ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူႚအခၾင့္အေရးေနႛ သိုႛမဟုတ္ ေသၾးစၾန္းတဲ့ တနဂႆေႎၾ
& 8 & 8 . . . "ေႎၾေရာက္လ႖င္ တေပၝင္း . . . တေပၝင္းေရာက္လ႖င္ ေတာ္လႀန္ေရး အတိတ္ . . . ေတာ္လႀန္ေရး နိမိတ္ေတၾရဲႚ . . . ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ . . . " . . . 8 & 8 & . . . ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူႚအခၾင့္အေရးေနႛ အဴဖစ္ ဒီမိုကေရစီ အင္အားစု အားလံုးက တညီတႌၾတ္တည္း သတ္မႀတ္ခဲ့တဲ့ ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ေနႚ (ဝၝ) အာဏာရႀင္ ဆန္ႛကဵင္ေရးေနႛ ႎႀစ္ (၂၀) ေဴမာက္ ႎႀစ္ပတ္လည္ အထိမ္းအမႀတ္ အဴဖစ္ ဒိဗၱရဲႚ "ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူႚအခၾင့္အေရးေနႛ သိုႛမဟုတ္ ေသၾးစၾန္းတဲ့ တနဂႆေႎၾ" သမိုင္း ေဳကာင္းကို [ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ ကဵဆံုးဴခင္းနဲႚ ဒီမုိကေရစီ အေရး (၁၄) ႎႀစ္ဴပည့္၊ ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူႚအခၾင့္အေရးေနႚ (မတ္ ၁၃) အမႀတ္တရ ေထာင္တၾင္းက ႎိုင္ငံေရး အကဵဥ္းသားေတၾ အကဵဥ္းအကဵပ္ ထဲကေန ေရးဖၾဲႚ ထားတဲ့ စာအုပ္ေလး ေတၾကို စုစည္း႓ပီး] ေအေအပီပီက ၂၀၀၄ ခုႎႀစ္၊ မတ္လမႀာ ပံုႎႀိပ္ ဴဖန္ႚခဵိခဲ့တဲ့ 'ေဒၝက္ဴဖႂတ္သံ ၄' ေထာင္ေမာ္ကၾန္း စာေစာင္ကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပ လိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူႚအခၾင့္အေရးေနႛ သိုႛမဟုတ္ ေသၾးစၾန္းတဲ့ တနဂႆေႎၾ
'ေႎၾေရာက္လ႖င္ တေပၝင္း
တေပၝင္းေရာက္လ႖င္ ေတာ္လႀန္ေရး အတိတ္
ေတာ္လႀန္ေရး နိမိတ္ေတၾရဲႚ
ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္'
၂၀၀၂၊ မတ္လ ၁၃ ရက္ ဆိုလ႖င္ ကိုဖုန္းေမာ္ ကဵဆံုး ခဲ့တာ ၁၄ ႎႀစ္ ရႀိ႓ပီ ဴဖစ္တယ္။ ကိုဖုန္းေမာ္ေနႛရဲႚ အေငၾႚအသက္ ေတၾဟာ က႗န္ေတာ့္ ရင္ကို ဒီေနႛ အထိ ႟ိုက္ခတ္ ေနတုန္း ပၝပဲေလ။ ဒီေတာ့ အိပ္မက္ မဟုတ္ခဲ့ပၝဘူး။ တကယ္ ဴဖတ္သန္း ခဲ့ရတဲ့ သမုိင္း တခု ပၝပဲ။ ဒီမတ္လ ေရာက္တိုင္း က႗န္ေတာ့္ ရင္ထဲမႀာ စဲၾ႓ပီး ေနတဲ့ ဒီေနႛ အဴဖစ္အပဵက္ ေတၾဟာ တန္းစီ႓ပီး ဴပန္ေပၞ လာတတ္ ပၝတယ္။
ေသၾးစၾန္းတဲ့ တနဂႆေႎၾေနႛ သမိုင္းကို ၁၉၈၇ ခုႎႀစ္က ၇၅ ကဵပ္တန္ ကိစၤက စ႓ပီး ေဴပာရ ပၝလိမ့္မယ္။ စက္တင္ဘာလ ၅ ရက္ေနႛမႀာ မဆလ အစိုးရဟာ ေငၾစကၠႃ ေတၾကို တရားမဝင္ အဴဖစ္ ဖဵက္သိမ္း လိုက္တဲ့ ေနႚမႀာ က႗န္ေတာ္တိုႛ ေကဵာင္းမႀာ ေနာက္္ဆံုး ဖိုင္နယ္ စာေမးပဲၾ႒ကီး ကဵင္းပ ေနခဵိန္ ပၝပဲ။ စက္တင္ဘာလ ၁ ရက္ေနႛက စေဴဖတဲ့ စာေမးပဲၾဟာ စက္တင္ဘာလ ၅ ရက္ေနႛမႀာ တခဵႂိႚ အတန္းေတၾက ၅ ဘာသာ၊ တခဵႂိႚ အတန္းေတၾက ၃ ဘာသာ၊ တခဵႂိႚ အတန္းေတၾက ၂ ဘာသာေလာက္ ေဴဖ႓ပီး ပၝ႓ပီ။ အေဆာင္ ေကဵာင္းသားေတၾ ဳကားမႀာ ေငၾစကၠႃ အသိမ္း ခံရတဲ့ ကိစၤကို တေယာက္ တေပၝက္နဲႚ ေဒၝသ ထၾက္ေန ဳကတယ္။ အသိမ္း ခံရတဲ့ ထဲမႀာ ၃၅ ကဵပ္တန္၊ ၂၅ ကဵပ္တန္ စတဲ့ ေငၾစကၠႃေတၾ ပၝသၾား ပၝတယ္။ တခဵႂိႚလည္း ေငၾဴပန္လဲဖိုႛ ကိစၤ ေဴပာဳကတယ္။ တခဵႂိႚလည္း စာေမးပဲၾ ထပ္မေဴဖဖိုႛ၊ တခဵႂိႚလည္း ေကဵာင္းပိတ္ ေပးဖိုႛ ေဴပာဳက ပၝတယ္။
အဲဒီလို ေဴပာဳကရင္းနဲႛ ေကဵာင္းသား အုပ္စုဟာ Building (1) အေဆာင္ ေအာက္ကို ေရာက္လာ ဳကပၝတယ္။
ဒီအခဵိန္တုန္းက ေမာ္ကၾန္းထိန္းက ဦးသက္လၾင္၊ ပၝေမာကၡ ဦးခင္ေအာင္ဳကည္ ဴဖစ္ပၝတယ္၊။ ဦးသက္လၾင္နဲႚ ေကဵာင္းသားေတၾ ေဴပာဆို ဳကရင္းနဲႚ တခဵႂိႚလည္း အင္းစိန္ လမ္းမေရႀႚမႀာ ထၾက္ထိုင္ ဳကပၝတယ္။ တခဵႂိႚလည္း Building (1) ေအာက္မႀာ ကဵန္ခဲ့ ပၝတယ္။ အင္းစိန္ လမ္းမ ေကဵာင္းေရႀႚ ပလက္ေဖာင္း ေပၞမႀာ ထိုင္ေနရင္းနဲႛ ေကဵာင္းသား ထဲက တေယာက္က ….
"ကဲ သူငယ္ခဵင္းတိုႛ လက္ထဲက ေငၾစကၠႃေတၾ အလကား ဴဖစ္ကုန္႓ပီ ဒီေငၾစကၠႃ ေတၾကို မီး႟ႁိႚ ရေအာင္"
သူႚ အိတ္ထဲက ၇၅၊ ၃၅၊ ၂၅ ကဵပ္တန္ ေငၾစကၠႃ ေတၾကို မီး႟ႁိႚ ပၝတယ္။ ကဵန္ ေကဵာင္းသားေတၾ လက္ခုတ္ တီးရင္းနဲႛပဲ သူတိုႚ အိတ္ထဲက ေငၾစကၠႃ ေတၾကို မီးထုတ္ ႟ႁိႚပၝတယ္။ လမ္းမေပၞမႀာ ဝိုင္းထိုင္ ဳကရင္းနဲႛ ေငၾစကၠႃ မီးပံုကို ဝိုင္းဳကည့္ အားရ ေကဵနပ္ ေနပၝတယ္။ အားလံုး ရင္ထဲမႀာ တစံုတခု ေကဵနပ္မႁ ရလိုက္သလို ပၝပဲေလ၊ ရာဇဝင္ ထဲက သမိုင္းရဲႚ အေငၾႚအသက္ တခု ပၝပဲေလ။ က႗န္ေတာ္တိုႛ အားလံုးရဲႚ ရင္ထဲမႀာ တခုခု ရရႀိ လိုက္သလို ပၝပဲ။
အတန္ အနည္းငယ္ ဳကာေတာ့ စကားစုဖဲၾႚ ေဴပာဳကရင္း နဲႛပဲ သမိုင္း လမ္းဆံု ဘက္က မာဇဒၝ ဂဵစ္ကား အစိမ္းေရာင္ဟာ အရႀိန္နဲႛ ေမာင္းလာ ပၝတယ္။ အားလံုး အနား ေရာက္လာတဲ့ အခၝ အရႀိန္ဴပင္းဴပင္း ကေန႓ပီး ဘရိတ္ အုပ္လိုက္ ပၝတယ္။
"က႗ီး"
"ဘာလုပ္တာလဲကၾ"
"ခဵေဟ့၊ ခဵ"
"႟ိုက္ကၾ၊ ႟ိုက္"
"ေဟ့ လူကို မလုပ္နဲႛ၊ လူကို မလုပ္နဲႛ"
ဴပည္သူႚ လုပ္အား ဴပန္လည္ ေနရာ ခဵထားေရး အဖဲၾႚမႀ ကား ဴဖစ္ပၝတယ္။ အဲဒီ ကားေပၞက လူဟာ နဖူး နည္းနည္းေဴပာင္ေဴပာင္ ႌၿန္မႀႃး အဆင့္ေလာက္ ရႀိမယ့္သူ တေယာက္ ဴဖစ္ပုံ ရတယ္။ သူကိုယ္တိုင္ ကလည္း အရက္ မူးေနပံု ရပၝတယ္။ ေငၾစကၠႃေတၾ အသိမ္း ခံရတယ္ ဆုိေတာ့ သူႚ ေငၾေတၾလည္း ပၝသၾားပံု ရလား မသိပၝဘူး။
တခဵႂိႚက ဝိုင္းတား ဳကပၝတယ္။ ကားေပၞက လူဟာ ဆင္း႓ပီး B.P.I လမ္းမထဲ ေဴပးဝင္ သၾားပၝတယ္။
"ဒၝ မ-ဆ-လရဲႚ ကား"
"ဟုတ္တယ္ မီး႟ႁိႚကၾာ"
အဲဒီကားကို ေကဵာင္းေရႀႚ မႀာပဲ ေမႀာက္႓ပီး မီး႟ႁိႚ လိုက္ပၝတယ္။
အင္းစိန္ လမ္းမ ေပၞမႀာ မာဇဒၝ ဂဵစ္ကား မီးေလာင္ ေနတဲ့ အခဵိန္မႀာ ေကဵာင္းထဲက ပၝေမာကၡ ကေနတဆင့္ ေကဵာင္းသား ၅ ေယာက္ ပညာေရး ဝန္႒ကီးနဲႚ ဆက္သၾယ္႓ပီး ဝန္႒ကီး ဦးေကဵာ္႓ငိမ္းနဲႚ စကာ ေဴပာေနဳက ပၝ႓ပီ။ ေကဵာင္းသား ေတၾဟာ ကား မီး႟ႁိႚတာ ဆူပူမႁ လႁံႛေဆာ္ လိုတဲ့ ဆႎၬ မဟုတ္ ပၝဘူးေလ။ လူငယ္ပီပီ ေဒၝသတရား ေပၝက္ကၾဲလိုႛ တစံုတခုကို ဦးလႀည့္ လိုက္တာလည္း မဟုတ္ပၝဘူး။ မဆလကိ္ု မုန္းတီး မေကဵနပ္၍ ဴဖစ္ေပၞ လာတဲ့ ပဲ့တင္သံ တခု ပၝပဲ။
ေကဵာင္းထဲက ေကဵာင္းသား ေတၾဟာ ပညာေရး ဝန္႒ကီးအား ေကဵာင္းပိတ္ ေပးရန္၊ ေကဵာင္းမပိတ္ ေပးပၝက ေငၾဴပန္လဲ ေပးရန္ ေတာင္းဆို ဳကပၝတယ္။ ဝန္႒ကီးက …
"ေငၾစကၠႃ သိမ္းတာဟာ ငၝတိုႛရဲႚ Policy (ေပၞလစီ) ပဲေလ၊ ဒၝ လိုက္ေလဵာလိုႛ မရဘူး။ မင္းတိုႛကို ေကဵာင္းပိတ္ ေပးမယ္။ အနီးတဝိုက္ အခမဲ့ အိမ္ဴပန္ ပိုႛေပးမယ္။ လမ္းမႀာ သံုးဖိုႛေငၾ ထုတ္ေပးမယ္"
မဆလ ပညာေရး ဝန္႒ကီးရဲႚ ေဴပာဳကားခဵက္ကို R.I.T ေကဵာင္းသားမဵား တိုင္ပင္ လိုက္ေလဵာ ခဲ့ဳကပၝတယ္။ မနက္ ၂ နာရီ ေကဵာ္ေကဵာ္ ေလာက္မႀာ အေဝးေဴပး ဟီးႎိုးကား႒ကီးေတၾ ေကဵာင္းထဲကို တန္းစီ ဝင္လာ ပၝတယ္။ ဒဂံုမန္း၊ ရာမည၊ ေဴမလတ္သား ကားေတၾ ဴဖစ္ပၝတယ္။ တေယာက္ ေငၾ ၂၀၀ ကဵပ္ကို ဦးဘဴမင့္ (အေဆာင္မႀႃး၊ B အေဆာင္) က ထုတ္ေပး ပၝတယ္။ တခဵႂိႚလည္း ေလဆိပ္၊ သေဘာႆဆိပ္၊ ရထားဘူဆီ အေရာက္ ပိုႛေပး ႓ပီးေတာ့ အဲဒီကေန တဆင့္ ေနအိမ္ အသီးသီးသိုႛ ဴပန္သၾား ဳကပၝတယ္။ ေကဵာင္းသားေတၾရဲႚ စိတ္ထဲမႀာ မဆလ ပၝတီ အေပၞမႀာ တစံုတခု မေကဵနပ္မႁ ေပၝက္ကၾဲ ကဵန္ခဲ့ ပၝတယ္။ R.I.T ေကဵာင္းသားေတၾ ေငၾယူ႓ပီး ဴပန္သၾား ဳကတယ္။ ဒီေလာက္ ေကာင္းတဲ့ အခၾင့္အေရးကို အသံုး မခဵတတ္ဘူး။ အဲဒီလို ေဴပာဳကတဲ့ စကားသံေတၾ ကိုလည္း ဳကားခဲ့ ရပၝ ေသးတယ္။
(၂)
ဒီလိုနဲႛ ၁၉၈၈ ဇန္နဝၝရီမႀာ ေကဵာင္းဴပန္ ဖၾင့္ခဲ့ပၝတယ္။ R.I.T ေကဵာင္းသား ဳကားထဲမႀာ ေငၾစကၠႃ ကိစၤဟာ ႎႀလံုးသားထဲမႀာ ႟ိုက္ခတ္ ေနတုန္း ပဲေလ။ ေကဵာင္းဴပန္ ဖၾင့္႓ပီး သိပ္မဳကာပၝဘူး။ အင္းစိန္ စာတိုက္မႀာ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသား ေတၾနဲႚ ဴပႍနာ စဴဖစ္ ဳကတယ္။ နယ္ေကဵာင္းသားေတၾ၊ အေဆာင္ ေကဵာင္းသား ေတၾက မိဘ ေတၾက M.O (money order) ေငၾလၿဲစာနဲႚ ပိုႛတာကို စာတိုက္က ဝန္ထမ္း ေတၾက ေငၾကို လႀည့္သံုး ႓ပီးေတာ့ လလယ္ ၁၅ ရက္ ေလာက္မႀ ထုတ္ေပးတယ္။ ေငၾလၿဲစာရဲႚ ေနႛစဲၾနႛဲ တံဆိပ္တံုးကို ဳကည့္လိုက္ေတာ့ လဆန္းရက္က ေနႛစဲၾ ေတၾကို ေတၾႚရတယ္။ အဲဒၝနဲႛ အေဆာင္ ေကဵာင္းသား တခဵႂိႚ စု႓ပီး အင္းစိန္ စာတိုက္ကို သၾား႓ပီး ထိုကိစၤကို မေကဵနပ္ေဳကာင္း ဝိုင္း အေရးဆို ပၝတယ္။ အဲဒီေတာ့ စာတိုက္မႀႃး၊ အင္းစိန္ ႓မိႂႚနယ္ ရဲမႀႃးနဲႛ ပၝေမာကၡခဵႂပ္ ဦးခင္ေအာင္ဳကည္တိုႛ လာေရာက္႓ပီး စာတိုက္မႀႃးက ေငၾကို ေရာက္တဲ့ ေနႛမႀာ ေကဵာင္းသား မဵားကို ထုတ္ေပး ပၝမယ္ ဆို႓ပီး ကတိ ဝန္ခံ ေတာင္းပန္ စကား ဆိုခဲ့ပၝတယ္။ အဲဒၝနဲႛ ေကဵာင္းသား အုပ္စုလည္း အေဆာင္ကို ဴပန္လာ ခဲ့ဳကပၝတယ္။
အဲဒီ ကိစၤ အ႓ပီး ေနာက္တခု ကေတာ့ ၄၈ အဴမန္ Hilux Toyota ကားေသး ကိစၤ ပၝပဲ။ ဒီ ကားေတၾက ေကဵာင္ေရႀႚ မႀတ္တိုင္ ေရာက္ရင္ ကားရပ္လ႖င္ ေခတၨ ရပ္႓ပီးလိုႛ လူဆင္းလိုႛ မ႓ပီးခင္ ကားကို အရမ္း ေမာင္းထၾက္ သၾားပၝတယ္။ ဒီေတာ့ ေဴခနင္းခံု ေပၞက လူဟာ ဴမန္ဴမန္ ဆင္းလိုက္ရတာ ေနာက္ဴပႂတ္ကဵမလို ဴဖစ္ခဲ့ ပၝတယ္။ ေဖေဖာ္ဝၝရီ လထဲမႀာ R.I.T ေကဵာင္းသူ အမဵႂိးသမီး အဲဒီလို အဴဖစ္အပဵက္နဲႛ ဴပႂတ္ကဵ႓ပီး မဵက္ႎႀာ၊ လက္၊ ဒူးေတၾ ပၾန္းပဲ့ ကုန္ပၝတယ္။ R.I.T ေကဵာင္းသား ေတၾနဲႛ စု႓ပီး ၄၈ ကားနဲႛ ဴပႍနာ ဴဖစ္ခဲ့ ပၝေသးတယ္။
ေဖေဖာ္ဝၝရီ လကုန္ပိုင္း ေရာက္တဲ့ အခၝ မႀာေတာ့ အေနာက္႒ကိႂႚကုန္း B.P.I ဝင္း ကိုဟင္းလမ္း ထဲမႀာ R.I.T ေကဵာင္းသား တခဵႂိႚနဲႛ ဴပႍနာ ရႀိခဲ့ ပၝတယ္။ အဲဒီ ဴပႍနာ ေလးက ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ အေရး ဴဖစ္လာ ခဲ့ပၝတယ္။ ဴပႍနာ ကေတာ့ ကိုဟင္း လမ္းထဲက လႝက္ရည္ဆိုင္မႀာ လႝက္ရည္ ေသာက္ေနတဲ R.I.T ေကဵာင္းသား ႎႀစ္ေယာက္ကို ကိုဟင္း လမ္းထဲက လူငယ္ တခဵႂိႚ ႟ိုက္လိုက္ရာ ကေန စတာပၝ။ အဲဒီမႀာ ေကဵာင္းသား ေတၾက အင္းစိန္ ရဲစခန္းကို သၾားတိုင္တဲ့ အခၝမႀာ ရပ္ကၾက္ လူငယ္ အခဵႂိႚကို အဖမ္း ဴပပၝတယ္။ အဲဒီလို R.I.T ေကဵာင္းသား တခဵႂိႚ အ႟ိုက္ ခံရတဲ့ သတင္းဟာ အေဆာင္ ေကဵာင္းသားမဵားဆီ ေရာက္လာ ပၝတယ္။ ဖမ္းလိုက္တဲ့ လူငယ္ ႎႀစ္ေယာက္ကို ရဲစခန္းက အာမခံနဲႛ လၿတ္ေပး လိုက္တဲ့ သတင္းလည္း အေဆာင္ကို ေရာက္လာ ပၝတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေဆာင္က ေကဵာင္းသားေတၾ လူစု ေနပၝ႓ပီ။ ရပ္ကၾက္ ထဲကို သၾားဳကဖိုႛ ေသာဳကာေနႛ ၁၁ - ၃ - ၈၈ ေနႛမႀာ သၾားဳက မယ္လိုႛ အစီအစဥ္ေတၾ ဆဲၾဳက ပၝတယ္။ ၁၂ - ၃ - ၈၈ မႀာ R.I.T ေကဵာင္းသားေတၾ ထၾက္ဳကလိုႛ အဲဒီ ေနႛမႀာ မသၾားဴဖစ္ ခဲ့ပၝဘူး။ အဲဒီလိုနဲႛ ၁၃ - ၃ - ၈၈ တနဂႆေႎၾေနႛ ေရာက္လာပၝတယ္။ ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ အေရး စတင္ ပၝေတာ့မယ္။
(၃)
၁၃ - ၃ - ၈၈ တနဂႆေႎၾ ေနႛမႀာ ညေန ၆ နာရီေလာက္ Block (အေဆာင္) ထဲက ေကဵာင္းသားေတၾ စု႓ပီး BPI ကို ဟင္းလမ္း ထိပ္က အေနာက္႒ကိႂႚကုန္း ရပ္ကၾက္ ေကာင္စီ႟ံုးကို သၾားဝိုင္း႓ပီး R.I.T ေကဵာင္းသား ႎႀစ္ေယာက္ကို ႟ိုက္လိုက္တဲ့ ရပ္ကၾက္ လူငယ္ ေတၾကို အေရး ယူေပးဖိုႛ ေတာင္းဆို ပၝတယ္။ အဲဒီလို အေရးဆို ေနတုန္းမႀာ ရပ္ကၾက္ ေကာင္စီ႟ံုး နားက သမဝၝယမ ေဆာင္ မီးထ ေလာင္ပၝတယ္။ ေကဵာင္းသားေတၾ မ႟ႁိႚတာေတာ့ ေသခဵာ ပၝတယ္။ အဲဒီမႀာ ရပ္ကၾက္ ထဲက လူေတၾက ေကဵာင္းသားေတၾ မီး႟ႁိႚတယ္ ထင္႓ပီးေတာ့ ရပ္ကၾက္ ေကာင္စီ႟ံုးကို လာဝိုင္းတဲ့ ေကဵာင္းသား ေတၾကို ဝိုင္း႟ိုက္ လၿတ္လိုက္ ပၝတယ္။
ဒဏ္ရာနဲႛ ေကဵာင္းသာေတၾ အေဆာင္ကို ဴပန္ေရာက္ လာတဲ့ အခၝမႀာ အေဆာင္က ကဵန္တဲ့ ေကဵာင္းသားေတၾ စု႓ပီး အင္းစိန္ လမ္းမေပၞ ထၾက္လာ ဳကပၝတယ္။ အင္းစိန္ လမ္းမ ေပၞမႀာ ဟိုဘက္ ဒီဘက္ ေကဵာင္းသားနဲႛ ရက္ကၾက္ လူထု အေဴခအေန တင္းမာ ေနပၝတယ္။ ဆရာေတၾနဲႛ ရပ္မိ ရပ္ဖ ေတၾဟာ ႎႀစ္ဖက္ကို ဝိုင္းဝန္း ထိန္းေန ပၝတယ္။ ဒီဘက္ ကလည္း ဝင္လိုႛ မရပၝဘူး။ BPI အေနာက္ ရပ္ကၾက္ ထဲက သမဝၝယမ ဆိုင္လည္း မီးေလာင္ ေနပၝတယ္။ အင္းစိန္ လမ္းမလည္း လူအုပ္နဲႛကား အသၾားအလာ ရပ္ဆုိင္း ေနပၝတယ္။ တဖက္နဲႚ တဖက္ တင္းမာစၾာ ရန္ေစာင္ ေနတဲ့ အခဵိန္ မႀာဘဲ မရမ္းကုန္း ဘက္ကေန ရဲခဵႂပ္ကား၊ ဝန္႒ကီး စီးေသာ ကားနက္၊ လံုထိန္း ကားမဵား ဝင္းလာ ပၝတယ္။
အဲဒီ ကားေတၾဟာ ေကဵာင္းသား အုပ္စုနဲႛ ရက္ကၾက္ လူထု ဳကားထဲမႀာ ရပ္လိုက္ ပၝတယ္။ ဝန္း႒ကီးကား အနက္နဲႚ တိုင္းရဲမႀႃး႒ကီး ကားေတၾဟာ BPI လမ္းထဲ ခဵႂိးဝင္ သၾားပၝတယ္။ ကားေပၞ ကေန လံုထိန္းေတၾ ဆင္းလာ႓ပီး သံခေမာက္ အနီ၊ ဒိုင္း၊ ဂန္းပိုက္၊ ေသနတ္ ေတၾနဲႛ ေနရာ ယူ႓ပီးေတာ့ ရပ္ကၾက္ လူထုဘက္ ခဵိန္ထား လိုက္ပၝတယ္။ ေနာက္မႀ သိရတာ ကေတာ့ တုိင္းရဲမႀႃး ေဖဳကည္နဲႚ ပညာေရး ဒုဝန္႒ကီး ေဒၝက္တာ ေမာင္ဒီတိုႛ ဴဖစ္ပၝတယ္။
အဲဒီ အခဵိန္မႀာ ေကဵာင္းသားနဲႛ လံုထိန္းဳကား ပဋိပကၡ အသၾင္ ေဴပာင္းသၾား ပၝတယ္။ ေကဵာင္းသားေတၾ ဘက္ကို ေသနတ္ ဦးလႀည့္ လိုက္ပၝတယ္။ ေနာက္ ေသနတ္ကို မိုးေပၞ ေထာင္ပစ္ ပၝတယ္။ ေတာ္လႀန္ေရးေနႛ အခမ္းအနား မီးကဵည္ေတၾ လိုပၝပဲ မိုးေကာင္းကင္ယံ ထက္မႀာ မီးကဵည္ ေတၾကို လႀပလိုႚ ဳကည့္ေန ဳကပၝတယ္။ အဲဒီ အခဵိန္မႀာ ေနာက္ကေန ဆရာေတၾက ေအာ္ဟစ္ သတိ ေပးပၝတယ္။
"မင္းတိုႛကို မဵက္ရည္ယို ဗံုးနဲႛ ပစ္မႀာတဲ့"
ေကဵာင္းသား အခဵႂိႚ မဵက္စိ စပ္လာေတာ့ ေကဵာင္းထဲ ဝင္ေဴပး ဳကပၝတယ္။ မဵက္ရည္ယို ဗံုးနဲႛ မီးကဵည္ ေရာပစ္ ဳကတာကို ေဴပးဝင္ သၾားတဲ့ ေကဵာင္းသားေတၾ ေနာက္ကို ေသနတ္နဲႛ သူတုိႛ ပစ္ဳက ပၝတယ္။
ေကဵာင္းသားနဲႚ ဆရာေတၾ အားလံုး ထၾက္ေဴပးတဲ့ ေနာက္ကို ေသနတ္နဲႚ ပစ္ဳက ပၝတယ္။ သူတိုႚ ပစ္တာ ၃ ေယာက္ အ႒ကီးအကဵယ္ ဒဏ္ရာ ရသၾားပၝတယ္။ ကိုဖုန္းေမာ္ (ပဥၤမႎႀစ္ - ဓာတု အင္ဂဵင္နီယာ)၊ ကိုစိုးႎိုင္ (ေနာက္ဆံုးႎႀစ္၊ စက္မႁ အင္ဂဵင္နီယာ၊ ပုသိမ္)၊ ကိုဴမင့္ဦး (ေနာက္ဆံုးႎႀစ္၊ စက္မႁ အင္ဂဵင္နီယာ၊ ႕ပန္တန္ဆာ) တိုႛ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ပထမေတာ့ သူတိုႛ ေတၾဟာ ဒဏ္ရာရတဲ့ သူေတၾကို ဝင္ဆဲၾဘိုႛ ႒ကိႂးစား ပၝတယ္။ ေနာက္ေတာ့ ဝင္မဆဲၾဴဖစ္ ပၝဘူး။ ေသနတ္ ေဴပာင္းဝ ေဴပာင္ေဴပာင္လက္လက္ ေတၾနဲႛ ဦးထုတ္ အနီ ေဴပာင္ေဴပာင္လက္လက္နဲႛ တံတိုင္းဳကား ကေန ေကဵာင္းသား ေတၾဘက္ ေသနတ္ ခဵိန္ထား ဳကပၝတယ္။
ေသနတ္သံေတၾ တိတ္ဆိတ္ သၾားေတာ့ ေကဵာင္းသားေတၾ အေဴခအေန ေစာင့္ဳကည့္႓ပီး အေဆာင္ကို ဴပန္ထၾက္ လာဳက ပၝတယ္။ အဲဒီမႀာ ေကဵာင္းသား အခဵႂိႚနဲႛ ဆရာေတၾ တိုင္ပင္၊ ေသဆံုးခၝနီး ကိုဖုန္းေမာ္နဲႛ ဒဏ္ရာ ဴပင္းထန္တဲ့ ကိုစိုးႎိုင္၊ ကိုဴမင့္ဦး တိုႛကို ေကဵာင္းေဆးခန္း ကေန တဆင့္ အင္းစိန္ ေဆး႟ံုကို သယ္ေဆာင္ သၾားဳက ပၝတယ္။
(၄)
၈၈ - သမိုင္းထဲက - ကိုဖုန္းေမာ္
မီးကဵည္နဲႛ မဵက္ရည္ယို ဗံုးဳကားထဲက - ကိုဖုန္းေမာ္
ေသနတ္နဲႛ ယမ္းေငၾႚ ဳကားထဲက - ကိုဖုန္းေမာ္
စၾယ္ေတာ္႟ၾက္ေတၾ ပၾင့္ေနတဲ့ R.I.T ေကဵာင္းထဲမႀာ ည ၁၂ နာရီ ထိုးခၝ နီးပၝ႓ပီ။ ေကဵာင္းသားေတၾ Building (1) ေဆာင္ထဲမႀာ စုစည္း ထိုင္႓ပီးေတာ့ ဘာဆက္လုပ္ ဳကမလဲ ေဆၾးေႎၾး အေဴဖရႀာ ဳကတဲ့ အခၝ မႀာေတာ့ ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ ေသၾးေဴမကဵတဲ့ ေနရာမႀာ အထိမ္းအမႀတ္ ဳကယ္ပၾင့္ (ေတာ္လႀန္ေရး ၅ ေထာင့္ဳကယ္ပၾင့္) လုပ္ဖိုႛ စီစဥ္ ဴပင္ဆင္ ဳကပၝတယ္။ ေကဵာင္း အႎႀံအဴပား လံုထိန္းေတၾ ပစ္လိုက္တဲ့ ေသနတ္ကဵည္ခၾံ မေပၝက္ ေသးတဲ့ မီးကဵည္၊ မဵက္ရည္ယိုဗံုး ေသၾးစၾန္းတဲ့ အကႈဵ ေတၾကို လိုက္လံ စုစည္း ႓ပီးေတာ့ ဒီဳကယ္ထဲမႀာ ထည့္႓ပီး နံနက္ ၅ : ၂၅ နာရီ ၁၄ - ၃ - ၈၈ တနလာႆ ေနႛမႀာ ေကဵာင္းကို ႓ငိမ္သက္စၾာ တပတ္ ပတ္႓ပီးေတာ့ ဳကယ္ေရႀႚမႀာ ပန္းေခၾခဵ အေလးဴပႂ ခဲ့ဳကပၝတယ္။
(၅)
၁၄ - ၃ - ၈၈ မဆလ ထုတ္ သတင္းစာ ထဲမႀာ အဲဒီ သတင္းနဲႛ ပတ္သက္႓ပီး ဘာမႀ ပၝမလာ ပၝဘူး အဲဒီေနႛ မဆလ ပၝတီရဲႚ လၿတ္ေတာ္ အစည္းအေဝး စတင္တဲ့ေနႛ ပညာေရး ဝန္႒ကီး အဴဖစ္ ဦးေကဵာ္႓ငိမ္း ေနရာမႀာ ေဒၝက္တာ ေကဵာ္စိန္ကို ခန္ႛလိုက္ တဲ့ေနႛ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ေနႛလည္ ၁ နာရီ သတင္းမႀာေတာ့ အေနာက္႒ကိႂႚကုန္း အရပ္သား မဵားနဲႚ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသားမဵား ခိုက္ရန္ ဴဖစ္ပၾား ခဲ့ဳကရာမႀ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသား ေမာင္ဖုန္းေမာ္ ေသဆံုး႓ပီး ေမာင္စိုးႎိုင္မႀာ ရန္ကုန္ ဴပည္သူႛ ေဆး႟ံု႒ကီးတၾင္ အတၾင္းလူနာ အဴဖစ္ ကုသ ရေဳကာင္း သတင္း ပၝလာ ပၝတယ္။
သူတိုႛရဲႛ လိမ္ညာ လႀည့္ဴဖားတဲ့ သတင္း ေတၾကို မခံႎိုင္တဲ့ ေကဵာင္းသား ေတၾက ေတာင္းဆုိခဵက္ ၇ ခဵက္နဲႛ ကိုဖုန္းေမာ္ ေသၾးေဴမကဵ ရသည့္ ဴဖစ္ရပ္မႀန္ ေဳကညာခဵက္၂ ေစာင္ကို ေရးသား ႟ိုက္ႎႀိပ္ ဴဖန္ႛေဝ ခဲ့ပၝသည္။
Building (1) အေဆာင္ဘက္ မႀာဆို ဳကယ္နဲႛ ပန္းေခၾ၊ ပန္းေခၾ ထဲမႀာ ကဵည္ခၾံ၊ မဵက္ရည္ယိုဗံုး၊ ေသၾးစၾန္း အကႈဵေတၾ နံရံ ေပၞမႀာ ေတာ္လႀန္ေရးရဲႚ ေဳကညာ စာတမ္းေတၾ၊ ေကဵာင္းသား ေတၾနဲႛ ေတာင္းဆိုခဵက္ ေဳကညာ စာတမ္းေတၾ ကပ္ထား ပၝတယ္။
သူတိုႛဟာ ညဘက္ ဆိုရင္ ေကဵာင္းကို ေသနတ္ ေတၾနဲႛ လာခဵိန္ ပၝတယ္။ ေနႛဘက္ ဆိုရင္ေတာ့ F.A.O ႟ံုးထဲ ဝင္သၾား႓ပီး ေနဳက ပၝတယ္။ အင္းစိန္ လမ္းမ ဟာလည္း တခဵိန္လံုး ပိတ္ထား ပၝတယ္။ ေကဵာင္းထဲက စားေသာက္ဆိုင္ ကလည္း ေကဵာင္းသား ေတၾကို အခမဲ့ ေက႗းေမၾး အားေပး ပၝတယ္။
(၆)
၁၄ - ၃ - ၈၈ ညဘက္မႀာ ေကဵာင္းသား ေတၾဟာ ပၝေမာကၡခဵႂပ္ ဦးခင္ေအာင္ဳကည္က တဆင့္ ပညာေရး ဝန္႒ကီး အသစ္နဲႛ ဖုန္းစကား ေဴပာဖိုႛ ေတာင္းဆို ပၝတယ္။ ေမာ္ကၾန္းထိန္း ဦးဗိုလ္ေအးက တာဝန္ယူ ဆက္သၾယ္ ေပးမည္ ဆိုေတာ့ (A) အေဆာင္မႀႃး အိမ္ကို ေခၞသၾား ပၝတယ္။
ပညာေရး ဝန္႒ကီး ေဒၝက္တာ ေကဵာ္စိန္က မိ္မိနဲႚ မသက္ဆိုင္ေဳကာင္း မိမိဟာ ၁၄ - ၃ - ၈၈ ရက္ေနႛ မႀာသာ တာဝန္ ယူေသာေဳကာင့္ ဴဖစ္ပၾားခဲ့သည့္ ေနႛမႀာ ၁၃ - ၃ - ၈၈ ဴဖစ္ေဳကာင္း မိမိ အထက္ကို တင္ဴပမည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ဴပန္ဳကား ခဲ့ပၝတယ္။ ေကဵာင္းသား ေတၾဟာ ပညာေရး ဝန္႒ကီး သေဘာထားကို သိ႓ပီးေနာက္ ေမာ္ကၾန္ထိန္း ဦးဗိုလ္ေအးကို လက္မႀတ္ ထိုးခိုင္းကာ တတိယေဴမာက္ ေဳကညာခဵက္ကို ထုတ္ဴပန္ ခဲ့ပၝတယ္။ ဒီ ေဳကညာခဵက္မႀာ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေသၾးေဴမ ခရတဲ့ ဴဖစ္ရပ္မႀာ လံုထိန္းမဵား စစ္ေသနတ္၊ မဵက္ရည္ယိုဗံုး မဵားေဳကာင့္ ဴဖစ္ေဳကာင္း ပၝေမာကၡခဵႂပ္၊ ပၝေမာကၡမဵား၊ ဌာနမႀႃးမဵား၊ ဆရာ၊ ဆရာမမဵား၊ ေကဵာင္းသား ေကဵာင္းသူမဵား ကိုယ္စား ဝန္ခံပၝသည္ ဆိုတဲႛ ေဳကညာခဵက္ ဴဖစ္ပၝတယ္။
အဲဒီေနႛ ညေနမႀာ စာကူးစက္ ေတၾကို (A) အေဆာင္၊ အခန္း၂၀ သိုႛ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ၊ ေနာက္ေနႛမႀာ ေဳကညာခဵက္ ေတၾကို အဴခား ေကာလိပ္၊ တကၠသိုလ္ မဵားကို လိုက္လံ ဴဖန္ႛခဵီရန္ အေသခံ အဖဲၾႚ ဖၾႚဲပၝတယ္။
(၇)
ေနာက္ေနႛ မနက္ ၁၅ - ၃ - ၈၈ မႀာ သမိုင္း ေကဵာင္းဝင္း အတၾင္းမႀ ေကဵာင္းသားမဵား ထပ္မံ အားဴဖည့္ လာပၝတယ္။ ၁၅ - ၃ - ၈၈ မနက္ ကိုးနာရီ ေလာက္က စ႓ပီး ေကဵာင္းကို လံုထိန္းေတၾ ဴပန္ဝိုင္း ထားပၝတယ္။ ေကဵာင္းေရႀႚ လမ္းမမႀာ သံခဵပ္ကာ ကားေတၾ၊ ရဲေတၾ၊ လံုထိန္းေတၾ အဴပည့္ ေနရာ ယူ႓ပီး စစ္ဘိနပ္ ေတၾကို ေဴမဴပင္ လမ္းမေပၞ ေဆာင့္နင္းကာ စစ္ေရး ေလ့ကဵင့္ ဳကပၝတယ္။
ေနႛလည္ ၃ : ၁၅ နာရီ မႀာေတာ့ ေသနတ္ တကားကားနႛဲ စစ္ဘိနပ္ေတၾ တံခၝးေတၾ ေဆာင့္ကန္ဖၾင့္ ေကဵာင္းထဲကို မဆလ စစ္တပ္ေတၾ ဝင္စီး႓ပီး ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ အမႀတ္တရ ဳကယ္ကို ဖဵက္ဆီး ေကဵာင္းသား ၆၅၀ ဦး (အရပ္သား အပၝအဝင္) အားလံုးကို ဖမ္းဆီး သၾားပၝတယ္။ အဲဒီထဲက ေကဵာင္းသား ၆၅ ဦးဟာ ၁၄ အုပ္စုဝင္ ေကဵာင္းသားမဵား ဴဖစ္ပၝတယ္။ ကိုစိုးႎိုင္ဟာ ဧ႓ပီလ ၅ ရက္ေနႚမႀာ ကၾယ္လၾန္ ခဲ့ပၝတယ္။ ကိုဴမင့္ဦးက အဆုတ္ထဲက ကဵည္ဆံ အခုထိ ရိႀေနတုန္း ပၝဘဲေလ။
(၈)
၁၉၈၈ မတ္လ ၁၅ ရက္ေနႚ ကထဲက R.I.T ေကဵာင္းသား အခဵႂိႚ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ (လိႁင္နယ္ေဴမ)၊ စီးပၾားေရး တကၠသိုလ္၊ ေဆးတကၠသိုလ္ ၁၊ ၂၊ သၾားဘက္ ဆိုင္ရာ ေဆးတကၠသိုလ္နဲႚ ႓မိႂႚတၾင္း ေနရာ အႎႀံအဴပားကို ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ ေနႛက ထုတ္တဲ့ စာ ၃ ေစာင္ကို ဴဖန္ႛေဝ ခဲ့ပၝတယ္။ ေနာက္ မတ္ ၁၆ တံတားနီ၊ မတ္ ၁၈ ရက္ ရန္ကုန္႓မိႂႚတၾင္း ဆႎၬဴပပဲၾ မႀာလည္း ပၝဝင္ ခဲ့ဳကပၝတယ္။
(၉)
၁၉၈၈ ဇူလိုင္လ ၇ ရက္မႀာ အထိမ္းသိမ္းခံ ေကဵာင္းသားေတၾ ဴပန္လည္ လၾတ္လာ ပၝတယ္။ အဲဒီ ေကဵာင္းသား ေတၾနဲႛ ဇၾန္ ၂၁ ရက္ ေဴမနီကုန္းနဲႛ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ဆႎၬဴပပဲၾမႀာ ပၝဝင္ခဲ့တဲ့ ေကဵာင္းသားေတၾ အားလံုး ပူးေပၝင္း ႓ပီးေနာက္ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေနႛမႀာ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ လူထု တရားေဟာ အစည္းအေဝး အ႓ပီး ေဆး႟ံု႒ကီး ထဲတၾင္ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသားမဵား သမဂၢ (R.I.T.S.U) ကို တရားဝင္ ဖၾဲႚစည္း ခဲ့ပၝတယ္။
R.I.T.S.U က ဦးေဆာင္႓ပီး ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္နဲႛ ကိုစိုးႎိုင္ ေအာက္ေမ့ဖၾယ္ရာ အခမ္းအနားကို ၁၉၈၈ စက္တင္ဘာလ ၁၃ ရက္၊ (၆) လဴပည့္တၾင္ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ Building (1) ေဆာင္ မူလ ေနရာတၾင္ ဳကယ္ ဴပန္ဴပႂလုပ္ ႓ပီးေနာက္ ခဵီတက္ အေလးဴပႂ အခမ္းအနား ဴပႂလုပ္ ခဲ့ပၝသည္။ ထို အခမ္းအနားကို ရန္ကုန္နဲႚ နယ္ေပၝင္းစံု သမဂၢမဵား အဖဲၾႚ၊ အဖၾဲႚအစည္း ေပၝင္းစံု ၂၀၀ ေကဵာ္ ခဵီတက္ အေလးဴပႂဴခင္း၊ ဝမ္းနည္းေဳကာင္း သဝဏ္လၿာမဵား ေပးပိုႛဴခင္း ဴပႂလုပ္ ခဲ့ပၝတယ္။
(၁၀)
စစ္တပ္က အာဏာသိမ္း႓ပီးေနာက္ R.I.T.S.U သည္ ဗကသမဵား အဖဲၾႚခဵႂပ္နဲႚ ပူးေပၝင္း ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ပၝတယ္။ ၁၉၈၉ ခုႎႀစ္ မတ္လ ၁၃ ရက္ (၁) ႎႀစ္ဴပည့္ အခမ္းအနားကို ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသားမဵား သမဂၢမႀ ဦးေဆာင္ ဖိတ္ေခၞ၍ ဗကသမဵား အဖၾဲႚခဵႂပ္၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသားမဵား အဖဲၾႚခဵႂပ္၊ ရန္ကုန္ ႓မိႂႚေပၞနဲႚ နယ္ရႀိ သမဂၢ မဵားနဲႚ တပ္ဦးမဵား အဖၾဲႚေပၝင္းစံုကို ဖိတ္ေခၞ ႓ပီးေနာက္ ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ (၁) ႎႀစ္ဴပည့္ ကဵင္းပေရး ေကာ္မတီကို ဖဲၾႚစည္း ခဲ့ပၝတယ္။ ဦးႎု၊ ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ အပၝအဝင္ ၁၁ ဦးကို နာယက အဴဖစ္ တင္ေဴမၟာက္ ခဲ့ပၝတယ္။
(၁၁)
၁၉၈၉ မတ္လ ၁၃ ရက္ေနႛ ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ (၁) ႎႀစ္ဴပည့္ အခမ္းအနားကို ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ဝင္း အတၾင္း အေဆာင္မဵားေရႀႚ ဴမက္ခင္းဴပင္ ေပၞတၾင္ ေအာင္ဴမင္စၾာ ကဵင္းပ ခဲ့ပၝတယ္။ ထိုေနႛတၾင္ NLD မႀ ဦးတင္ဦးက ဖုန္းေမာ္ ဂုဏ္ဴပႂေသာ အားဴဖင့္ ၁၉၃၈ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႛကဵင္ေရး အာဇာနည္ အဴဖစ္ ကိုေအာင္ေကဵာ္ကို ဗိုလ္ေအာင္ေကဵာ္ဟု ေခၞဆို သကဲ့သိုႛ ၁၉၈၈ ခုႎႀစ္ ဒီမိုကေရစီနဲႚ လူႚအခၾင့္အေရး လႁပ္ရႀားမႁ အာဇာနည္ အဴဖစ္ ကိုဖုန္းေမာ္ကို ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ဟု သတ္မႀတ္ ေခၞဆို ခဲ့ပၝတယ္။
(၁၂)
ထုိေနႛကို NLD မႀ ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူႛအခၾင့္အေရးေနႛ အဴဖစ္ သတ္မႀတ္၍ နံရံကပ္ ပိုစတာမဵား ဴဖန္ႛေဝ ခဲ့ပၝတယ္။ ေကဵာင္းသား သမဂၢနဲႚ တပ္ဦး တိုႛကလည္း အာဏာရႀင္ ဆန္ႛကဵင္ေရးေနႛ အဴဖစ္ ပိုႛစကဒ္မဵား ဴဖန္ႛေဝ ခဲ့ပၝတယ္။
ေနာက္ပိုင္းတၾင္ ဴမန္မာႎိုင္ငံ လူႚအခၾင့္အေရးေနႛ အဴဖစ္ အားလံုးက သေဘာ တူညီ လက္ခံ ခဲ့ဳကပၝသည္။
(၁၃)
ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ ကဵဆံုး ခဲ့သည္မႀာ ၂၀၀၂ ခု၊ မတ္လ ၁၃ ရက္ေနႛတၾင္ (၁၃) ႎႀစ္ ဴပည္ခဲ့ပၝ႓ပီ။ က႗န္ေတာ္တိုႛရဲႚ ဒီမိုကေရစီနဲႚ လူႚအခၾင့္အေရး တိုက္ပဲၾမႀာ မ႓ပီးဆံုး ေသးပၝ။ ဒီမိုကေရစီနဲႚ လူႚအခၾင့္အေရး တုိက္ပၾဲ အဆင့္ဆင့္တၾင္ ကဵဆံုး ခဲ့ဳကေသာ သူရဲေကာင္း တိုႛ၏ ႒ကီးဴမတ္ေသာ စၾန္ႛလၿတ္မႁကို ဂုဏ္ဴပႂ ဦးႌၾတ္ ပၝသည္။ က႗န္ေတာ္တိုႛဟာ မ႓ပီးဆံုး ေသးေသာ ဒီမိုကေရစီနဲႚ လူႛအခၾင့္အေရး လႁပ္ရႀားမႁကို ေအာင္ဴမင္သည္ အထိ ညီႌၾတ္စၾာ တိုက္ပဲၾ ဝင္သၾားဳက ပၝစိုႛလိုႛ ခိုင္မာစၾာ သႎၮိႉာန္ ဴပႂပၝ၏။
"ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္"
ဴပံႂးလိုႛ မေပဵာ္ႎိုင္ပၝဘူး
မင္းရဲႚပံုရိပ္ ငၝတိုႚရဲႚရင္ကို
တိုးေဝႀႚ႓ငိတၾယ္ ေနဆဲပၝေလ
မင္းရဲႚအဴပံႂး ငၝ့မဵက္လံုးနဲႛ
ဆံုေလတိုင္းမႀာ ငၝ့ႎႀလံုးသား
ပိုမို ကဵစ္လဵစ္
မင္းရဲႚ အားမာန္ ငၝ့နားဝထိ
ဳကားေယာင္တိုင္းမႀာ ငၝ့ေဴခလႀမ္းေတၾ
ပိုမိုတက္႔က
ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္
ဦးလည္းႌၾတ္တယ္
ဂုဏ္လည္းဴပႂတယ္
ေလးလဲေလးစားတယ္
ငၝတိုႛ ေရႀႚခရီးဆက္မယ္
ေအာင္ပဲၾဆီသိုႚေလ။ ။
ဒိဗၱ
ဴဖည့္စၾက္ခဵက္။
မတ္ ၁၃ ရက္ေနႛ ညဦးပိုင္းတၾင္ "ဆူပူ လိုသူ ေကဵာင္းသား တစု" ဟူေသာ ေခၝင္းစဥ္ကို တပ္၍ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသား မဵားအား မဆလ စစ္အစိုးရသည္ မီးသတ္ႎႀင့္ လံုထိန္း ရဲေဘာ္ အင္အား ၅၀၀ ခန္ႛ အသံုး ဴပႂ၍ ေစလၿတ္ ႎႀိမ္နင္း ေစခဲ့ရာ အသက္ ၂၃ ႎႀစ္ အ႟ၾယ္ရႀိ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသား (ဗိုလ္) ကိုဖုန္းေမာ္သည္ ေသနတ္ ဒဏ္ရာဴဖင့္ ပဲၾခဵင္း႓ပီး ကဵဆံုး ခဲ့ရ႓ပီး၊ ကိုစိုးႎိုင္၊ ကိုဴမင့္ဦး၊ ကိုဴမသင္းႎႀင့္ ေစာဴမေအာင္ အပၝအဝင္ ေကဵာင္သား ၄ ဦး ဒဏ္ရာ ရရႀိ ခဲ့သည္။
ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ဆရာ အခဵႂိႚ၏ ဝိုင္းဝန္း ထိန္းသိမ္း ေပးမႁေဳကာင့္ အဓိက႟ုဏ္းသည္ ေအးေဆးစၾာ ႓ပီးဆံုးခဲ့ရ ေသာ္လည္း၊ မတ္လ ၁၄ ရက္ေနႛတၾင္ ဒဏ္ရာ ရရႀိ ခဲ့ေသာ ေကဵာင္းသားမဵား ထားရႀိရာ ရန္ကုန္ ဴပည္သူႚ ေဆး႟ံု႒ကီးရႀိ လူနာေဆာင္သိုႛ သၾားေရာက္ ဳကႌ့္႟ႁေသာ အခၝ ဒဏ္ရာ ရရႀိ ထားေသာ ေကဵာင္းသား မဵားအား လူနာ ကုတင္ႎႀင့္ တဲၾဖက္ကာ လက္ထိပ္ ခတ္ထား႓ပီး၊ ဒဏ္ရာရရႀိ သူမဵားအား အစပိုင္းတၾင္ မည္သည့္ ေဆးဝၝး ကုသမႁမ႖ မရႀိခဲ့ သလို လူနာေဆာင္ အေပၝက္ဝ တၾင္လည္း လက္နက္ကိုင္ ရဲသား မဵားကို အေစာင့္ ခဵထား ခဲ့ေလသည္။ ထိုေဳကာင့္ ကိုစိုးႎိုင္သည္ ေဆး႟ံု ေပၞ၌ ၂၃ ရက္ အဳကာတၾင္ ကဵဆံုး ခဲ့႓ပီး၊ ကဵန္ ေကဵာင္းသား မဵားအား ေနာက္ပိုင္းမႀ ေဆးကုသမႁ ဴပႂလုပ္ ခဲ့ရာ ကိုဴမင့္ဦးသည္ အသဲ တဴခမ္ းထုတ္လိုက္ ရသည့္ အေဴခအေနသိုႛ ဆိုက္ေရာက္ ခဲ့ရသည္။ အသက္ မေသဘဲ ကဵန္ရႀိ ေနေသာ ဒဏ္ရာရ ေကဵာင္းသား မဵားအား ေဆး႟ံု အခဵႂပ္သိုႛ ေဴပာင္းေ႟ၾႚကာ ၄ လခဲၾဳကာ ခဵႂပ္ေႎႀာင္ ထားခဲ့ ေလသည္။
ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ေကဵာင္းသားမဵား အေနဴဖင့္ အခဵက္ (၇) ခဵက္ ပၝေသာ ေတာင္းဆိုခဵက္အား မဆလ စစ္အစိုးရထံ တရား နည္းလမ္း တကဵ ေတာင္းဆို ခဲ့ေလသည္။ ထို ေတာင္းဆိုခဵက္ မဵားမႀာ -
(၁) ပစ္ခတ္ သတ္ဴဖတ္မႁႎႀင့္ ပတ္သက္၍ သတင္းစာ၊ ေရဒီယို၊ ႟ုပ္ဴမင္ သံဳကား တိုႛမႀ အဴဖစ္မႀန္ အတိုင္း ဴပႌ့္စံုစၾာ ထုတ္ဴပန္ေပးရန္၊
(၂) ေသဆံုး သၾားေသာ ေကဵာင္းသား မဵားႎႀင့္ ဒဏ္ရာရ ေကဵာင္းသား မဵား၏ မိသားစု မဵားအား ေလ႖ာ္ေဳကး ေပးရန္၊
(၃) တရားခံ အစစ္ အမႀန္မဵားကို အဴပစ္ဒဏ္ ေပးရန္၊
(၄) ကိုဖုန္းေမာ္အား ႎိုင္ငံေတာ္ စဵာပန အခမ္းအနားဴဖင့္ ဂုဏ္ဴပႂ သ႓ဂႇႂလ္ ေပးရန္၊
(၅) ---
(၆) ---
(၇) ေကဵာင္းသား မဵား၏ အခၾင့္အေရး မဵားကို တာဝန္ယူ ေဆာင္႟ၾက္ ေပးႎိုင္သည့္ ေကဵာင္းသား အဖဲၾႚအစည္း တရပ္အား တရားဝင္ ဖဲၾႚစည္းခၾင့္ ေပးရန္တိုႛ ဴဖစ္သည္။
ထိုအခၝ ပညာေရး ဝန္႒ကီး ဌာနမႀ ဒုတိယ ဝန္႒ကီး ဴဖစ္သူ ေဒၝက္တာ ေမာင္ဒီသည္ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္သိုႛ ညတၾင္းဴခင္း ေရာက္ရႀိ လာ႓ပီး ေကဵာင္းသား မဵားႎႀင့္ အေခဵအတင္ ေဆၾးေႎၾးကာ ေနာက္ဆံုး စစ္အစိုးရမႀ ႌၿန္ႛဳကား ေပးလိုက္သည့္ အတိုင္း ေတာင္းဆို ခဵက္မဵား အားလံုးကို ပယ္ခဵ လိုက္ေလသည္။
မတ္လ ၁၅ ရက္ေနႛတၾင္ အာဇာနည္ ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ ကဵဆံုး မႁသည္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ဘက္ အထိ ဴပန္ႛႎႀံ ေရာက္ရႀိ လာခဲ့သည္။ ထိုေနႛ ညေနပိုင္း တၾင္ ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ ကဵဆံုးမႁႎႀင့္ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ ကိစၤရပ္ အတၾက္ မေကဵနပ္ေဳကာင္း စာ႟ၾက္ စာတန္းမဵား ဴဖန္ႛေဝ ခဲ့ဳက႓ပီး၊ မတ္လ ၁၆ ရက္ နံနက္ပိုင္းတၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ အပန္းေဴဖ ရိပ္သာ၌ ေကဵာင္းသားမဵား စုေဝး ဳကကာ ဘဲၾႛႎႀင္း သဘင္ ရႀိရာ ဴမက္ခင္း ဴပင္သိုႛ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ႓ပီး တရားပဲၾမဵား စတင္ ခဲ့ဳက ေလသည္။ ေနႛလည္ ၂ နာရီ ခန္ႛတၾင္ ရန္ကုန္ စက္မႁ တကၠသိုလ္ရႀိ ေကဵာင္းသားမဵားႎႀင့္ ပူးေပၝင္းရန္ ဴပည္လမ္းမ အတိုင္း ခဵီတက္ လာရာ စၾပ္ကဵယ္ စက္သိုႛ မေရာက္မီ စစ္တပ္က သံဆူး ႒ကိႂးေခၾမဵား ခဵ၍ လမ္းအား ပိတ္ဆိုႚ ထားခဲ့ ေလသည္။ ထိုေနာက္ စစ္တပ္မႀ အရာရႀိ ဆိုသူႎႀင့္ ေကဵာင္းသား ေခၝင္းေဆာင္ အခဵႂိႚ ေဆၾးေႎၾး ေနစဥ္ လံုထိန္း ကားမဵား ေရာက္ရႀိ လာ႓ပီး ဆႎၬ ဴပသူ မဵား၏ ေနာက္ေကဵာမႀ ဒလဳကမ္း ဝင္ေရာက္ကာ အဴပစ္မဲ့ ေကဵာင္းသား ဴပည္သူ တိုႛအား နံပၝတ္ တုတ္မဵား၊ ေသနတ္ မဵားဴဖင့္ ေသၾးေခဵာင္းစီး ႟ိုက္ႎႀက္ ပစ္ခတ္ သတ္ဴဖတ္ ခဲ့ဳကသည္။
ထိုေနႛ၊ ထိုရက္မႀ စတင္ ခဲ့ေသာ မဆလ စစ္အစိုးရ တိုႛ၏ တရား ဥပေဒမဲ့ လုပ္ရပ္ မဵားအား ဴပည္သူ မဵားက ဴပင္းထန္စၾာ ကန္ႛကၾက္ ႟ႁတ္ခဵသည့္ အေနဴဖင့္ ဴမန္မာ့ ရာဇဝင္၌ သမိုင္းတၾင္ ေစမည့္ ဒီမိုကေရစီႎႀင့္ အေဴခခံ လူႚအခၾင့္အေရး တိုႛအား ေတာင္းဆို တိုက္ပၾဲ ဝင္ခဲ့ေသာ ရႀစ္ေလးလံုး လူထု အုံ႐ကၾမႁ႒ကီးအား ေဖာ္ေဆာင္ ႎိုင္ခဲ့ သလို၊ ဗိုလ္ဖုန္းေမာ္ ကဵဆံုး ခဲ့ေသာ မတ္လ ၁၃ ရက္ေနႛ ကိုလည္း ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ လူႚ အခၾင့္အေရးေနႛ အဴဖစ္ တညီတႌၾတ္တည္း သတ္မႀတ္ ႎိုင္ခဲ့သည္။