မဟာေဆၾ (၁၉၀၀ - ၁၉၅၃)

၁။ အမည္ရင္း - ေမာင္ဘရႀိန္ (ဦးဘေဆၾ)
၂။ မိဘအမည္ - ဦးေအာင္႓ငိမ္း + ေဒၞဴမၟင့္
၃။ ေမၾးသကၠရာဇ္ - ၁၉၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္၊ ဳသဂုတ္လ ၂ ရက္
၄။ ေမၾးဖၾားရာ ေဒသ - စစ္ကုိင္း႓မိႂႚ
၅။ ကေလာင္ အမည္ခၾဲမဵား - ေဳကာ့ဝက္လက္၊ ေမာင္ေ႟ၿေဳကာ့၏ အေႎၩဝၝသိက၊ ေမာင္ဝင္းေဳကာ့၏ တပည့္၊ ေစာရသက္ဴပင္း၊ မၾန္းေသာ္တာ၊ ေနသူရိန္။

ကုိယ္ေရးဴဖစ္စဥ္

ဆရာ မဟာေဆၾသည္ ေမၾးခဵင္း ေလးေယာက္ အနက္ တတိယသား ဴဖစ္သည္။ ၁၀ ႎႀစ္သားတၾင္ ရႀင္သာမေဏ ဴပႂ၍ ႎႀစ္ႎႀစ္တုိင္တုိင္ သ႓ဂႂႇဟ္ ကုိးပုိင္းလုံးကုိ ပၝဠိ အနက္ အဓိပၯာယ္ႎႀင့္ တကၾ သင္ယူခဲ့သည္။ ဴမန္မာေကဵာင္း တက္ရေသာ မဟာေဆၾသည္ အဂႆလိပ္စာ တတ္လုိ လႀေသာ္လည္း ဖခင္က စစ္ကုိင္း႓မိႂႚ အထက္တန္း ေကဵာင္းသုိႚ ေဴပာင္းမေပး သဴဖင့္ မီးရထား ကုန္႟ုံ စာေရး႒ကီး ဦးဘအုန္းႎႀင့္ ဦးဘ႓မိႂင္ ဆုိသူတုိႚ ထံမႀ အဂႆလိပ္စာကုိ သင္ယူ ခဲ့ရသည္။

ထုိႚေနာက္ စစ္ကုိင္း႓မိႂႚ ေ႟ၿေတာင္ဦး ေကဵာင္းတၾင္ အစုိးရ ရႀစ္တန္းေကဵာင္း ဖၾင့္လႀစ္သဴဖင့္ ဆက္လက္ ပညာ သင္ယူရာ ရႀစ္တန္း ဴမန္မာစာ၌ သင္ဳကား ရေသာ ဆန္း၊ အလကႆာႎႀင့္ တကၾ ပဵႂိႚ၊ ကဗဵာ လကႆာ မဵားသည္ မဟာေဆၾအား စာေရးဆရာ အဴဖစ္ သေႎၭ တည္ေစ ခဲ့သည္။

၁၉၂၀ ဴပည့္ႎႀစ္တၾင္ မႎၩေလး ေနာ္မန္ ဆရာဴဖစ္သင္ ေကဵာင္းသုိႚ ေဴပာင္းေ႟ၿႚ ပညာ သင္ဳကား႓ပီး ကုိးတန္း ေအာင္ဴမင္၍ ဆရာဴဖစ္ လက္မႀတ္ရကာ ၁၉၂၅ - ၃၁ ခုႎႀစ္မဵားတၾင္ ေ႟ၿဘုိ ခ႟ုိင္ ဝက္လက္႓မိႂႚႎႀင့္ ကခဵင္ဴပည္နယ္ ဟုိပင္ ႓မိႂႚမဵားတၾင္ ေကဵာင္းဆရာ အဴဖစ္ လုပ္ကုိင္ခဲ့သည္။ ၁၉၃၁ ခုႎႀစ္တၾင္ ဟုိပင္႓မိႂႚမႀ မဳကည္ဳကည္ႎႀင့္ အိမ္ေထာင္ ကဵသည္။ ၁၉၃၂ ခုႎႀစ္၊ ေဖေဖာ္ဝၝရီ လတၾင္ အလုပ္မႀ ထၾက္႓ပီး ေနာက္ကုိးလ အဳကာတၾင္ ခင္ဦး႓မိႂႚ၌ ေကဵာင္းဆရာ ဝင္လုပ္ ဴပန္သည္။ ၁၉၃၉ ခုႎႀစ္၊ စက္တင္ဘာလမႀ စ၍ ရန္ကုန္႓မိႂႚသုိႚ ထၾက္ခၾာ လာ႓ပီး စာေရးဆရာ အဴဖစ္ ကဵင္လည္ ေတာ့သည္။

မဟာေဆၾ ဟူေသာ အမည္ကုိ မခံယူမီ ၁၉၈၁ ခုႎႀစ္ ခန္ႚကပင္ ေဆာင္းပၝး၊ ကဗဵာမဵား ေရးသား ခဲ့သည္။ ၁၉၂၅ ခုႎႀစ္တၾင္ သူငယ္ခဵင္း ေမာင္ေဳကာ့ကုိ အဖၾဲဴပႂ၍ ေဳကာ့ဝက္လက္ အမည္ဴဖင္ ကဗဵာ ေရးခဲ့သည္။ ၁၉၂၆ ခုႎႀစ္ ဝက္လက္႓မိႂႚ၌ ေကဵာင္းဆရာ လုပ္စဥ္ ဝတၪႂမဵား စတင္ ေရးသား ခဲ့သည္။ ကေလာင္နာမည္ ပုံေသ မဟုတ္ဘဲ ေမာင္ေ႟ၿေဳကာ့၏ အေႎၩဝၝသိက၊ ေမာင္ဝင္းေဳကာ့၏ တပည့္ စသည္ အမည္မဵား သုံးခဲ့သည္။ ၁၉၂၅ ခုႎႀစ္ ဇၾန္လ (သုိႚ) ဇူလုိင္လ သူရိယ မဂၢဇင္းတၾင္ ပၝေသာ ေ႟ၿဖူးစာ႓မိႂင္ ဝတၪႂတုိမႀာ မဟာေဆၾ၏ ပထမဆုံး ဝတၪႂဴဖစ္႓ပီး ပထမဆု အဴဖစ္ ေငၾ ၁၅ ကဵပ္ ရရႀိသည္။ အလားတူပင္ ႟ုံးဴပာတာကေလး၊ ဘုန္း႒ကီး လူထၾက္ႎႀင့္ ဆရာမ ဝတၪႂတုိ မဵားသည္လည္း ပထမဆု အဴဖစ္ ေငၾသား ခဵီးဴမၟင့္ ခံရသည္။

မဟာေဆၾ ကေလာင္ အမည္ကုိ ၁၉၂၉ ခုႎႀစ္၊ ဇူလုိင္လထုတ္ သူရိယ မဂၢဇင္းပၝ မနန္းဝၝ ဝတၪႂမႀ စတင္ ခံယူခဲ့သည္။ ဖခင္၏ အမိမႀာ ေလႀသင္း အတၾင္းဝန္ ဦး႓ခိမ့္၏ ႎႀမ ဴဖစ္၍ မိခင္၏ အဖမႀာ တုိင္းတားမင္း႒ကီး၏ ညီအရင္း ဴဖစ္ရာ မဟာေဆၾ ဟူ၍ ကေလာင္အမည္ ခံယူခဲ့ဴခင္း ဴဖစ္သည္။ သူရိယ မဂၢဇင္းတၾင္ ေစာရသက္ဴပင္း၊ မဟာေဆၾ အမည္ဴဖင့္ ဝတၪႂ တပုဒ္စီႎႀင့္ တခၝတရံ မၾန္းေသာ္တာ အမည္ဴဖင့္ ဟာသ ဝတၪႂမဵား ေရးသားသည္။ ႒ကီးပၾားေရး မဂၢဇင္းတၾင္ လစဥ္ ေနသူရိန္ အမည္ဴဖင့္ ေဆာင္းပၝး တပုဒ္၊ မဟာေဆၾ အမည္ဴဖင့္ ဝတၪႂ တပုဒ္စီ ေရးသား ခဲ့သည္။ အမ္ေအ ေမာင္႒ကီး ဦးစီးသည့္ ရဲသတင္းစာတၾင္ ၂ ႎႀစ္ဳကာ အခမဲ့ တာဝန္ခံ အယ္ဒီတာ အဴဖစ္ ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့သည္။

မဟာေဆၾသည္ သူရိယ႟ုပ္စုံတၾင္ ဳကံႂဖူးတယ္၊ ေထာင္နန္းစံ ဝတၪႂ ႎႀစ္ပုဒ္၊ သူရိယ ေနႚစဥ္တၾင္ အကဵႂိးေဆာင္႒ကီး၊ တုိႚေမေမ၊ ႎႀစ္ဆင့္ေမတၨာ၊ ကုိလူလိမ္၊ စေန႓ဂိႂဟ္ႎႀင့္ ဆရာဝန္မုိႚ ဝတၪႂရႀည္ ေဴခာက္ပုဒ္ ေရးသား ခဲ့သည္။ စစ္႒ကိႂေခတ္တၾင္ ဝၝဴဖန္ႚဴဖႃးေရး အရာရႀိခဵႂပ္ အဴဖစ္ ေခတၨ ေဆာင္႟ၾက္ခဲ့႓ပီး ရတီမႀန္၊ မယ္တုိႚဴပည္၊ ေမာင္တုိႚဴပည္ႎႀင့္ မဟာေဆၾ၏ မဟာေဆၾ စာအုပ္မဵား ေရးသား ခဲ့သည္။

မဟာေဆၾသည္ ေခတ္ကုိ မလုိက္ဘဲ မိမိကသာ ေခတ္႒ကီးကုိ ဆၾဲေဆာင္ ဴပႂဴပင္ခဲ့သည္။ မိမိႎုိင္ငံ က႗န္ဘဝမႀ လၾတ္ေဴမာက္ေရး အတၾက္ ဝတၪႂ၊ ေဆာင္းပၝးမဵားဴဖင့္ လႁႚံေဆာ္ ခဲ့သည္။ တုိႚေမေမ၊ သူပုန္႒ကီး၊ သူပုန္ႚအိမ္ ဝတၪႂမဵားဴဖင့္ ေတာ္လႀန္ေရးကုိ အစပဵႂိး ေပးခဲ့သည္။ ရဟန္းတုိႚ၏ ခဵႂိႚယၾင္းခဵက္ကုိ ေစဵးခဵႂိသူ ဝတၪႂႎႀင့္ လည္းေကာင္း၊ နတ္ ဘုိးဘုိးေအာင္ ကုိးကၾယ္ ယုံဳကည္မႁ မဵားကုိ ပဵႂိႚေတာင္ဴပံႂး၊ ဒမစဳကာ၊ စေန႓ဂိႂဟ္ ဝတၪႂမဵားဴဖင့္ လည္းေကာင္ ရဲဝ့ံစၾာ ဴပႂဴပင္ ေပးခဲ့သည္။

မဟာေဆၾသည္ အခဵစ္ ဝတၪႂ မဵားလည္း ေရးသား ခဲ့သည္။ ဴမန္မာဴပည္တၾင္ အိမ္ေထာင္မႁ အတၾင္းေရးမဵား အဴဖစ္ အခဵစ္ဴပႍနာ စာအုပ္ႎႀင့္ အိမ္ေထာင္သည္မဵား သိသင့္သည္ တုိႚကုိ ဴပႂစု ေရးသား ခဲ့သည္။ မဟာေဆၾသည္ စာေပ အမဵႂိးမဵႂိး ဴပႂစု ေရးသားခဲ့ရာ ဝတၪႂရႀည္ ၆၀ ေကဵာ္ႎႀင့္ ဝတၪႂတုိ ၅၀၀ ေကဵာ္ ေရးသားခဲ့သည္။

မဟာေဆၾသည္ ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လ ၅ ရက္ေနႚတၾင္ ကၾယ္လၾန္ခဲ့႓ပီး ဇနီးေဒၞဳကည္ဳကည္ႎႀင့္ သမီး ႎႀစ္ဦး ကဵန္ရစ္ ခဲ့သည္။ သမီး တဦးမႀာ ေနာင္တၾင္ ခင္ေဆၾဦး အမည္ဴဖင့္ နာမည္ေကဵာ္ စာေရးမ တဦး ဴဖစ္လာ ခဲ့သည္။

မဟာေဆၾ ေရးသား ဴပႂစုခဲ့ေသာ စာအုပ္မဵား

၁။ ကေလးမဴဖစ္ေထၾ - ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္

၂။ ကာလေဴပာင္းဴပန္

၃။ ကုိလူလိမ္ - ၁၉၆၉ ခုႎႀစ္

၄။ ကုိးသန္းရႀင္ - ၁၉၄၅ ခုႎႀစ္

၅။ ဳကံႂဖူးတယ္ - ၁၉၇၁ ခုႎႀစ္

၆။ ႒ကိႂက္တာေ႟ၾးယူ - ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္

၇။ ခဵစ္ကလိန္ - ၁၉၄၁ ခုႎႀစ္

၈။ ခဵစ္ပုံမႀား - ၁၉၅၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၉။ ခဵစ္ေပၾလီ - ၁၉၅၂ ခုႎႀစ္

၁၀။ ခဵစ္မႎုိင္ - ၁၉၄၅ ခုႎႀစ္

၁၁။ ခဵစ္ရမႀာခက္တယ္ - ၁၉၄၅ ခုႎႀစ္

၁၂။ ခဵစ္ေရလယ္ - ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္

၁၃။ ခဵစ္ေရး႒ကိႂက္ေရး - ၁၉၄၆ ခုႎႀစ္

၁၄။ ခဵစ္ရည္တူ - ၁၉၆၀ ခုႎႀစ္

၁၅။ ခဵစ္ေလာကီ - ၁၉၅၆ ခုႎႀစ္

၁၆။ ခဵစ္သန္ႚစင္ - ၁၉၆၃ ခုႎႀစ္

၁၇။ ငံမုိးႎႀင့္ ဤကေလာင္ ဝတၪႂႎႀစ္ပုဒ္ - ၁၉၆၂ ခုႎႀစ္

၁၈။ စေန႓ဂိႂဟ္ႎႀင့္ ကာလေဴပာင္းဴပန္ - ၁၉၆၂ ခုႎႀစ္

၁၉။ စာေရး႒ကီးႎႀင့္ တကယ့္မင္းသမီး - ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္

၂၀။ စာေရး႒ကီး မဟာေဆၾ - ၂၀၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၂၁။ ေစာရဗလ - ၁၉၆၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၂၂။ ေစာရသက္ဴပင္း - ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္

၂၃။ ေစာရသက္ဴပင္း (၂) - ၁၉၅၁ ခုႎႀစ္

၂၄။ စစ္ထၾက္သူ - ၁၃၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၂၅။ စစ္ေဴမဴပင္ႎႀင့္ ခဵစ္ေရစင္

၂၆။ ဆရာဝန္မုိႚ - ၁၉၆၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၂၇။ ေစဵးခဵႂိသူ - ၁၉၆၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၂၈။ ေတာနဲႚေတာင္စၾယ္ - ၁၉၆၆ ခုႎႀစ္

၂၉။ ေတာင္နန္းစံ - ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္

၃၀။ ဒမစဳကာ - ၁၉၄၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၃၁။ ဒၝတုိႚေဴမ - ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္

၃၂။ တုိႚေမေမ - ၁၉၆၄ ခုႎႀစ္

၃၃။ ဓားထက္သူ - ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္

၃၄။ ေနသူရိန္ (ပထမတၾဲ) - ၁၃၀၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၃၅။ ေနသူရိန္ မေဳကာက္တရား (ပထမတၾဲ) - ၁၉၃၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၃၆။ ႎႀစ္ဆင့္ေမတၨာ - ၁၉၅၅ ခုႎႀစ္

၃၇။ ပဵႂိႚေတာင္႓ပံႂး - ၁၉၅၅ ခုႎႀစ္

၃၈။ ပၾင့္လင္းေဂဟာ -

၃၉။ ဴဗႃဘုိေမာင္ - ၁၉၅၁ ခုႎႀစ္

၄၀။ ဘီးလပ္သူ - ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္

၄၁။ ဘုိးဝဇီရ - ၁၉၆၇ ခုႎႀစ္

၄၂။ မစိတ္ - ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္

၄၃။ မဟာေဆၾ၏ မဟာေဆၾ - ၁၉၅၃ ခုႎႀစ္

၄၄။ ေမာင္တုိႚဴပည္၊ မယ္တုိႚဴပည္ႎႀင့္ ကုိးသန္းရႀင္ - ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္

၄၅။ ရဲေခၝင္႒ကီး - ၁၉၃၁ ခုႎႀစ္

၄၆။ ေ႟ၿေယာက္ဖ - ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္

၄၇။ လူမုိက္ေလာကီ - ၁၉၆၉ ခုႎႀစ္

၄၈။ ေလးပၾင့္ဆုိင္ (မဟာေဆၾႎႀင့္အဴခား) - ၁၉၄၄ ခုႎႀစ္

၄၉။ ဝၝဝၝဝင္း - ၁၉၆၂ ခုႎႀစ္

၅၀။ ေဝ့ေ႟ၿေယာက္ဖ - ၁၉၄၈ ခုႎႀစ္

၅၁။ ဝတၪႂႌၾန္ႚ (ဇဝန၊ ေ႟ၿဥေဒၝင္း၊ မဟာေဆၾ) -

၅၂။ သူငယ္ခဵင္းေကာင္း - ၁၉၇၀ ဴပည့္ႎႀစ္

၅၃။ သူပုန္႒ကီး - ၁၉၆၅ ခုႎႀစ္

၅၄။ သူပုန္ႚအိမ္ - ၁၉၆၄ ခုႎႀစ္

၅၅။ သုံးေ႟ၾႚလယ္ - ၁၉၆၃ ခုႎႀစ္

၅၆။ အကဵႂိးေဆာင္႒ကီး - ၁၉၆၁ ခုႎႀစ္

၅၇။ အခဵစ္ - ၁၉၆၃ ခုႎႀစ္

၅၈။ အသံရႀင္

၅၉။ အသံရႀင္ႎႀင့္ သားေရနားစားသူ - ၁၉၇၂ ခုႎႀစ္

၆၀။ အုိဘဲ့ ..... ဖူးစာ - ၁၉၅၁ ခုႎႀစ္