တ႟ုတ္ - ဴမန္မာ ဆက္ဆံေရးႎႀင့္ ဆက္စပ္ ေနေသာ ႎိုင္ငံေရးႎႀင့္ စီးပၾားေရး မဟာဗဵႃဟာ

၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ ေနာက္ပိုင္းတၾင္ တ႟ုတ္ႎႀင့္ ဴမန္မာ ဆက္ဆံေရးသည္ ယခင္ကႎႀင့္ မတူဘဲ သိသိသာသာ တိုးတက္ လာသည္ကို ေတၾႚရမည္ ဴဖစ္သည္၊၊ ႎႀစ္ႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ မတူညီမႁမဵား ရႀိေသာ္လည္း အကဵႂိးအဴမတ္ ဴဖစ္သည္ကို ေတၾႚရမည္ ဴဖစ္သည္၊၊ မဟာဗဵႃဟာ အခဵက္အဴခာ ကဵမႁႎႀင့္ စီးပၾာေရး အရ ဆက္ႎၾယ္ ေနမႁသည္ ခၾဲဴခား၍ မရေသာ အရာ ဴဖစ္သည္၊၊ ဴမန္မာႎိုင္ငံ၏ ပထဝီ အေနအထား ဴဖစ္သည့္ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ၊ ေတာင္အာရႀႎႀင့္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံတိုႚ အဳကား တည္ရႀိေနမႁသည္ အဴခားေသာ စီးပၾားေရး ဆိုင္ရာ မဟာဗဵႃဟာထက္ အေရး ပၝေပသည္၊၊ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ ကုန္းတၾင္းပိုင္း ဴပည္နယ္မဵား ဴဖစ္သည့္ ယူနန္ႎႀင့္ စီခ႗န္ ဴပည္နယ္မဵား အတၾက္ အိႎၬိယ သမုဒၬရာ ပင္လယ္ ထၾက္ေပၝက္ အတၾက္ အေရးပၝ အရာ ေရာက္ေပသည္၊၊ ေရရႀည္ မဟာဗဵႃဟာ အတၾက္ ဳကည့္မည္ ဆိုပၝက တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အတၾက္ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ အိႎၬိယ သမုဒၬရာကို ထိမ္းခဵႂပ္ႎိုင္ေရး အတၾက္ အေရး ႒ကီးေပသည္၊၊

၎အဴပင္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံကို ထိမ္းခဵႂပ္ႎိုင္ေရးသည္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ၏ ပထဝီ အေနအထား အခဵက္အဴခာ ကဵမႁ အေပၞတၾင္ တည္မႀီ ေနေပသည္၊၊ ထိုႚေဳကာင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ ၂၁ ရာစု အတၾင္း တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ႒ကီး အင္အား႒ကီး ႎိုင္ငံ ဴဖစ္လာေရးတၾင္ ပထဝီ အေနအထား အရ အေရးပၝေဳကာင္း ေတၾႚရသည္၊၊ လက္ရႀိ အေဴခအေနတၾင္ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံ၏ လၿမ္းမိုးမႁကို ခံေနရ ေသာ္လည္း ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ အေနဴဖင့္ တ႟ုတ္၏ ဳသဇာခံ နယ္ေဴမ ဴဖစ္လာရန္ သိပ္ႎႀစ္သက္သည့္ ပုံစံမဵႂိး မေတၾႚရေပ၊၊

ဴမန္မာ လူမဵႂိးတိုႚ၏ အမဵႂိးသားေရး စိတ္ဓာတ္ ဴပင္းထန္မႁႎႀင့္ အတိတ္ ကာလမဵား အတၾင္း ႎိုင္ငံဴခား အင္အား႒ကီး ႎိုင္ငံမဵားႎႀင့္ ဆက္ဆံကာ ႎိုင္ငံ့ အခဵႂပ္အဴခာကို ထိမ္းသိမ္း ႎိုင္ခဲ့ဴခင္းကို ဳကည့္ပၝက ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ မိမိ ေဴခေထာက္ေပၞ ရပ္တည္ လိုစိတ္ ဴပင္းထန္မႁကို ေတၾႚရသည္၊၊

ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ ဳသဇာခံ ႎိုင္ငံ တခု ဴဖစ္လာ ႎိုင္မည္ေလာ

ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ အိႎိၬယႎိုင္ငံ အဳကား တည္ရႀိသည့္ အတၾက္ စီးပၾားေရးႎႀင့္ ပထဝီ အေနအထား အရ မဟာဗဵႃဟာ ကဵေဳကာင္း ေဟာကိန္းထုတ္ ေဴပာဆိုမႁမဵား ရႀိခဲ့သည္။ ၎အတၾက္ ယုတိၨ ေဗဒနည္း ဆန္းစစ္ ဳကည့္မည္ ဆိုပၝက ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎႀင့္ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံတိုႚ အဳကား ဳကားညၟပ္ ေနသည့္ အတၾက္ အင္အား ခဵည့္နဲႚ႓ပီး မတည္မ႓ငိမ္ ဴဖစ္မႁသည္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း တိုင္းရင္းသား လူမဵႂိးစုမဵား ပဠိပကၡ မဵားႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး ဴပႍနာ မဵားကို ဴဖစ္ေပၞ ေစခဲ့သည့္ အဴပင္ ဴပည္ပ ႎိုင္ငံမဵား၏ ဖိအားကို မခံႎိုင္ ပၝက အခဵႂပ္အဴခာ အာဏာ ကိုပၝ လက္လၿတ္ ဆုံး႟ႁံးရမည္ ဴဖစ္သည္၊၊ ပညာရႀင္ တဦးမႀ သုံးသပ္ တင္ဴပရာတၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎႀင့္ အိႎၬိယ အဳကား ဆက္ဆံေရးတၾင္ က႗မ္းကဵင္စၾာ ကစား ႎိုင္ေသာ္လည္း တကယ့္ လက္ေတၾႚ အဴခအေနတၾင္ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္ ေလာက္မႀ စ၍ တ႟ုတ္၏ ဳသဇာကို လၾန္ဆန္ႎိုင္ဴခင္း မရႀိေဳကာင္း တင္ဴပ ခဲ့သည္၊၊ ပထဝီဝင္ ဆိုင္ရာ နီးစပ္မႁ အဴပင္ အတိတ္ သမိုင္းေဳကာင္း ဆိုင္ရာ ဆက္စပ္မႁ သည္လည္း အေရးပၝေဳကာင္း ေတၾႚရ ေပသည္၊၊

ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ ၁၃ ရာစု အတၾင္း မၾန္ဂုိ လက္ေအာက္သိုႚ လည္းေကာင္း ၁၉ ရာစုတၾင္ အဂႆလိပ္ လက္ေအာက္ သိုႚ၎၊ ၂၀ ရာစုတၾင္ ဂဵပန္ လက္ေအာက္သိုႚ လည္းေကာင္း ကဵေရာက္ ခဲ့ေဳကာင္း ေတၾႚရမည္ ဴဖစ္သည္၊၊ ၂၁ ရာစုတၾင္ ဴမန္မာႎုိင္ငံသည္ သမိုင္း တပတ္လည္႓ပီး ဴပည္ပ အင္အား႒ကီး ႎိုင္ငံ တခု၏ ဳသဇာ ေအာက္သိုႚ ကဵေရာက္ႎိုင္မည့္ အေဴခအေန ရႀိႎိုင္မည္လား၊ ဆိုေသာ ေမးခၾန္း ေပၞေပၝက္ လာခဲ့သည္၊၊ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း စီးပၾားေရး အရ ခဵည့္နဲႚ ေနမႁ၊ ႎိုင္ငံေရး အရ သေဘာထား ကၾဲလၾဲမႁႎႀင့္ လူမႁေရး ဆိုင္ရာ မတည္႓ငိမ္မႁသည္ အိမ္နီးခဵင္း အင္အား႒ကီး ႎိုင္ငံ တခု၏ ကိုလိုနီ ဴဖစ္ႎိုင္ေဴခ ရႀိႎိုင္ ပၝမည္ေလာ။

တ႟ုတ္ႎႀင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အဳကား ဆက္ဆံေရးသည္ ၁၉၅၀ ခုႎႀစ္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ ေပၞေပၝက္ လာခဵိန္မႀ စ၍ ယေနႚ အထိကို ေအာက္ပၝ အတိုင္း အပိုင္းပိုင္း ခၾဲ၍ ေလ့လာ ႎိုင္ေပသည္၊၊ ပထမ အပိုင္းတၾင္ အေကာင္းႎႀင့္ အဆိုး ေရာ႕ပန္း ေနသည့္ ၁၉၄၉ - ၁၉၆၂ အထိ ႓ငိမ္းခဵမ္းစၾာ အတူယႀဥ္တၾဲ ေနထိုင္ေရး၊ ဒုတိယပိုင္းတၾင္ ၁၉၆၂ - ၁၉၈၀ ထိကို ဆက္ဆံေရး မေဳကမလည္ ဴဖစ္ေနသည့္ ကာလ၊ တတိယပိုင္းတၾင္ ၁၉၇၁ - ၁၉၈၈ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္ လာသည့္ ကာလ၊ စတုတၪ ကာလကို ၁၉၈၉ - ၂၀၀၂ ရင္းႎီႀး ခဵစ္ဳကည္မႁႎႀင့္ ဆက္ဆံေရး နီးကပ္စၾာ တည္ရႀိသည့္ ကာလ ဟူ၍ ခၾဲဴခား႓ပီး ေလ့လာႎိုင္သည္၊၊ ေနာက္ဆုံး အပိုင္း ကာလမဵားကို တ႟ုတ္ - ဴမန္မာ ဆက္ဆံေရးတၾင္ သိသာ ထင္ရႀားေသာ ေဴပာင္းလဲမႁ ဴဖစ္ေပၞေသာ ကာလ အဴဖစ္ ေတၾႚရႀိႎိုင္ သကဲ့သိုႚ၊ ဳကားေနေရး မဟာဗဵႃဟာမႀ ေန၍ တ႟ုတ္ဘက္သိုႚ ယိုင္သည့္ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ ေနာက္ပိုင္း အာဏာသိမ္း႓ပီး အခဵိန္မႀ စ၍ ေဴပာင္းလဲလာဴခင္း ဴဖစ္သည္၊၊ ဤစာတမ္းသည္ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ အာဏာသိမ္းမႁ ေနာက္ပိုင္း တ႟ုတ္ - ဴမန္မာ ဆက္ဆံေရးကို အေသးစိတ္ ေလ့လာ တင္ဴပထားဴခင္း ဴဖစ္သည္၊၊

အနာဂတ္ ကာလ တ႟ုတ္၊ ဴမန္မာ ဆက္ဆံေရးကို ေဟာကိန္း ထုတ္ႎိုင္ေရး အတၾက္ တ႟ုတ္၏ ႎိုင္ငံဴခားေရး ေပၞလစီကို ေလ့လာရမည္ ဴဖစ္သကဲ့သိုႚ၊ အထူးသဴဖင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ ထားရႀိေသာ တ႟ုတ္၏ မဟာဗဵႃဟာ ရည္မႀန္းခဵက္ကို ဦးစၾာ ေလ့လာ ဳကရမည္ ဴဖစ္သည္၊၊ ဒုတိယ အေနဴဖင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ၏ သေဘာထား၊ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံမႀ ခဵမႀတ္ ထားေသာ မူကို ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ တုံႚဴပန္မႁ အေဴခအေန၊ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ စီးပၾားေရး အရ ႒ကီးထၾားလာမႁႎႀင့္ အတူ စိတ္ေခၞမႁ မဵားကို အာဆီယံ အေနမႀ တုံႚဴပန္မႁ၊ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞတ႟ုတ္ႎိုင္ငံ ဳသဇာ လၿမ္းမိုး လာမႁကို အိႎၬိယႎႀင့္ အာဆီယံ တိုႚ၏ တုံႚဴပန္မႁ ကိုလည္း ေလ့လာ ဳကရမည္ ဴဖစ္သည္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ ထားေသာ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ ေပၞလစီ

ပထမ အခဵက္မႀာ ၁၉၇၉ ခုႎႀစ္ မႀစ၍ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ ထားရႀိေသာ မူဝၝဒမႀာ ေယဘူယဵ ကဵေသာ ေပၞလစီ ဴဖစ္သည့္ အိမ္နီးခဵင္း ႎိုင္ငံမဵား တည္႓ငိမ္ေရးသည္ အဓိက ကဵ႓ပီး၊ အိမ္နီးခဵင္း ႎိုင္ငံမဵား တည္႓ငိမ္မႀ ႎိုင္ငံ ဖၾံႚ႓ဖိႂးေရးကို လုပ္ေဆာင္ႎိုင္မည္ ဴဖစ္သည္၊၊ ဒုတိယ အခဵက္မႀာ ၁၉၅၅ ဘန္ေဒၝင္း သေဘာတူညီခဵက္ အရ ႓ငိမ္းခဵမ္းစၾာ အတူ လက္တၾဲ ေနထိုင္ေရးကို ဆက္လက္ ထိမ္းထားသည့္ မူဝၝဒပင္ ဴဖစ္သည္။

တတိယ အခဵက္မႀာ စီးပၾားေရး ပထဝီ ဝင္႟ႁေထာင့္မႀ ခဵဥ္းကပ္ဴခင္းပင္ ဴဖစ္သည္။ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ အေနာက္ႎိုင္ငံ မဵားႎႀင့္ ဆက္သၾယ္ရာတၾင္ ယခင္ ပိုးလမ္းမ ဴပန္လည္ ဆန္းသစ္ေရး အတၾက္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ ပထဝီ အေနအထား အရ အေရး႒ကီး ေပသည္၊၊ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ တဆင့္ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ၊ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံတိုႚႎႀင့္ စီးပၾား ကုန္သၾယ္မႁ တိုးတက္ လာဴခင္းသည္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံ၏ အေနာက္ေတာင္ဘက္ ကုန္တၾင္းပိုင္း ဴပည္နယ္ မဵားကို စီးပၾားေရး အရ တိုးတက္ ေစမည္ ဴဖစ္သည္၊၊ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ ကုန္တၾင္းပိတ္ ဴပည္နယ္မဵား အေနဴဖင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ တဆင့္ လူဦးေရ သန္း ၅၀၀ ရႀိသည့္ အာဆီယံ လၾတ္လပ္ေသာ ကုန္သၾယ္ေရး ဇုန္ႎႀင့္ ဆက္ဆံရာ တၾင္လည္း အကဵႂိး ဴဖစ္ထၾန္း ေစမည္ ဴဖစ္သည္။ လာအို၊ ဴမန္မာ၊ ထိုင္းႎႀင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ တိုႚသည္ စီးပၾားေရး ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္ေရး ေဒသ တခုကို တည္ေထာင္ႎိုင္သည့္ အလားအလာ ရႀိေပသည္။

တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ အေနာက္ဘက္ ဴပည္နယ္မဵား တိုးတက္ေရး အတၾက္ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ မဟာဗဵႃဟာ ကဵေပသည္။ အထူး သဴဖင့္ ယူနန္ ဴပည္နယ္သည္ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံႎႀင့္ ကုန္သၾယ္ရာတၾင္ အကဵိႂးအဴမတ္ ဴဖစ္ထၾန္း ေစမည္ ဴဖစ္သည္။ ငၝးႎိုင္ငံ ပၝဝင္သည့္ ေဒသ ဆိုင္ရာ စီးပၾားေရး ဇုန္သည္ သန္း ၂၀၀ ရႀိသည့္ အတၾက္ ယူနန္ ဴပည္နယ္ႎႀင့္ အဴခား ကုန္တၾင္းပိုင္း ဴပည္နယ္မဵား အတၾက္ ထၾက္ကုန္ ပစၤည္းမဵား တင္ပိုႚရာ ေစဵးကၾက္႒ကီး တခု ဴဖစ္လာ ႎိုင္ေပသည္။ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အေနာက္ေတာင္ပိုင္း ဴပည္နယ္မဵားႎႀင့္ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ ႎိုင္ငံမဵား အဳကား ကုန္သၾယ္ေရး တိုးတက္ လာႎိုင္ ေသာ္လည္း ကမ္း႟ိုးတန္း ဴပည္နယ္မဵားႎႀင့္ ႎႁိင္းယႀဥ္ပၝက ခဵမ္းသာ ႔ကယ္ဝမႁ ကၾာဟ ေနအုံးမည္ ဴဖစ္သည္။

တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံ၏ မဟာဗဵႃဟာ စဥ္းစားခဵက္ႎႀင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ

တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံႎႀင့္ အိႎၬိယ သမုဒၬရာ အအေပၞ၌ ေရရႀည္ မဟာဗဵႃဟာ စဥ္းစားခဵက္တၾင္ ေရရႀည္ စီမံကိန္း ရႀိ မရႀိ

ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံ၏ အေနာက္ေတာင္ ဘက္တၾင္ တည္ရႀိ သဴဖင့္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံ၏ အိႎၬိယ သမုဒၬရာကို ဴမန္မာႎိုင္ငံ ပိုင္နက္ကို ကိုးက႗န္းမႀ ထိန္းခဵႂပ္ ႎိုင္ေရးသည္ မဟာဗဵႃ အတၾက္ လၾန္စၾာ အေရးပၝ လႀေပသည္။ သကၠရာဇ္ ၂၀၅၀ အေရာက္တၾင္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ ေရတပ္ကို ႎိုင္ငံတကာ ေရပိုင္နက္တၾင္ လႁပ္ရႀားႎိုင္ရန္ ေမ႖ာ္လင့္ ထားသည္။ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံသည္ ဤရည္မႀန္းခဵက္ အရ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ မဟာဗဵႃဟာ အရ အေရး႒ကီး ေပသည္။ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ အိႎၬိယ သမုဒၬရာ ေရဴပင္ ေရာက္ေရး အတၾက္ မလကၠာ ေရလက္ဳကားကို ဴဖတ္သန္း သၾားရမည့္ ၅ ရက္ မႀ ၆ ရက္ဳကာ ခရီးစဥ္ကို ေလ႖ာ့ခဵ ႎိုင္မည္ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၉၄ ခုႎႀစ္ ဂဵပန္ႎိုင္ငံမႀ ထုတ္ဴပန္ေသာ သတင္းမဵားတၾင္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံသည္ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံပိုင္ ကိုကုိးက႗န္းကို ငႀားရမ္းကာ ေရဒၝ စခန္းကို တည္ေဆာက္႓ပီး ဴဖစ္သည္။ ၎အဴပင္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရႎႀင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ တိုႚသည္ ေကဵာက္ဴဖႃ ေရနက္ ဆိပ္ကမ္းကို တည္ေဆာက္ရန္ စိတ္ဝင္စားလဵက္ ရႀိေဳကာင္း သတင္းမဵားတၾင္ ေဖာ္ဴပ ထားသည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ဆာဒက္႒ကီး က႗န္းတၾင္ စစ္စခန္း တည္ေဆာက္ ေနေဳကာင္း သတင္း ထၾက္ေပၞ ေနသည့္ အတၾက္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ အနာဂတ္ အိႎၬိယ သမုဒၬရာ လၿမ္းမိုးေရး ရည္မႀန္းခဵက္မႀာ ပို၍ သံသယ ဴဖစ္စရာ ဴဖစ္လာ ခဲ့သည္။ ဆာဒက္႒ကီး က႗န္းသည္ အင္ဒိုနီးရႀားပိုင္ (Sabang) က႗န္းႎႀင့္ နီးကပ္စၾာ တည္ရႀိလဵက္ ရႀိသည္။ ထိုႚေဳကာင့္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံ၏ ဴမန္မာႎိုင္ငံ မႀတဆင့္ အိႎၬိယ သမုဒၬရာကို ေရာက္ရႀိေရးႎႀင့္ မဟာဗဵႃဟာ အင္အား ခဵိန္ခၾင္လ႖ာ ရရႀိရန္ ႒ကိႂးပမ္းမႁသည္ အင္ဒိုနီးရႀား ႎိုင္ငံ အဴပင္ အဴခားေသာ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ ႎိုင္ငံမဵားႎႀင့္ အိႎၬိယႎႀင့္ ဂဵပန္ႎိုင္ငံ တိုႚကိုပၝ ဂယက္ ႟ုိက္ခတ္ လာႎိုင္သည္။

၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ စစ္တပ္မႀ အာဏာ သိမ္း႓ပီး ေနာက္ပိုင္း ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ ဆက္ဆံေရး ေကာင္းမၾန္ လာခဲ့သည္။ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚသည္ လက္နက္ ဝယ္ယူရန္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံသိုႚ ပထမ အ႒ကိမ္ ေရာက္ရႀိ ခဲ့သည္။ ၎ ခရီးစဥ္ အတၾင္း ေဒၞလာ ၁.၄ ဘီလီယံဖိုး ဝယ္ယူရန္ သေဘာ တူညီမႁ ရရႀိ ခဲ့သည္။ လက္နက္မဵား အဴပင္ ဳကည္း၊ ေရ၊ ေလ စစ္သည္မဵား ကိုလည္း သင္တန္းမဵား ပိုႚခဵေပးရန္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံမႀ သေဘာ တူညီခဲ့သည္။ စစ္အစုိးရမႀ လက္နက္မဵား ဴဖည့္တင္း ေနဴခင္းသည္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖၾဲႚမဵားကို ေခဵမႁန္းရန္ အတၾက္ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၉၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ တ႟ုတ္ထံမႀ ေဒၞလာသန္း ၄၀၀ တန္ဖိုးရႀိ လက္နက္မဵားကို ဝယ္ယူ ခဲ့ဴပန္သည္။ ၁၉၉၆ ခုႎႀစ္တၾင္ ဗိုလ္ခဵႂပ္႒ကီး ေမာင္ေအး ပီကင္းသိုႚ သၾားေရာက္ လည္ပတ္႓ပီးေနာက္ ေထာက္လႀမ္းေရး လုပ္ငန္းမဵား တၾင္လည္း ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္ရန္ သေဘာ တူညီမႁ ရရႀိခဲ့သည္။ တ႟ုတ္ အစိုးရမႀ ဴမန္မာ စစ္အရာရႀိ ၃၀၀ ကို သင္တန္း ေပးရန္ အဴပင္ တ႟ုတ္ စစ္တကၠသိုလ္ မဵားတၾင္ ဴမန္မာ စစ္အရာရႀိမဵား တက္ေရာက္ သင္ဳကားခၾင့္ ေပးခဲ့သည္။ တ႟ုတ္ အစိုးရသည္ လက္နက္မဵား ဝယ္ယူေရး အတၾက္ ေရတို ေရရႀည္ ေခဵးေငၾမဵား ကိုပၝ ထုတ္ေပး ခဲ့သည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း တည္ေဆာက္မည့္ အေဴခခံ အေဆာက္အအုံ လုပ္ငန္း ဴဖစ္သည့္ လမ္းတံတား၊ ဆိပ္ကမ္းမဵား၊ စစ္မႁ လုပ္ငန္းမဵား အတၾက္ပၝ အကူအညီ ေပးခဲ့သည္။ အထူးသဴဖင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ ယူနန္ ဴပည္နယ္ႎႀင့္ ဘဂႆလား ပင္လယ္ေအာ္ ဆက္သၾယ္မည့္ ဧရာဝတီ ဴမစ္ေဳကာ တေလဵာက္ လမ္းေဖာက္ လုပ္ေရးတၾင္ အကူအညီ ေပးခဲ့သည္။

တ႟ုတ္ႎႀင့္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ တိုႚ၏ မဟာဗဵႃဟာႎႀင့္ စီးပၾားေရး ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္မႁကို ႎႀစ္ႎိုင္ငံ အစိုးရ ထိပ္တန္း ေခၝင္းေဆာင္မဵား အဴပန္အလႀန္ လည္ပတ္သည့္ ၁၉၉၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ေတၾႚဴမင္ ႎိုင္သည္။ တ႟ုတ္ သမၳတ လီပင္း (Li Peng) သည္ ၁၉၉၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသိုႚ လည္ပတ္ခဲ့စဥ္ အတၾင္း ႎႀစ္ႎိုင္ငံ အဳကား ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္မႁကို အခိုင္အမာ တည္ေဆာက္ရန္ သေဘာ တူညီခဲ့သည္။ ႎႀစ္ႎိုင္ငံ ပူးတၾဲ ထုတ္ဴပန္ခဵက္တၾင္ ခဵစ္ဳကည္ ရင္းႎႀီးမႁကို ခိုင္မာေအာင္ တည္ေဆာက္႓ပီး စီးပၾားေရး၊ စိုက္ပဵႂိးေရး၊ သဘာဝ ပတ္ဝန္းကဵင္၊ ယဥ္ေကဵးမႁ၊ ခရီး သၾားလာေရး၊ သစ္ေတာ၊ ပညာေရးႎႀင့္ သိပၯံ ပညာရပ္ မဵားႎႀင့္ မူးယစ္ ေဆးဝၝး ႎႀိမ္ႎႀင္းေရး လုပ္ငန္း မဵားတၾင္ ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္ သၾားမည္ဟု ေဖာ္ဴပ ထားသည္။ အေရႀႚအာရႀ စီးပၾားေရး တိုးတက္မႁတၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ပၝဝင္ႎိုင္မႁ အေပၞတၾင္ သံသယ ရႀိေပသည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ ဳကားေနေရး ဝၝဒကို ေပးဆပ္ စၾန္ႛလၿတ္ ရမည္ဴဖစ္႓ပီး တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ မဟာဗဵႃဟာ ေရရႀည္ စီမံကိန္း အတၾက္ လိုက္ေလဵာ ေပးရမည္ ဴဖစ္သည္။ အေနာက္ ႎိုင္ငံမဵားမႀ ကိုကိုးက႗န္းတၾင္ ေထာက္လႀမ္းေရး ေရဒၝ တပ္ဆင္ေဳကာင္း စၾပ္စၾဲခဵက္ကို ဴငင္းဆိုခဲ့႓ပီး အိႎၬိယ သမုဒၬရာ အတၾင္း လၿမ္းမိုးရန္ ဆႎၬ မရႀိေဳကာင္း ဴငင္းဆိုခဲ့သည္။

ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံမႀ စစ္လက္နက္ ပစၤည္းမဵား ဝယ္ယူ ေနေသာ္လည္း အဴခား ႎိုင္ငံမဵား ထံမႀလည္း စစ္လက္နက္ ပစၤည္းမဵား ဝယ္ယူေရး ကိုလည္း တ႟ုတ္ အစိုးရမႀ အားေပး ခဲ့သည္၊၊ အထူးသဴဖင့္ ပၝကစၤတန္ ႎိုင္ငံမႀ ဝယ္ယူရန္ အဳကံ ေပးခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ ထံသိုႚ လက္နက္ ေရာင္းခဵဴခင္းသည္ ကာကၾယ္ေရး အတၾက္ ရည္႟ၾယ္ ေရာင္းခဵဴခင္း ဴဖစ္ေဳကာင္း ကာကၾယ္ ေဴပာဆိုခဲ့သည္။ တ႟ုတ္ အစိုးရသည္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရႎႀင့္ ဆက္ဆံေရး တည္႓မဲမႁကို ထိန္းသိမ္းရာတၾင္ ဆန္ႚကဵင္ဘက္ထက္ အေပၝင္း လကၡဏာ ပို၍ ေဆာင္ေပသည္။ တ႟ုတ္ အစိုးရသည္ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရႎႀင့္ နီးကပ္စၾာ ဆက္ဆံ ေနေသာ္လည္း ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း စီးပၾားေရးႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး အရ တည္႓ငိမ္မႁ မရႀိသည့္ အတၾက္ ေရရႀည္တၾင္ မတည္မ႓ငိမ္ ဴဖစ္မည္ ကိုလည္း စိုးရိမ္ ေနသည္။ ဤကဲ့သိုႚ စိုးရိမ္သည့္ အတၾက္ အာဆီယံမႀ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ အဴပႂသေဘာ ေဆာင္သည့္ ခဵဥ္းကပ္မႁဴဖင့္ ဴပႂဴပင္ ေဴပာင္းလဲေရး အဆိုဴပႂခဵက္ကို ေထာက္ခံခဲ့သည္။

ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ သေဘာထားႎႀင့္ တုံႚဴပန္ခဵက္

၁၉၈၉ ခုႎႀစ္မႀ စတင္ခဲ့သည့္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရႎႀင့္ တ႟ုတ္ အစိုးရ တိုႚ၏ ရင္းႎႀီး ခဵစ္ဳကည္မႁ မဟာဗဵႃဟာကို မည္သည့္ အတၾက္ေဳကာင့္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့သနည္း။ အဓိက အေဳကာင္းဴပခဵက္မႀာ အေနာက္ ႎိုင္ငံမဵား၏ ပိတ္ဆိုႚမႁ ေဳကာင့္ဟု ေဴပာဆုိရမည္ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း ေကဵာင္းသားမဵားအား အစုလိုက္ အဴပံႂလိုက္ သတ္ဴဖတ္ခဲ့မႁ၊ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ တီအမ္မန္ ရင္ဴပင္ ေကဵာင္းသားမဵား ဆႎၬဴပမႁကို တ႟ုတ္ အစိုးရမႀ ရက္စက္စၾာ ေခဵမႁန္း ခဲ့မႁေဳကာင့္ အေနာက္ႎိုင္ငံ အစိုးရမဵား၏ ေဝဖန္ ဴပစ္တင္မႁကို ခံခဲ့ရ႓ပီး ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ အေနာက္ ႎိုင္ငံမဵားမႀ စီးပၾားေရး ပိတ္ဆိုႚမႁ မဵားကိုပၝ ခဵမႀတ္ခဲ့သည္။ အေနာက္ ႎိုင္ငံမဵားမႀ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ စီးပၾားေရး ပိတ္ဆိုႚမႁသည္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ စီးပၾားေရး အေဴခအေနကို ပိုမို ဆိုး႟ၾား ေစခဲ့သည္။ အထီးကဵန္ ဴဖစ္မႁ၏ လိုအပ္ခဵက္ အရ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ နီးကပ္စၾာ ဆက္ဆံေရးကို စတင္ခဲ့႓ပီး တ႟ုတ္ႎိုင္ငံမႀ စစ္လက္နက္ ပစၤည္း အေထာက္အပံ့ ရရႀိေရး ကိုပၝ ႒ကိႂးစား လာခဲ့သည္။ ဤအေဴခအေန ႟ႁေထာင့္မႀ ဳကည့္မည္ ဆိုပၝက ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အတၾက္ မဟာဗဵႃဟာ အရ အေရးပၝေသာ ႎိုင္ငံ မဟုတ္ေပ။

ဴမန္မာ စစ္တပ္သည္ ဴပည္ပ မည္သည့္အင္ အား႒ကီး ႎိုင္ငံကိုမႀ ယုံဳကည္မႁ မရႀိခဲ့ေပ။ အထူးသဴဖင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံကို ယုံဳကည္မႁ မရႀိဘဲ အေဳကာက္တရားမဵား ကိန္းေအာင္း ေနဆဲ ဴဖစ္သည္။ ဴမန္မာ့ ႎိုင္ငံေရး သမားမဵား အေနဴဖင့္လည္း ယုံဳကည္မႁ ကင္းမဲ့ေသာ ပတ္ဝန္းကဵင္တၾင္ ကဵင္လည္ ေနဳကရသည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ အေနဴဖင့္လည္း တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ နီးကပ္စၾာ ဆက္ဆံဴခင္းသည္ အလၾန္တရာမႀ အႎၩရာယ္ ႒ကီးမားေဳကာင္း ကိုလည္း သိနားလည္သည္။ ၁၉၉၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ကာလမဵားတၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ လၿမ္းမိုးမႁကို တန္ဴပန္ရန္ အတၾက္ သံတမန္ေရး နယ္ပယ္ကို ခဵဲႚထၾင္ ခဲ့သည္။ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံႎႀင့္ ရင္းႎႀီး ခဵစ္ဳကည္မႁကို တည္ေဆာက္ဴခင္း၊ အာဆီယံ အဖၾဲႚတၾင္းသိုႚ ဝင္ေရာက္လာဴခင္း၊ ဂဵပန္၊ စင္ကာပူႎႀင့္ အဴခားေသာ စက္မႁ ထၾန္းကားေသာ ႎိုင္ငံမဵား ကိုလည္း ဴမန္မာ ႎိုင္ငံတၾင္ ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႁံမႁ ဴပႂလုပ္ရန္ တၾန္းအား ဴဖစ္ေစခဲ့သည္။

ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အေပၞ စစ္ေရး အရ မႀီခို ေနရမႁကို ေလ႖ာ့ခဵႎိုင္ေရး အတၾက္ ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ႟ုရႀားထံမႀ MIG 29 ၁၂ စင္း ဝယ္ယူရန္ ဆုံးဴဖတ္ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ MIG 29 ေလယာဥ္ တိုက္ခိုက္ ပဵံသန္းေရးႎႀင့္ ဒုံးလက္နက္ နည္းပညာမဵား သင္ယူရန္ စစ္သည္ ၃၀၀ ကို ႟ုရႀား ႎိုင္ငံသိုႚ ေစလၿတ္ ခဲ့သည္။ ဤ စစ္လက္နက္ ေရာင္းဝယ္မႁ မႀတဆင့္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ တ႟ုတ္ႎႀင့္ အိႎၬိယကို မဟာဗဵႃဟာ အရ အင္အား ခဵိန္ခၾင္လ႖ာ ထိမ္းညၟိရန္ အခၾင့္ ရရႀိေစ ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ အေနဴဖင့္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံႎႀင့္ မဟာဗဵႃဟာႎႀင့္ စီးပၾားေရး အရ နီးကပ္စၾာ ဆက္ဆံမႁသည္ ရန္ကုန္ အစိုးရကို အဳကပ္ ႟ုိက္ေစ ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ အခဵႂပ္အဴခာကို မည္သိုႚ မည္ပုံ ထိန္းသိမ္းထား႓ပီး၊ မဟာဗဵႃဟာ ဳကားေနေရးကို ထိန္းသိမ္းကာ တ႓ပိႂင္နက္ ထဲမႀာပင္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ ခဵစ္ဳကည္ ရင္းႎႁီးမႁကို မည္သိုႚမည္ပုံ ထိန္းသိမ္း ထားႎိုင္မည္နည္း။

ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ အေနဴဖင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အေပၞ စီးပၾားေရး အရ မႀီခို ေနရမႁကုိ ေလ႖ာ့ခဵႎိုင္ေရး အတၾက္ စစ္အစိုးရ အေနဴဖင့္ စက္မႁ ထၾန္းကား႓ပီး ႎိုင္ငံမဵားႎႀင့္ ပို၍ ဆက္ဆံရန္ လိုအပ္ ေပသည္။ ၎အဴပင္ စက္မႁ ႎိုင္ငံ႒ကီးမဵား ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႀံမႁ ဴပႂလုပ္လာေရး အတၾက္ ဆၾဲေဆာင္မႁ ဴပႂလုပ္ရန္ လိုအပ္သည့္ အဴပင္၊ က႗မ္းကဵင္ လုပ္သားမဵား ဴဖစ္ေပၞ လာေရး အတၾက္လည္း နည္းပညာ အသစ္အဆန္းမဵား လိုအပ္ လာသည္။ စစ္အစိုးရ အေနဴဖင့္ ကဵဆင္းေနေသာ စီးပၾားေရးကို ဴပန္လည္ ဦးေမာ့လာေရး အတၾက္ ႎိုင္ငံေရး အရ ဴပႂဴပင္ ေဴပာင္းလဲ႓ပီး ဒီမိုကေရစီကို လက္ခံရန္ မႀလၾဲ၍ အအဴခား နည္းလမ္းမဵား မရႀိေပ။

ႎိုင္ငံေရး ဴပႂဴပင္ ေဴပာင္းလဲမႁသည္ လၾတ္လပ္ေသာ ေစဵးကၾက္ စီးပၾားေရး စနစ္ကို ခိုင္မာေစမည္ ဴဖစ္သည္။ ႎိုင္ငံတကာ အကူအညီ အပၝအဝင္ ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႁံမႁႎႀင့္ တိုက္႟ုိက္ ဆက္စပ္ ေနသည့္ အတၾက္ လူႚအခၾင့္အေရး အေဴခအေန တိုးတက္ရန္ လိုအပ္သည္။ လက္ရႀိ ဴဖစ္ေပၞေနေသာ အေဴခအေနမဵား အရ စစ္အစိုးရသည္ အုပ္ခဵႂပ္ေရးကို အရပ္သား လက္သိုႚ လၿဲေဴပာင္း ေပးရန္ ဆႎၬ မရႀိေဳကာင္း ေတၾႚရသည္။ ေရရႀည္ ကာလတၾင္ ႎိုင္ငံေရး အာဏာကို အရပ္ဘက္ႎႀင့္ ခၾဲေဝ ယူဴခင္းသည္ ေရႀာင္လၾဲ၍ မရေသာ ကိစၤ ဴဖစ္သည္။

အိႎၬိယ ႎိုင္ငံ၏ မဟာဗဵႃဟာ သေဘာထား အဴမင္

ဴမန္မာ ႎိုင္ငံႎႀင့္ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံ တိုႚသည္ ကီလိုမီတာ ၁,၃၃၁ နယ္စပ္ခဵင္း ထိစပ္ ေနေသာ အိမ္နီးခဵင္း ႎိုင္ငံမဵား ဴဖစ္ဳကသည္။ ၎အဴပင္ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ ရႀည္လဵားေသာ ကမ္း႟ုိးတန္း ရႀိသည့္ အတၾက္ ဘဂႆလား ပင္လယ္ေအာ္ႎႀင့္ ဆက္စပ္ ေနေပသည္။ ကိုိကုိးက႗န္းႎႀင့္ အင္ဒမန္က႗န္း ပတ္ဝန္းကဵင္သည္ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံ၏ မဟာဗဵႃဟာ အရ အေရး ပၝေသာ ေနရာမဵား ဴဖစ္သည္။ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံ၏ မဟာဗဵႃဟာ စဥ္းစားခဵက္တၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ အေရႀႚေတာင္ အာရႀႎႀင့္ ဆက္ဆံေရးတၾင္ ပထဝီ အေနအထား အရ လၾန္စၾာ အေရးပၝ လႀေပသည္။ ၎အဴပင္ အေရႀႚေတာင္ အာရႀႎႀင့္ စစ္ေရး၊ ႎိုင္ငံေရး၊ စီးပၾားေရးႎႀင့္ လုံဴခႂံေရး ဆိုင္ရာ ခဵဲႚထၾင္ႎိုင္ေရး အတၾက္ အေရႀႚေမ႖ာ္ မူဝၝဒ အရ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ ဳကားခံ ႎိုင္ငံ တခု ဴဖစ္သည္။

အိႎၬိယႎိုင္ငံ၏ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ စိတ္ဝင္စားမႁကို ဳကည့္ဴခင္း အားဴဖင့္ အိႎၬိယ အစိုးရ၏ ၁၉၈၀ - ၁၉၉၀ ခုႎႀစ္မဵားတၾင္ ထားရႀိခဲ့ေသာ သေဘာထား သိသိသာသာ ေဴပာင္းလဲ သၾားဴခင္းကို ေတၾႚဴမင္ ႎိုင္ေပသည္။ ၎ႎႀစ္မဵား အတၾင္း ထားရႀိခဲ့ေသာ အိႎၬိယ၏ ေပၞလစီမႀာ ဒီမိုကေရစီႎႀင့္ လူႚအခၾင့္အေရး ေပၞတၾင္ အေဴခခံ ထားေသာ ေပၞလစီ ဴဖစ္သည္။ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံ၏ မူဝၝဒ ေဴပာင္းလဲ လာဴခင္းမႀာ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ ဳကားေနေရး ဝၝဒကို စၾန္ႚလၿတ္႓ပီး တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ ရင္းႎႀီး ခဵစ္ဳကည္မႁကို တည္ေဆာက္ လာသည့္ အတၾက္ စိုးရိမ္စိတ္မဵား ဴဖစ္ေပၞကာ ေဴပာင္းလဲ သၾားဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ၁၉၉၀ ခုႎႀစ္မဵားမႀ စ၍ ဘဂႆလား ပင္လယ္ေအာ္တၾင္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ တည္ရႀိ လာမႁကို စိုးရိမ္စိတ္မဵား ဴဖစ္ေပၞ ေစခဲ့သည္။ အထူးသဴဖင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံသည္ ကိုးကိုးက႗န္းရႀိ ေရဒၝ စခန္းမဵားကို တည္ေဆာက္ ေပးဴခင္းႎႀင့္ စစ္ေတၾ အဴခစိုက္ ေရတပ္ စခန္း တည္ေဆာက္ေပးဴခင္း တိုႚကို စုိးရိမ္ခဲ့သည္။ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံသည္ ကၾန္ပဵႃတာ နည္းပညာမဵား တိုးတက္လာမႁ ႎႀင့္အတူ စီးပၾားေရးပၝ တိုးတက္ လာခဲ့သည္။ အိႎၬိယႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ ကေလး႓မိႂႚႎႀင့္ အိႎၬိယႎိုင္ငံ ပၝတနာ ႓မိႂႚတိုႚကို ဆက္သၾယ္ေရး အတၾက္ အေဝးေဴပး လမ္းမ ေဖာက္လုပ္ေရးကို စိတ္ဝင္စား လာခဲ့သည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ သဘာဝ ဓာတ္ေငၾႚ ဝယ္ယူေရး ကိုပၝ စိတ္ဝင္စား လာခဲ့သည္။ ၂၀၀၂ ခုႎႀစ္တၾင္ လၾတ္လပ္ေသာ အာရႀ ကုန္သၾယ္ေရးဇုန္ ဴဖစ္ေပၞ တိုးတက္ လာမႁသည္ အိႎၬိယ ၏ အေရႀႚေမ႖ာ္ စီးပၾားေရး မူအတၾက္ သန္း ၅၀၀ ရႀိေသာ အေရႀႚေတာင္ အာရႀ ေဒသသည္ ပို၍ အေရးပၝ လာခဲ့သည္။

ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ တ႟ုတ္၏ ဳသဇာ အာဏာ လၿမ္းမိုး လာမႁေဳကာင့္ စိုးရိမ္မႁမဵား ဴဖစ္ေပၞ လာကာ ဒီမိုကေရစီေရး ေထာက္ခံ အားေပးမႁကို လဵစ္လဵႃ႟ႁ႓ပီး ၁၉၉၄ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရႎႀင့္ ဆက္ဆံႎိုင္ေရး အတၾက္ အေရႀႚေမ႖ာ္ မူဝၝဒကို ခဵမႀတ္ ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစုိးရ အေနဴဖင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ နီးကပ္စၾာ ဆက္ဆံႎိုင္မႁကို ေလ႖ာ့ခဵႎိုင္ေရး အတၾက္ ႎိုင္ငံ အ႒ကီးအကဲမဵား လည္ပတ္မႁကို ဴပႂလုပ္ခဲ့သည္။ လုံဴခႂံေရးႎႀင့္ မဟာဗဵႃဟာမဵား အဴပင္ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံသည္ ဘာသာေရးႎႀင့္ ယဥ္ေကဵးမႁ အရ ဆက္ႎၾယ္မႁ ရႀိဴခင္း ကိုလည္း အသုံးခဵ ခဲ့သည္။ ဗုဒၭ သာသနာႎႀင့္ ဟိႎၬႃဘာသာ တိုႚသည္ ပင္မ ဘာသာ တခုမႀ ေပၝက္ဖၾား လာဴခင္း ဴဖစ္ေဳကာင္း ေဖာ္ဴပမႁမဵား ရႀိခဲ့သည္။ ၂၀၀၀ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လတၾင္ အစၾန္းေရာက္ ဟိႎၬႃ ဘာသာေရး အဖၾဲႚ တခု ဴဖစ္သည့္ Rashtriya Swayamseved Sangh ကို ရန္ကုန္တၾင္ ဂုိဏ္းခၾဲ ဖၾင့္လႀစ္ခၾင့္ ေပးခဲ့သည္။

အိႎၬိယႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ ၎၏ မဟာဗဵႃဟာ ေအာင္ဴမင္ေရးႎႀင့္ တ႟ုတ္၏ ဳသဇာကို ေလ႖ာ့ခဵႎိုင္ေရး အတၾက္ ဒီမိုကေရစီႎႀင့္ လူႚအခၾင့္အေရး အားေပး ေထာက္ခံ ေနမႁကို ေဴပာင္းလဲ ခဲ့သည္။ တ႟ုတ္ႎႀင့္ အိႎၬိယ တိုႚသည္ ႎိုင္ငံေရး၊ စီးပၾားေရး တိုႚတၾင္ ဆက္ဆံေရး တိုးဴမၟင့္ လာေသာ္လည္း အိႎၬိယႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံသည္ အႎၩရာယ္ ရႀိေနဆဲ ဴဖစ္ေဳကာင္း သုံးသပ္သည္။ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ လၿမ္းမိုးမႁသည္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ အိႎၬိယႎိုင္ငံ လၿမ္းမိုးရန္ ႒ကိႂးစား ေနဴခင္းထက္ သာလၾန္ ေပသည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံ တၾင္လည္း တ႟ုတ္ လူဦးေရသည္ အိႎၬိယ ႎၾယ္ဖၾား လူဦးေရထက္ ပိုမို မဵားဴပား ေန႓ပီး စီးပၾားေရးႎႀင့္ ကုန္သၾယ္ေရး ကိုလည္း လၿမ္းမိုး ခဵႂပ္ကိုင္ ထားသည္။ မႎၩေလး႓မိႂႚ လူဦးေရ၏ ၃၀ ရာခိုင္ႎႁန္းမႀာ တ႟ုတ္ လူမဵိႂမဵား ဴဖစ္သည္။ ေစဵးေပၝေသာ ကုန္ပစၤည္း ေရာင္းခဵရာ တၾင္လည္း တ႟ုတ္ႎိုင္ငံမႀ သာလၾန္ ေနသည္။ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံသည္ ကၾန္ဴမႃနစ္ စနစ္ ဴဖစ္သည့္ အတၾက္ ဴမန္မာႎိုင္ငံႎႀင့္ ဆက္ဆံေရးတၾင္ ဴပည္တၾင္း၌ ကန္ႚကၾက္မႁ မရႀိဘဲ မဟာဗဵႃဟာႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး ရည္မႀန္းခဵက္ အတၾက္ အကဵိႂးအဴမတ္ ရရႀိ ခဲ့ေသာ္လည္း အိႎၬိယႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ ဒီမိုကေရစီ ႎိုင္ငံ ဴဖစ္သည့္ႎႀင့္ အညီ အတိုက္အခံ အင္အားစု မဵား၏ ကန္ႛကၾက္မႁေဳကာင့္ ေအာင္ထင္သေလာက္ ေအာင္ဴမင္မႁ မရ ရႀိခဲ့ေပ။ အိႎၬိယ ႎိုင္ငံ၏ စီးပၾားေရး ဖၾံႚ႓ဖိႂးမႁႎႁန္း ေႎႀးေကၾးမႁ၊ နယ္စပ္ ေဒသမဵားတၾင္ စီးပၾားေရး အရ ေခတ္ေနာက္ကဵ ကဵန္ရစ္မႁ၊ အိႎၬိယႎိုင္ငံ အေရႀႚေဴမာက္ ဴပည္နယ္မဵားတၾင္ ခၾဲထၾက္ေရး သူပုန္မဵား ရႀိေနဴခင္း တိုႚသည္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ လၿမ္းမိုးႎိုင္ေရး အတၾက္ တ႟ုတ္ႎႀင့္ ယႀဥ္႓ပိႂင္ရာတၾင္ အားနည္း ေစခဲ့သည္။

အာဆီယံ၏ တုံႚဴပန္မႁ

ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေပၞ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ ဳသဇာ လၿမ္းမိုး လာမႁကို အာဆီယံ အဖၾဲႚဝင္ ႎိုင္ငံမဵားမႀ စိုးရိမ္ ပူပန္မႁမဵား ရႀိခဲ့သည္။ ဴမန္မာႎိုင္ငံသိုႚ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ ထိုးေဖာက္ ဝင္ေရာက္ လာမႁကို အာဆီယံ ႎိုင္ငံမဵား စိုးရိမ္ ေဳကာင့္ဳကမႁေဳကာင့္ ထိုင္းႎိုင္ငံသည္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အာဆီယံ အဖၾဲႚဝင္ ဴဖစ္လာေရး အတၾက္ အဖၾဲႚဝင္ ႎိုင္ငံမဵားကို စည္း႟ုံးေရး လုပ္ခဲ့သည့္ အတၾက္ ၁၉၉၇ ခုႎႀစ္တၾင္ အဖၾဲႚဝင္ ႎိုင္ငံ ဴဖစ္လာသည္။ ၎အဴပင္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ၏ လၿမ္းမိုး လာမႁကို တန္ဴပန္ႎိုင္ေရး အတၾက္ လာအိုႎႀင့္ ကေမာၲဒီးယား ႎိုင္ငံ တိုႚကိုပၝ အာဆီယံ ႎိုင္ငံထဲသိုႚ ဆၾဲသၾင္း ခဲ့သည္။ ထိုင္းႎိုင္ငံသည္ ဝင္ေရာက္ မစၾက္ဖက္ေရး မူႎႀင့္ အဴပႂသေဘာ ဆက္ဆံေရး မူကို စၾန္ႚလၿတ္ကာ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံေရးႎႀင့္ ပတ္သတ္၍ အဴပႂသေဘာ ဝင္ေရာက္ စၾက္ဖက္ေရး မူကို ကဵင့္သုံး လာခဲ့သည္။ အာဆီယံသည္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ ႎိုင္ငံေရး၊ စစ္ေရး ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္မႁ တိုးတက္ လာေနဴခင္းကို အႎၩရာယ္ အဴဖစ္ ႟ႁဴမင္ ေနဆဲ ဴဖစ္သည္။ ထိုႛေဳကာင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ ဆက္သၾယ္ ေဆာင္႟ၾက္ႎိုင္ေရး အတၾက္ အားလုံး လက္ခံႎိုင္ေသာ မဟာဗဵႃဟာ သေဘာ တူညီခဵက္ တခု လိုအပ္ ေနေပသည္။ ဴမန္မာ အစိုးရ ဘက္မႀ ႟ႁဴမင္ရာတၾင္ အာဆီယံ၊ ဘဂႆလားေဒ့ရႀ္၊ အိႎၬိယ၊ သိရီလကႆာ တိုႚႎႀင့္ ဆက္ဆံဴခင္းသည္ ေတာင္အာရႀ၊ အေရႀႚေတာင္ အာရႀႎႀင့္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံတိုႚ အဳကားတၾင္ ခဵိန္ခၾင္လ႖ာ ထိမ္းညိၟႎိုင္ေရး အတၾက္ မဟာဗဵႃဟာ စီးပၾားေရး ကၾန္ရက္ တည္ေဆာက္ ေပးဴခင္း ဴဖစ္ေဳကာင္း သုံးသပ္သည္။

ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အတၾက္ စီးပၾားေရး အခဵက္အခဵာ ကဵေသာ ႎိုင္ငံ ဴဖစ္ပၝသလား

ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံႎႀင့္ ကုန္သၾယ္ေရးမႀာ ပုဂံေခတ္ ကတည္းက တည္ရႀိ ေနခဲ့သည္။ မဵက္ေမႀာက္ေခတ္ စီးပၾားေရး ကူးလူး ဆက္ဆံမႁတၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အထက္ပိုင္း ရႀမ္းဴပည္နယ္၊ ကခဵင္ ဴပည္နယ္ႎႀင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ ယူနန္ ဴပည္နယ္တိုႚႎႀင့္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္မႁကို ေတၾႚရသည္။ ေနဝင္း အစိုးရ လက္ထက္ ၁၉၆၂ - ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ အထိ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ တရားဝင္ ကုန္သၾယ္မႁကို ပိတ္ပင္ ထားခဲ့သည္။ သိုႚရာတၾင္ နယ္စပ္ ေဒသ တေလဵာက္ရႀိ ေကဵး႟ၾာခဵင္း ကုန္သၾယ္မႁကို ပိတ္ပင္ဴခင္း မရႀိခဲ့ေခဵ။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံ အေပၞ ထားေသာ ကုန္သၾယ္ေရး ေပၞလစီမႀာ သိသိသာသာ ေဴပာင္းလဲ သၾားခဲ့သည္။ ဤကဲ့သိုႚ နယ္စပ္ ကုန္သၾယ္ေရးကို ဖၾင့္ေပး လိုက္ဴခင္းသည္ တရားဝင္ ကုန္သၾယ္ေရး အဴပင္ ေမႀာင္ခိုႎႀင့္ မူးယစ္ ေဆးဝၝး ကုန္သၾယ္မႁ ကိုပၝ ဴဖစ္ေပၞ ေစခဲ့သည္။ ယူနန္ ဴပည္နယ္သည္ အစဥ္အလာ အရ ပိုးလမ္းမတၾင္ တည္ရႀိ႓ပီး လူဦးေရ ၄၃ သန္းေကဵာ္ ရႀိသည္။ တ႟ုတ္ အစိုးရ၏ ေရရႀည္ စီမံကိန္းတၾင္ ယူနန္ ဴပည္နယ္သည္ ဴမန္မာ၊ ထိုင္း၊ လာအို ေဒသဆိုင္ရာ စီးပၾားဆုံခဵက္ ဴဖစ္လာရန္ ရည္႟ၾယ္လဵက္ ရႀိသည္။ ဤ စီးပၾားဇုန္ သည္ပင္ တ႟ုတ္ အစိုးရ၏ အိႎိၬယ သမုဒၬရာ ေရေဳကာင္း ဆက္သၾယ္ေရး အတၾက္ ဆက္စပ္ နယ္ေဴမ ဴဖစ္လာ ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ စစ္ေရးႎႀင့္ စီးပၾားေရး ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္ရာတၾင္ ယူနန္သည္ အေရး႒ကီးေသာ အစိတ္အပိုင္းမႀ ပၝဝင္ လာခဲ့သည္။ အာဏာ သိမ္း႓ပီး တႎႀစ္ အဳကာတၾင္ စစ္အစိုးရသည္ ယူနန္ႎႀင့္ ကုန္သၾယ္ေရး စာခဵႂပ္၊ ဓာတ္သတၨႂ ရႀာေဖၾေရးႎႀင့္ ႟ုပ္သံလၿင့္ လုပ္ငန္း စာခဵႂပ္မဵားကို ခဵႂပ္ဆို ခဲ့သည္။ ယူနန္ႎႀင့္ စာခဵႂပ္ ခဵႂပ္ဆို႓ပီး တလ အဳကာတၾင္ ႎႀစ္ႎိုင္ငံ ကုန္သၾယ္ေရး စာခဵႂပ္ကို လက္မႀတ္ ေရးထိုးခဲ့႓ပီး ရန္ကုန္ - သံလဵင္ ရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္ေရးႎႀင့္ တံတား တည္ေဆာက္ေရးတိုႚ အတၾက္ ေဒၞလာ ၁၅ သန္းကို တ႟ုတ္ အစိုးရမႀ အတိုးမဲ့ ေခဵးငႀား ခဲ့သည္။

တိုင္ဝမ္မႀ လာေသာ အခဵက္အလက္ မဵားတၾင္ တ႟ုတ္ အစိုးရသည္ ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၈၉ ႎႀစ္ အဳကား အေမရိကန္ ေဒၞလာ ၇၅ သန္းကို စီမံကိန္း ၂၀ အတၾက္ အကူအညီ ေပးခဲ့ေဳကာင္း ေဖာ္ဴပ ထားသည္။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္တၾင္ ႎႀစ္ႎိုင္ငံ ကုန္သၾယ္ေရး ပမာဏမႀာ ေဒၞလာ ၉ သန္းေကဵာ္ ရႀိခဲ့ေသာ္လည္း၊ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္တၾင္ ၇၆ သန္းေကဵာ္ အထိ တိုးတက္ လာခဲ့သည္။ ၁၉၉၅ ခုႎႀစ္တၾင္ အေမရိကန္ ေဒၞလာ ၇၆၇ သန္းေကဵာ္ထိ ရႀိလာခဲ့သည္။ ၁၉၉၈ ခုႎႀစ္တၾင္ ၅၇၆ သန္း အထိ ကဵဆင္း သၾားခဲ့ ဴပန္သည္။ ၂၀၀၀ ခုႎႀစ္ အေရာက္တၾင္ ၆၂၁ သန္းေကဵာ္ထိ ဴပန္လည္ ဴမင့္တက္ လာခဲ့ ဴပန္သည္။

နယ္စပ္ႎႀင့္ တရားမဝင္ ကုန္သၾယ္ေရး

ႎႀစ္ႎိုင္ငံ နယ္စပ္ ကုန္သၾယ္ေရး ပမာဏမႀာ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ တိုးတက္ လာခဲ့သည္။ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္တၾင္ တ႟ုတ္ ယၾမ္ (Renminbi) ၇၈၉.၅၂ သန္း၊ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္တၾင္ ၉၆၅ သန္းထိ ေရာက္ရႀိ ခဲ့သည္။ ၁၉၉၀ ခုႎႀစ္တၾင္ တ႟ုတ္ ယၾန္ေငၾ သန္း ၁,၀၀၆.၉၇၈ ထိ ဴမင့္တက္ လာခဲ့သည္။ အကယ္၍ တရားမဝင္ ကုန္သၾယ္မႁမဵား ဴဖစ္သည့္ မူးယစ္ ေဆးဝၝး၊ ေကဵာက္သံ ပတၨဴမား ကုန္သၾယ္မႁ ကိုပၝ ထည့္၍ တၾက္ခဵက္ပၝက ယခု ပမာဏထက္ ပို၍ မဵားႎိုင္ ေပသည္။ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ ကမာၲေပၞတၾင္ ဘိန္းထုတ္လုပ္မႁ အမဵားဆုံးေသာ ႎိုင္ငံ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၉၅ ခုႎႀစ္တၾင္ ဘိန္းတန္ခဵိန္ ၂,၃၄၀ တန္ ထုတ္လုပ္ ခဲ့သည္။ တရားမဝင္ ကုန္သၾယ္မႁႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ ထံသိုႚ ႟ုိက္ခတ္ လာႎိုင္ေသာ ဆိုးကဵိႂး သက္ေရာက္မႁကား အဘယ္နည္း။

စီးပၾားေရး ပညာရႀင္ ဴမေမာင္က စစ္ဘက္ ေခၝင္းေဆာင္ အခဵႂိႚသည္ မူးယစ္ ေဆးဝၝး ကုန္သၾယ္မႁတၾင္ ပၝဝင္ ပတ္သက္ ေနဳကသည္။ တရားမဝင္ ကူးသန္း ေရာင္းဝယ္ေရးမႀ ရရႀိလာေသာ ဝင္ေငၾ အခဵႂိႚက ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံမႀ လက္နက္မဵား ဝယ္ယူရာတၾင္ အသုံးဴပႂ ခဲ့သည္။ ေငၾ အေဴမာက္အဴမား ပၝဝင္ ပတ္သက္ ေနသည့္ အတၾက္ ေ႟ၿ႒တိဂံ နယ္ေဴမသည္ မူးယစ္ ေဆးဝၝးႎႀင့္ ဆက္ႎၾယ္ ေနသည့္ ႎိုင္ငံေရး ကစားရာ နယ္ေဴမ ဴဖစ္လာ သကဲ့သိုႚ ဴမန္မာ စစ္ေခၝင္းေဆာင္မဵား၊ ေဒသခံ စစ္ဘုရင္မဵား၊ ခၾဲထၾက္ေရး လႁပ္ရႀား ေနသည့္ အဖၾဲႚအစည္းမဵား၊ အခဵႂိႚေသာ တ႟ုတ္ အာဏာပိုင္မဵားႎႀင့္ ထိုင္းႎိုင္ငံ တိုႚမႀ မူးယစ္ ေဆးဝၝးႎႀင့္ ဆက္စပ္ ေနသူတိုႚ၏ အာဏာ လၾန္ဆၾဲရာ နယ္ေဴမ ဴဖစ္လာခဲ့သည္။ ဤကဲ့သိုႚ အေဳကာင္းအရင္း မဵားသည္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ ေတာ္လႀန္ေရး အဖၾဲႚအစည္း မဵားကို ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး ေဆၾးေႎၾးမႁမဵား ဴပႂလုပ္ကာ ၎တိုႚ၏ နယ္ေဴမမဵားႎႀင့္ သဘာဝ သယံဇာတ မဵားကို ၁၉၉၃ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ ထိန္းခဵႂပ္ လာႎိုင္ခဲ့သည္။ မူးယစ္ေဆးဝၝး ေရာင္းဝယ္မႁႎႀင့္ ဆက္စပ္ ေနေသာ ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္မႁႎႀင့္ ဝင္ေငၾမဵားေဳကာင့္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရသည္ အေနာက္ ႎိုင္ငံမဵား၏ စီးပၾားေရး ပိတ္ဆိုႚမႁကို ေကဵာ္လၿား ႎိုင္ခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရႎႀင့္ စီးပၾားေရး လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ မဵားေဳကာင့္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း ဴဖစ္ေပၞ ေနေသာ မူးယစ္ ေဆးဝၝး ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကားမႁသည္ ေဴဖရႀင္း၍ မရႎိုင္ေသာ ဴပႍနာ တရပ္ ဴဖစ္လာခဲ့သည္။

ကုန္သၾယ္ေရး လိုေငၾ ဴပေနမႁသည္ တ႟ုတ္ - ဴမန္မာ ဆက္ဆံေရးကို အားေပဵာ့ ေစႎိုင္မည္လား

တ႟ုတ္ - ဴမန္မာ ကုန္သၾယ္ေရးႎႀင့္ ပတ္သတ္၍ သိသာ ထင္ရႀားေသာ သၾင္ဴပင္ လကၡဏာ တရပ္မႀာ ၁၉၉၀ ခုႎႀစ္ မဵားမႀ စ၍ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရမႀ ကုန္သၾယ္ေရး လိုေငၾ ဴပေနဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ ကုန္သၾယ္ေရး လိုေငၾ ဴပမႁသည္ ၁၉၉၀ ခုႎႀစ္တၾင္ အေမရိကန္ ေဒၞလာ ၁၀၅ သန္းမႀ ၁၉၉၅ ခုႎႀစ္တၾင္ ၄၆၈.၃၀ သန္းႎႀင့္ ၂၀၀၁ ႎႀစ္တၾင္ ၃၆၃.၁၆ သန္း အထိ ရႀိလာခဲ့သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ အေနဴဖင့္ တ႟ုတ္ႎိုင္ငံႎႀင့္ ကုန္သၾယ္ရာတၾင္ လိုေငၾဴပမႁ ဆက္တိုက္ ဴဖစ္ေန ေသာ္လည္း ဴမန္မာႎိုင္ငံ အေနဴဖင့္ တ႟ုတ္ အစိုးရ အေပၞ မႀီခို အားထား ေနရဴခင္း ရႀိမည္ မဟုတ္ေပ၊၊ အဘယ္ေဳကာင့္ ဆိုေသာ္ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ ဴပည္ပ စုစုေပၝင္း ကုန္သၾယ္ေရး၏ ၁၀ ရာခိုင္ႎႁန္းသာ ရႀိေသာေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။

ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ အဓိက ကုန္သၾယ္ဖက္မႀာ အာဆီယံ ႎိုင္ငံမဵား ဴဖစ္႓ပီး စုစုေပၝင္း ဴပည္ပ ကုန္သၾယ္ေရး၏ ၄၄ ရာခိုင္ႎႁန္း ရႀိသည္။ ပမာဏ အမဵားဆုံးမႀာ စင္ကာပူ ဴဖစ္႓ပီး ၂၄ ရာခိုင္ႎႁန္း ရႀိသည္။ ထိုင္းႎိုင္ငံႎႀင့္ ကုန္သၾယ္ေရးမႀာ ၁၀.၅ ရာခိုင္ႎႁန္း ရႀိသည္။ အထက္ပၝ ကိန္းဂဏန္း တခုလုံးကို ဴခံႂငုံ သုံးသပ္ ဳကည့္ပၝက တ႟ုတ္ - ဴမန္မာ ကုန္သၾယ္ေရးကို စိုးရိမ္စရာ မလုိေဳကာင္း ေတၾႚရသည္။ အေနာက္ႎိုင္ငံမဵား အေနဴဖင့္ ဴမန္မာ့ စစ္အစိုးရ၏ လူႚအခၾင့္အေရး မႀတ္တမ္းေဳကာင့္ ေဝဖန္ ေနေသာ္လည္း ကုမၯဏီ႒ကီး မဵား၏ ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႀံမႁကို ကာကၾယ္ႎိုင္စၾမ္း မရႀိေခဵ။ ၂၀၀၀ ခုႎႀစ္ အတၾင္း ဴမန္မာႎိုင္ငံ၌ ႎိုင္ငံဴခား တိုက္႟ုိက္ ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႀံမႁမႀာ အေမရိကန္ ေဒၞလာ ၂၀၃ သန္း ရႀိသည္။ စင္ကာပူမႀ ၂၈ ရာခိုင္ႎႁန္း၊ အဂႆလန္မႀ ၂၄ ရာခိုင္ႎႁန္း၊ အေမရိကန္မႀ ၁၈ ရာခိုင္ႎႁန္း၊ ဴပင္သစ္မႀ ၁၀ ရာခိုင္ႎႁန္း၊ ဂဵပန္မႀ ၈ ရာခိုင္ႎႁန္း၊ အင္ဒိုနီးရႀားမႀ ၄ ရာခိုင္ႎႁန္း၊ ေဟာင္ေကာင္မႀ ၂ ရာခိုင္ႎႁန္း၊ မေလးရႀားမႀ ၂ ရာခိုင္ႎႁန္းႎႀင့္ အဴခားေသာ ႎိုင္ငံမဵားမႀ ၄ ရာခိုင္ႎႁန္း ပၝဝင္သည္။ ႎိုင္ငံဴခား တိုက္႟ုိက္ ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႀံမႁ မဵားကို ေရနံႎႀင့္ သဘာဝ ဓာတ္ေငၾႚ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္း၊ ထုတ္လုပ္ေရးႎႀင့္ ခရီး သၾားလာေရး လုပ္ငန္း မဵားတၾင္ လုပ္ဴပႂ လုပ္ခဲ့ဳကသည္။ ၂၀၀၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ဆယ္လ အတၾင္း အေမရိကန္ ေဒၞလာ သန္းေပၝင္း ၁၈၆ သန္းကို စီမံကိန္းေပၝင္း ၈၇ ခုတၾင္ ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႀံ ခဲ့ေသာ္လည္း တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံသည္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ အတၾင္း ရင္းႎႀီး ဴမၟႂပ္ႎႀံေသာ ထိပ္တန္းႎိုင္ငံ မဟုတ္ေပ။ ၁၉၉၉ ခုႎႀစ္ အတၾင္း အမဵႂိးသား အသားတင္ ထုတ္လုပ္မႁ စုစုေပၝင္း တန္ဖိုးသည္ ေဒၞလာ ၂၀၀ သာ ရႀိသည့္ အတၾက္ ဴမန္မာႎိုင္ငံသည္ အေရႀႚေတာင္ အာရႀတၾင္ အဆင္းရဲဆုံး ႎိုင္ငံ ဴဖစ္သည္။

ဴမန္မာ - တ႟ုတ္ ကုန္သၾယ္ေရး လုိေငၾ ဴပသ ေနမႁႎႀင့္ ဆက္စပ္ ေနသည့္ အေဳကာင္းအရင္းမဵား

ပထမဆုံး အေနဴဖင့္ ႎႀစ္ႎိုင္ငံလုံး၏ စီးပၾားေရး ဆိုင္ရာ ဖၾဲႚစည္းမႁကို ဳကည့္ဳက ရမည္ ဴဖစ္သည္။ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံသည္ စိုက္ပဵိႂးေရး ႎိုင္ငံ ဴဖစ္သည့္ အတၾက္ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံသိုႚ တင္ပိုႚရာ တၾင္လည္း ဆန္ႎႀင့္ က႗န္းသစ္မဵား ကိုသာ တင္ပိုႚ ေရာင္းခဵ ခဲ့သည္။ ၁၉၈၆ ခုႎႀစ္မႀ ၁၉၈၇ ခုႎႀစ္ အတၾင္း ဴမန္မာႎိုင္ငံမႀ ပိုႚကုန္ ၄၅ ရာခိုင္ႎႁန္းသည္ က႗န္းသစ္ဴဖစ္႓ပီး၊ ၂၅ ရာခိုင္ႎႁန္းမႀာ ဆန္ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၈၀ ခုႎႀစ္မဵား အတၾင္း စက္မႁ ထုတ္ကုန္ ၅ ရာခိုင္ႎႁန္း မ႖ကိုသာ တင္ပိုႚ ႎိုင္ခဲ့သည္။ အထိက စက္မႁ ပိုႚကုန္မဵားမႀာ၊ အဝတ္အထည္၊ သားေရဴဖင့္ ဴပႂလုပ္ ထားသည့္ အဝတ္အထည္မဵား၊ ဘိလပ္ေဴမႎႀင့္ တိရစာၥန္ အစားအစာမဵား ဴဖစ္သည္။ ဴမန္မာ ပိုႚကုန္မဵားမႀာ စိုက္ပဵႂိးေရးကို အေဴခခံသည့္ ပိုႛကုန္မဵားသာ ဴဖစ္သည္။ ဴမန္မာ စစ္အစိုးရ အေနဴဖင့္ စိုက္ပဵႂိးေရး အေဴခခံ ပိုႚကုန္မႀ စက္မႁ ထုတ္ကုန္ အေဴခခံသည့္ ပိုႚကုန္မဵားကို တင္ပိုႚႎိုင္ရန္ ႒ကိႂးပမ္း ေနေသာ္လည္း တ႟ုတ္ - ဴမန္မာ ကုန္သၾယ္ေရး လိုေငၾဴပမႁမႀာ ဆက္လက္ ရႀိေနအုံးမည္ ဴဖစ္သည္။ တ႟ုတ္ ႎိုင္ငံသိုႚ တင္ပိုႚသည့္ စက္မႁ ထုတ္ကုန္ ပစၤည္းမဵား မႀာလည္း အကန္ႛအသတ္တၾင္ ရႀိေနဆဲ ဴဖစ္သည္။ ဤအေဴခခံ စီးပၾားေရး၏ ဴပသနာမႀာ ႎိုင္ငံတကာ ေစဵးကၾက္တၾင္ အတက္အကဵ ရႀိဴခင္းႎႀင့္ စီးပၾားေရး သမားမဵားမႀ လက္ဝၝးအုပ္ ထားသည့္ အတၾက္ ေဳကာင့္ပင္ ဴဖစ္သည္။