သခင္ဘေသာင္း (၁၂၆၂ - ၁၃၄၃) (၁၉၀၁ - ၁၉၈၁)

သခင္ ဘေသာင္းသည္ မေကၾး ခ႟ုိင္ နတ္ေမာက္ ႓မိႂႚနယ္ ဖုံကုန္း႟ၾာ ဇာတိ ဴဖစ္၍၊ ၁၂၆၂ ခုႎႀစ္ တပုိႚတၾဲ လဴပည့္ေကဵာ္ ၅ ရက္ (၁၉၀၁ ခုႎႀစ္ ေဖေဖာ္ဝၝရီလ ၇ ရက္) ဳကာသပေတးေနႚတၾင္ ဖၾားဴမင္သူ ဴဖစ္သည္။ ဖခင္မႀာ သီေပၝမင္း လက္ထက္ နန္းတၾင္း လက္ဖက္ရည္ေတာ္ ဴဖစ္၍၊ ေနာင္တၾင္ ေတာင္တၾင္း႒ကီး စစ္ကဲ အဴဖစ္ အမႁ ထမ္းရေသာ ဦးဴမစ္ ဴဖစ္သည္။ မိခင္မႀာ ဖုံကုန္း႟ၾာသူ ေဒၞေလးခင္ ဴဖစ္သည္။ ဦးဴမစ္သည္ ဴမန္မာႎုိင္ငံကုိ ႓ဗိတိသ႖တုိႚ သိမ္းပုိက္ခဵိန္က ဴပန္လည္ ခုခံ တုိက္ခုိက္ခဲ့ေသာ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး ေခၝင္းေဆာင္ တဦး ဴဖစ္႓ပီး ေနာင္အခၝတၾင္ ႓မိႂႚသစ္၊ ပန္းထိန္း၊ ငၝးဖဲ၊ ေတာင္တၾင္း (သရက္)၊ လယ္ေဝးတုိႚတၾင္ ႓မိႂႚအုပ္ အဴဖစ္ အမႁ ထမ္းခဲ့သည္။ ဦးဴမစ္၊ ေဒၞေလးခင္တုိႚ၏ သားသမီး ၄ ေယာက္အနက္ သခင္ ဘေသာင္းသည္ ဒုတိယသား ဴဖစ္သည္။

သခင္ ဘေသာင္းသည္ ေတာင္တၾင္း႒ကီး ဗိမာန္ေကဵာင္း၊ ႓မိႂႚသစ္ ဆရာ ဦးစုိးမင္း၏ တုိင္းရင္း ဴမန္မာ မူလတန္း ေကဵာင္း၊ ေတာင္တၾင္း႒ကီး အစုိးရ အလယ္တန္းတၾင္ ပထမ ရသည့္ အတၾက္ ေ႟ၿတံဆိပ္ဆု ခဵီးဴမၟင့္ ခံရသည္။ သတၨမတန္း တၾင္လည္း ပညာသင္ဆု (စေကာလားရႀစ္) ရသည္။ ငယ္စဥ္ကပင္ ဖခင္ ကၾယ္လၾန္ သၾားရာ၊ ၁၉၁၉ ခုႎႀစ္က ဟုမၳ႟ူး ေတာင္းရန္ ဘိလပ္သုိႚ သၾားေရာက္ ခဲ့ေသာ ‘ေဘ-ပု-ရႀိန္’ ကုိယ္စားလႀယ္ အဖၾဲႚဝင္ ဦးထၾန္းရႀိန္က သခင္ ဘေသာင္းကုိ ဳကည့္႟ႁ ေစာင့္ေရႀာက္ ခဲ့ရသည့္ အေလဵာက္၊ ဦးထၾန္းရႀိန္ ထံမႀ ဝံသာႎု စိတ္ဓာတ္ အေမၾ ရခဲ့သည္။

သခင္ ဘေသာင္း ပထမ ေကဵာင္းသား သပိတ္မႀ စ၍ ႎုိင္ငံေရး နယ္ထဲသုိႚ ဝင္ခဲ့သည္။ ၁၉၂၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ဒုိင္အာခီ အုပ္ခဵႂပ္ေရး ကိစၤ အတၾက္ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံသုိႚ လာေသာ ဝႁိက္ေကာ္မတီကုိ ကန္ႚကၾက္သည့္ အတၾက္ ေထာင္ကဵသည္။ ၁၉၂၂ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံသုိႚ ေဝလ မင္းသား လာေရာက္ရာ၊ ထုိသုိႚ မလာေရာက္မီ နယ္ႎႀင္ ခံရသူ မဵားတၾင္ သခင္ ဘေသာင္းလည္း အပၝအဝင္ ဴဖစ္သည္။ ထုိႚဴပင္ အမိန္ႚ ဖီဆန္မႁဴဖင့္ ေထာင္ကဵ ေသးသည္။

သခင္ ဘေသာင္းသည္ မႎၩေလး၊ ေ႟ၿဘုိ၊ ပုသိမ္ ႓မိႂႚမဵားရႀိ အမဵႂိးသား ေကဵာင္းမဵားတၾင္ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္း ေကဵာင္းဆရာ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ထုိႚေနာက္ ၁၉၂၄ - ၂၅ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာပုိင္ နယူးဘားမား သတင္းစာ၌ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ကင္းဝန္မင္း႒ကီး ပိဋကတ္တုိက္ တၾင္လည္း လက္ေထာက္ ပိဋကတ္ တုိက္မႀႃး အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ထုိစဥ္ ဂႎၩေလာက မဂၢဇင္းက ႒ကီးမႀႃး ကဵင္းပေသာ ဘာသာဴပန္ ႓ပိႂင္ပၾဲမဵားတၾင္ ဝင္ေရာက္ ယႀဥ္႓ပိႂင္ရာ၊ ႓ပိႂင္ပၾဲ ေဴခာက္႒ကိမ္တၾင္ ပထမဆု ငၝး႒ကိမ္ ရသည္။ ၁၉၂၉ - ၃၀ တၾင္ 0utlines of General History ကုိ ‘ကမာၲႚ ရာဇဝင္ခဵႂပ္’ အမည္ဴဖင့္ ဴမန္မာ ဘာသာ ဴပန္ဆုိသည့္ အတၾက္ ေဝလမင္းသားဆု ခဵီးဴမၟင့္ ခံရသည္။ ၉၄၂ ခုႎႀစ္ ဂဵပန္ေခတ္ဦးတၾင္ ရန္ကုန္ တကၠသုိလ္ ဴမန္မာစာ ဌာနတၾင္ ဘာသာဴပန္ နည္းဴပ ဆရာ အဴဖစ္ တစ္ႎႀစ္ခန္ႚ ေဆာင္႟ၾက္သည္။

သခင္ ဘေသာင္းသည္ ၁၉၂၈ ခုႎႀစ္တၾင္ ‘သခင္’ အမည္ကုိ စတင္ သုံးစၾဲခ့ဲသည္။ ၁၉၃၀ ဴပည့္ႎႀစ္ ေမလတၾင္ တုိႚဗမာ အစည္းအ႟ုံး ေဳကညာ စာတမ္း၊ ႎုိင္ငံဴပႂ စာစု အမႀတ္ (၁) ကုိ ထုတ္ေဝသည္။ တုိႚဗမာ အစည္းအ႟ုံး စတင္ တည္ေထာင္သူ မဵားတၾင္ သခင္ ဘေသာင္းသည္ တဦး အပၝအဝင္ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၃၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ဴမန္မာ ႎုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာ လူငယ္မဵား အစည္းအ႟ုံး အမႁေဆာင္ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ၁၉၃၃ ခုႎႀစ္တၾင္ ေ႟ၿဘုိ၌ ဒုိင္အာခီ ဥပေဒဴပႂ လၿတ္ေတာ္ အမတ္ေလာင္း အဴဖစ္ တရား ေဟာသည့္ အတၾက္ ေထာင္ကဵ ခဲ့ရာ၊ ေထာင္ထဲတၾင္ အစာငတ္ခံ ဆႎၬ ဴပခဲ့သည္။

သခင္ ဘေသာင္းသည္ ႎုိင္ငံေရး ေလာကတၾင္ ကဵင္လည္ရင္း စာေပမဵား ေရးသား ခဲ့သည္။ ဴပင္သစ္ စာေရး ဆရာ ေမာ္လယဲ (Moliere) ၏ Le Medecin Malgre Lui ကုိ မႀီဴငမ္း ဴပႂေသာ သခင္ ဘေသာင္း၏ ‘ဆရာဝန္ပၝဘဲ’ ဴပဇာတ္ သည္ ေခတ္သစ္ ဴမန္မာ ဴပဇာတ္ သမုိင္းတၾင္ အေစာဆုံး ဴပဇာတ္ တပုဒ္ အဴဖစ္ ထင္ရႀားသည္။ ေသာမတ္ဟာဒီ (Thomas Hardy) ၏ Tess of the D’ Ubervilles ကုိ မႀီဴငမ္း ဴပႂေသာ ‘ပန္းသာ မစာဥ’ ဝတၪႂသည္လည္း အထူး ထင္ရႀားသည္။ ကမာၲေကဵာ္ ‘တေထာင့္တည ပုံဴပင္မဵား (၁၉၅၈)’ ကုိလည္း ဘာသာ ဴပန္ခဲ့သည္။

ေရးသား ဴပႂစု ခဲ့ေသာ အဴခား စာေပ မဵားမႀာ ေရနံဝတၪႂ ပထမပုိင္း (Oil by Upton Sinclair)၊ တုိက္သေဘႆာ ဝံပုေလၾ (၁၉၄၀)၊ အေဖ့ အေမၾ ဴပဇာတ္ႎႀင့္ တုိင္းဴပည့္ ရန္သူ ဴပဇာတ္ (Ibsen ၏ ဴပဇာတ္မဵား)၊ အေမေလး၊ ေဴခေလးေခဵာင္း ေတာ္လႀန္ေရး (Animal Farm by George Orwell)၊ သူခုိး အာမက္ (၁၉၆၁) (Thief of Bagdad)၊ မဵက္မဴမင္ တုိင္းဴပည္ (၁၉၆၀) (The Country of the Blind by H.G.Wells)၊ ေဒးဗစ္ ေကာ့ပၝးဖီး (၁၉၆၁) (David Copperfield by Charles Dickens)၊ ကမာၲ ပတ္လည္ ရက္ရႀစ္ဆယ္ (Round the World in Eighty Days by Jules Verne) [၁၉၅၉ - ၆၀၊ ယူနက္စကုိ ဘာသာဴပန္ဆု ရသည္] ေကာ္ေဇာေတာ္ႎႀင့္ ေဗဒင္ ပညာရႀိ၊ ႓ဂိႂဟ္စီး႓ဂိႂဟ္နင္း၊ ေန႓ပိႂင္သူရဲ၊ ဗမာ့ဒုန္းယာဥ္၊ ဒီမုိကေရစီ ဆုိတာ၊ ဗုိလ္တင္းပုတ္ဴပည္ဝင္၊ ဗုဒၭ၏ စဳကဝဠာတရား (၁၉၇၅) စသည္တုိႚ ဴဖစ္သည္။

၁၉၆၉ ခုႎႀစ္တၾင္ စာေပဗိမာန္က ကဵင္းပေသာ ဘာသာဴပန္ စာေပ ႎႀီးေႎႀာ ဖလႀယ္ပၾဲ၌ ‘ဘာသာဴပန္သူ တဦး၏ အေတၾႚအဳကံႂႎႀင့္ ထင္ဴမင္ခဵက္မဵား’ စာတမ္းကုိ တင္သၾင္း ခဲ့သည္။

၁၉၆၂ ခုႎႀစ္တၾင္ ဴပန္ဳကားေရး ဌာန အသံလၿင့္႟ုံ၌ အမႁထမ္းသည္။ ဴပန္ဳကားေရး ဌာနတၾင္ စာေပ စိစစ္ေရးမႀႃး အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ကာကၾယ္ေရး ဝန္႒ကီး ဌာန လူမႁ ဆက္ဆံေရး တပ္က ထုတ္ေဝေသာ ‘ဴမန္မာႎႀင့္ ကမာၲ’ စာေစာင္တၾင္လည္း အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္သည္။ ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္က စ၍ ဴမန္မာ့ ဆုိရႀယ္လစ္ လမ္းစဥ္ ပၝတီ ဌာနခဵႂပ္တၾင္ ဖၾင့္လႀစ္ေသာ စာဴပႂ သင္တန္း မဵားတၾင္ ဘာသာဴပန္ဆုိ ေရးသားမႁကုိ သင္ဳကား ပုိႚခဵ ေပးခဲ့သည္။ ၁၉၈၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ ႎုိင္ငံေတာ္ ေကာင္စီက ခဵီးဴမၟင့္ေသာ ႎုိင္ငံ့ ဂုဏ္ရည္ဘၾဲႚ (ပထမဆင့္) ကုိ ရရႀိသည္။

သခင္ ဘေသာင္းသည္ ၁၃၄၃ ခုႎႀစ္ တန္ခူးလဴပည့္ေကဵာ္ ၂ ရက္ (၁၉၈၁ ခုႎႀစ္ ဧ႓ပီလ ၂၁ ရက္) တၾင္ ကၾယ္လၾန္သည္။ ဇနီး ေဒၞသန္းဳကည္ႎႀင့္ သား တေယာက္၊ သမီး တေယာက္ ကဵန္ရစ္ခဲ့သည္။ ။

[ကဵမး္ကုိး ။ ။

(၁) ဘာသာဴပန္ စာေပ။ စာ ၁၄ - ၄၇။

(၂) မလိခ။ ဴမန္မာစာေပ အဘိဓာန္ ၂။ စာ ၁၅၅။

(၃) မလိခ။ ဴမန္မာဝတၪႂ အႌၿန္း ၃။ စာ ၅၃ - ၅၈။

(၄) ဴမန္မာ့ စၾယ္စုံကဵမ္း ႎႀစ္ခဵႂပ္ ၁၉၈၂။ စာ ၂၄၇ - ၂၄၈။

(၅) ဒဂုန္ေ႟ၿမ႖ား။ ဴမန္မာႎုိင္ငံ စာေပဆုမဵား။ စာ ၉ - ၁၀။

(၆) ပန္းသာ မစာအု - သခင္ဘေသာင္း၊ သတၨမ အ႒ကိမ္၊ ရာဴပည့္ စာအုပ္တုိက္၊ စာအုပ္ အမႀတ္ - ၂၅၆၊ ဇန္နဝၝရီ၊ ၂၀၀၇။]