မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ
ကုိလုိနီေခတ္ မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာမဵား
အထက္တဆင့္ဴမင့္တဲ့႓ဗိတိသ႖ နယ္ခဵဲႚ လက္ေအာက္ ကေန ဴမန္မာ့ လၾတ္လပ္ေရး ဴပန္လည္ ရရႀိေအာင္ ႒ကိႂးစား ေဆာင္႟ၾက္ ခဲ့တဲ့ လႀႃပ္ရႀားမႁ မႀတ္တမ္း မႀတ္ရာေတၾနဲႚ ႓ဗိတိသ႖ ကုိလုိနီေခတ္က ဴမန္မာႎိုင္ငံနဲႚ ဴပည္သူလူထု အေဴခအေနနဲႚ ပတ္သက္တဲ့ မႀတ္တမ္း မႀတ္ရာေတၾကို လက္လႀမ္း မီႀသေလာက္ စုစည္း တင္ဴပ ထားတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဖိနပ္ ဴပႍနာ
၂၀၀၀ ခုႎႀစ္ တတိယ အ႒ကိမ္ထုတ္ တကၠသိုလ္မဵား သမိုင္း သုေတသန ဌာန၊ ဂဵီအီးစီ (ပညာေရး) သမဝၝယမ အသင္းက ထုတ္ေဝတဲ့ ဴမဟန္ရဲႚ 'ကိုလုိနီေခတ္ ဴမန္မာ့ သမိုင္း အဘိဓာန္' ကေန "ဖိနပ္ ဴပႍနာ" ကုိ ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္
အထက္ ဴမန္မာဴပည္ကို သိမ္းပိုက္ရန္ လႁံႚေဆာ္ခဲ့သူမဵား
တကၠသိုလ္ ပညာ ပေဒသာ စာေစာင္ အတၾဲ ၃၊ အပိုင္း ၂ ကေန ေဒၞဳကန္ရဲႚ "အထက္ ဴမန္မာဴပည္ကို သိမ္းပိုက္ရန္ လႁံႚေဆာ္ခဲ့သူမဵား" သုေတသန ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 2.8 MB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [This paper was read on 19 Nov. 1967 at Kanthaseinlai group. The author observes tha the First Anglo - Burmese Wa, which ended in 1826, cost Myanmar Rakhine and Tenessarim states. The Second Anglo - Burmese War, which ended in 1852, enabled the British Government to occupy Lower Burma. Subsequent relations between King Thibaw and the British foreign were not smooth; however, the British Government had not planned to occupy Upper Burma before March 1885. But the Rangoon Chamber of Commerce continually urged the Government to occupy Upper Burma. At that time Mindon-min had a problem in the Mandalay prison and the prisioners rebelled. Nearly 150 prisioners were killed, and after that affair the Rangoon Deputy Commissioner called a mass meeting and pointed out the weakness of the Thibaw's administration. The author contends that the Rangoon Chamber of Commerce advocated and successfully instigated the invasion of Upper Burma and the lost of independence.]
သီေပၝမင္း ပၝေတာ္မူခဵိန္က ႓ဗိတိသ႖ ဴမန္မာႎိုင္ငံသူ ႎိုင္ငံသားတိုႚ၏ အေဴခအေန
၁၉၆၉ ေမလထုတ္ ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံ စာေပႎႀင့္ လူမႁေရး သိပၯံဂဵာနယ္ အတၾဲ ၂၊ အမႀတ္ ၂ ကေန ေဒၞဳကန္ရဲႚ "သီေပၝမင္း ပၝေတာ္မူခဵိန္က ႓ဗိတိသ႖ ဴမန္မာႎိုင္ငံသူ ႎိုင္ငံသားတိုႚ၏ အေဴခအေန" သုေတသန ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 2.1 MB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [The author describes the condition of people in British Burma at annexation. British Burma comprised Arakan, Tenasserim and Pegu in 1862 and was administered by a Chief Commissioner. The British annexed Upper Burma in Jan. 1886 and this paper deals with the general condition of the Myanmar people whose traditions were still very strong, and barely tinged with Western influences. The new administrative and economic systems brought about major changes in the social order. The author emphasizes economic conditions-- revenues and taxes--and colonial education at that time.]
ဴမန္မာဴပည္ - အိႎၬိယ သတင္းစာမဵား အာေဘာ္ (၁၈၈၆ - ၈၇)
၁၉၇၇ ခုမႀာ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနက ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန စာေစာင္ အမႀတ္ ၁ ကေန ေဒၞဳကန္ရဲႚ "ဴမန္မာဴပည္ - အိႎၬိယ သတင္းစာမဵား အာေဘာ္ (၁၈၈၆ - ၈၇)" သုေတသန ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 2.6 MB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [Political conditions of Myanmar immediately after the annexation (1886-87) as seen through the Indian press. The people were governed by a new master. Rebels were branded as dacoits by a critical Indian press which ridiculed and attacked Lord Dufferin's direct administration. They called His Excellency a quack politician, not a farseeing statesman. The press favoured a native prince on the Myanmar throne, a practice common in India. The press argumed that the English were suppressing the so-called dacoits at the expense of Indian tax-payers.]
ေလာ့ဒပ္ဖရင္ မႎၩေလးသုိႚ လာေရာက္ခဲ့စဥ္က (၁၈၈၆)
၁၉၇၉ ခုမႀာ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနက ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန စာေစာင္ အမႀတ္ ၄ ကေန ေဒၞဳကန္ရဲႚ "ေလာ့ဒပ္ဖရင္ မႎၩေလးသုိႚ လာေရာက္ခဲ့စဥ္က (၁၈၈၆)" သုေတသန ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 2.6 MB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [King Thibaw was dethroned on 29 Nov. 1885. The proclamation of 1 Jan. 1886 declared Upper Burma to be an integral part of the British Empire. Diffferent kinds of administration for Upper Burma were contemplated: a buffer state, a protected state, a semi- protected state, and a regency were considered, but all were found impracticable. While the people expected a Myanmar Prince appointed by the British to succeed Thibaw, the Chambers of Commerce strongly advocated outright annexation. When Lord Dufferin visited Mandalay to see things for himself, he declined to receive the memorials submitted by the ex-Ministers. He recommended direct administration as the best course, so the Hluttaw was abolished and Upper Burma incorporated in British India, becoming a Scheduled District.]
႓ဗိတိသ႖ အုပ္ခဵႂပ္ေရးဆိုင္ရာ အေခၞအေဝၞမဵား - ၂
၁၉၇၈ ခုမႀာ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနက ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန စာေစာင္ အမႀတ္ ၃ ကေန ေဒၞဳကန္ရဲႚ "႓ဗိတိသ႖ အုပ္ခဵႂပ္ေရးဆိုင္ရာ အေခၞအေဝၞမဵား - ၂" သုေတသန ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 5.7 MB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [The British ruled Myanmar for nearly 100 years and during that period they issued circulars and vernacular acts which were publish in the Burma Gazette. These old documents were found in 1978 in the Ayeyawady Division. The Peoples' Council transfered many rare documents to Myanmar Historical Research Department. From these documents the author selected administrative circulars, acts and vernacular acts as references for Myanmar historians. The article includes the authorized Myanmar equivalents of official designations for public administration.]
႓ဗိတိသ႖ အုပ္ခဵႂပ္ေရးဆိုင္ရာ အေခၞအေဝၞမဵား - ၁
၁၉၇၈ ခုမႀာ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနက ထုတ္ေဝခဲ့တဲ့ ႎိုင္ငံသမိုင္း သုေတသန စာေစာင္ အမႀတ္ ၂ ကေန ေဒၞဳကန္ရဲႚ "႓ဗိတိသ႖ အုပ္ခဵႂပ္ေရးဆိုင္ရာ အေခၞအေဝၞမဵား - ၁" သုေတသန ေဆာင္းပၝးကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ဒီစာတမ္းကို University of Washington online library ကေန ရရႀိခဲ့တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ . * . အ႟ၾယ္အစား 321.8 kB - ဖိုင္အမဵႂိးအစား application/pdf . * . . . . . . . . . . . [The British ruled Myanmar for nearly 100 years and during that period they issued circulars and vernacular acts which were publish in the Burma Gazette. These old documents were found in 1978 in the Ayeyawady Division. The Peoples' Council transfered many rare documents to Myanmar Historical Research Department. From these documents the author selected administrative circulars, acts and vernacular acts as references for Myanmar historians. The article includes the authorized Myanmar equivalents of official designations for public administration.]
အာဇာနည္ေနႚ သိုႚမဟုတ္ ႎိုင္ငံေတာ္ လုပ္ဳကံမႁ႒ကီး
အာဇာနည္ေနႚ ေရာက္လာ ဴပန္ပၝ႓ပီ။ ဴမန္မာဴပည္ရဲႚ ကံဆိုးမိုးေမႀာင္ ကဵခဲ့ရတဲ့ ေနႚတေနႚကို မႀတ္တမ္း တင္ဖုိႚ ႒ကိႂးစား ဳကည့္မိတယ္။ လိုအပ္ေနတဲ့ စာအုပ္ေတၾလည္း အစုံအလင္က မရႀိ၊ ကိုးကားစရာ စာဳကည့္တိုက္လည္း မရႀိတဲ့ ေနရာမႀာ ေရာက္ေနရတာ ဆုိေတာ့၊ ကိုယ့္ မႀတ္သား ထားတဲ့ မႀတ္စုစာအုပ္နဲႚ ကိုယ္ပိုင္ ဝယ္ယူ စုေဆာင္း ထားတဲ့ စာအုပ္ေလးေတၾ အားကိုးနဲႚပဲ၊ ဘယ္လုိ ဴဖစ္တာလဲ၊ ဘယ္သူေတၾ ပၝဝင္ ပတ္သက္ခဲ့လဲ၊ ဘာေဳကာင့္ ဴဖစ္ရတာလဲ စတဲ့ စတဲ့ အာဇာနည္ေနႚ ဒၝမဟုတ္ ဴမန္မာဴပည္ရဲႚ ကံဆိုးမိုးေမႀာင္ ကဵခဲ့ရတဲ့ ေနႚနဲႚ ပတ္သက္တဲ့ အေဳကာင္းအရာ အခဵက္အလက္ေတၾကို ရႀာေဖၾ မႀတ္သား ရမိသမ႖ တင္ဴပလိုက္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။ ထပ္ေတၾႚရင္ ထပ္ဴဖည့္ ဳကတာေပၝ့။ (ထိန္ေအာင္)
ဴမန္မာ - ဂဵပန္ တုိႚ၏ ဒုတိယ ကမာၲစစ္ မတုိင္မီ ဆက္ဆံေရး
ဂဵပန္ႎိုင္ငံ ႎိုင္ငံဴခားေရးရာ တုိကဵႂိ တကၠသိုလ္ အာရႀ အာဖရိက ဘာသာ စကားႎႀင့္ ဓေလ့ ေလ့လာေရး ဌာနမႀာ သုေတသန ဴပႂ႓ပီး ၁၉၉၃ ေမမႀာ ဦးေကဵာ္ အဂႆလိပ္ ဘာသာဴဖင့္ ေရးသား တင္သၾင္းတဲ့ စာတမ္းကို ခဵႂႚံကာ ေဒၝက္တာ သန္းထၾန္း ဴမန္မာဴပန္ ထားတဲ့ "ဴမန္မာ - ဂဵပန္ တုိႚ၏ ဒုတိယ ကမာၲစစ္ မတုိင္မီ ဆက္ဆံေရး" ကို ၂၀၀၇ စက္ဘာလထုတ္ The Waves မဂၢဇင္း 7/07 ကေန ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္တာ ဴဖစ္ပၝတယ္။
ဴမန္မာႎုိင္ငံ လၾတ္လပ္ေရး အက္ဥပေဒ
နံသာတိုက္ ကေန ႎိုင္ငံေရး ဆုိင္ရာ စာေပ ခၾင့္ဴပႂခဵက္ အမႀတ္ (၃၂၆/က) ဴဖင့္ ၁၉၆၈ ခုႎႀစ္မႀာ ပထမ အ႒ကိမ္ အဴဖစ္ ထုတ္ေဝ ဴဖန္ႚခဵိ ခဲ့တဲ့ ရဲေဘာ္ လႀမဵႂိးရဲႚ 'ဴပည္ေထာင္စု ဴမန္မာႎိုင္ငံ သမိုင္းဝင္ စာခဵႂပ္ စာတမ္းမဵား' ကေန ဴမန္မာ့ လၾတ္လပ္ေရး အတၾက္ ႓ဗိတိသ႖ ပၝလီမန္က ဴပန္ဌာန္း ခဲ့တဲ့ "ဴမန္မာႎုိင္ငံ လၾတ္လပ္ေရး အက္ဥပေဒ" ကို ဴပန္လည္ ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာ ဴဖစ္ပၝတယ္။