မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ
ေမာင္မိုးသူ (၁၉၃၇)
ဴမန္မာ့ ဒီမုိုကေရစီ ေခၝင္းေဆာင္ ေဒၞေအာင္္ဆန္းစုဳကည္နဲႛ အနီးကပ္ဆုံး လုပ္ေဖာ္ ကုိင္ဖက္ တဦး ဴဖစ္သူ ႟ုပ္ရႀင္ ဒၝ႟ိုက္တာ၊ စာေရး ဆရာ ေမာင္မိုးသူရဲႚ ေမာင္မိုးသူ (၁၉၃၇) အတၪႂပၯတိၨ အကဵဥ္းကို စုေဆာင္း တင္ဴပ လိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
အသုဘ ခဵသည့္ေနႚ (၁၉၉၉ ဒီဇင္ဘာလ)၊ ဇနီးသည္ ႟ုပ္အေလာင္း ေရႀႚမႀ ေမာင္မိုးသူ၊ ဝဲႎႀင့္ ယာမႀ အားေပး ေနသူမဵားမႀာ - ေဒၞေအာင္ဆန္းစုဳကည္ႎႀင့္ ဦးတင္ဦး၊ (ဓာတ္ပုံ - အင္န္အယ္လ္ဒီ)။
ေမာင္မိုးသူ (၁၉၃၇)
• အဖ သခင္ ဗတုတ္၊ အမိ ေဒၞဴမေမ။
• ၁၉၃၇၊ ေမလ ၁၇ ရက္ေနႛ၊ မႎၩေလး႓မိႂႚမႀာ ေမၾးဖၾားခဲ့။
• အမည္ရင္း ဦးစိန္ဴမင့္။
• မႎၩေလး႓မိႂႚ၊ စိန္ေတာင္ ဴမန္မာ ဘုန္းေတာ္႒ကီး ေကဵာင္းႎႀင့္ စိန္ႛပီတာ အဂႆလိပ္ ေကဵာင္းတိုႛတၾင္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့။
• ၁၉၅၆ ခုႎႀစ္တၾင္ တကၠသိုလ္ ဝင္တန္း ေအာင္ခဲ့။
• မႎၩေလး တကၠသိုလ္တၾင္ ၁၉၅၆ မႀ ၁၉၅၈ ခုႎႀစ္ထိ ပညာ သင္ဳကားခဲ့။ မည္သည့္ဘၾဲႚမႀ မရရႀိခဲ့။
စာေပ
• ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္မႀ စ၍ ကဗဵာမဵား ေရးခဲ့။ ၁၉၅၆ ခုႎႀစ္၊ တကၠသိုလ္ ေရာက္ရႀိခဵိန္တၾင္ ေဆာင္းပၝး ဝတၪႂမဵား ေရးခဲ့။ ည (၁၉၆၁)၊ ေမေမဳကည္ (၁၉၆၂)၊ ရန္ကုန္သားႎႀင့္ မႎၩေလးသူ (၁၉၆၆)၊ မိုးမိေတာက္တိုႛ ပန္ေတာ္အမီ (၁၉၆၇) စသည့္ ဴမန္မာ ဝတၪႂမဵား ေရးခဲ့။ ဝတၪႂ၏ သေဘာႎႀင့္ ရည္႟ၾယ္ခဵက္ စာတမ္းႎႀင့္ မိုးဦးပန္း အစမ္းစာမဵား ေရးသားခဲ့။
• မိုးဦးပန္း စာေပတိုက္ကို တည္ေထာင္၍ ဆရာ႒ကီး ေ႟ၿဥေဒၝင္း၊ ဆရာ ေဇယဵ၊ ဆရာ ေဇာ္ဂဵီ၊ ဆရာ မင္းသုဝဏ္၊ ဆရာ တက္တိုး၊ ဒဂုန္တာရာ၊ တကၠသိုလ္ ဘုန္းႎိုင္၊ သိန္းသန္းထၾန္း၊ ထၾန္းထၾန္း (ေဆးသိပၯံ) တိုႛရဲႚ ဝတၪႂမဵား၊ ကဗဵာ စာအုပ္မဵား၊ ဘာသာဴပန္ စာအုပ္မဵား ထုတ္ေဝခဲ့။
• ဘာသာဴပန္ ဝတၪႂမဵား အဴဖစ္ စိတၨဇ (၁၉၆၅)၊ အိပ္မက္ကုန္သည္ (၁၉၇၆)၊ ေသေနႛ (၁၉၇၇)၊ ေဳကးစား (၁၉၈၁)၊ အိပ္ဇိုးဒပ္ (ႎိုင္ငံတခု ေမၾးဖၾားဴခင္း)၊ ကဵားကုတ္ကဵားခဲ (၁၉၈၃)၊ သဲ႒ကီးမဲ႒ကီး (၁၉၈၂)၊ သူႎိုင္ကိုယ္ႎိုင္ (၁၉၈၂)၊ အခဵစ္ပံုဴပင္ (၁၉၈၂)၊ သက္စၾန္ႛဆံဖဵား (၁၉၈၃)၊ စိန္ပီတာဘက္မႀလူ (၁၉၈၃)၊ မာဖီးယားႎႀင့္ ေပၞပီပန္း (၁၉၈၃)၊ ဂဵိန္းစဘၾန္း၏ အထူးတာဝန္ (၁၉၈၃)၊ အိပ္ဇိုးေဆး (၁၉၈၄)၊ အတိတ္တေစၽ (၁၉၈၄)၊ လင္းယုန္တိုႛ ေအာင္ပၾဲ (၁၉၈၄)၊ ႟ိုလာကိုစတာ ခုမဳကည့္နဲႛဦး (၁၉၈၅)၊ ႓ငိႂးသူႚရန္ဘက္ (၁၉၈၅)၊ ပစ္မသၾားနဲႛ အခဵစ္ရယ္ (၁၉၈၆)၊ အထၾတ္အထိပ္ (၁၉၈၇) စသည့္ ဘာသာဴပန္ စာအုပ္မဵား ထုတ္ေဝခဲ့။
• လၾယ္အိတ္ တလံုးႎႀင့္ ႟ၾာစဥ္လည္ (မိုးေဝႎႀင့္ အဴခား မဂၢဇင္းမဵား) ပင္တိုင္ ေဆာင္းပၝးမဵား၊ ေခတ္မီမီ ကမာၲဳကည့္ ဳကည့္ဴမင္ (ကလဵာ မဂၢဇင္းမဵား) ပင္တိုင္ ေဆာင္းပၝးမဵား ေရးသား႓ပီး လံုးခဵင္း ထုတ္ေဝခဲ့။
• မႎၩေလး တကၠသိုလ္ ႎႀစ္ပတ္လည္ မဂၢဇင္း (ဴမန္မာစာတည္း)၊ မန္းေခတ္ သတင္းစာ၊ ေခတ္ဂဵာနယ္၊ ဓန မဂၢဇင္း၊ ကုမုဴဒာ ဂဵာနယ္၊ Perfect မဂၢဇင္း တိုႛတၾင္ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့။
• မန္းတကၠသိုလ္ ကေလာင္ရႀင္ အသင္း အမႁေဆာင္၊ အထက္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ စာေရးဆရာ အသင္း အမႁေဆာင္၊ မႎၩေလး အသင္း အမႁေဆာင္၊ ဴမန္မာ ႎိုင္ငံ ႟ုပ္ရႀင္ ေကာင္စီ ဗဟို အမႁေဆာင္ အဴဖစ္ တာဝန္ ယူခဲ့။
႟ုပ္ရႀင္၊ ဗီဒီယို
• ေရပၾက္ပမာ၊ ရန္ကုန္သားႎႀင့္ မႎၩေလးသူ၊ အခဵစ္ဆံုး မုန္းသူ (ေမာင္သိန္းဆိုင္ရဲႚ ဝတၪႂ)၊ မုန္းရစ္ေလဦး (တကၠသိုလ္ ဘုန္းႎိုင္ရဲႚ ဝတၪႂ)၊ ခဵစ္လိုက္တာ မသည္းအူရယ္ အပၝအဝင္ ဇာတ္ႌၿန္းမဵားစၾာ ေရးသားခဲ့။
• က႗န္ေတာ့္ နာမည္ ေကဵာ္ေကဵာ္ (ေကဵာ္ဟိန္း၊ တင္တင္ညိႂ)၊ မႁန္နံႛသာ ဴခယ္ကာသပၝလိုႛ (ေကဵာ္ဟိန္း၊ တင္တင္ညိႂ)၊ သက္ထားဆိုေသာ မိန္းမေခဵာ (ဴမတ္မၾန္)၊ ေဆာင္းမႀာေတၾႚေသာ မိန္းကေလး (ႌၾန္ႛဝင္း၊ တင္တင္မူ)၊ စံေ႟ၿဴမင့္ ေလးခင္ခင္ (ေဇာ္လင္း၊ ထၾန္းထၾန္းဝင္း၊ ႎၾဲႛႎၾဲႛမူ)၊ တယ္တညင္ (ေကာလိပ္ဂဵင္ေနဝင္း၊ တင္တင္ႎၾဲႛ)၊ မမေလး ပန္စရာ (ေကာလိပ္ဂဵင္ ေနဝင္း၊ ခဵႂိ႓ပံႂး၊ ဴမင့္ဴမင့္ခိုင္)၊ ခဵစ္လိႁင္းဂယက္ (ႌၾန္ႛဝင္း၊ ႎၾဲႚႎၾဲႚမူ)၊ တကယ္ ခဵစ္ရဲႚလား (ေဇာ္လင္း၊ စႎၬာ)၊ က႗န္မမႀာ ခဵစ္သူရႀိတယ္ (ေကာလိပ္ဂဵင္ေနဝင္း၊ ေကဵာ္စၾာဝင္း၊ ေခဵာ) အပၝအဝင္ ႟ုပ္ရႀင္ ကားမဵားစၾာကို ဒၝ႟ိုက္တာ အဴဖစ္ ႟ိုက္ကူးခဲ့။
• ဗီဒီယို ေခတ္ဦးတၾင္ ရႀက္လည္း ရႀက္တယ္၊ ခဵစ္လည္း ခဵစ္တယ္ (ေဇာ္ဝမ္း၊ သုေမာင္) ႎႀင့္ ခဵစ္မိခဲ့႓ပီ (ေနေအာင္၊ ေဆၾဇင္ထိုက္) ဗီဒီယို ကားမဵားကို ဒၝ႟ိုက္တာ အဴဖစ္ ႟ုိက္ကူးခဲ့။
ပန္းခဵီ
• ၂၀၀၅၊ ဒီဇင္ဘာ - ရန္ကုန္႓မိႂႚ AZADA ဴပခန္းတၾင္ Emotion တကိုယ္ေတာ္ ပန္းခဵီဴပပၾဲ။
• ၂၀၀၆၊ ဒီဇင္ဘာ - မႎၩေလး႓မိႂႚ၊ ပံသုစႎၬာ ပန္းခဵီ ဴပခန္းတၾင္ Emotion တကိုယ္ေတာ္ ပန္းခဵီဴပပၾဲ ခင္းကဵင္း ဴပသခဲ့။
ႎိုင္ငံေရး
ဴမန္မာ့ ဒီမုိုကေရစီ ေခၝင္းေဆာင္ ေဒၞေအာင္္ဆန္းစုဳကည္နဲႛ အနီးကပ္ဆုံး လုပ္ေဖာ္ ကုိင္ဖက္ တဦး ဴဖစ္သူ ႟ုပ္ရႀင္ ဒၝ႟ိုက္တာ၊ စာေရး ဆရာ ေမာင္မိုးသူရဲႚ အသက္ (၇၀) ဴပည့္ ေမၾးေနႛပၾဲကို ၂၀၀၇ ခု၊ ေမလ ၁၇ ရက္ေနႚ မနက္က ရန္ကုန္ ေ႟ၿကဵင္တိုက္႒ကီး ေကဵာင္းတိုက္မႀာ ကဵင္းပ ခဲ့ပၝတယ္။ ေမၾးေနႛပၾဲ ကဵင္းပစဥ္ မႀာပဲ အသက္ (၇၀) ဴပည့္ ဘ႒ကီးမိုး ေခၞ ဆရာ ေမာင္မိုးသူက အခုလို ႎႁတ္ခၾန္း စကား ေဴပာဳကား ပၝတယ္။
"ကဵေနာ္ အသက္ (၇၀) ဴပည့္တဲ့ အေတာ အတၾင္းမႀာ ေကဵာင္းသား လႁပ္ရႀားမႁ မဵားမႀာ ပၝခဲ့ ပၝတယ္။ ေကဵာင္းသား သမဂၢ တာဝန္ မဵားကုိ ထမ္းခဲ့ ပၝတယ္။ ေနာက္ စာေပ အႎုပညာ တာဝန္ကုိ ထမ္းခဲ့ ပၝတယ္။ ႟ုပ္ရႀင္မႀာလဲ ႟ုပ္ရႀင္ ႟ိုက္တဲ့ အတၾက္ ႟ုပ္ရႀင္ တာဝန္ ထမ္းခဲ့ ပၝတယ္။ ေနာက္႓ပီးေတာ့ ကဵေနာ္ NLD မႀာ စတင္ တည္ေထာင္ ကတည္းက စ႓ပီးေတာ့ ကဵေနာ္ ပၝဝင္ ခဲ့ပၝတယ္။ ကဵေနာ္ တိုင္းဴပည္ရဲႚ တာဝန္၊ လူမဵႂိးရဲႚ တာဝန္ကုိ တတ္ႎိုင္ သေလာက္ ႒ကႂိးစား ႓ပီးေတာ့ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ပၝတယ္။ ေနာက္ စာေတၾလဲ တတ္ႎိုင္ သေလာက္ ႒ကိႂးစား ႓ပီးေတာ့ ေရးပၝတယ္။ လူငယ္ေတၾ ကဵေနာ္တုိႛ အသက္ (၇၀) ရႀိလာ ပၝ႓ပီ။ ေနာက္ လူငယ္ ေတၾက တိုင္းဴပည္ အကဵႂိး၊ လူမဵႂိး အကဵႂိးကုိ ထမ္း႟ၾက္ ႎိုင္ဳက ပၝေစလိုႛ ဆုေတာင္း ပၝတယ္။"
အမဵႂိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖၾဲႚခဵႂပ္ စတင္ ထူေထာင္ ကတည္းက တတ္သိ ပညာရႀင္ တဦး အဴဖစ္ ရပ္တည္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့ေသာ ေမာင္မိုးသူကို တပ္မေတာ္က ၁၉၉၆ တၾင္ ဖမ္းဆီး ေထာင္ခဵ ခဲ့႓ပီး၊ ၂၀၀၀ ဇန္နဝၝရီလတၾင္ ဴပန္လၿတ္ ေပးခဲ့သည္။ ေထာင္မႀ မလၾတ္ေပးမီ ၁၉၉၉ ဒီဇင္ဘာလ အတၾင္းတၾင္ ေမာင္မိုးသူဧ။္ ဇနီး ကၾယ္လၾန္ခဲ့႓ပီး၊ အသုဘ အခမ္းအနားသိုႚ ေထာင္တၾင္းမႀ ေခတၨ လာေရာက္ အသုဘ ႟ႁခၾင့္ ရခဲ့သည္။ ႎိုင္ငံေရးကုိ အနစ္နာခံ လုပ္ခဲ့သူ ဦးမိုးသူကို စစ္အစိုးရက အကဵဥ္းခဵ ထိန္းသိမ္း ခဲ့တဲ့ အေဳကာင္း ကုိလဲ စာေရး ဆရာ ေမာင္ဝံသက အခုလို ေဴပာဴပ ပၝတယ္။
"ကဵေနာ္တိုႛ ပထမ တ႒ကိမ္တုန္းက (၃) ႎႀစ္ ေပၝ့ဗဵာ။ ေနာက္ကဵေတာ့ (၁၀/က) နဲႛ ကဵေနာ္တိုႛ အားလုံးေပၝင္း (၅) ႎႀစ္ေပၝ့။ ကဵေနာ္တုိႛ အထိန္းသိမ္း ခံရတာေပၝ့။ ကဵေနာ္တိုႛ အတူတူ ပၝပဲ။ သူကေတာ့ (၂၀၀၀) ခုႎႀစ္ ႎႀစ္ဆန္းမႀာ ဴပန္လၾတ္တယ္။ ကဵေနာ္က (၂၀၀၁) အလယ္ ေလာက္မႀာ ဴပန္လၾတ္တယ္။"
နယ္ပယ္စုံက လူေတၾ ေလးစား သလိုပဲ ႟ုပ္ရႀင္ နယ္ပယ္ မႀာလဲ သူႚကုိ ေလးစား ဳကတယ္လိုႛ ဆိုပၝတယ္။ ဟာသ သ႟ုပ္ေဆာင္ ကုိဇာဂနာ ကလဲ။
"ဘ႒ကီးမိုး ကုိက ႎိုင္ငံေရး နယ္ပယ္ ထဲမႀာပဲ ေဴပာေဴပာ၊ စာေပ နယ္ထဲ မႀာပဲ ေဴပာေဴပာ ႟ုပ္ရႀင္ နယ္ထဲ မႀာပဲ ေဴပာေဴပာ သူက လူခဵစ္လူခင္ ေတာ္ေတာ္ ေပၝတဲ့ ပုဂၢိႂလ္ တေယာက္ ဴဖစ္တယ္ေလ။ ဘာထူးဴခားလဲလိုႛ ဆိုေတာ့ အဲဒီ ေထာင္ဝန္ထမ္းေတၾ လာတယ္။ အင္းစိန္ ေထာင္ထဲက ဝန္ထမ္းေတၾ လာတယ္။ အရင္တုန္းက သူႚကုိ တိုက္ထဲမႀာ တုန္းက ေစာင့္ေရႀာက္ ခဲ့တဲ့ ေထာင္ဝန္ထမ္းေတၾ လာတယ္။ အဲသလို ေထာင္ထဲက ဝန္ထမ္း ကုိေတာင္ စည္း႟ုံး ႎိုင္တယ္။ အဲဒၝေတာင္ လာတယ္။ စဥ္းစားသာ ဳကည့္ေပေတာ့။"
ယခု လက္ရႀိ အခဵိန္၌ မဂၢဇင္း မဵားတၾင္ ပင္တိုင္ႎႀင့္ တဴခား ေဆာင္းပၝးမဵား ေရးသားဴခင္း၊ ဘာသာဴပန္ ဝတၪႂမဵား လက္စသတ္ ေနဴခင္း၊ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ တာဝန္ ထမ္းေဆာင္ဴခင္းႎႀင့္ ပန္းခဵီ ေရးဆၾဲဴခင္းမဵား ဴပႂလုပ္လဵက္ ရႀိသည္။
(၂) မိုးမခ အင္တာနက္ စာမဵက္ႎႀာ၊ ေမာင္မိုးသူ (၁၉၃၇ - ) အတၪႂပၯတိၨ အကဵဥ္း။