ဟံသာဝတီ ဦးဝင္းတင္ (၁၉၃၀)
စစ္အစိုးရရဲႚ မတရား ဖမ္းဆီး ေထာင္သၾင္း အကဵဥ္း ခဵထားဴခင္း ခံခဲ့ရတဲ့ ကမာၲ ေထာင္သက္ အရႀည္ဆံုး သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး အဴဖစ္ ထင္ရႀားတဲ့ သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး ဟံသာဝတီ ဝင္းတင္ရဲႚ အတၪႂပၯတၨိ အကဵဥ္းကို လက္လႀမ္း မီသလာက္ စုေဆာင္း လၿင့္တင္ ေပးလုိက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဟံသာဝတီ ဦးဝင္းတင္ (၁၉၃၀)
၁။ အမည္ - ဦးဝင္းတင္၊
၂။ အဖအမည္ - ဦးပု၊
၃။ အမိအမည္ - ေဒၞအမာ၊
၄။ ေမၾးသကၠရာဇ္ - ၁၉၃ဝ ဴပည့္ႎႀစ္၊ မတ္လ ၁၂ ရက္၊
၅။ ဇာတိ - ပဲခူးတိုင္း ႒ကိႂႚပင္ေကာက္ ႓မိႂႚတၾင္ ေမၾးဖၾားသည္၊
၆။ ပညာအရည္အခဵင္း - ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္တၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မႀ အဂႆလိပ္ စာေပ၊ ေခတ္သစ္ ရာဇဝင္ႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး သိပံၯ ဘာသာ တၾဲဴဖင့္ ဝိဇၦာဘၾဲႚ ရခဲ့သည္၊
၇။ ကေလာင္ အမည္ခၾဲမဵား - ေမာင္ဝန္ဇင္း၊ ေပၞသစ္၊ ဴပည္စိုး၊ ဝင္းထင္၊ ပုည၊ ဝင္းေဆၾ၊ သုေတသီ၊ အယ္ဒီတာ တဦး၊
ဦးဝင္းတင္သည္ သား သမီး ၃ ဦး အနက္ အ႒ကီးဆံုး ဴဖစ္သည္။ ဦးဝင္းတင္ဟာ အိမ္ေထာင္ မဴပႃဖူးပၝ၊ လူပဵႂိ႒ကီး အဴဖစ္ ေနထိုင္ ေနသူ တဦး ဴဖစ္သည္။ တကၠသိုလ္မႀာ အဂႆလိပ္ စာေပ၊ ေခတ္သစ္ သမိုင္းနဲႚ ႎိုင္ငံေရး သိပၯံ ဘာသာတၾဲကို ယူခဲ့႓ပီး၊ ၁၉၅၃ မႀာ ဘဲၾႚရခဲ့သည္။ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ႎႀစ္လည္ မဂၢဇင္း ေတၾမႀာ ဝင္းတင္ အမည္နဲႚ ကဗဵာနဲႚ ဝတၪႂတို ေတၾကို စတင္ ေရးသားရင္း ကေလာင္ ေသၾးခဲ့သည္။
ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္မႀာ အရင္းႎႀီးဆံုး ကေလာင္ ေသၾးဖက္သည္ မင္းယုေဝ ေခၞ ဦးဝင္းေမာင္ ဴဖစ္သည္။ တကၠသိုလ္မႀာ ဦးထၾန္းတင္ (ေရႀႚေန)၊ စာေရး ဆရာ ေကဵာ္ေအာင္၊ ဳကည္လင္၊ ဴမသန္းတင္ စတဲ့ သူေတၾနဲႚလည္း ေခတ္႓ပိႂင္ ေကဵာင္းေနဖက္မဵား ဴဖစ္သည္။
အကဵႂိးေဆာင္ ဂဵာနယ္မႀာ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ပထမဆံုး လုပ္ကိုင္ခဲ့သည္။ ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္မႀာ AFP ႎိုင္ငံဴခား သတင္း ဌာနတၾင္ ည အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့သည္။ စာေပ ဗိမာန္၌ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ၁၉၅၀ မႀ ၁၉၅၄ ခုႎႀစ္ထိ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ၁၉၅၃ မႀာ ဒဂုန္တာရာ ဦးစီး ထုတ္တဲ့ ဂႎၫဝင္ ဂဵာနယ္မႀာ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ကိုယ့္ထမင္း ကိုယ္စား႓ပီး လုပ္ရန္ ရည္႟ၾယ္ ထားေသာ္လည္း ဂဵာနယ္ ရပ္သၾား သဴဖင္ စာေပ ဗိမာန္တၾင္ ႓မဲေနခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။
၁၉၅၄ မႀ ၁၉၅၇ ထိ နယ္သာလန္ (ေဟာ္လန္) ႎိုင္ငံ၊ အမ္စတာဒမ္႓မိႂႚ၊ ဂဵမ္ဘာတန္ (Jambarton) စာအုပ္ ထုတ္ေဝေရး ကုမၯဏီတၾင္ စာအုပ္ ထုတ္ေဝမႁ ပညာႎႀင့္ စာနယ္ဇင္း ပညာ ဆည္းပူးရင္း တဘက္မႀလည္း ဴမန္မာ ဘာသာဴပန္ စာအုပ္ စာတမ္းမဵား ထုတ္ေဝေရးတၾင္ အ႒ကံေပး အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ လုပ္ကုိင္ ခဲ့သည္။ တဖက္တၾင္ စာသင္ ေနရင္း ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ သတင္းမဵား စုစည္း ေဖာ္ဴပသည့္ 'ဒိုႛဴပည္ သတင္း' သတင္းစာ ေစာင္ေရ ၅၀၀ ခန္ႛ ကိုယ့္ေငၾႎႀင့္ကိုယ္ ကိုယ္ဘာသာ ေရးသား ထုတ္ေဝ၍ ကမာၲ တဝႀမ္း႟ႀိ ဴပည္ပေရာက္ ဴမန္မာမဵားထံ စာတိုက္မႀ အခမဲ့ ေပးပိုႛ ဴဖန္ႛေဝဴခင္းကို ၁၉၅၇ ခုႎႀစ္၊ ဧ႓ပီလ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ ဴပန္လာသည့္ အခဵိန္ အထိ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့သည္။
ဥေရာပမႀာ ရႀိစဥ္ မင္းယုေဝ၊ ေငၾတာရီ ဇနီး ေမာင္ႎႀံ ႎႀင့္အတူ ပန္းခဵီ ဴပန္တုိက္ေတၾကို လႀည့္လည္ ေလ့လာ ခဲ့သည္။ ထိုေဳကာင့္ ေနာက္အခၝ ပန္းခဵီ ေဝဖန္စာမဵားကို ေရးရာမႀာ သူႚ အေတၾႚအဳကံႂမဵားကို တည့္သၾင္း ေရးသားႎိုင္ဴခင္း ဴဖစ္သည္။
၁၉၅၇ ခုႎႀစ္ ေဳကးမံု သတင္းစာ စတင္ ထူေထာင္ သူမဵားတၾင္ ပၝဝင္ ခဲ့႓ပီး ေဳကးမုံ သတင္းစာ အမႁေဆာင္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ဇဝန၊ ေအာင္ဗလ (ေဳကးမံု ဦးေသာင္း)၊ စိန္ခင္ေမာင္ရီ တုိႛႎႀင့္ အတူ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့႓ပီး ေဳကးမံု သတင္းစာ ခဵိတ္ပိတ္ ခံရသည့္ အခဵိန္တၾင္ ဴပည္သူႛ အိုးေဝသိုႛ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့သည္။ ထုိမႀ ေဳကးမံုသုိႛ ဴပန္ေရာက္ခဲ့သည္။
၁၉၅၉ မႀ ၁၉၆၄ ခုထိ စာနယ္ဇင္း ေကာင္စီ အတၾင္းေရးမႀႃး အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ေဳကးမံု သတင္းစာ ဴပည္သူပိုင္ အသိမ္း ခံရသည့္ ေနာက္ပိုင္း ၁၉၆၉ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တုိဘာလမႀာ မႎၩေလး႓မႂိႚမႀာ ထုတ္ေဝတဲ့ ဟံသာဝတီ သတင္းစာ အယ္ဒီတာခဵႂပ္ အဴဖစ္ အဲဒီ အခဵိန္က ဴမန္မာ ႎုိင္ငံရဲႚ နံပၝတ္ဝမ္း႒ကီး ဴဖစ္သည့္ ဗိုလ္ေနဝင္းက ခန္ႛအပ္ခဲ့သည္။ ဗိုလ္ေနဝင္း ဘုန္းမီးေနလ ေတာက္ပစဥ္ အခဵိန္က သူဟာ ဘယ္သူႚကိုမႀ ဂ႟ု စုိက္ခဲ့တဲ့သူ မဟုတ္ပၝ။ သိုႚေသာ္လည္း ဗိုလ္ေနဝင္း မႎၩေလး႓မိႂႚကို လာတိုင္း တဴခား သူမဵားကို မေတၾႚရင္သာ ေနမည္ ဦးဝင္းတင္ ကိုေတာ့ နန္းေတာ္ထဲ ေခၞ႓ပီး တေလးတစား ေတၾႚဆုံ တတ္ပၝသည္။
ဦးဝင္းတင္သည္ ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၇၈ ခုႎႀစ္ထိ မႎၩေလး ႓မိႂႚထုတ္ ဟံသာဝတီ သတင္းစာ အယ္ဒီတာခဵႂပ္ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ ခဲ့သည္။ ထုိကာလ အတၾင္း အေနာက္ ဥေရာပႎႀင့္ အေရႀႚ အာရႀ ႎုိင္ငံေပၝင္း ၂၀ ခန္ႛသိုႛ သတင္းစာ ဆရာ တေယာက္ အဴဖစ္ ေလ့လာေရး ခရီး သၾားေရာက္ ခဲ့သည္။ ထိုခရီးစဥ္ အတၾင္း ေရာက္ရာ အရပ္မႀ ေန၍ သတင္းမဵား ေရးသား႓ပီး ဴမန္မာဴပည္သိုႚ ပိုႚခဲ့သည္။ ၁၉၇၂ ခုႎႀစ္တၾင္ "ေဴခတၾင္ စကား လက္ဴဖား ကဗဵာ မဵက္ႎႀာ ဇာတ္လမ္း" ဆုိသည့္ အမည္ဴဖင့္ စာအုပ္ ထုတ္ခဲ့သည္။
ဦးဝင္းတင္ဟာ သတင္းစာ ဆရာ ဘဝ ကိုသာ ဴမတ္ႎုိး႓ပီး ရာထူး ဂုဏ္ရႀိန္ မဵားကို တတ္မက္ခဲ့သူ မဟုတ္ပၝ။ ဟံသာဝတီ သတင္းစာမႀာ အယ္ဒီတာခဵႂပ္ လုပ္ကိုင္ ေနစဥ္က ဦးဝင္းတင္ကို မဆလ အစုိးက ဴပန္ဳကားေရး ဌာနမႀာ ဒုတိယ ဝန္႒ကီး ေပးမယ္လုိႛ ကမ္းလႀမ္း ခဲ့ဖူး ေသာ္လည္း၊ ဦးဝင္းတင္သည္ ထို ကမ္းလႀမ္းခဵက္ကို လက္မခံ ခဲ့ေပ။
၁၉၆၈ ကေန ၁၉၇၂ အထိ အထက္ ဗမာႎိုင္ငံ စာေရး ဆရာ အသင္း စာဆုိေတာ္ေနႚ စာတမ္း ဖတ္ပၾဲမဵားတၾင္ လူထု ဦးလႀ၊ လူထု ေဒၞအမာ တိုႚႎႀင့္ အတူ ပၝဝင္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။ မႎၩေလးတၾင္ ဟံသာဝတီ သတင္းစာ အယ္ဒီတာခဵႂပ္ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူရင္းပင္ ရန္ကုန္သိုႛ ဆင္းကာ သတင္းစာ သင္တန္းမဵားကိုလည္း ပိုႛခဵေပးခဲ့သည္။ သတင္းစာသမိုင္း ဴပႂစုရန္ကိုလည္း ဦးထင္႒ကီး၊ လူထု ဦးလႀ၊ ေ႟ၿဥေဒၝင္း တုိႚႎႀင့္ အတူ အထူး အားထုတ္ခဲ့သူ ဴဖစ္သည္။
၁၉၇၇ - ၇၈ ခုတၾင္ ဴမန္မာ စာေပ လႁပ္ရႀားမႁ၌ အေရးပၝေသာ မႎၩေလး ႓မိႂႚမႀ ဟံသာဝတီ စေန စာေပဝုိင္းကုိ ဦးေဆာင္ ကဵင္းပခဲ့႓ပီး စာတမ္း ဖတ္ပၾဲမဵား ဴပႂလုပ္ ေပးခဲ့သည္။ ထုိစာတမ္းမဵားကို စာအုပ္ အဴဖစ္လည္း ႟ိုက္ႎႀိပ္ ထုတ္ေဝခဲ့သည္။ ၁၉၇၈ ခုႎႀစ္မႀာ ဦးဝင္းတင္ ဦးေဆာင္ ကဵင္းပတဲ့ စေန စာေပဝိုင္းမႀာ မဆလ တပၝတီ လမ္းစဥ္ကို ေဝဖန္တဲ့ စာတမ္း တေစာင္ တင္သၾင္း ဖတ္ဳကား ခဲ့သည္။ ထို ဴဖစ္ရပ္၏ ရလဒ္ အဴဖစ္ အာဏာပိုင္မဵားက ဟံသာဝတီ သတင္းစာကုိ ပိတ္ပစ္လုိက္ကာ ဦးဝင္းတင္ကုိလည္း ရာထူးမႀ ထုတ္ပယ္ခဲ့သည္။
ဆရာ ဦးဝင္းတင္သည္ စာေပ၊ ပန္းခဵီ၊ သဘင္၊ ဂီတ စသည္ တုိႛႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ေဆာင္းပၝး၊ စာတမ္းႎႀင့္ ေဝဖန္ အကဲဴဖတ္ခဵက္ မဵားကုိ 'ေပၞသစ္' အမည္ဴဖင့္ ေရးသား ခဲ့႓ပီး၊ 'ကၾိ'၊ 'ဥတၨရ အလင္း' စသည့္ ဘာသာဴပန္ စာအုပ္မဵား ကုိလည္း ေရးသား ခဲ့သည္။ 'ကမာၲနီတၾင္ တဒဂႆ' အမည္ရႀိ ကၾန္ဴမႃနစ္ ႎိုင္ငံမဵားသိုႚ ခရီးသၾား မႀတ္တမ္း စာေပကုိလည္း ေရးသား ခဲ့သည္။ ပန္းခဵီ အေဳကာင္း ဴဖစ္တဲ့ 'အလႀ ရႀာပံုေတာ္' ကိုလည္း ေရးသား ခဲ့သည္။ ဦးဝင္းတင္ ေရးသား ထုတ္ေဝခဲ့သည့္ အဴခား စာအုပ္မဵားမႀာ 'ေဴခတၾင္ စကား လက္ဴဖား ကဗဵာ၊ မဵက္ႎႀာ ဇာတ္လမ္း (ဴမန္မာ ဇာတ္သဘင္ ဥေရာပ ခရီး)' ဴဖစ္သည္။
ရႀစ္ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံ အတၾင္း အႎုပညာရႀင္ ေပၝင္းစုံတုိႛ လက္မႀတ္ထုိး ထုတ္ဴပန္ ခဲ့သည့္ ေဳကညာခဵက္ ထၾက္ေပၞ လာေရး အတၾက္ ႒ကိႂးပမ္း ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။ စာနယ္ဇင္း သမဂၢ ဖၾဲႛစည္း လႁပ္ရႀား ဳကသည့္ အခၝ ဒု-ဥကၠႉ အဴဖစ္ ပၝဝင္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။ ဥကၠႉသည္ ဆရာ ေမာင္ေသာ္က (စစ္အစိုးရရဲႚ မတရား ဖမ္းဆီး ႎႀိပ္စက္မႁ မဵားေဳကာင့္ အကဵဥ္းေထာင္ တၾင္းတၾင္ ကၾယ္လၾန္ ခဲ့ရသူ) ဴဖစ္သည္။ ေကဵာင္းသား သမဂၢမႀ ရႀစ္ေစာင္တိတိ ထုတ္ေဝ ခဲ့သည့္ 'သမဂၢ' သတင္းစာတၾင္ အင္တုိက္ အားတုိက္ ပၝဝင္ ေရးသား ခဲ့သည္။ ဆႎၬေဖာ္သံ သတင္းစာကုိ ၃၀၊ ၈၊ ၈၈ တၾင္ ကုိယ္တုိင္ ဦးစီး ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။
စစ္တပ္က အာဏာ သိမ္း႓ပီးေနာက္ စက္တင္ဘာလ ၂၄ ရက္ေနႛတၾင္ အမဵႂိးသား ဒီမုိကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ စတင္ ဖၾဲႚစည္းသည့္ အခၝ ဗဟုိ အလုပ္အမႁေဆာင္ အဖၾဲႚဝင္ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။ အမဵႂိးသား ညီႌၾတ္ေရး တပ္ေပၝင္းစု ၌လည္း ေဒၞဴမင့္ဴမင့္ခင္ႎႀင့္ အတူ နာယက အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့သည္။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလတၾင္ အဖၾဲႚခဵႂပ္မႀ ဦးေအာင္႒ကီး ႎႁတ္ထၾက္ ခဲ့႓ပီးေနာက္ ဴပန္လည္ ဖၾဲႛစည္း ခဲ့သည့္ ဗဟို အလုပ္အမႁေဆာင္ ေကာ္မတီတၾင္ အတၾင္းေရးမႀႃး (၁) အဴဖစ္ တာဝန္ယူ ခဲ့သည္။
ႎိုင္ငံေရး ပၝတီမဵား၏ လၾတ္လပ္စၾာ ေရးသား ထုတ္ေဖာ္ စည္း႟ုံးခၾင့္ကုိ ပိတ္ပင္ ခဵႂပ္ခဵယ္ရန္ ရည္႟ၾယ္၍ စစ္အစုိးရ၏ ဴပည္ထဲေရးႎႀင့္ သာသနာေရး ဝန္႒ကီး ဌာနမႀ ၆၊ ၆၊ ၈၉ ေနႛတၾင္ ေဳကညာခဵက္ အမႀတ္ (၃၈) ကုိ ထုတ္ဴပန္ ခဲ့သည္။ ထိုႛေဳကာင့္ အဖၾဲႚခဵႂပ္မႀ ဦးေဆာင္၍ ႎုိင္ငံေရး ပၝတီမဵားမႀ ထုိအမိန္ႛကုိ ဆန္ႛကဵင္ရာ၌ သုံးစၾဲ ခဲ့သည့္ 'အမဵား ဴပည္သူ သေဘာ မတူတဲ့ အမိန္ႛ အာဏာ ဟူသမ႖ တာဝန္ အရ ဖီဆန္ဳက' ဟူေသာ ေဆာင္ပုဒ္ကုိ ေရးသား ခဲ့သည္။
၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ေအာက္တုိဘာလတၾင္ ဴပစ္မႁမႀ ေရႀာင္တိမ္း ေနသည့္ တရားခံ (ထုိစဥ္က အဖဲၾႚခဵႂပ္ လူငယ္ စုိးသိမ္း) ၏ ဖခင္ထံ တယ္လီဖုန္း ဆက္သၾယ္ စကားေဴပာဆုိ၍ ဟူေသာ အေဳကာင္းဴပခဵက္ဴဖင့္ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္၊ ဇူလုိင္ ၄ ရက္ေနႚတၾင္ ဆရာ ဦးဝင္းတင္ ဖမ္းဆီး ခံရသည္။ အလုပ္ဳကမ္းႎႀင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႎႀစ္ ခဵမႀတ္ ခံရသည္။ လၾတ္ရက္ ေစ့ကာနီးတၾင္ ဆရာ ဦးဝင္းတင္အား ႎုိင္ငံေရးကုိ စၾန္ႚ၍ စစ္အုပ္စုႎႀင့္ လက္တဲၾရန္ စစ္ေထာက္လႀမ္းေရးမႀ ဗုိလ္မႀႃးခဵႂပ္ သန္းထၾန္းက စည္း႟ုံးခဲ့သည္။ ဆရာက "စစ္လၿမ္းမုိးေရး ဒႍန" ကုိ သူ အသက္ရႀင္ ေနသေ႟ၾႚ အဴမစ္ဴပတ္ေအာင္ တုိက္မည္ဟု တုန္ႚဴပန္ခဲ့သဴဖင့္ ၁၉၉၂ ခုႎႀစ္၊ ဇၾန္လတၾင္ အမဵိႂးသား ဒီမုိကေရစီ အဖဲၾႚခဵႂပ္က အမဵားဴပည္သူ ဆူပူ အံု႔ကေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရာတၾင္ ေနာက္ကၾယ္မႀ ႒ကိႂးကုိင္ အားေပးခဲ့သည္ဟု စၾပ္စဲၾကာ အင္းစိန္ ေထာင္ထဲမႀာပင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၁ ႎႀစ္ ထပ္မံ ခဵမႀတ္ ခံရသည္။
ဦးဝင္းတင္ႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး၊ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ က "အေရးေတာ္ပုံ အစပိုင္း ကာလမႀာ ကတည္းက ထၾက္ေပၞ လာခဲ့သည့္ စာေရးဆရာ သမဂၢရဲႚ လႁပ္ရႀားမႁ ေတၾမႀာ ဦးဝင္းတင္ဟာ တက္တက္႔က႔က ပၝဝင္ ခဲ့ပၝေတာ့တယ္။ ဒီမုိကေရစီေရး အတၾက္ သူႚရဲႚ ယုံမႀားဖၾယ္ မရႀိတဲ့ စၾမ္းရည္ သတၨိနဲႛ ခၾန္အားဴပည့္ ပၝဝင္ လႁပ္ရႀားမႁ ေတၾဟာ ဒီမိုကေရစီ ဆန္ႛကဵင္ေရး သမား ေတၾရဲႚ မဵက္စိ စပၝးေမၾး စူးစရာ ဴဖစ္လာ ခဲ့႓ပီး ၁၉၈၉ ခု၊ ဇၾန္လ ထဲမႀာ ပထမဆုံး အဖမ္း ခံရတဲ့ အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖဲၾႚခဵႂပ္ ေခၝင္းေဆာင္ ဴဖစ္လာ ခဲ့ရ ပၝတယ္။ သူႚကို စၾဲခဵက္ တင္တာ ကေတာ့ ဴပစ္မႁက ေရႀာင္တိမ္း ေနတဲ့ တရားခံ တဦးရဲႚ ဖခင္နဲႛ တယ္လီဖုန္း ဆက္တယ္ ဆိုတဲ့ မေရရာတ့ဲ စၾပ္စဲၾခဵက္နဲႛ ပၝပဲ။ တယ္လီဖုန္း စကား ေတၾဟာ ဘယ္အမႁမႀာ မဆို ဥပေဒ အရ သက္ေသ အေထာက္အထား အဴဖစ္ လက္ခံ႟ုိး မရႀိ ေပမယ့္ ဗမာဴပည္ မႀာေတာ့ စစ္အုပ္ခဵႂပ္ေရးကို စိန္ေခၞတဲ့ သူကို ဥပေဒက အကာအကၾယ္ ေပး႟ုိး ထုံးစံ မရႀိ ပၝဘူး။ ဦးဝင္းတင္ကို ဖမ္းေခၞ သၾား႓ပီး တဲ့ေနာက္ အစာ မေက႗းဘဲ ခဵက္ခဵင္း စစ္ေဆး႓ပီး ဒီမိုကေရစီေရး လႁပ္ရႀားမႁမႀာ သူပၝဝင္ လႁပ္ရႀားခဲ့ ပုံေတၾကို စစ္ေဳကာ ေမးဴမန္း ပၝတယ္။ သူႚကို စစ္ေဳကာ ေမးဴမန္း သူေတၾက သူဟာ ကဵမရဲႚ ႎိုင္ငံေရး ဗဵႃဟာ အ႒ကံေပးသူ အဴဖစ္ ဝန္ခံေအာင္ အတင္း အဓမၳ တိုက္တၾန္း တာပၝပဲ။ တနည္း ေဴပာရရင္ သူဟာ ကဵမရဲႚ ႟ုပ္ေသး ႒ကိႂးဆဲၾ ဆရာပၝ ဆိုတာကို ဝန္ခံ ခိုင္းတာ ပၝပဲ။ ရဲရင့္ ႒ကံခိုင္တဲ့ ဦးဝင္းတင္လို ပုဂၢိႂလ္မဵႂိးကို လိမ္လည္ ဝန္ခံခိုင္းလိုႛ ဘယ္ေတာ့မႀ ရမယ္ မဟုတ္ပၝဘူး။ ၁၉၈၉ ခု ေအာက္တိုဘာလမႀာ ေထာင္ ၃ ႎႀစ္ ကဵခံ ေစလိုႛ စီရင္ခဵက္ ခဵလိုက္ ပၝတယ္။ ၁၉၉၂ ခုမႀာ သူႚရဲႚ အကဵဥ္းခံ သက္တမ္း မကုန္ဆုံး ခင္မႀာပဲ တဴခား အဓိပၯၝယ္ မရႀိတဲ့ ပုံ႒ကီးခဵဲ စၾပ္စၾဲမႁေတၾနဲႛ ႟ုံးတင္ စစ္ေဆး႓ပီး ေနာက္ထပ္ ၁၁ ႎႀစ္ ေထာင္ဒဏ္ ကဵခံ ေစဖိုႛ စီရင္ခဵက္ ခဵလုိက္ ဴပန္ပၝတယ္။" လိုႚ ေရးသား ခဲ့သည္။
ဦးဝင္းတင္အား ၁၉၈၉ ခု ဇူလိုင္လ ၄ ရက္ေနႛ ဖမ္းဆီးခဵိန္မႀ စ၍ အင္းစိန္ေထာင္ အထူး တိုက္ဝင္း အတၾင္း ထားရႀိ၍ ပတ္ဝန္းကဵင္ႎႀင့္ လံုးဝ အဆက္အသၾယ္ ဴဖတ္ေတာက္ ထားခဲ့သည္။ ၁၉၉၁ ခုႎႀစ္ ႎႀစ္ကုန္ပိုင္းတၾင္ ဦးဝင္းတင္အား အထူး တိုက္မႀ အမႀတ္ ၃ တိုက္သိုႛ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ ထားခဲ့သည္။ အကဵဥ္းေထာင္တၾင္း အာဏာပိုင္ မဵား၏ မတရား ဴပႂမႁမဵားကို ဆန္ႛကဵင္ တိုက္ပၾဲမဵားတၾင္ အဳကံဉာဏ္မဵား ေပးခဲ့သည္။
၁၉၉၀ ၌ အင္းစိန္ ေထာင္တၾင္း အစာငတ္ခံ တိုက္ပၾဲကို ဦးေဆာင္ ဆင္ႎၾဲခဲ့သည္။ ေထာင္တၾင္း လၾတ္လပ္မႁကို တိုက္ပၾဲဝင္ရင္း အပတ္စဥ္ မႀတ္တမ္းလၿာ တခုကို တိုက္အတၾင္း ထုတ္ေဝ ႎိုင္ခဲ့သည္။ ၁၉၉၂ ခု၊ ဖၾန္လမႀာ ေထာင္ဒဏ္ ၁၁ ႎႀစ္ တုိးခဲ့သည္။
၁၉၉၂ ခုႎႀစ္ တၾင္ Su-Slorc Dialogue Policy ကို ေရးသား ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္အား ဴပန္လၿတ္ ေပးရန္၊ အမဵိႂးသား ညီလာခံကို ဖဵက္သိမ္း ေပးရန္၊ စစ္မႀန္ေသာ ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾးမႁမဵား စတင္ရန္ သေဘာထား စာတမ္းကို ေရးသားခဲ့သည္။ ထိုေနာက္ သံုးပၾင့္ဆိုင္ ေဆၾးေႎၾးပၾဲ စတင္ရန္၊ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္၊ နဝတ၊ လူမဵိႂးစု ေခၝင္းေဆာင္မဵား ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾးမႀ သာလ႖င္ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ၏ အလံုးစံုေသာ ဴပႍနာမဵား ေဴဖရႀင္း ႎုိင္မည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ထိုႛေဳကာင့္ ႎိုင္ငံေရး ေပၞလစီ တရပ္ ခဵမႀတ္ ထုတ္ဴပန္ ေဳကညာ ခဲ့သည္။
၁၉၉၄ တၾင္ အေမရိကန္ ကၾန္ဂရက္ အမတ္ ရစ္ခဵဒ္ဆန္က ေထာင္ထဲသိုႚ ဝင္႓ပီး ဦးဝင္းတင္ႎႀင့္ ေတၾႚဆံု ေမးဴမန္းခဲ့သည္။
၁၉၉၅ ခုႎႀစ္ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ လၾတ္ေဴမာက္ လာခဲ့႓ပီး စစ္မႀန္ေသာ ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾးပၾဲမဵား အရိပ္အေယာင္ မေတၾႚရ သဴဖင့္ Appeal to the World ကမာၲ႒ကီးသိုႛ ပန္ဳကားခဵက္ တေစာင္ကို ေရးသား ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ထိုစာတၾင္ စစ္အစိုးရ၏ လုပ္ရပ္မဵားသည္ မႀန္ကန္မႁ မရႀိ၍ ကမာၲ႒ကီးမႀ စစ္အာဏာရႀင္ တိုႛအား ပိတ္ဆုိႛ အေရးယူ ေပးပၝရန္ ေတာင္းဆို ခဲ့သည္။ ရက္ပိုင္း အတၾင္း Appeal to the Public ကမာၲ ဴပည္သူမဵားသိုႛ ပန္ဳကားခဵက္ တေစာင္ကို ေရးသား ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ထို ပန္ဳကားခဵက္တၾင္ စစ္အာဏာရႀင္ တိုႛသည္ ကမာၲ ဴပည္သူမဵားအား အဆိုးဝၝးဆံုး လိမ္လည္ လႀည့္ဴဖား ေနသည့္ အတၾက္ နည္းမဵိႂးစံုဴဖင့္ ဆန္ႛကဵင္ ကန္ႛကၾက္မႁမဵား ဴပႂလုပ္ ဳကပၝရန္ တိုက္တၾန္း ထားသည္။
ထုိေဳကာင့္ ၁၉၉၅ တၾင္ ေထာင္ဒဏ္ ၅ ႎႀစ္ တုိးကာ စစ္ေခၾးတုိက္သိုႚ အပိုႚခံရသည္။ အာဏာပိုင္ မဵား၏ ႟ိုက္ႎႀက္ ညၟဥ္းပန္းဴခင္း ကိုလည္း ခံခဲ့ရသည္။
ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ လၾတ္ေဴမာက္ လာ႓ပီး ေနာက္ပိုင္း အမဵိႂးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ အေနဴဖင့္ အမဵိႂးသား ညီလာခံမႀ ႎႁတ္ထၾက္ သင့္ေဳကာင္း အဳကံ ဴပႂခဵက္ကို ေထာင္တၾင္း ႎိုင္ငံေရး အကဵဥ္းသားမဵား အင္အားစု မဵားက လက္မႀတ္ ေရးထိုး၍ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ထံ ေပးပိုႚ ခဲ့သည္။ ေလာေလာဆယ္ အေရး အ႒ကီးဆံုး အလုပ္ ၂ ခုကို လုပ္ရန္ လိုအပ္ေဳကာင္း တိုက္တၾန္း ခဲ့သည္။ တခုမႀာ ပၝတီ ဴပႂဴပင္ေရး (Party Reform) ႎႀင့္ ညီလာခံ ဴပႂဴပင္ ေဴပာင္းလဲေရး (NC Reform) တိုႛ ဴဖစ္သည္။
၁၉၉၅ ခုႎႀစ္တၾင္ အဖၾဲႚအစည္း အသီးသီး ပၝေသာ ေထာင္တၾင္း လူႚအခၾင့္အေရး ခဵႂိးေဖာက္မႁမဵား၊ ေထာင္တၾင္း ဖိႎႀိပ္ ညၟဥ္းပန္းမႁမဵား၊ ရဲဘက္ စခန္း မဵား၏ ငရဲခန္းမဵား၊ လက္ရႀိ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ အေဴခအေနတိုႛ ပၝဝင္ေသာ ၈၃ မဵက္ႎႀာပၝ 'ေထာင္တၾင္း လူႚအခၾင္းအေရး ခဵႂိးေဖာက္မႁမဵား ဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာ' ကို ကုလ သမဂၢ အေထၾေထၾ အတၾင္းေရးမႀႃးခဵႂပ္ထံ လိပ္မူ၍ ကုလ သမဂၢ အထူး ကုိယ္စားလႀယ္ ယုိဇုိယုိကုိတာ ထံသိုႛ လ႖ႂိႚဝႀက္ စာေရးသား ေပးပုိႛ ခဲ့မႁေဳကာင့္ ၁၉၉၆ ခုႎႀစ္၊ မတ္လ ၂၈ ရက္ေနႛတၾင္ ပုဒ္မ ၅ (ည) ဴဖင့္ ထပ္တိုး ေထာင္ဒဏ္ ၇ ႎႀစ္ ခဵမႀတ္ ခံရ ဴပန္သည္။
ဦးဝင္းတင္သည္ ေထာင္တၾင္းတၾင္ 'ထ' ေလးလံုး ေပၞလစီ ကိုလည္း ခဵမႀတ္ လမ္းႌၿန္မႁ ေပးခဲ့ ေပသည္။ 'ထူေထာင္ရမယ္၊ ထိန္းသိမ္းရမယ္၊ ထိုင္မေနနဲႛ၊ ထိေတၾႚရမယ္' ဆိုသည့္ ေပၞလစီပင္ ဴဖစ္သည္။
ဦးဝင္းတင္ အကဵဥ္းေထာင္ ကဵေနစဥ္ အတၾင္း ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ယူနက္စကို အဖၾဲႚ႒ကီး၏ ယူနက္စကို၊ ဂၾီလာရ္မိုကာႎို ကမာၲႚ စာနယ္ဇင္း လၾတ္လပ္ခၾင့္ဆု (UNESCO/ Guillermo Cano World Press Freedom Award) ခဵီးဴမၟင့္ဴခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ထိုႎႀစ္ တၾင္ပင္ ကမာၲႚ သတင္းစာမဵား အသင္း႒ကီး (World Association of Newspapers, WAN) မႀ ခဵီးဴမၟင့္သည့္ လၾတ္လပ္မႁ ေ႟ၿကေလာင္ဆု (Golden Pen of Freedom Award) အား သာယာဝတီ စမ္းစမ္းႎၾဲႚ ႎႀင့္အတူ ရ႟ႀိ ခဲ့သည္။ ၂၀၀၄ ခုႎႀစ္မႀာ ဦးဝင္းတင္၏ ဆုေငၾမဵားႎႀင့္ မတည္႓ပီး ဴမန္မာ့ သတင္း သမဂၢမႀ ဥဒၝန္း မဂၢဇင္းကို ထုတ္ေဝ ခဲ့သည္။ ဦးဝင္းတင္ကုိ ဂုဏ္ဴပႂသည့္ အေနဴဖင့္ ဴပင္သစ္ ႎိုင္ငံတၾင္ လမ္းတလမ္းအား "ဝင္းတင္ လမ္း" ဟု အမည္ ေပးထားသည္။
၁၉၉၆ ခုႎႀစ္၊ အင္းစိန္ေထာင္ စစ္ေခၾးတိုက္ အတၾင္း ခဵႂပ္ေႎႀာင္ ခံေနရစဥ္ ဘဝတူ ႎိုင္ငံေရး အကဵဥ္းသား မဵားကို ဦးဝင္းတင္က သူႚ ခံယူခဵက္ႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး "ဴမန္မာဴပည္မႀာ ႎိုင္ငံေရး လုပ္ေတာ့မယ္ ဆိုကတည္းက စစ္အာဏာရႀင္ ေတၾနဲႚ ရင္ဆုိင္ရမယ္ ဆုိတာ ကဵေနာ္တိုႚ ႒ကိႂတင္ တၾက္ဆ ထားရမယ္။ အာဏာရႀင္ကို ပလၴေပၞက ဆၾဲခဵတဲ့ အခၝ အဆင္ မသင့္ရင္ အသက္ေတာင္ ေပးခဵင္ ေပးရလိမ့္မယ္ ဆုိတာလည္း ကဵေနာ္တုိႚ ဴမင္ထားဖုိႚ လိုပၝတယ္။ ကဵေနာ္တုိႚ ေခတ္မႀာ ကဵေနာ္တိုႚ တာဝန္ မေကဵရင္ ေနာက္လာမယ့္ မဵႂိးဆက္ ေတၾက ကဵေနာ္တုိႚကို အဴပစ္ တင္စရာ ဴဖစ္လိမ့္မယ္။ အနည္းဆံုး ေနာက္တက္ လာမယ့္ လူငယ္ မဵႂိးဆက္ကို လၾတ္လပ္ေရးနဲႚ တရာ မ႖တမႁ အတၾက္ ဘယ္လမ္းကို ေလ႖ာက္ရမယ္ ဆုိတာ ေလာက္ေတာ့ စံနမူနာ ဴပႎိုင္ရမယ္။ ကဵေနာ္တုိႚ ကိုယ္တိုင္ အလံ မလႀဲစတမ္း စၾန္ႚလၿတ္ စၾန္ႚစား ဴပႎိုင္မႀ ေနာက္ လူငယ္ မဵႂိးဆက္ ကလည္း ဒီအလံကို ဆက္လက္ စၾဲကိုင္ ခဵီတက္ ဳကမႀာ ဴဖစ္တယ္။ ဒၝေဳကာင့္ ကဵေနာ္တိုႚ အေနနဲႚ စစ္လၿမ္းမိုးေရး ဒႍနကို အဴမစ္က လႀန္ႎိုင္ဖုိႚ ဒီပၾဲမႀာ အလံ မလႀဲစတမ္း ယံုဳကည္ခဵက္ကို ႓မဲ႓မဲ ဆုပ္ကိုင္ ထားဳကဖုိႚ လိုပၝတယ္" ဟု ေဴပာဳကား ခဲ့သည္။
ဦးဝင္းတင္ႎႀင့္ ၂၀၀၃ ခုႎႀစ္၊ ႎိုဝင္ဘာလ အတၾင္းက အကဵဥ္းေထာင္ အတၾင္း ေတၾႚဆံုခၾင့္ ရခဲ့သူ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံဆုိင္ရာ လူႚ အခၾင့္အေရး အထူး ေလ့လာ ေစာင့္ဳကည့္သူ ကုလ သမဂၢ ကိုယ္စားလႀယ္ မစၤတာ ေပၞလို ဆာဂဵီယို ပီညဲ႟ိုးက "ဦးဝင္းတင္ ကဲ့သိုႚ တုိင္းဴပည္၏ နား မဵက္စိ ဴဖစ္ေသာ သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး တဦးကို ဆယ္စုႎႀစ္ တခုခၾဲ ဳကာသည္ အထိ စစ္အာဏာပိုင္ တိုႚႛက အ႓ငိႂး တ႒ကီး ေထာင္သၾင္း ခဵႂပ္ေႎႀာင္ ထားသည္ကို သူႚ အေနဴဖင့္ နားမလည္ ႎိုင္ေအာင္ ဴဖစ္ရေဳကာင္း၊ ဦးဝင္းတင္ တဦးတည္း တိုက္ပိတ္ ခံထားရ သဴဖင့္ သူႚ မႀတ္ဉာဏ္မဵား ခ႗တ္ယၾင္း မသၾား ေစရန္ သမံ တလင္းႎႀင့္ နံရံ မဵားေပၞတၾင္ စာမဵား ေရးလိုက္ ဖတ္လိုက္ လုပ္ေနရ ပံုကို ေတၾႚရႀိ ခဲ့ရ၍ သူ လၾန္စၾာ စိတ္ ထိခိုက္ ခဲ့ရသည္" ဟု ဘန္ေကာက္ သတင္းစာ ရႀင္းလင္းပၾဲတၾင္ ေဴပာဳကား ခဲ့သည္။
၂၀၀၄ ခုႎႀစ္၊ ဒီဇင္ဘာလက နအဖ ေထာက္လႀမ္းေရးမႀ မႀားယၾင္း ဖမ္းဆီး ထားေသာ အကဵဥ္းသား မဵားကို ဴပန္လည္ လၿတ္ေပးစဥ္က ဦးဝင္းတင္လည္း ဴပန္လည္ လၾတ္ေဴမာက္ လာႎိုးဴဖင့္ သူႚကို ေလးစား ခဵစ္ခင္ သူမဵားက ေမ႖ာ္လင့္ ခဲ့သည္။ ဒီအေဳကာင္းႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး စာေပ အသိုင္းအဝိုင္းႎႀင့္ လူထုက ေလးစား ခဵစ္ခင္သည့္ သတင္းစာ ဆရာမ႒ကီး လည္းဴဖစ္၊ စာေရး ဆရာမ႒ကီး လည္းဴဖစ္တဲ့ လူထု ေဒၞအမာ ေဴပာဴပ ခဲ့သည္မႀာ၊
"အေမ ကေလ ကိုဝင္းတင္လဲ လၾတ္လာတယ္ ဳကားေတာ့ ဝမ္းသာ႓ပီး ေမ႖ာ္ေနတာေပၝ့။ ေနာက္ေတာ့ မပၝဘူး ဆုိေတာ့လဲ အရင္ ကတည္းက တၾက္ထား ႓ပီးသားပဲလိုႚ ေအာက္ေမ့႓ပီး ေနလုိက္ တာပၝပဲ။ ေနာက္တာ့ ဒုဝန္႒ကီး ကိုယ္တုိင္က လၿတ္ေပးမယ့္ လူေတၾရဲႚ စာရင္း ထဲမႀာ ဦးဝင္းတင္ ပၝတယ္လိုႚ ေဴပာေတာ့လဲ ဴပန္႓ပီး ေမ႖ာ္ေန မိတာ ေပၝ့ကၾယ္။ ဟုတ္တယ္ မိုႚလား။ ဒုဝန္႒ကီး ကိုယ္တိုင္က ေဴပာေနတာကိုး။ ေနာက္ဆံုး ကဵေတာ့လည္း လၾတ္ မလာဘူး။ အေမ့ စိတ္ထဲ ၂ ရက္ေလာက္ စိတ္မေကာင္း ဴဖစ္သၾားတယ္။ စားလိုလဲ မေကာင္း အိပ္လိုလဲ မေကာင္းနဲႚ အေတာ္ ေနမေကာင္း ဴဖစ္သၾား ရတယ္။"
၂၀၀၇ မတ္လ ၁၂ ရက္က အသက္ (၇၇) ႎႀစ္ ဴပည့္ေဴမာက္သည့္ ဦးဝင္းတင္က သူႚရဲႚ ႎိုင္ငံေရး ခံယူခဵက္မဵား မေဴပာင္းလဲ ေသးေဳကာင္း သူႚအား ေထာင္ဝင္ သၾားေတၾႚသူ ဦးေမာင္ေမာင္ခင္ ကတဆင့္ "သူဟာ ၁၂ ရက္ေနႛ ဆိုရင္ (၇၇) ႎႀစ္ ဴပည့္႓ပီတဲ့၊ အဲဒီ (၇၇) ႎႀစ္ ဴပည့္တဲ့ အခဵိန္မႀာ ငၝ့ သေဘာထားကို ေဴပာဴပ ခဵင္တယ္ ကၾာတဲ့၊ လူေတၾ ကလည္း သိခဵင္မႀာ ေပၝ့တဲ့၊ အဲဒၝ ဘာလဲ ဆိုေတာ့ သူဟာ တေလ႖ာက္လံုး သူရပ္တည္ ခဲ့တဲ့ သေဘာထား ကေန႓ပီး ေ႟ၾႚ မသၾား ပၝဘူး၊ ဒီအတိုင္း ပၝပဲတဲ့။ အဲဒၝကေတာ့ သံုးခု ေပၝ့ဗဵာ၊ တခု ကေတာ့ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ နဲႛတကၾ ႎိုင္ငံေရး အကဵဥ္းသား အားလံုးကို လၿတ္ေပးေရး၊ ႎႀစ္က လၿတ္ေတာ္ ေခၞေပးေရး၊ သံုးက ေတၾႚဆံု ေဆၾးေႎၾးေရး၊ ဒီဟာက လၾဲလိုႛ ငၝဘာမႀ ကိုင္စၾဲ ထားတာ မရႀိပၝ ဘူးတဲ့၊ ဒီဟာေတၾ ကိုင္စၾဲ ထားတဲ့ အတၾက္ ငၝ့ကို မလၿတ္လည္း အေရး မ႒ကီးပၝ ဘူးတဲ့။" ဟု ေဴပာဳကား ခဲ့သည္။
ဦးဝင္းတင္၏ ကိုယ္ကဵႂိးစၾန္ႛ အနစ္နာခံမႁ၊ သတင္းစာ ပညာ ဴပည့္ဝမႁမဵားႎႀင့္ ပတ္သက္႓ပီး သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး လူထု ဦးစိန္ဝင္း ေဴပာဳကား ခဲ့သည္မႀာ၊
"သူဟာ အင္မတန္ကို ဒီ စိတ္သေဘာထားလဲ အင္မတန္ ဴမင့္ဴမတ္တဲ့ လူပၝ။ ဘဝ တေလ႖ာက္လုံးမႀာ သူႚကိုယ္ကဵႂိး စီးပၾား အတၾက္ လုပ္ခဲ့တာ ဆုိလုိႛ ဘာမႀကို မရႀိဘူး။ တုိင္းဴပည္ အတၾက္ သတင္းစာ ေလာက အတၾက္ပဲ သူက ဘဝကို နစ္ဴမႂပ္႓ပီး လုပ္ခဲ့တာ။ သူႛေခတ္မႀာ သူႛေလာက္ ေတာ္တဲ့လူ သူႛေလာက္ ေကာင္းတဲ့လူ ဘယ္သူမႀကို မရႀိဘူးလိုႛ ဆရာ ေဴပာရဲတယ္။ သူနဲႛ လုပ္ေဖာ္ကုိင္ဖက္ အယ္ဒီတာ တေယာက္ ေပၝ့ေလ၊ အဲဒီ အယ္ဒီတာ တေယာက္ အဖမ္း ခံရလုိႛ ေထာင္ထဲ ေရာက္သၾားတဲ့ အခဵိန္မႀာ သူက သူႛလခ အကုန္လုံးကို အဲဒီ အဖမ္း ခံရတဲ့ အယ္ဒီတာရဲႚ မိသားစုကုိ လၿဲေပး လုိက္တာ မိသားစုက လာ႓ပီးေတာ့ ထုတ္သၾားတာပဲ။ သူကေတာ့ ဴဖစ္သလုိေန ဴဖစ္သလုိ စားတာေနာ္။ မနက္စာ သူက စားေလ့ စားထ မရႀိဘူး ညစာ တနပ္ပဲ စားတာ။ နယ္ကေန သတင္းေထာက္ေတၾ လာတယ္ ဆုိလဲ သူႚအိတ္ထဲက ပိုက္ဆံ ရႀိသေလာက္ ကေလး ေဝခၾဲ ႓ပီးေတာ့ ေက႗းေမၾး ေနတာပဲ။ ဘယ္သူ ခဵႂိႚတဲ့တဲ့ သတင္းေထာက္ေတၾ မႀန္သမ႖ သူႛဆီကို လက္ဴဖန္ႛ ေတာင္းဳကတာ ႒ကီးပဲ။ သူႛမႀာ ကိုယ္ပိုင္ရယ္လိုႛ ဘာမႀ မရႀိပၝဘူး။ အင္မတန္ စိတ္သေဘာထား ဴမင့္ဴမတ္တဲ့ လူပၝ။ ဒီလုိ တုိင္းဴပည္ အေပၞမႀာ ေစတနာ ထားတဲ့ လူမဵႂိး ေနာ္။ ဒီလုိ လူမဵႂိးကို ဒီလုိ အဳကာ႒ကီး မထားသင့္ ပၝဘူး။ ဟို ေရႀးတုန္းက ဆုိ႟ုိး စကား ရႀိပၝတယ္ ဴပည့္ဦးေႎႀာက္ကို ေဖာက္မစားရတဲ့ ေနာ္။ ဒီလူ ဦးဝင္းတင္က တကယ္ ဴပည့္ဦးေႎႀာက္နဲႛ တူတဲ့ လူပၝ။ အဲဒီေတာ့ ဴမန္ဴမန္ လၾတ္ေစ ခဵင္ပၝတယ္။"
ဦးဝင္တင္၏ ကဵန္းမာေရး အေဴခအေနမႀာ အသက္အ႟ၾယ္ ႒ကီးရင့္မႁ၊ ေထာင္တၾင္း အကဵဥ္းခံ ကာလ ဳကာဴမင့္ လာမႁ တိုႛေဳကာင့္ ကဵန္းမာေရးမႀာ အဖက္ဖက္မႀ ခ႗တ္ယၾင္းလ႖က္ ရႀိသည္။ အထူးသဴဖင့္ လည္ပင္း ကဵီးေပၝင္းတက္ ေရာဂၝ၊ အူကဵ ေရာဂၝ၊ ေသၾးတိုး ေရာဂၝ၊ ဆီးကဵိတ္ေရာင္ ေရာဂၝ၊ သၾားကိုက္ ေရာဂၝ တိုႛကို ခံစား ေနရသည္။ သိုႛေသာ္လည္း စိတ္ဓာတ္ေရး အရ ႒ကံခုိင္ ေနဆဲ ဴဖစ္ေဳကာင္း သိရသည္။
၂၀၀၈ ခုႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၃ တၾင္ စစ္အာဏာပိုင္မဵားက ဦးဝင္းတင္အား အင္းစိန္ အကဵဥ္းေထာင္မႀ ဴပန္လၿတ္ ေပးလိုက္သည္။ ဦးဝင္းတင္က သူႛအား ေထာင္အာဏာပိုင္မဵားက အင္းစိန္ေထာင္မႀ ေနအိမ္သိုႛ အတင္းအဳကပ္ ေမာင္းထုတ္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္ဟု သတင္းဌာနမဵားကို ေဴပာဆိုလိုက္သည္။
ဦးဝင္းတင္ရဲႚ ၁၉၉၅ ခု အကဵဥ္းေထာင္တၾင္းမႀ ကဗဵာ တပုဒ္။
"ဘာမထီ ငၝ"
ရႀစ္ေလးလံုးက ေပၝက္ဖၾား
ေဴခာက္ဆယ့္ငၝးႎႀစ္သား ငၝ။
ဘာမထီ အံခဲ၊
အာဏာပၝးကၾက္သားေတၾရဲႚ
ေထာင္ေဆၾးေဆၾး လူေဆၾးေဆၾး
အေရးေတာ္ပံု ေသၾးမပဵက္
တိုက္ပၾဲ႓ပီး တုိက္ပၾဲဆက္မယ္။
ေလႀခၾက္မကဵန္ေတာင္မႀ
အလံမလႀဲ။ ။
ဝင္းတင္ (ဟံသာဝတီ)
[စာႌၿန္း ။ ။
(၁) ဦးဝင္းတင္၏ အတၪႂပၯတၨိ - ေမာင္စၾမ္းရည္၊ အာဟာရ စာေစာင္ အမႀတ္စဥ္ - ၇၃၊ မတ္လ ၁၁ ရက္၊ ၂၀၀၇ ခု။
(၂) ဦးဝင္းတင္၏ (၇၅) ႎႀစ္ေဴမာက္ ေမၾးေနႚ စိန္ရတု အခမ္းအနား ဖိတ္ဳကားလၿာ၊ အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ - လၾတ္ေဴမာက္နယ္ေဴမ။
(၃) ဴမန္မာဴပည္က လာတဲ့စာ အမႀတ္ ၂၀ - ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္။
(၄) စစ္အာဏာရႀင္မဵားအား ေခဵာက္ခဵားေစသူ - ဇင္လင္း၊ မတ္ ၇ ၂၀၀၆၊ ဧရာဝတီ အင္တာနက္ မဂၢဇင္း။
(၅) လၾတ္လပ္တဲ့ အာရႀ အသံ (RFA) ၂၀၀၇၊ ၃၊ ၁၂ ရက္ေနႚ အသံလၿင့္ သတင္း။
(၆) ေ႟ၾးေကာက္ပၾဲ (၁၇) ႎႀစ္ဴပည့္ ဂုဏ္ဴပႂ အစီအစဥ္၊ သတင္းစာ ဆရာ႒ကီး ဦးဝင္းတင္ ဒီဗီၾဘီ အသံလၿင္ အစီအစဥ္၊ ၂ ၊ ေမ ၊ ၂၀၀၇။
(၇) ဟံသာဝတီ ဦးဝင္းတင္ ေထာင္သက္ (၁၆) ႎႀစ္၊ ေမာင္စၾမ္းရည္၊ ၄၊ ဇူလိုင္၊ ၂၀၀၅၊ မိုးမခ ကၾန္ရက္ စာမဵက္ႎႀာ။]