လူထု ေဒၞအမာ (သိုႚမဟုတ္) ရာစုႎႀစ္၏ စာေပ မီး႟ႀႃး တန္ေဆာင္ တခု
First Eleven နဲႚ Weekly Eleven ဂဵာနယ္ သုေတသန ဌာန (Research Department) မႀာ လုပ္ကိုင္ခဲ့သူ 'ခဵမ္း႓ငိမ္း' ဴပႂစု ေရးသား ထားတဲ့ "လူထု ေဒၞအမာ (သိုႚမဟုတ္) ရာစုႎႀစ္၏ စာေပ မီး႟ႀႃး တန္ေဆာင္ တခု" ဴမန္မာ သတင္းစာ ဆရာမဵား အတၪႂပၯတၨိ ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပ လိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
လူထု ေဒၞအမာ (သိုႚမဟုတ္) ရာစုႎႀစ္၏ စာေပ မီး႟ႀႃး တန္ေဆာင္ တခု
ခဵမ္း႓ငိမ္း
ဴမန္မာ့ စာနယ္ဇင္း နယ္ပယ္တၾင္ ေဆာင္းပၝးရႀင္ တဦး အေနဴဖင့္ အမဵားဆုံး ေရးခဲ့ေသာ အမဵိႂးသား တဦးကို ႌၿန္ဴပမည္ ဆုိက ဆရာ ဇဝနအား ဴပဆိုရမည္ ဴဖစ္႓ပီး အမဵိႂးသမီး ထဲ၌ကား မဳကာေသးမီက ကၾယ္လၾန္ခဲ့သည့္ မႎၩေလး ႓မိႂႚမႀ သတင္းစာ ဆရာ စာေရား ဆရာမ႒ကီး လူထု ေဒၞအမာအား ရည္ႌၿန္း ရမည္သာ ဴဖစ္ေပသည္။
People လူထု ဟူေသာ ေဝၝဟာရႎႀင့္ တဲၾဖက္ ေခၞဆိုဳကသည့္ ေဒၞအမာကို ၁၉၁၅ ႎုိဝင္ဘာ ၂၉ ရက္တၾင္ အဖ ဦးထင္၊ အမိ ေဒၞစုတိုႚက မႎၩေလး ႓မိႂႚ၌ ေမၾးဖၾား ခဲ့ပၝသည္။ အမဵိႂးသမီး ေနရႀင္နယ္ေကဵာင္း၊ ABM ေကဵာင္းႎႀင့္ ဗဟို အမဵႂိးသား ေကဵာင္းတိုႚတၾင္ ပညာ သင္ဳကားခဲ့႓ပီး ၁၉၃၃ ၌ ၁၀ တန္း ေအာင္ဴမင္ကာ မႎၩေလး ဥပစာ ေကာလိပ္တၾင္ ၂ ႎႀစ္ဳကာ တက္ေရာက္ခဲ့ရာ ၁၉၃၆ ခု၌ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သိုႚ ေရာက္ရႀိခဲ့သည္။ တကၠသိုလ္ ေရာက္သည့္ ႎႀစ္မႀာပင္ ဒုတိယ ေကဵာင္းသား သပိတ္႒ကီးႎႀင့္ ဳကံႂေတၾႚ႓ပီး သပိတ္ေမႀာက္ ေကဵာင္းသူ အဴဖစ္ ပၝဝင္ခဲ့ကာ၊ ဘီေအ ေနာက္ဆုံးႎႀစ္ ကဵ႓ပီးေနာက္ မႎၩေလးသိုႚ ဴပန္၍ ဖခင္ ဴဖစ္သူ ဖၾင့္လႀစ္ထားေသာ စကၠႃဆုိင္၌ ဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့ပၝသည္။
ေကဵာင္းသူ ဘဝမႀာပင္ ဦးစိန္တင္ (သိပၯံေမာင္ဝ) ၏ စာမဵားကို သေဘာကဵ ႎႀစ္႓ခိႂက္ရာမႀ အုိးေဝ၊ ႒ကီးပၾားေရးႎႀင့္ ဘားမား ဂဵာနယ္တိုႚ၌ ခင္လဝင္း၊ ဴမမဥၦႃ အမည္တိုႚႎႀင့္ ေရးသားခဲ့႓ပီး၊ မႎၩေလး သူရိယ သတင္းစာတၾင္ အခန္းဆက္ ေဖာ္ဴပခဲ့ေသာ အုိင္ယာလန္ဖၾား အဂႆလိပ္ စာေဲၸရးဆရာ ေမာရစ္ေကာလစ္၏ Trials In Burma ကုိ "ဴမန္မာဴပည္တၾင္ စစ္ေဆးခဲ့ေသာ အမႁအခင္းမဵား" ဟူ၍ ဘာသာဴပန္ ဆိုဴခင္းေဳကာင့္ ေဒၞအမာဟု လူသိမဵားလာ ခဲ့ေလသည္။ အင္းလဵား အေဆာင္သူ ဘဝမႀာပင္ ဴကီးပၾားေရး မဂၢဇင္း အယ္ဒီတာ ဦးလႀႎႀင့္ သိက႗မ္းကာ ရည္ငံ၍ ၁၉၃၉ ခုတၾင္ လက္ထပ္ ထိမ္းဴမားခဲ့႓ပီး၊ ဦးလႀ သည္လည္း မႎၩေလးသိုႚ ေဴပာင္းေ႟ၿႚကာ ႒ကီးပၾားေရး မဂၢဇင္းအား ဆက္လက္ ထုတ္ေဝ ခဲ့ပၝသည္။ ယင္းေနာက္ ကမာၲစစ္႒ကီး အတၾင္း ကပုိင္႟ၾာသိုႚ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ ေနထုိင္ခဲ့႓ပီး စာေပ ထုတ္ေဝေရး လုပ္ငန္းကို ဆက္လက္ လုပ္ကိုင္ ခဲ့ဳကသည္။
လူထု သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္မဵားႎႀင့္ ေဒၞအမာ
ဤေနရာတၾင္ လူထု သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္အေဳကာင္း ေဴပာမည္ဆိုက ဦးလႀ သည္လည္းေကာင္း၊ ေဒၞအမာ သည္လည္းေကာင္း ပၝဝင္ ဳကမည္သာ ဴဖစ္ပၝသည္။ လူထု သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္မဵားသည္ ဦးလႀႎႀင့္ ေဒၞအမာတည္း ဟူေသာ ပုဂၢိႂလ္ ႎႀစ္ဦးတုိႚ၏ ႒ကိးပမ္းမႁဴဖင့္ ေပၞထၾက္ လာဴခင္းေဳကာင့္ ဴဖစ္သည္။ လူထု သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္မဵားႎႀင့္ လူထုေမာင္ႎႀံ တိုႚမႀာ ခဲၾဴခား၍ မရေသာ ဒဂႆၝးဴပား၏ ေခၝင္းႎႀင့္ပန္း သဖၾယ္ ရႀိခဲ့႓ပီး၊ ၎တိုႚ ႎႀစ္ဦး၏ လုံႚလ စိုက္ထုတ္မႁဴဖင့္ ဴမန္မာဴပည္ အထက္ပိုင္း အဝန္းတၾင္ လူထု အမည္မႀာ ေမၿး႒ကိႂင္ ပၾင့္လန္း၍ လာပၝသည္။
ဦးစၾာ ထုတ္ေဝသည္မႀာ လူထုဂဵာနယ္ ဴဖစ္သည္။ ၁၉၄၅ ခု၊ ဇူလုိင္ ၁၅ ရက္တၾင္ ထၾက္ေပၞလာေသာ လူထု ဂဵာနယ္မႀာ ႎႀစ္ပတ္ တ႒ကိမ္ထုတ္ ဴဖစ္႓ပီး၊ လက္ဆည္ကန္ရပ္ ၈၄ လမ္းရႀိ ႒ကီးပၾားေရး ပုံႎႀိပ္တုိက္မႀ ႟ုိက္ႎႀိပ္ ဴဖန္ႚခဵိခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ဂဵာနယ္၏ မူဝၝဒႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ေခၝင္းစီး၌ "က႗နု္ပ္တိုႚ၏ ဂဵာနယ္သည္ မည္သည့္ ဂိုဏ္းဂန၊ ပၝတီ တုိႚႎႀင့္မ႖ ေငၾေရး ေဳကးေရး၊ ဝၝဒေရးႎႀင့္ ပတ္သက္၍ စပ္လဵဥ္းဴခင္း မရႀိ၊ က႗ႎု္ပ္တိုႚ ယုံဳကည္ ယူဆသည့္ အတုိင္း တသမတ္တည္း သၾားမည္ ဴဖစ္ေဳကာင္း" ပၝရႀိခဲ့႓ပီး မဵက္ႎႀာဖုံး ပန္းခဵီႎႀင့္ ပတ္သက္၍လည္း "သန္းေခၝင္ကာလ လကၾယ္ည၌ ေတာနက္႒ကီး အတၾင္းတၾင္ မဵက္ေစ့လည္ လမ္းမႀားသူအား လမ္းႌၿန္လဵက္ ရႀိေသာ (Guiding Star) လမ္းႌၿန္ ဳကယ္တာရာသည္ အ႓မဲ ေရႀႚေဆာင္လဵက္ ရႀိ၏။ ထုိႚအတူ ဗမာ လူထု႒ကီး လမ္းမမႀား ရေလေအာင္ အဴမင္မႀန္ဴဖင့္ ခဵီတက္ႎုိင္ရန္ စည္း႟ုံး ႎုိင္ရေလေအာင္ ဓူဝံဳကယ္ ကဲ့သိုႚေသာ လမ္းႌၿန္ ဳကယ္႒ကီးသည္ အလင္းေရာင္ ဴဖန္ႚဴဖႃးလဵက္ ရႀိ႓ပီ ဟူေသာ အဓိပၯာယ္ဴဖင့္ မႎၩေလး ပန္းခဵီ ဘရင္ကေလးသည္ က႗ႎု္ပ္တိုႚ၏ မဵက္ႎႀာဖုံးကို ေရးဆဲၾ လုိက္သည္" ဟူ၍ ပၝရႀိ ခဲ့ေလသည္။
လူထု ဂဵာနယ္ ထုတ္ေဝ စက ဴမန္မာဴပည္ အေဴခအေနမႀာ ဖက္ဆစ္ ေတာ္လႀန္ေရး႒ကီး ဆင္ႎၿဲ႓ပီးခဵိန္ ဴဖစ္၍ တမဵိႂးသားလုံး ႎုိးဳကားကာ အမဵိႂးသား ညီႌၾတ္ေရး ဴပန္လည္ တည္ေဆာက္ ေနေသာ ကာလ ဴဖစ္သည္။ ဗိုလ္ခဵႂပ္ ေအာင္ဆန္း ဦးေဆာင္မႁဴဖင့္ ဖဆပလ အဖဲၾႚခဵႂပ္႒ကီးသည္ လၾတ္လပ္ေရး အတၾက္ ႓ဗိတိသ႖ တိုႚအား အဴပင္းထန္ဆုံး တုိက္ပဲၾ ဝင္ေနခဵိန္လည္း ဴဖစ္ပၝသည္။ သိုႚရာတၾင္ ဖဆပလ အဖဲၾႚခဵႂပ္႒ကီး အေနဴဖင့္ ၎တိုႚ၏ အာေဘာ္ကို သီးဴခား ေဖာ္ဴပႎုိင္ေသာ စာေစာင္လည္း မရႀိေသးေခဵ။ ယင္းသိုႚေသာ အေဴခအေန၌ အထက္ ဴမန္မာႎုိင္ငံ အထက္ပိုင္း ဖဆပလ ဝၝဒ ဴဖန္ႚခဵိေရးမႀႃးလည္း ဴဖစ္သည့္ ဦးလႀက ဴမန္မာဴပည္ အထက္ပိုင္း ေဒသမဵားအား ကိုယ္စားဴပႂကာ တမဵိႂးသားလုံး လၾတ္လပ္ေရး အတၾက္ လူထု ဂဵာနယ္မႀ လႁံႚေဆာ္ စည္း႟ုံး ေရးသား ခဲ့ေလသည္။ ထိုစဥ္က ဖဆပလ အဖဲၾႚခဵႂပ္႒ကီး၏ အာေဘာ္ကို ရန္ကုန္႓မိႂႚမႀ ထုတ္ေဝေသာ ဒီးဒုတ္ႎႀင့္ ဂဵာနယ္ေကဵာ္၌ အမဵားဆုံး ဴမင္ေတၾႚရ႓ပီး မႎၩေလး ႓မိႂႚတၾင္ကား လူထု၌ ဖတ္႟ႁရ ေလသည္။
အဆုိပၝ ဂဵာနယ္႒ကီး ၃ ေစာင္မႀာ စာနယ္ဇင္း သမုိင္းတၾင္ လၾတ္လပ္ေရး ပန္းတုိင္သိုႚ မမႀိတ္မသုန္ ခဵီတက္ ေနေသာ ဖဆပလ အဖဲၾႚခဵႂပ္႒ကီး၏ အာေဘာ္မဵား ထင္ဟပ္ကာ ဴပည္သူ လူထုအား အသိအဴမင္ ဖၾင့္ေပးသည့္ ဂဵာနယ္႒ကီးမဵား ဴဖစ္ခဲ့သည္။
ေဒၞအမာသည္ ဦးလႀႎႀင့္ အတူ လူထု ဂဵာနယ္၌ ဦးစီး လုပ္ကိုင္ ေလသည္။ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာ ဘဝႎႀင့္ သတင္း တည္းဴဖတ္ဴခင္း၊ စာဴပင္ဴခင္းႎႀင့္ ေဆာင္းပၝး ေရးဴခင္းမဵားကို လက္ေတၾႚ လုပ္ကိုင္ခဲ့ရာ စာနယ္ဇင္း အေတၾႚအဳကံႂမဵား ရရႀိခဲ့ေလသည္။ အသက္ ၃၀ ဴပည့္ခဲ့႓ပီ ဴဖစ္၍ ခဵင့္ခဵိန္ ႎႁိင္းဆမႁလည္း ရရႀိ ေန႓ပီဴဖစ္ရာ ဂဵာနယ္တၾင္ လက္ေထာက္ အယ္ဒီတာမႀ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္သိုႚ တုိးဴမၟင့္ လုပ္ကိုင္ ႎုိင္ခဲ့သည္။ ဂဵာနယ္တၾင္ ပၝရႀိသည့္ သတင္း၊ ေဆာင္းပၝးႎႀင့္ ဝတၪႂ၊ ကဗဵာတိုႚမႀာ လက္ငင္း ဴဖစ္ေပၞ ေနေသာ ႎုိင္ငံေရး၊ လူမႁေရး၊ စီးပၾားေရး အေဴပာင္းအလဲ မဵားကို ေစ့ငုေရးသားဴခင္း၊ အစိုးရ မူဝၝဒမဵားကို ေဝဖန္ ေရးသားဴခင္း အဴပင္ နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး၊ အမဵိႂးသား လၾတ္ေဴမာက္ေရး အတၾက္ ကမာၲ အရပ္ရပ္မႀ စာမဵားႎႀင့္ ယဥ္ေကဵးမႁ၊ အားကစား၊ သိပၯံဆုိင္ရာ အဴဖစ္အပဵက္ တိုႚအား ထည့္သၾင္း ေဖာ္ဴပခဲ့ရာ လူထု ဂဵာနယ္သည္ ဴမန္မာဴပည္ အထက္ပိုင္း သာမက တႎုိင္ငံလုံး ပဵံႚႎႀံႚကာ ဳသဇာ ရႀိေသာ ဂဵာနယ္ တေစာင္ ဴဖစ္လာ ခဲ့သည္။
ဂဵာနယ္ ထုတ္ေဝရင္း ေနႚစဥ္ထုတ္ သတင္းစာ ထၾက္ရႀိေရး အတၾက္ ဦးလႀႎႀင့္ ေဒၞအမာ တိုႚသည္ ယခင္ကထက္ လုံႚလစုိက္ လုပ္ကုိင္ခဲ့ရာ ၁၉၄၆ ဧ႓ပီလ ၁၉ ရက္တၾင္ "လူထု ပုဂၢလိက သတင္းစာ" ထၾက္ရႀိ လာပၝသည္။ အယ္ဒီတာခဵႂပ္မႀာ ဆရာ႒ကီး ေ႟ၿဥေဒၝင္း ဴဖစ္႓ပီး၊ ေဒၞအမာသည္ ေခၝင္း႒ကီးေရး အတတ္ ပညာကို ေ႟ၿဥေဒၝင္း ထံမႀ တဴဖည္းဴဖည္း ေလ့လာ သင္ယူခဲ့ရာ ကိုယ္တုိင္လည္း ေခၝင္း႒ကီးေရးသူ ဴဖစ္လာ ခဲ့သည္။ လူထု သတင္းစာ သည္လည္း ဂဵာနယ္ နည္းတူ ေအာင္ဴမင္မႁ ရရႀိလာ႓ပီး ထုိအခဵိန္က စ၍ ဦးလႀႎႀင့္ ေဒၞအမာကို ေရႀႚမႀ 'လူထု' ထည့္ဆို ေခၞေဝၞ လာခဲ့ဳကသည္။
လူထု သတင္းစာ ထုတ္ေဝ စက လူငယ္မဵား အတုခိုး လဲၾမႀားမည္ စိုး၍ ႟ုပ္ရႀင္ ေဳကာ္ဴငာမဵား ကိုပင္ လက္မခံခဲ့ပၝ။ ႎႀစ္အတန္ဳကာမႀ ဝန္ထမ္းမဵား ဝိုင္းဝန္း ေဴပာဆိုဳက သဴဖင့္ ႟ုပ္ရႀင္ ကၸကို ထည့္သၾင္းခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္၏။ ထိုႚဴပင္ လူထု သတင္းစာတၾင္ အရက္ ေဳကာ္ဴငာ၊ ဴမင္းပဲၾ သတင္းႎႀင့္ ေလာင္းကစား သတင္းမဵား ထည့္သၾင္းဴခင္း အလဵဥ္း မရႀိခဲ့ေပ။ ထိုမ႖မက လူမႁ ေဖာက္ဴပန္ ကဵႃးလၾန္သည့္ သတင္းမဵားအား စိစစ္ ေဖာ္ဴပ ခဲ့သဴဖင့္ သတင္းစာသည္ မိသားစု အတၾင္း ေအာ္ဟစ္ ဖတ္ဴပႎုိင္ေသာ သိကၡာ ေစာင့္စည္းသည့္ ပုဂၢလိက သတင္းစာ႒ကီး တေစာင္ အဴဖစ္ ထင္ထင္ရႀားရႀား ရပ္တည္ ႎုိင္ခဲ့၏၊ အထူးထုတ္ သတင္းစာ အဖုံးမဵားတၾင္ ေပၞဦးသက္၊ ဝင္းေဖ၊ ဦးေအာင္ခဵစ္၊ ဦးဘရင္ကေလး၊ ဦးေအးဴမင့္ႎႀင့္ ႎုိဝယ္ဆင္းပၝးလ္ တိုႚ၏ လက္ရာတိုႚဴဖင့္ ေရာင္စုံ ဴခယ္မႁန္းကာ ထုတ္ေဝ ခဲ့သဴဖင့္ ေစာင္ေရမႀာလည္း တိုးဴမင့္ လာခဲ့သည္။
လူထု ေဒၞအမာလည္း ဂဵာနယ္ အေတၾႚအဳကံႂမႀ ေနႚစဥ္ထုတ္ သတင္းစာ ဘက္သိုႚ အဆင့္ဆင့္ ကူးေဴပာင္းခဲ့သည္ ဴဖစ္၍ ထူးခ႗န္ ထက္ဴမက္ေသာ အမဵိႂးသမီး သတင္းစာ ဆရာ ဴဖစ္လာပၝသည္။ ဦးလႀႎႀင့္ အတူ စာနယ္ဇင္း လုပ္ငန္းမဵားအား ဒိုးတူေဘာင္ဘက္ ဦးေဆာင္ ဦး႟ၾက္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ရာ လုပ္ငန္း တခုလုံးအား တကိုယ္တည္း ဦးစီးႎုိင္သည္ အထိ တုိးတက္ လာခဲ့သည္။ ထိုႚေဳကာင့္လည္း ဆရာ႒ကီး ေ႟ၿဥေဒၝင္းႎႀင့္ လူထု ဦးလႀတိုႚ ဴငိမ္းခဵမ္းေရး ကၾန္ဖရင့္မဵား တက္ေရာက္ ေနစဥ္ အတၾင္းႎႀင့္ အထိန္းသိမ္းခံ ကာလမဵား၌ သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္ အလုပ္အား ဦးစီး လုပ္ကိုင္ ႎုိင္ခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ ယင္းသိုႚ လုပ္ကုိင္ရာ၌ စာေစာင္ ပုံမႀန္ ထၾက္ရႀိေရး ႒ကီးဳကပ္ရသည့္ အဴပင္ ေခၝင္း႒ကီးႎႀင့္ ပင္တုိင္ ေဆာင္းပၝးရႀင္ ကၸ ေဇာက္ခဵ ေရးသား ရေလသည္။ လူထု သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္မဵားအား သူမ ကိုယ္တုိင္ ဦးစီး လုပ္ကုိင္ ေနစဥ္ အတၾင္း ေခၝင္း႒ကီးပိုင္း ပင္တုိင္ ေရးသားရသည့္ အဴပင္ ေဒၞအမာ အမည္ဴဖင့္ လႁပ္ရႀား ေနေသာ ကမာၲႚေရးရာမဵား ကၸ ပင္တုိင္ ေဆာင္းပၝးရႀင္လည္း ဴဖစ္ခဲ့သည္။ ယင္းကၸကို လူထု သတင္းစာ၌ ၁၉၆၁ ေမလမႀ ၁၉၆၇ ဇူလုိင္ အထိ ၇ ႎႀစ္နီးပၝး ေရးသားခဲ့ရာ Personal Editorial လည္း ဴဖစ္ခဲ့သည္။ Regular Colunnist ပုံမႀန္ ေကာ္လံစား အေနဴဖင့္ ေရးခဲ့ေသာ ၎ေဆာင္းပၝး မဵားမႀာ ၂၇၉၁ ပုဒ္တိတိ ရႀိခဲ့သဴဖင့္ ဴမန္မာ အမဵိႂးသမီး သတင္းစာ ဆရာ တဦး အေနဴဖင့္ အမဵားဆုံး ေရးသည့္ ေဆာင္းပၝး အေရအတၾက္ ဟုလည္း သတ္မႀတ္ ႎုိင္ပၝသည္။
အထူးသဴဖင့္ ခင္ပၾန္း ဴဖစ္သူ မရႀိစဥ္ ကာလမဵား အတၾင္း သားသမီး ေစာင့္ေရႀာက္ေရးႎႀင့္ စာနယ္ဇင္း လုပ္ငန္းမဵားထဲ ခဵာခဵာလည္ကာ စာအုပ္မဵား ေဟာတအုပ္ ေဟာတအုပ္ ေရးထုတ္ႎုိင္ဴခင္း မႀာလည္း ဴမန္မာ အမဵိႂးသမီး တဦး အေနဴဖင့္ ထူးဴခားေသာ စၾမ္းေဆာင္ခဵက္လည္း ဴဖစ္ခဲ့သည္။ ထုိကာလက လူထု ေဒၞအမာသည္ ရင္ေသၾးငယ္အား ခဵီပိုးရင္း သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္ အခဵိန္မႀန္ ထၾက္ရႀိေရး အတၾက္ စၾမ္းေဆာင္ခဲ့ေသာ ရႀာမႀ ရႀားသည့္ အမဵိႂးသမီး သတင္းစာ ဆရာလည္း ဴဖစ္ေပသည္။
လူထု ရပ္နား႓ပီးမႀ
လူထု ဂဵာနယ္သည္ ၁၁ ႎႀစ္ဳကာ ထုတ္ေဝ ႓ပီးေနာက္ ၁၉၅၉ ဇန္နဝၝရီတၾင္ ရပ္နားခဲ့႓ပီး လူထု သတင္းစာ သည္ကား ၇ ႎႀစ္တုိင္ ဆက္လက္ ထၾက္ရႀိေန႓ပီး၊ ၁၉၆၇ ဇူလုိင္ ၇ ရက္တၾင္မႀ ရပ္နား ခဲ့ပၝသည္။ လူထု ေဒၞအမာသည္ ဂဵာနယ္ ရပ္နား ႓ပီးသည္မႀ အခဵိန္ ပိုမို ရရႀိလာ႓ပီး စာေပ ေရးသားဴခင္း ဘက္၌ ဴမၟႂပ္ႎႀံ လုပ္ကိုင္ခဲ့ရာ ဆုိရႀယ္လစ္ တုိင္းဴပည္မဵားသိုႚ၊ အိုယန္းကီးတိုႚ၊ ေငၾႎႀင့္ လက္နက္၊ (၁၉၆၃) ဴပည္သူခဵစ္ေသာ အႎုပညာသည္မဵား၊ (၁၉၆၄) ဘဝခဵင္း မတူသည့္ တ႟ုတ္ဴပည္၊ (၁၉၆၆) ေအာင္ဗလ၊ ဖိုးစိန္၊ စိန္ကတုံး၊ (၁၉၆၇) ေ႟ၿ႟ုိး ဦးဘကေလး၊ (၁၉၆၉) ေ႟ၿမန္းတင္ေမာင္၊ (၁၉၇၀) ကမာၲႚ အ႒ကီးဆုံး စာအုပ္၊ (၁၉၇၃) ေ႟ၿေဒၝင္းေတာင္ ေဆာင္းပၝးမဵား၊ (၁၉၇၅) ဆရာ႒ကီး သခင္ ကိုယ္ေတာ္မႁိင္း၊ ၁၉၇၆ ေတာ္လႀန္တဲ့ တရုတ္ဴပည္ က႗န္ေတာ္ မႀတ္မိသမ႖ (၁၉၇၉) တိုႚကို ေရးသား ထုတ္ေဝခဲ့႓ပီး၊ (၁၉၈၂) ဳသဂုတ္ ၇ ရက္ တၾင္ကား ၄၃ ႎႀစ္ဳကာ ေပၝင္းသင္း လာသည့္ ခင္ပၾန္းသည္ လူထု ဦးလႀ ကၾယ္လၾန္ဴခင္းႎႀင့္ ဳကံႂေတၾႚရ ေလသည္။ ယင္းေနာက္ ၁၉၈၄ မတ္ ၄ တၾင္ ေလာင္က႗မ္းခဲ့ေသာ ဦးကဵား႒ကီး မီးထဲ ပုံႎႀိပ္တုိက္၊ စာအုပ္တုိက္ႎႀင့္ စကၠႃ သိုေလႀာင္႟ုံမဵား ပၝသၾားခဲ့ကာ ၂ ႎႀစ္ဳကာမႀ စာနယ္ဇင္း လုပ္ငန္းမဵားအား ဴပန္လည္ ထူေထာင္ ႎုိင္ခဲ့သည္။ ထိုႚေနာက္ မေလဵာ့ေသာ ဇဲၾႎႀင့္ အကဵိႂးဴပႂ စာေပမဵား ေရးသား ေနသည္မႀာ ၂၀၀၈ ေႎၾဦးတုိင္ ဴဖစ္ေလသည္။
ရာစုႎႀစ္၏ မီး႟ူးတန္ေဆာင္
လူထု ဂဵာနယ္ ၁၁ ႎႀစ္၊ လူထု သတင္းစာ ၂၁ ႎႀစ္၊ လူထု ႒ကီးပၾားေရး ပုံႎႀိပ္တုိက္ ႎႀစ္ ၇၀ ၊ စာေရးသက္ ၇၂ ႎႀစ္ တိုႚဴဖင့္ ဴဖတ္သန္းခဲ့ေသာ လူထု ေဒၞအမာ သည္ကား ၂၀၀၈ ခု၊ ဧ႓ပီ ၇ ရက္က ကၾယ္လၾန္ခဲ့႓ပီ ဴဖစ္သည္။ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္ထိ စာမဴပတ္ ေရးခဲ့ရာ "က႗န္မ ေရးတဲ့ သူဘဝ၊ ခင္ပၾန္းသည္ လူထုဦးလႀ" ႎႀင့္ "ပန္းခဵီ ဘရင္ကေလး အတၪႂပၯတၨိ" တိုႚအား ဴပႂစုေနဆဲ ဴဖစ္ပၝသည္။ ကၾယ္လၾန္ခဵိန္၌ ၉၃ ႎႀစ္ ရႀိခဲ့႓ပီး ဴဖစ္ေသာ လူထု ေဒၞအမာသည္ သူမ၏ ဘဝ တေလ႖ာက္လုံးတၾင္ လူထု သတင္းစာ၊ ဂဵာနယ္မဵားႎႀင့္ စတုတၪမၸိႂင္ ေဒၝက္တိုင္ တခုႎႀယ္ တုိင္းဴပည္ အတၾက္ အေထာက္အပံ့ ဴပႂခဲ့႟ုံမက ဘာသာေရးႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ကမာၲႚ အ႒ကီးဆုံး စာအုပ္ႎႀင့္ သာသနာ့ ဝန္ေဆာင္ ဆရာေတာ္႒ကီး မဵားကို လည္းေကာင္း၊ ဴမန္မာ့ ယဥ္ေကဵးမႁႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ဴပည္သူ ခဵစ္ေသာ အႎုပညာသည္မဵား၊ ေအာင္ဗလ၊ ဖိုးစိန္၊ စိန္ကတုံး၊ ေ႟ၿ႟ုိး ဦးဘကေလး၊ ေ႟ၿမန္းတင္ေမာင္၊ အ႓ငိမ့္၊ ဴမန္မာ့ မဟာဂီတႎႀင့္ ေခတ္ေပၞ ပန္းခဵီကို လည္းေကာင္း၊ ႎုိင္ငံတကာ ခဵစ္ဳကည္ေရးႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ထုိင္း ဝတၪႂတိုမဵား၊ အာဖရိက ဝတၪႂတိုမဵားကို လည္းေကာင္း အတၪႂပၯတၨိ စာေပႎႀင့္ ပတ္သက္၍ ဆရာ႒ကီး သခင္ ကိုယ္ေတာ္မႁိင္းႎႀင့္ မႎၩေလးသူ၊ မႎၩေလး သားမဵားကို လည္းေကာင္း၊ ဴမန္မာ အမဵႂိးသမီးမဵား သိမႀတ္ဖၾယ္ "အေမ့ ေရႀးစကား" ကို လည္းေကာင္း စာအုပ္ အဴဖစ္ ဴပႂစု ထုတ္ေဝခဲ့သည္ ဴဖစ္၍ ရာစုႎႀစ္ တခုလုံး၏ မုခ္ဦး၌ စာေပ မီး႟ူးတန္ေဆာင္ ဟုလည္း ဆိုႎုိင္ေပသည္။
သမုိင္းေခတ္မဵား အစဥ္ဆက္ ဴဖတ္သန္းရင္း နယ္ခဵဲႚ ဆန္ႚကဵင္ေရး၊ အမဵိႂးသား လၾတ္လပ္ေရး၊ ကမာၲႚ ႓ငိမ္းခဵမ္းေရး၊ တိုင္းရင္းသား ညီႌၾတ္ေရးအား စာေပ၊ အႎုပညာ၊ ယဥ္ေကဵးမႁနႀင့္ ေပၝင္းကူး ေပးခဲ့ေသာ တိုင္းကဵႂိး ဴပည္ဴပႂ သတင္းစာ ဆရာ၊ စာေရး ဆရာမ႒ကီးလည္း ဴဖစ္ပၝသည္။ ဴမန္မာ အမဵိႂးသမီး မဵားထဲတၾင္ လူထု ေဒၞအမာလို ပုဂၢိႂလ္မဵား ေတာ္႟ုံႎႀင့္ ေပၞထၾန္း လာမည္ကား မဟုတ္ေခဵ။
စာ႔ကင္း ။ ။ ထူးခ႗န္ေသာ ဴမန္မာ သတင္းစာ ဆရာမဵား အတၪႂပၯတၨိ ဴပႂစုေနစဥ္ အတၾင္း အေမ လူထု ေဒၞအမာ အေဳကာင္း ေရးသား ေနဆဲမႀာပင္ ကၾယ္လၾန္ေဳကာင္း ဳကားသိ ရပၝသည္။ အေဳကာင္း တုိက္ဆုိင္စၾာပင္ ေဆာင္းပၝး ႓ပီးစီးသည့္ အခဵိန္မႀာ နာေရး ေဳကာ္ဴငာ သတင္းစာ၌ ပၝရႀိသည့္ ေနႚလည္း ဴဖစ္ေန ပၝသည္။