ကရင္ အမဵႂိးသား အစည္းအ႟ံုး (ေကအဲန္ယူ)၊ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ဖဒို မန္းရႀာ လားဖန္း
၂၀၀၈ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၁၄ ရက္ေနႚ ညေန ၄ နာရီ ခၾဲခန္ႛမႀာ ထိုင္း - ဴမန္မာ နယ္စပ္ မဲေဆာက္႓မိႂႚ ေနအိမ္မႀာ လုပ္ဳကံ သတ္ဴဖတ္ ခံလိုက္ ရတဲ့ ကရင္ အမဵႂိးသား အစည္းအ႟ံုး (ေကအဲန္ယူ) အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ဖဒို မန္းရႀာ လားဖန္း (အခဵႂိႚက "ပဒို မန္းရႀာ" လိုႚေရးတယ္) အေဳကာင္းကို လက္လႀမ္း မီသမ႖ စုေဆာင္း တင္ဴပ လိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ [ေတာင္းပန္ခဵက္ - ဖဒို မန္းရႀာရဲႚ အတၪႂပၯတၨိ အကဵဥ္းကို လက္လႀမ္း မီသေလာက္ စုေဆာင္းရာမႀာ မမႀားသင့္တဲ့ အခဵက္အလက္ အမႀား တခဵႂိႚ ပၝသၾား ခဲ့ပၝတယ္။ အခုေတာ့ အဲဒီ မႀားတယ္လိုႚ သိရတဲ့ အခဵက္အလက္ကို ဖယ္လိုက္ ႓ပီးပၝ႓ပီ။ ဒီလို အခဵက္အလက္ မႀားယၾင္း သၾားခဲ့ ရတာကို ဴမန္မာ အုိင္အက္စ္ပီက သက္ဆုိင္သူ အားလံုးကုိ အႎႁးအႌၾတ္ ေတာင္းပန္ အပ္ပၝတယ္။ ေနာက္႓ပီး ေတာ့လည္း ေခတ္႓ပိႂင္ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာမႀာ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၂၆ ရက္ေနႚက လၿင့္တင္ ထားတဲ့ မန္႓ငိမ္းေမာင္ ရဲႚ "ကဵေနာ္တုိႚ အသည္းဴပင္မႀာ သူတုိႚ ႎႀလံုး ေသၾးမဵားဴဖင့္ ေရးသၾား ခဲ့ဳက ေလ႓ပီ" ေဆာင္းပၝး ကေန အခဵက္အလက္ အသစ္ တခဵႂိႚ ထပ္မံ ဴဖည့္စၾက္ ဴပင္ဆင္လိုက္ ပၝတယ္။]
ကရင္ အမဵႂိးသား အစည္းအ႟ံုး (ေကအဲန္ယူ)၊ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ဖဒို မန္းရႀာ လားဖန္း
၂၀၀၈ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၁၄ ရက္ေနႚ ညေနပိုင္းမႀာ ဖဒို မန္းရႀာရဲႚ ေနအိမ္ကို ဖိုးဝႀီးကား အမဲေရာင္ ကားနံပၝတ္ ၄၂၅ နဲႚ အမည္ မသိလူ ၂ ဦး ႟ုတ္တရက္ ေရာက္လာ႓ပီး၊ တဦးက အရင္ တက္လာက ေနအိမ္ ဝရံတာမႀာ ထိိုင္ေနတဲ့ ဖဒို မန္းရႀာကို ကရင္လုိ "ဟားလဲ အေဂး အတီး" (ဗမာလို မဂႆလာ ညေနခင္းပၝ ဦးေလး) လိုႚ ေဴပာကာ ေသနတ္နဲႛ ဘယ္ဘက္ ရင္အံုကို ၁ ခဵက္ ပစ္ခတ္႓ပီး ဆင္းသၾားခဲ့တယ္။ ဆင္းသၾားတဲ့ အခၝမႀာ ေနာက္တဦးက တက္လာ႓ပီး ၂ ခဵက္ ထပ္ပစ္ရာ ဝမ္းဗိုက္ကို ထိမႀန္ကာ ပၾဲခဵင္း႓ပီး ေသဆံုး ခဲ့့ရတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ လက္မႀာပၝ ေသနတ္ ဒဏ္ရာ ရတာ ေတၾႚရလိုႚ ဒုတိယနဲႚ တတိယ အခဵက္ ပစ္ရာမႀာ သူက လက္နဲႚ ကာခဲ့ပံု ရတယ္။
ဖဒို မန္းရႀာဟာ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္မႀာ အသက္ ၆၄ ႎႀစ္ ရႀိ႓ပီ ဴဖစ္႓ပီး၊ သား ၂ ဦးနဲႚ သမီး ၂ ဦး ကဵန္ရစ္ ပၝတယ္။
ဖဒို မန္းရႀာကို ဧရာဝတီတိုင္း၊ ပန္းတေနာ္ ႓မိႂႚနယ္၊ ေတာေခဵာင္း ေကဵး႟ၾာမႀာ ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္၊ ဇူလိုင္ ၅ ရက္ေနႚ ေမၾးဖၾား ခဲ့႓ပီး၊ ပုိးကရင္ လူမဵႂိး ဗုဒၭ ဘာသာဝင္ တဦး ဴဖစ္ပၝတယ္။ ငယ္နာမည္မႀာ မန္းခဵစ္ေ႟ၿ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ၁၉၅၉ - ၆၀ ခုႎႀစ္မႀာ စ႓ပီး ပန္းတေနာ္ ႓မိႂႚနယ္ ယင္းတိုက္ကုန္း အလယ္တန္း ေကဵာင္းမႀာ မူလတန္းနဲႚ အလယ္တန္း ပညာကို သင္ယူ ခဲ့တယ္။ ပန္းတေနာ္ အထက္တန္း ေကဵာင္းမႀာ ၈ တန္း ေအာင္႓ပီးေတာ့ ရန္ကုန္ ႓မိႂႚမႀာ အထက္တန္း ေအာင္ဴမင္ ခဲ့တယ္။
ဖဒို မန္းရႀာဟာ ၁၉၆၁ မႀာ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္တၾင္ တက္ေရာက္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့႓ပီး၊ ဆဲဗင္း ဂဵႃလိုင္ အေရးအခင္း မႀာ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားခဲ့ ေကဵာင္းသား တဦး ဴဖစ္ပၝတယ္။ ၁၉၆၆ ခုႎႀစ္မႀာ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္က သမုိင္းဘာသာ အဓိကနဲႚ ဘၾဲႚရခဲ့တယ္။
သူဟာ တကၠသိုလ္မႀာ ပညာ သင္ဳကား ေနစဥ္မႀာပဲ ၁၉၆၃ ခုႎႀစ္ ႎႀစ္ကုန္ပိုင္း ေလာက္မႀာ ကရင္ အမဵႂိးသား အစည္းအ႟ံုး (ေကအဲန္ယူ) နဲႚ ဆက္သၾယ္မိ႓ပီး ၁၉၆၆ ခုႎႀစ္ အထိ ေကအဲန္ယူရဲႚ ေဴမေအာက္ လႁပ္ရႀားမႁ (ယူဂဵီ) တာဝန္ ေတၾကို ထမ္းေဆာင္ ခဲ့တယ္။
၁၉၆၇ ခုႎႀစ္မႀာ ပဲခူး ႟ုိးမ ကရင့္ ေတာ္လႀန္ေရး နယ္ေဴမကို ေရာက္ရႀိ႓ပီး ကရင္ အမဵႂိးသား အစည္းအ႟ုံးရဲႚ တာဝန္ ေတၾကို ထမ္းေဆာင္ ခဲ့တယ္။ ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္မႀာ ေကအဲန္ယူပီ ပၝတီ ဗိုလ္မႀႃး ေဘာဒၾင္ ဦးေဆာင္တဲ့ တံခၾန္နီ စစ္ေဳကာင္းမႀာ မန္းရႀာ ပၝဝင္ ခဲ့တယ္။ တံခၾန္နီ စစ္ေဳကာင္းဟာ ရႀမ္းဴပည္နယ္ အလယ္ပိုင္း ေလာက္သာ ေရာက္ခဲ့ပၝတယ္။ ရန္သူ ပိတ္ဆိုႚမႁ ေတၾေဳကာင့္ ေရႀႚဆက္ ခဵီတက္လိုႚ မရဘဲ ဴပန္လႀည့္ လာခဲ့ ရပၝတယ္။ ဗိုလ္မႀႃး ေဘာ္ဒၾင္လည္း လမ္းခုလတ္မႀာ ကဵဆံုး ခဲ့ပၝတယ္။
၁၉၆၉ ခုႎႀစ္မႀာ ဗိုလ္ေအးဟန္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ ေဴမာက္ပိုင္းခဵီ စစ္ေဳကာင္းကို ထပ္မံ ႒ကိႂးစား ဴပန္ပၝတယ္။ ထူးဴခားတဲ့ ဴဖစ္ရပ္ တခု ကေတာ့ ဗိုလ္ေအးဟန္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ အဲဒီ အဖၾဲႚဟာ ေတာ္လႀန္ေရး နယ္ေဴမ ထဲကေန ခဵီတက္ သၾားတာ မဟုတ္လိုႚ ပၝဘဲ။ ႟ုပ္ဖဵက္ ႓ပီးေတာ့ မီးရထားနဲႚ ေတာင္ငူ ကေန မႎၩေလး၊ အဲဒီကေနမႀ တဆင့္ ဴမစ္ဴကီးနား မေရာက္ခင္ နမၳတီး အလၾန္ မရမ္းဘူတာ အထိ မီးရထားနဲႚ ေတာက္ေလ႖ာက္ သၾားခဲ့ ပၝတယ္။ မရမ္း ဘူတာက ဆင္း႓ပီးေတာ့ ေကအိုင္ေအ တပ္ရင္း ၁၁ တပ္ရင္းမႀႃး ဗိုလ္မႀႃး ေဇာ္ဆုိင္း (ယခု ေကအိုင္အို ႎိုင္ငံဴခားေရး တာဝန္ခံ ဗိုလ္မႀႃး႒ကီး ေဇာ္ဆိုင္း) က ႒ကိႂဆို လက္ခံ ေစာင့္ေရႀာက္ ပိုႚေဆာင္ ခဲ့ပၝတယ္။
ဗိုလ္ေအးဟန္ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ အဖၾဲႚဟာ တ႟ုတ္ဴပည္ ယူနန္နဲႚ တိုင္း႓မိႂႚေတာ္ ေပၝက္ဆန္း႓မိႂႚ အထိ ေရာက္ရႀိ ခဲ့တယ္။ တ႟ုတ္ဴပည္ရဲႚ စစ္ေရး၊ ႎိုင္ငံေရး အကူအညီေတၾ ရယူဖိုႚ ႒ကိႂးပမ္း ခဲ့တယ္။ ဒၝေပမဲ့ လက္ေတၾႚ ကဵတဲ့ အကူအညီ ေဴပာပ ေလာက္ေအာင္ ဘာမႀ မရရႀိ ခဲ့ပၝဘူး။ ဒီခရီးစဥ္မႀာ ယခု ေကအဲန္ယူမႀာ ဗဟို ေကာ္မတီဝင္ တဦး ဴဖစ္တဲ့ ဖဒို ေစာသမိန္ထၾန္းလည္း ပၝရႀိ ခဲ့ပၝတယ္။
၁၉၇၂ ခုႎႀစ္မႀာ ေကအဲန္ယူပီ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ဆရာ႒ကီး စေကာလယ္ေတာ ဦးေဆာင္တဲ့ ကိုယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚဟာ ေဴမာက္ပိုင္းကို ထပ္မံ ခဵီတက္ ခဲ့ဴပန္ ပၝတယ္။ တ႟ုတ္ဴပည္ ယူနန္နယ္ အထိ ေရာက္ခဲ့ ပၝတယ္။ တ႟ုတ္ဴပည္ ကေတာ့ ဗမာဴပည္ ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီ ကေန တဆင့္ အကူအညီ ရယူဖိုႚ သေဘာထား ေပးပၝတယ္။ ေကအဲန္ယူပီ ကိုယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚဟာ ဗမာဴပည္ ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီ နဲႚ ေတၾႚဆံု ခဲ့ပၝတယ္။ သေဘာ တရားေရးရာ သေဘာ မတူမႁေတၾ ရႀိလုိႚ ဘာမႀ ေရေရရာရာ တိုးတက္မႁ မရႀိခဲ့ေပ။
၁၉၇၄ ခုႎႀစ္၊ (၉) ႒ကိမ္ေဴမာက္ ေကအဲန္ယူ ကၾန္ဂရက္က ကရင့္ အမဵႂိးသား စည္းလံုး ညီႌၾတ္ေရး ဴပန္လည္ တည္ေဆာက္ဖိုႚ တညီတႌၾတ္တည္း သေဘာထား ေပး႓ပီး ဆံုးဴဖတ္ ခဲ့ဳကပၝတယ္။ ၁၉၇၅ ခုႎႀစ္မႀာ ပဲခူး ႟ုိးမ အေဴခခံ ခဲ့တဲ့ ဗိုလ္မႀႃး ဴမေမာင္ ဆရာ႒ကီး စေကာလယ္ေတာ ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ ေကအဲန္ယူပီနဲႚ အေရႀႚတိုင္း ဥကၠႉ မန္းဘဇန္ (ယခု ကၾယ္လၾန္) ၊ ဗိုလ္ခဵႂပ္ဴမ (ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး ေစာဘိုဴမ၊ ယခု ကၾယ္လၾန္) ေခၝင္းေဆာင္တဲ့ ေကအဲန္ယူ တိုႚဟာ အမဵႂိးသား စည္းလံုး ညီႌၾတ္ေရးကို ဴပန္လည္ တည္ေဆာက္ ႎိုင္ခဲ့ ပၝတယ္။
၁၉၇၅ ကေန ၁၉၈၄ အထိ ေကအဲန္ယူ ေညာင္ေလးပင္ ခ႟ိုင္ တၾဲဖက္ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့တယ္။ ဖဒို မန္းရႀာဟာ ၁၉၇၅ ခုႎႀစ္မႀာ သူနဲႚ တ႟ၾာတည္းသား ေကဵာင္းေနဖက္ သူငယ္ခဵင္း ကရင့္ ေတာ္လႀန္ေရး ရဲေမ နန္ႚကဵင္ေ႟ၿနဲႚ ေကအဲန္ယူ ေညာင္ေလးပင္ ခ႟ုိင္မႀာ လက္ထပ္ ခဲ့ပၝတယ္။ သားသမီး (၄) ဦး ဴဖစ္တဲ့ ေစာေစးေစး၊ နမ့္ဘၾားဘၾားဖန္း၊ နမ့္ဇိုယာဖန္း၊ စလံုးဖန္းတိုႚ ထၾန္းကား ခဲ့ပၝတယ္။
၁၉၈၄ မႀာ ေကအဲန္ယူ ဗဟုိ ဌာနခဵႂပ္ ဴဖစ္တဲ့ မာနယ္ပေလာကို ေဴပာင္းေ႟ၿႚ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ရ႓ပီး၊ ႎိုဝင္ဘာလမႀာ ေကအဲန္ယူ ဗဟို ေကာ္မတီ အဖၾဲႚဝင္ ဴဖစ္လာ ခဲ့တယ္။ အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ တပ္ေပၝင္းစု (အဲန္ဒီအက္ဖ္) ဗဟို သဘာပတိ အဖၾဲႚဝင္ တဦးလည္း ဴဖစ္လာ ပၝတယ္။
၁၉၈၄ ခုႎႀစ္မႀာ ကရင္နီ နယ္စပ္၊ ရႀမ္းဴပည္ ေတာင္ပိုင္း၊ ရႀမ္းဴပည္ ေဴမာက္ပိုင္း၊ ကခဵင္ ဴပည္နယ္ နယ္စပ္ အထိ ေဴမာက္ပိုင္း စည္း႟ုံးေရး ခရီးစဥ္မႀာ ေကအဲန္ပီပီ၊ ေကအဲန္ယူ၊ ေအအယ္လ္ပီ၊ ပီအဲန္အို၊ ပီအက္စ္အယ္လ္ပီ၊ အဲန္အမ္အက္စ္ပီ၊ ေကအိုင္အို၊ အက္စ္အက္စ္ပီပီ စတဲ့ အဖၾဲႚ ေတၾက တိုင္းရင္းသား ေခၝင္းေဆာင္႒ကီး ေတၾနဲႚ အတူ ဒု-စစ္ေရး ေခၝင္းေဆာင္ တဦး အဴဖစ္ ပၝဝင္ ခဲ့ပၝတယ္။ အဲဒီ ခရီးစဥ္မႀာ အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ တပ္ေပၝင္းစု (အဲန္ဒီအက္ဖ္) ရဲႚ တိုင္းရင္းသား လူမဵႂိးမဵား တန္းတူေရးနဲႚ ကုိယ္ပိုင္ ဴပႉာန္းခၾင့္ ရရႀိေရး ဖက္ဒရယ္ ဴပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ေရး လုပ္ငန္း ေတၾကို ေဒသခံ တိုင္းရင္းသား ေခၝင္းေဆာင္ေတၾ၊ ဴပည္သူ ေတၾကို တက္တက္႔က႔က ဦးေဆာင္ ေဆၾးေႎၾးရာမႀာ ပၝဝင္ ခဲ့ပၝတယ္။
၁၉၈၄ ခုႎႀစ္၊ ေဴမာက္ပိုင္းခဵီ (မဒတ) ကိုယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚဟာ ဗမာဴပည္ ကၾန္ဴမႃနစ္ ပၝတီ နဲႚ စစ္ေရး မဟာမိတ္ စာခဵႂပ္ ခဵႂပ္ဆို ခဲ့ပၝတယ္။ ေဴမာက္ပိုင္းခဵီ (မဒတ) ကိုယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚ ေခၝင္းေဆာင္ဟာ ေကအဲန္ယူ ဗဟို ေကာ္မတီဝင္ ဆရာ႒ကီး ဦးစိုးေအာင္ ဴဖစ္႓ပီးေတာ့ ေကအဲန္ပီပီ ဥကၠႉ ဖဲဖူးဖဲက ဒု-အဖၾဲႚ ေခၝင္းေဆာင္ ဴဖစ္ပၝတယ္။ စစ္ေရး တာဝန္ခံက ေကအဲန္ပီပီ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး ခူးရီမာန္ထူး ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဖဒို မန္းရႀာက ဒု-စစ္ေရး တာဝန္ခံ ဴဖစ္ပၝတယ္။
၁၉၈၈ ကစ႓ပီး ေကအဲန္ယူ ဥကၠႉ ဴဖစ္သူ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး ေစာဘိုဴမ (ယခု ကၾယ္လၾန္) ရဲႚ ကိုယ္ေရး အရာရႀိ အဴဖစ္ ခန္ႚအပ္ တာဝန္ ေပးအပ္ဴခင္း ခံရတယ္။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ဴမန္မာဴပည္ ဒီမိုကရက္တစ္ မဟာမိတ္ အဖၾဲႚခဵႂပ္ (ဒီေအဘီ) စတင္ ဖၾဲႚစည္းရာမႀာ ေခၝင္းေဆာင္ တဦး အဴဖစ္ ပၝဝင္ ခဲ့ပၝတယ္။ ဗဟို အလုပ္အမႁေဆာင္ ေကာ္မတီဝင္ တဦး အဴဖစ္ တိုင္းရင္းသား အင္အားစု ေတၾနဲႚ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုေတၾ စုစည္းေရးနဲႚ ညီႌၾတ္ေရး တိုႚကို ႒ကိႂးပမ္း ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့သူ တဦးလည္း ဴဖစ္ပၝတယ္။
၁၉၉၁ ခုႎႀစ္ (၁၀) ႒ကိမ္ေဴမာက္ ေကအဲန္ယူ ကၾန္ဂရက္မႀာ ဖဒို မန္းရႀာကို ဗဟို ေကာ္မတီဝင္ အဴဖစ္ ဴပန္လည္ ေ႟ၾးခဵယ္ ခံခဲ့ရ ပၝတယ္။
၁၉၉၂ ခုႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေနႚမႀာ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံ အမဵႂိးသား ေကာင္စီ (အဲန္စီယူဘီ) ကို စတင္ ဖၾဲႚစည္းရာမႀာ ပၝဝင္ခဲ့႓ပီး တၾဲဖက္ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး (၃) အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ခဲ့တယ္။ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္ အထိ အဲန္စီယူဘီ အတၾင္းေရးမႀႃး အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့ပၝတယ္။
၁၉၉၅ မႀာ ကဵင္းပ ေကအဲန္ယူရဲႚ (၁၁) ႒ကိမ္ေဴမာက္ ပၝတီ ကၾန္ဂရက္မႀာ တၾဲဖက္ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး (၁) အဴဖစ္ ေ႟ၾးေကာက္ တင္ေဴမာက္ဴခင္း ခံခဲ့ရတယ္။
၂၀၀၀ ခုႎႀစ္မႀာ ကဵင္းပတဲ့ ေကအဲန္ယူ (၁၂) ႒ကိမ္ေဴမာက္ ပၝတီ ကၾန္ဂရက္ ကေန အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမာက္ဴခင္း ခဲ့ရတယ္။ ၂၀၀၄ ခုႎႀစ္မႀာ ကဵင္းပတဲ့ (၁၃) ႒ကိမ္ေဴမာက္ ေကအဲန္ယူ ကၾန္ဂရက္ မႀာလည္း အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ ဆက္လက္ ေ႟ၾးခဵယ္ တင္ေဴမာက္ ခံရ႓ပီး၊ လုပ္ဳကံ ခံရခဵိန္ အထိ ေကအဲန္ယူ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃး တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ ေနသူ တဦး ဴဖစ္တယ္။
၁၉၉၅ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာ လကေန ၁၉၉၆ ခုႎႀစ္ ႎႀစ္ကုန္ အထိ ကရင္ အမဵႂိးသား အစည္းအ႟ုံး ေကအဲန္ယူနဲႚ နဝတတိုႚ ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾးပၾဲ ၄ ႒ကိမ္ ဴပႂလုပ္ ခဲ့ရာမႀာ ၁၉၉၆ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ေမာ္လ႓မိႂင္ ႓မိႂႚမႀာ ဴပႂလုပ္ခဲ့တဲ့ ဒုတိယ အ႒ကိမ္ ေဆၾးေႎၾးပၾဲမႀာ အဖၾဲႚ ေခၝင္းေဆာင္၊ ၁၉၉၆ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လ တတိယ အ႒ကိမ္ ေမာ္လ႓မိႂင္မႀာ လုပ္တဲ့ ေဆၾးေႎၾးပၾဲမႀာ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး တာမလာေဘာက အဖၾဲႚ ေခၝင္းေဆာင္၊ ဖဒို မန္းရႀာက ဒု-ေခၝင္းေဆာင္၊ ၁၉၉၆ ခုႎႀစ္၊ ႎိုဝင္ဘာလ စတုတၪ အ႒ကိမ္ ေဆၾးေႎၾးပၾဲမႀာ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး တာမလာေဘာက အဖၾဲႚ ေခၝင္းေဆာင္၊ မန္းရႀာက ဒုတိယ ေခၝင္းေဆာင္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ပၝတယ္။
ေကအဲန္ယူနဲႚ နဝတ ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾးပၾဲ ေတၾမႀာ နဝတ ကိုင္ဆၾဲထားတဲ့ လက္နက္ကိုင္ လမ္းစဥ္ စၾန္ႚ႓ပီး တရား ဥပေဒ ေဘာင္ထဲ ဝင္ေရာက္ေရး ဆိုတဲ့ လက္နက္ခဵ အညံ့ခံေရး လမ္းစဥ္ကို ဴပတ္ဴပတ္သားသား ဆန္ႚကဵင္ ခဲ့တယ္။ ႎိုင္ငံေရး ဴပႍနာကို ႎိုင္ငံေရးနည္းနဲႚ ေဴဖရႀင္းဖိုႚ ေကအဲန္ယူက ခဵမႀတ္ ထားတဲ့ မူအေပၞမႀာ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္တည္ ခဲ့တယ္။
ဖဒို မန္းရႀာဟာ ကရင္ အမဵႂိးသား ေခၝင္းေဆာင္ေတၾ အထဲမႀာ တုိင္ရင္းသားေတၾ ကေရာ၊ ဴမန္မာေတၾ ကပၝ ခဵစ္ခင္ ေလးစားမႁကို ခံရသူ တဦး ဴဖစ္ကာ၊ 'ေရဆန္' ကေလာင္ အမည္ နဲႚလည္း စာေတၾ ေရးေနသူ တဦး ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဖဒုိ မန္းရႀာ လုပ္ဳကံ သတ္ဴဖတ္ ခံရတဲ့ အေပၞ ABSDF, ABFSU-FAC, DPNS, FDB, NCUB, NCGUB, NLD-LA, ဖရီးဘားမား ရိန္းဂဵား အဖၾဲႚ၊ ဴပည္ပေရာက္ မဵိႂးခဵစ္ ဴမန္မာ လူငယ္မဵား အစည္းအ႟ံုး၊ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အကဵဥ္းသားမဵား သမဂၢ၊ စတဲ့ ဴမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚအစည္း အသီးသီးနဲႚ ရခိုင္ အမဵႂိးသား လၾတ္ေဴမာက္ေရး တပ္မေတာ္၊ ပေလာင္ဴပည္နယ္ လၾတ္ေဴမာက္ေရး တပ္ဦး၊ KNPP, NMSP, Shan Democratic Union, Kuki Students' Democratic Front, ENC စတဲ့ တုိင္းရင္းသား အဖၾဲႚအစည္း ေပၝင္းစံုက ဝမ္းနည္းေဳကာင္း သဝဏ္လၿာေတၾ ေပးပိုႚ ဳကသလို၊ အေမရိကန္ ကၾန္ကရက္ လၿတ္ေတာ္ အမတ္ မစၤတာ Trent Franks ကလည္း ဝမ္းနည္း ေဳကကဲၾေဳကာင္း ထုတ္ဴပန္ ေဳကညာ ပၝတယ္။
၂၀၀၈ ခုႎႀစ္၊ ဇန္ဝၝရီလ ၃၁ ေနႚမႀာ ကဵေရာက္ ခဲ့တဲ့ (၅၉) ႎႀစ္ေဴမာက္ ကရင္ ေတာ္လႀန္ေရး ေနႚမႀာ ဖဒို မန္းရႀာက ကရင္ လူထု႒ကီးကို မိန္ႚခၾန္း ေဴပာဳကား ရမႀာ၊
"ဒီ ေတာ္လႀန္ေရးဟာ ကရင္ တမဵႂိးသားလံုးရဲႚ ေတာ္လႀန္ေရး၊ ကရင္ တမဵႂိးသားလံုး က႗န္ဴပႂ ခံရလိုႚ က႗န္ ဘဝက လၿတ္ေဴမာက္ဖုိႚ ကဵေနာ္တုိႚ လုပ္တဲ့ ေတာ္လႀန္ေရး၊ ဒၝေဳကာင့္မိုႚ ဒီ ေတာ္လႀန္ေရးမႀာ ကရင္ တမဵႂိးသားလံုး ပၝဝင္ဖုိႚ လိုတယ္။ ေစာဘဦး႒ကီးရဲႚ လမ္းႌၿန္မႁ ၄ ခဵက္ကို ဆက္လက္ ႓ပီးေတာ့ ကိုင္စၾဲဖုိႚ လိုတယ္။ ေကအဲန္ယူ အစည္းအ႟ံုးရဲႚ ဦးေဆာင္မႁနဲႚ ကဵေနာ္တုိႚ ဆက္လက္႓ပီးေတာ့ ခဵီတက္ဖုိႚ လိုတယ္။ ေကအဲန္ယူ အစည္းအ႟ံုး ကလည္းပဲ ကရင္ အမဵႂိးသား အကဵႂိး စီးပၾား အတၾက္ မားမားမတ္မတ္ ဆံုးခန္းတုိင္ ဆက္လက္႓ပီး ရပ္တည္ သၾားမႀာ ဴဖစ္တယ္။" လိုႚ ေဴပာဳကား သၾားခဲ့ပၝတယ္။
ေစာဘဦး႒ကီးရဲႚ လမ္းႌၿန္ခဵက္ ၄ ရပ္
၁။ လက္နက္ခဵ စကား အလဵဥ္း မေဴပာရ။
၂။ ကရင့္ လက္နက္ ကရင့္ လက္ထဲ၌ ရႀိရမည္။
၃။ ကရင္ဴပည္ အသိအမႀတ္ ဴပႂဴခင္း ႓ပီးဴပည့္ စံုေစရမည္။
၄။ ကရင့္ ကံဳကမၳာ ကရင္ ဖန္တီးရမည္။
ရည္ႌၿန္းခဵက္။
၁။ ၂၀၀၈၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီ ၁၄၊ ဒီဗီၾဘီ - Democratic Voice of Burma (ဒီမိုကရက္တစ္ ဴမန္မာ့ အသံ) ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာ သတင္းမဵား။
၂။ ၂၀၀၈၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီ ၁၄၊ မဇ႙ိမ - မဇ႙ိမ အင္တာနက္ သတင္းဌာန၊ ဴမန္မာ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာ သတင္းမဵား။
၃။ ၂၀၀၈၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီ ၁၄၊ အဲန္အမ္ဂဵီ - Network Media Group (သတင္းႎႀင့္ မီဒီယာ ကၾန္ရက္) ဴမန္မာ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာ သတင္းမဵား။
၄။ ကဵေနာ္တုိႚ အသည္းဴပင္မႀာ သူတုိႚ ႎႀလံုး ေသၾးမဵားဴဖင့္ ေရးသၾား ခဲ့ဳက ေလ႓ပီ၊ ေခတ္႓ပိႂင္ ဂဵာနယ္ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာ။