။ အထိန္းသိမ္း ခံေနရ လ႖က္ႎႀင့္ပင္ မိမိ အဖၾဲႚခဵႂပ္၏ ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္း အရ ဆံုးဴဖတ္ခဵက္ကို ေလးစားေသာ အားဴဖင့္၎၊ တိုင္းသူ ဴပည္သား တိုႛ၏ အမႀန္တရားႎႀင့္ ကိုက္ညီေသာ လိုအပ္ခဵက္ မဵားကို တတ္စၾမ္း သေ႟ၾႚ ကူညီ ဴဖည့္စၾက္ လိုေသာေဳကာင့္၎၊ ဒီမိုကေရစီကို လိုလားေသာ ဴပည္သူ လူထု႒ကီး၏ ဇၾဲ သတၨိကို ဂုဏ္ဴပႂေသာ အားဴဖင့္၎ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ ဗဟန္း ႓မိႂႚနယ္ အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ဴပည္သူႚ လၿတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလႀယ္ေလာင္း စီစစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ေရး အဖၾဲႛ၏ ဆံုးဴဖတ္ခဵက္ကို လိုက္နာ၍ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲတၾင္ ပၝဝင္ ယႀဥ္႓ပိႂင္ လိုသူ တဦး အဴဖစ္ အမည္ စာရင္း တင္သၾင္း လိုက္ပၝသည္။ သိုႛေသာ္ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုး ညီႌၾတ္ေရး ပၝတီအား ကိုယ္စား ဴပႂ၍ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ဗဟန္း႓မိႂႚနယ္ မဲဆႎၬနယ္ အမႀတ္ (၁) တၾင္ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ႎႀင့္ယႀဥ္႓ပိႂင္ရန္ အဆို ဴပႂထားဴခင္း ခံရသူ ဦးလဘန္ဂေရာင္မႀ ကန္ႛကၾက္လၿာ တင္သၾင္း ခဲ့ရာ ပန္းဆိုးတန္း အမႀတ္ (၁) တၾင္ ဖၾင့္လႀစ္ စစ္ေဆး ခဲ့သည့္ ရန္ကုန္တိုင္း ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမၟာက္ပၾဲ ကဵင္းပေရး ေကာ္မ႟ႀင္မႀ လက္ခံ စစ္ေဆး၍ ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ ဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၀ (င) ဴဖင့္ ညိစၾန္းသည္ ဟုဆိုကာ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္၏ အမည္ စာရင္း တင္သၾင္းလၿာကို ပယ္ခဵ ခဲ့သဴဖင့္ ဝင္ေရာက္ ယႀဥ္႓ပိႂင္ခၾင့္ မရ႟ႀိဘဲ ဴဖစ္ခဲ့ ရသည္။
၁၉၉၁ ခုႎႀစ္ အတၾက္ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး ႎိုဘဲလ္ဆု ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံရသည္။ ၁၉၉၁ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလ (၁၀) ရက္ေနႛတၾင္ ေနာ္ေဝ ႎိုင္ငံ၊ ေအာ္စလို ႓မိႂႚေတာ္တၾင္ ကဵင္းပသည့္ ဆုခဵီးဴမၟင့္ပၾဲ အခမ္းအနားသိုႛ ကိုယ္တိုင္ မတက္ေရာက္ ႎိုင္သဴဖင့္ သား႒ကီး ဴဖစ္သူ ဴမင့္ဆန္းေအာင္က မိခင္ ကိုယ္စား တက္ေရာက္ ဆုယူ ခဲ့သည္။ ၁၉၉၅ ခုႎႀစ္၊ ဇူလိုင္လ (၁၀) ရက္ေနႛတၾင္ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္ အဴဖစ္ တားဆီး ထားသည့္ အမိန္ႛအား အာဏာပိုင္မဵားမႀ ႟ုပ္သိမ္း ေပးခဲ့သည္။ နယူးေယာက္ အေဴခစိုက္ 'မစ္' (MS) မဂၢဇင္းမႀ ၁၉၉၅ ခုႎႀစ္ အတၾက္ အမဵိႂးသမီး ထူးခ႗န္ဆု (၁၂) ဦး ေ႟ၾးခဵယ္ ခဲ့ရာတၾင္ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ ပၝဝင္သည္။ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ မတ္လ (၁၈) ရက္ေနႛတၾင္ အိုင္ယာလန္ ႎိုင္ငံ၊ ဒဗၱလင္႓မိႂႚ (Dublin) တၾင္ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္အား ဒဗၱလင္ ႓မိႂႚေတာ္ လၾတ္လပ္ေရးဆု ဂုဏ္ဴပႂ ခဵီးဴမၟင့္ ခဲ့သည္။ သူမ ကိုယ္စား သားငယ္ ထိန္လင္း (Kim Aris) မႀ ဆုလက္ခံ ယူခဲ့သည္။ ဂုဏ္ဴပႂ မႀတ္တမ္းလၿာအား ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ ကိုယ္တိုင္ တက္ေရာက္ လက္မႀတ္ ေရးထိုး ႎိုင္သည့္ အခဵိန္အထိ ေစာင့္ဆိုင္း ထားမည္ ဴဖစ္သည္။ ေတာင္အာဖရိက သမၳတေဟာင္း မစၤတာ မန္ဒဲလားအား ဆုခဵီးဴမၟင့္ ခဲ့စဥ္ကလည္း အလားတူ ကိုယ္တိုင္ လက္မႀတ္ ေရးထိုး ႎိုင္သည္ အထိ မႀတ္တမ္းလၿာတၾင္ ခဵန္လႀပ္ ထားခဲ့ဖူးသည္။ အဆိုပၝ ဆုကို အေမရိကန္ သမၳတေဟာင္းမဵား ဴဖစ္ဳကသည့္ မစၤတာ ဂ႗န္အက္ဖ္ ကေနဒီ၊ မစၤတာ ဘီလ္ကလင္တန္၊ ဒုတိယေဴမာက္ ပုတ္ ရဟန္းမင္း႒ကီး ဂ႗န္ေပၝလ္ႎႀင့္ မာသာ ထရီဆာ တုိႛအား ခဵီးဴမၟင့္ ခဲ့႓ပီး ဴဖစ္သည္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၀၀ ခုႎႀစ္ အတၾက္ အိုင္ယာလန္ ႎိုင္ငံ႓မိႂႚေတာ္ ဒဗၱလင္ အုပ္ခဵႂပ္ေရး အဖၾဲႚမႀ ေပးအပ္သည့္ ႓မိႂႚေတာ္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဆု ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ႎႀင့္ ပူးတၾဲ ရ႟ႀိ ခဲ့သူ ေရာ့ခ္ ေတးသံ႟ႀင္ဘိုႎိုႎႀင့္ အဖၾဲႚမႀ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္အား ဂုဏ္ဴပႂ စပ္ဆို ထားသည့္ "Walk On" ေတးသီခဵင္း ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ (၂၇) ရက္ေနႛက အေမရိကန္ႎိုင္ငံ ဂရမ္မီ ေတးဂီတ ဆုေပးပၾဲတၾင္ အေကာင္းဆံုးဆု ရ႟ႀိခဲ့သည္။
၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ (၂၄) ရက္ေနႛတၾင္ ဒုတိယ ဥကၠႉ သူရ ဦးတင္ဦး၊ ရန္ကုန္တိုင္း စည္း႟ံုးေရး ေကာ္မတီ ဥကၠႉ သခင္ စိုးဴမင့္၊ ရန္ကုန္တိုင္း စည္း႟ံုးေရး အဖၾဲႚဝင္ ေဒၝက္တာ မဵိႂးေအာင္၊ အဖၾဲႚခဵႂပ္ လူငယ္ (၁၆) ဦး [ယာဥ္ေမာင္း ႎႀစ္ဦး အပၝအဝင္] တိုႛႎႀင့္ အတူ ရန္ကုန္ တဖက္ကမ္း ဒလ႓မိႂႚမႀ တဆင့္ ရန္ကုန္တိုင္း၊ ကၾမ္း႓ခံ ကုန္း႓မိႂႚႎႀင့္ ေကာ့မႀႃး ႓မိႂႚမဵားသိုႛ စည္း႟ံုးေရး ကိစၤမဵား ေဆာင္႟ၾက္ရန္ ရန္ကုန္႓မိႂႚ၊ ပန္းဆိုးတန္း ဆိပ္ကမ္းမႀ တဆင့္ ခရီးထၾက္ရန္ စီစဥ္ ခဲ့ရာ၊ ပန္းဆိုးတန္း ဆိပ္ကမ္းတၾင္ တနာရီ ခၾဲခန္ႛ အာဏာပိုင္မဵားမႀ ပိတ္ဆိုႛ ထားခဲ့႓ပီးမႀ တဖက္ကမ္းသိုႛ ကူးခၾင့္ ရခဲ့သည္။ ဒလ႓မိႂႚသိုႛ ေရာက္႟ႀိသည့္ အခၝ ႒ကိႂတင္ ေစာင့္ဆိုင္း ေနသည့္ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ကားႎႀစ္စီးဴဖင့္ ကၾမ္း႓ခံကုန္းသိုႛ ခရီး ထၾက္လာစဥ္ ဒလ႓မိႂႚမႀ အထၾက္ (၃) မိုင္ခန္ႛ အေရာက္ ကဵန္စစ္သား ရပ္ကၾက္တၾင္ အာဏာပိုင္ မဵားမႀ ေ႟ႀႛခရီး မဆက္ႎိုင္ရန္ အတင္း အဓမၳ ပိတ္ဆိုႛ တားဴမစ္ ထားခဲ့ သဴဖင့္ အဆိုပၝ ေနရာတၾင္ပင္ ခရီး ဆက္ထၾက္ ႎိုင္သည္ အထိ အေဴခခဵ ေစာင့္ဆိုင္း ေနခဲ့ရာ (၉) ရက္ေဴမာက္ေနႛ ဴဖစ္သည့္ စက္တင္ဘာလ (၁) ရက္ေနႛ ည ၁၁း၁၅ အခဵိန္တၾင္ ရဲတပ္ဖၾဲႚႎႀင့္ စစ္ေထာက္လႀမ္းေရး အင္အား (၃၀၀) ေကဵာ္က ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ႎႀင့္ အဖၾဲႚအား ဝင္ေရာက္ စီးနင္း႓ပီး အတင္းအဳကပ္ ဖမ္းဆီး ခဵႂပ္ေႎႀာင္ ေခၞေဆာင္႓ပီး ရန္ကုန္႓မိႂႚသိုႛ ဴပန္ပိုႛ၍ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၁) ရက္ေနႛမႀ (၁၄)ရက္ေနႛ အထိ ဒုတိယ အ႒ကိမ္ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္ဴဖင့္ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္း ထားဴခင္း ခံခဲ့ ရသည္။
၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၂၁)ရက္ေနႛတၾင္ ဒုတိယ ဥကၠႉ သူရ ဦးတင္ဦး ႎႀင့္အတူ အဖၾဲႚဝင္မဵား လိုက္ပၝလ႖က္ အဖၾဲႚခဵႂပ္ လႁပ္႟ႀားမႁ မ႟ႀိႎိုင္ရန္ ပိတ္ပင္ တားဆီးမႁမဵား၊ အဖၾဲႚခဵႂပ္ ႟ံုးမဵား ပိတ္ေစဴခင္း၊ ဆိုင္းဘုတ္မဵား ခဵေစဴခင္းမဵားကို စံုစမ္း ေလ့လာရန္ ပထမ ခရီးစဥ္ အဴဖစ္ ညေန မီးရထားဴဖင့္ မႎၩေလးသိုႛ သၾားေရာက္ရန္ စီစဥ္ ခဲ့ရာ မီးရထား လက္မႀတ္ ကုန္ေနသည္ဟု အေဳကာင္း ဴပ၍ လက္မႀတ္ ေရာင္းမေပးဘဲ ေနာက္တေနႛ နံနက္ေစာ ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ (၂၂) ရက္ေနႛတၾင္ ရန္ကုန္ ဘူတာ႒ကီးမႀ အဓမၳ ေနအိမ္ ဴပန္ပိုႛ ႓ပီး၊ တတိယ အ႒ကိမ္ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္ဴဖင့္ ဖမ္းဆီး ထိန္းသိမ္း ထားဴခင္း ခံခဲ့ ရသည္။ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္၊ ေမလ (၆)ရက္ ေနႛတၾင္ ေနအိမ္ အကဵယ္ခဵႂပ္မႀ ဴပန္လည္ လၾတ္ေဴမာက္ ခဲ့သည္။ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္၊ ေမလ (၂၃) ရက္ေနႛတၾင္ ရဲေဘာ္ သံုးကဵိပ္ဝင္ ဗိုလ္မႀႃးေအာင္ ဦးေဆာင္သည့္ ဝၝရင့္ ႎိုင္ငံေရး သမား