မႀတ္တမ္းမႀတ္ရာ လုပ္ေဆာင္မႁ
ႎုိင္ငံတကာ ဆက္ဆံေရး စနစ္သစ္
အထက္တဆင့္ဴမင့္တဲ့စစ္ေအးလၾန္ေခတ္ ပညာ႟ႀင္ စာပဲၾဝုိင္းမဵားတၾင္ မဳကာခဏဆုိသလုိ ဳကားေနရေသာ 'ေခၝင္းစဥ္' တခု႟ႀိပၝသည္။ New World Order ဟုဆုိသည္။ ႎုိင္ငံတကာဆက္ဆံေရး စနစ္သစ္ဟု ဆုိဳကပၝစုိႚ။ ႎုိင္ငံတကာဆက္ဆံေရးတၾင္ 'စနစ္' (System or Order) တခု႟ႀိသင့္သည္ဟု ထင္ပၝသည္။ သုိႚမႀသာ ဤစနစ္ေဘာင္ထဲမႀ အေကာင္းအဆုိး၊ အမႀားအမႀန္ကုိ ခဵိန္ဆႎုိင္မည္ဴဖစ္ပၝသည္။ သုိႚႎႀင့္တုိင္ ႎုိင္ငံတကာဆက္ဆံေရးသစ္မႀာ ေဆၾးေႎၾးပၾဲစားပၾဲေပၞတၾင္သာ အသက္ဝင္ဆဲ႟ႀိေနပၝသည္။ စစ္ေအးတုိက္ပၾဲလၾန္ခဲ့သည္မႀာ ဆယ္ႎႀစ္ေကဵာ္ခဲ့႓ပီ ဴဖစ္ေသာ္လည္း 'စနစ္မဲ့' ကမႝာ႒ကီးမႀာ '႒ကႂံသလုိကဵဘမ္း' At Random ေလ႖ာက္လႀမ္းေနရဆဲဟု ေဴပာရမလုိဴဖစ္ေနသည္။ စနစ္တစုံလုံးကုိ အသာထား၊ ယေနႚကမႝာ႒ကီးမႀာ ဝန္႟ုိးတခုတည္း Unipolar ေလာ၊ ဝန္႟ုိးမဵားစၾာ Multi Polar ေလာ ဆုိသည္ကုိပင္ တိတိပပ အေဴဖမေပးႎိုင္ေသးပၝ။ မိမိတုိႚသန္ရာ ႟ႁႚေဒၝင့္မႀ လုိသလုိ ပုံေဖာ္ ေဴပာဆုိေနဳကသည္မဵားကုိသာ ဳကားေနရပၝသည္။ ဆုိခဲ့ပၝကိစၤႎႀင့္ပတ္သက္႓ပီး အခုအခံ၊ အစၾဲအလန္း၊ အတန္အသင့္ ကင္းသည္ဟု ယူဆရေသာ ပညာ႟ႀင္အခဵႂိႚ၏ သေဘာထားအဴမင္မဵားကုိ စုစည္းတင္ဴပလုိက္ပၝသည္။ စံပယ္ဴဖႃ၏ မူအတုိင္း ထင္ဴမင္ခဵက္ ေဝဖန္ခဵက္မဵား ေပးဖုိႚမဟုတ္ပၝ။ စိတ္ဝင္စားသူတုိင္း ဝုိင္းဝန္းဆင္ဴခင္ႎုိင္ဳကဖုိႚ ရည္႟ၾယ္ပၝသည္။ (အယ္ဒီတာအဖၾဲႚ - စံပယ္႓ဖႃမဂၢဇင္း အမႀတ္ (၇)၊ ဇူလိုင္လ၊ ၂၀၀၂။)
သမူဟ ကမာၲႚအစီအစဥ္
၂၀၀၅ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လထုတ္ ေကဵာ္ဝင္းရဲႚ ‘ကမာၲႚအစီအစဥ္သစ္ ရႀာပံုေတာ္’ စာအုပ္မႀ “သမူဟ ကမာၲႚအစီအစဥ္္” ကို ဴပန္လည္ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာဴဖစ္ပၝတယ္။
ကမာၲႚအစီအစဥ္သစ္ ရႀာပံုေတာ္
၂၀၀၅ ခုႎႀစ္ ဳသဂုတ္လထုတ္ ေကဵာ္ဝင္းရဲႚ ‘ကမာၲႚအစီအစဥ္သစ္ ရႀာပံုေတာ္’ စာအုပ္မႀ “ကမာၲႚအစီအစဥ္သစ္ ရႀာပံုေတာ္” ကို ဴပန္လည္ကူးယူ ေဖာ္ဴပတာဴဖစ္ပၝတယ္။
အင္အားခဵိန္ခၾင္လ႖ာ အလႁပ္အယမ္း
(စာႌၿန္း - What New World Order by Joseph S.Nye(Jr): Diplomacy by Hanry Kissinger)
အင္အားပၝဝၝသေဘာႎႀင့္ စပ္လဵဥ္း၍ ကမႝာလုံးဆုိင္ရာအဴမင္
(ပၝေမာကၡ ဟန္တင္တန္ရဲႚ အဴမင္။ ဆင္မဵႃရယ္ ဟန္တင္တန္သည္ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္မႀ ႎိုင္ငံေရးသိပၯံ ေပၝေမာကၡ ဴဖစ္ပၝသည္။ သူ၏ ထင္႟ႀားေသာ စာအုပ္မဵားမႀာ ‘တတိယလႁိင္း’ The Third Wave ႎႀင့္ ‘ယဥ္ေကဵးမႁမဵား တိုးတိုက္မိဴခင္း’ The Cash of Civilization တိုႚဴဖစ္ပၝသည္။)
ဗဟုိေပဵာက္ ကၾန္ယက္စနစ္
(ပၝေမာကၡ ဂဵိႂးဆက္ အက္(စ္)ႎိုင္းဂဵႃနီယာ အဴမင္။ 'ဂဵိႂးဆက္ အက္(စ္)ႎိုင္းဂဵႃနီယာ' Joseph S. Nye J.r. မႀာ ဟားဗတ္တကၠသိုလ္ ဂ႗န္အက္(ဖ) ကေနဒီ အစိုးရေကဵာင္းမႀ ပၝေမာကၡခဵႂပ္ ဴဖစ္ပၝသည္။ ‘အေမရိကန္ပၝဝၝ၏ သမုတိဝိေရာဓိမဵား’ The Paradox of American Power ‘ဴမင္းတစီး ဓားတလက္ဴဖင့္ ရမ္းလိုႚမရႎိုင္ ’ Why the World’s Only Super Power Can’t Go It Alone တိုႚမႀာ သူ၏ ထင္႟ႀားေသာ ကဵမ္းမဵားဴဖစ္သည္။)